“Measure What Matters кітабы сізді Intel-дің қуатты ОKR жүйесінің — Энди Гроувтың ең тамаша мұраларының бірінің — қалай жасалғанымен таныстырады. ” — Гордон Мур, Intel компаниясының негізін қалаушы және бұрынғы төрағасы
Маңыздыны өлше
John Doerr
Жазылымсыз режим: 20-беттен кейін жазылым беті ашылады, әрі қарай әр 10 бет сайын (ең көбі 5 рет).

“Measure What Matters сіздің өзіңіз және ұйымыңыз үшін мақсат қою тәсіліңізді өзгертеді. Кішкентай стартапта немесе ірі жаһандық компанияда болсаңыз да, Джон Дорр әрбір көшбасшыны нақты бағытталған, мақсатқа негізделген бизнес ортасын құру туралы терең ойлануға итермелейді. ” — Меллоди Хобсон, Ariel Investments президенті
“Джон Дорр — Кремний алқабының аңызы. Ол мақсаттарды ашық қою және негізгі нәтижелерді анықтау ұйымдарды қалай үйлестіріп, жоғары нәтижелерге ынталандыратынын түсіндіреді. ” — Джонатан Левин, Стэнфорд жоғары бизнес мектебінің деканы
“Measure What Matters — ашық, жауапты және тиімді команда құрғысы келетін әрбір көшбасшы немесе кәсіпкер үшін баға жетпес сыйлық. Ол ұйымды өзгерте алатын үлкен әрі батыл қадамдар жасауға жігерлендіреді. ” — Джон Чемберс, Cisco атқарушы төрағасы
“Кремний алқабындағы технологиялардың тамаша жеке тарихы болумен қатар, Measure What Matters — шағын және ірі ұйымдар үшін таптырмас нұсқаулық; мұнда сипатталған әдістер сөзсіз керемет нәтижелерге жетелейді. ” — Дайан Грин, VMware негізін қалаушы және бас директоры, Alphabet басқарма мүшесі және Google Cloud бас директоры


Энн, Мэри және Эстерге және олардың шексіз махаббатының ғажайыбына арналады
КІРІСПЕ СӨЗ
Ларри Пейдж Alphabet бас директоры және Google негізін қалаушы
Осыдан он тоғыз жыл бұрын Google-ды негіздеген кезде, тіпті одан да бұрын тек өзімді басқарып жүрген кезімде бұл кітап қолымда болса ғой деп армандаймын! Мен процестерді (жұмыс барысын реттеу жүйесі) қаншалықты ұнатпасам да, жақсы идеялар мен керемет орындау — нағыз сиқырды тудыратын нәрсе. Дәл осы жерде ОKR-лар көмекке келеді.
Джон Дорр 1999 жылы бір күні келіп, бізге мақсаттар мен негізгі нәтижелер туралы, сондай-ақ Intel-дегі тәжірибесіне сүйеніп компанияны қалай басқару керектігі туралы дәріс оқыды. Біз Intel-дің жақсы басқарылатынын білетінбіз, ал Джонның әңгімесі интуитивті түрде қисынды көрінді, сондықтан біз оны байқап көруді шештік. Меніңше, бұл біз үшін өте жақсы нәтиже берді.
ОKR — бұл әртүрлі ұйымдарды алға жетелеуге көмектесетін қарапайым процесс. Біз оны қолдану тәсілін жылдар бойы бейімдеп келеміз. Оны негізгі жоспар ретінде қабылдап, көргіңіз келетін нәтижелерге байланысты өз қажеттіліктеріңізге ыңғайлаңыз!
Көшбасшылар үшін ОKR ұйым ішіндегі жұмыстың анық көрінуін қамтамасыз етеді. Олар сондай-ақ қарсы уәж айтудың тиімді жолын ұсынады. Мысалы, сіз былай деп сұрай аласыз: «Неліктен пайдаланушылар YouTube-тегі видеоны лезде жүктей алмайды? Бұл келесі тоқсанға жоспарлап отырған басқа мақсатыңнан маңыздырақ емес пе? »
Мен Джон кітаптың соңында Билл Кэмпбеллдің естелігін өте жақсы атап өткеніне қуаныштымын. Билл таңғажайып жылы адам болатын және оның адамдарға қатысты айтқандары әрқашан дерлік дұрыс шығатын. Ол кез келген адамға оның қателігін бетіне айтудан қорықпайтын, сонда да адамдар оны жақсы көретін. Мен Биллдің апта сайынғы сын-ескертулерін қатты сағынамын. Әркімнің өмірінде бір Билл Кэмпбелл болса екен немесе әркім осы «Жаттықтырушыға» аздап ұқсауға тырысса екен деймін!
Мен кіріспе сөздерді көп жаза бермеймін. Бірақ бұған келіскен себебім — Джон осыдан көп жыл бұрын Google-ға баға жетпес сыйлық жасады. ОKR-лар бізді бірнеше рет 10 еселік өсімге жеткізді. Олар біздің «әлемдік ақпаратты жүйелеу» атты өте батыл миссиямызды орындауға болатындай деңгейге жеткізді. Олар маған және бүкіл компанияға ең маңызды сәттерде уақытты тиімді пайдалануға және дұрыс бағытта қалуға көмектесті. Жұрттың мұны білгенін қалаймын.

Ларри Пейдж және Джон Дорр, 2014 жыл.
БІРІНШІ БӨЛІМ
1
Google, ОKR-мен таныс бол
Егер қайда бара жатқаныңды білмесең, ол жаққа жете алмауың мүмкін. — Йоги Берра
1999 жылдың күзгі күнінде, Кремний алқабының қақ ортасында, мен 101-ші тас жолдың бойындағы екі қабатты, L-тәрізді ғимаратқа келдім. Бұл жас Google компаниясының штаб-пәтері болатын, мен оларға бір сыйлық ала келдім.
Компания бұл ғимаратты екі ай бұрын ғана жалға алған еді, өйткені олар Пало-Альто орталығындағы балмұздақ дүкенінің үстіндегі бөлмеге сыймай кеткен болатын. Одан екі ай бұрын мен венчурлық капиталист (тәуекелді капитал инвесторы: жас компанияларға инвестиция салушы маман) ретіндегі он тоғыз жылдық тәжірибемдегі ең үлкен бәсімді тігіп, Стэнфордтың екі аспиранты негізін қалаған стартаптың (жаңадан құрылған инновациялық компания) 12 пайызы үшін 11,8 миллион доллар салдым. Мен Google-дың директорлар кеңесіне кірдім. Мен оның табысқа жетуіне көмектесу үшін қаржылай да, рухани да барымды салуға бел будым.
Тіркелгеніне бір жыл да толмаған Google өз мақсатын айқындап үлгерген еді: «әлемдік ақпаратты жүйелеу және оны баршаға қолжетімді әрі пайдалы ету». Бұл тым асқақ естілуі мүмкін еді, бірақ мен Ларри Пейдж бен Сергей Бринге сендім. Олар өздеріне сенімді, тіпті батыл, бірақ сонымен бірге ізденімпаз әрі терең ойлы болды. Олар тыңдай білетін және нәтиже шығаратын.
Сергей жігерлі, құбылмалы, өз пікірінде нық тұратын және күрделі мәселелерді тез шеше алатын адам еді. Кеңес Одағында туған иммигрант ретінде ол айлакер, креативті келіссөз жүргізуші және принципшіл көшбасшы болды. Сергей ешқашан тыным таппайтын, әрқашан көбірек нәрсеге ұмтылатын; ол жиналыстың ортасында еденге жата қалып, кеудені көтеру (push-ups) жаттығуын жасап кетуі мүмкін еді.
Ларри нағыз инженер еді, компьютерлік ғылымдар пионерінің ұлы болатын. Ол биязы сөйлейтін, қалыптасқан ережелерге бағынбайтын, «10 еселік өсім» идеясына берілген бүлікші еді: оның мақсаты — интернеттің маңыздылығын экспоненциалды түрде арттыру. Сергей технологияның коммерциялық жағын реттесе, Ларри өніммен айналысып, мүмкін емес нәрселерді армандады. Ол — аяғын жерге нық басып тұрып, биіктерді көздейтін қиялшыл.
Сол жылдың басында олар менің кеңсеме өз жобаларын таныстыруға келгенде, олардың PowerPoint презентациясында небәрі он жеті слайд болды, оның тек екеуінде ғана сандар бар еді. (Презентацияны толықтыру үшін үш мультфильм суретін қосқан екен. ) Олар Washington Post-пен шағын келісім жасасқанымен, Google әлі кілт сөздерге негізделген жарнаманың құндылығын аша қоймаған болатын. Интернеттегі он сегізінші іздеу жүйесі ретінде компания нарыққа тым кеш келді. Бәсекелестердің мұндай үлкен артықшылыққа ие болуы әдетте өліммен тең, әсіресе технология саласында.
Бірақ бұл Ларриді нарықтағы іздеу сапасының төмендігі, оны қаншалықты жақсартуға болатыны және болашақта оның қаншалықты ауқымды болатыны туралы маған дәріс оқудан тоқтатқан жоқ. Олардың бизнес-жоспары болмаса да, Сергей екеуі табысқа жететіндеріне еш күмәнданбады. Олардың PageRank алгоритмі тіпті бета (өнімнің сынақтан өту кезеңі) нұсқасында-ақ бәсекелестерінен әлдеқайда озық еді.
Мен олардан: «Бұл қаншалықты үлкен жоба болуы мүмкін? » — деп сұрадым. Мен іштей есептеп қойған болатынмын: егер бәрі сәтті болса, Google-дың нарықтық капитализациясы (Market Cap — компанияның нарықтық құны) 1 миллиард долларға жетуі мүмкін. Бірақ мен олардың армандарын білгім келді.

Ларри Пейдж бен Сергей Брин Google-дың туған жерінде — 232 Санта-Маргарита, Менло-Парк мекенжайындағы гаражда, 1999 жыл.
Ларри: «Он миллиард доллар», — деп жауап берді.
Нақтылау үшін: «Сен нарықтық капитализацияны айтып тұрсың ғой, иә? » — дедім.
Ларри бірден: «Жоқ, мен нарықтық капитализацияны емес, табысты (Revenue — компанияның жалпы түсімі) айтып тұрмын», — деп жауап қайтарды.
Мен таңғалдым. Пайда әкелетін технологиялық компания үшін қалыпты өсу қарқынын ескерсек, 10 миллиард доллар табыс 100 миллиард долларлық нарықтық капитализацияны білдірер еді. Бұл Microsoft, IBM және Intel деңгейі болатын. Мұндай компания «бірі мүйізді тұлпардан» (unicorn) да сирек кездесетін құбылыс. Ларридің сөзінде мақтаншақтық жоқ еді, тек сабырлы, салмақты пайым ғана болды. Мен онымен таласқан жоқпын; менің таңғалғаным шын еді. Сергей екеуі әлемді өзгертуге бел буды, мен олардың мүмкіндігі бар екеніне сендім.
Gmail, Android немесе Chrome пайда болғанға дейін көп уақыт бұрын Google үлкен идеяларға толы болды. Негізін қалаушылар нағыз көреген, ерекше кәсіпкерлік энергиясы бар жандар еді. Оларға жетіспейтін нәрсе — басқару тәжірибесі болатын. Google шынайы әсер етуі немесе биікке көтерілуі үшін олар қиын шешімдер қабылдауды және команданы дұрыс бағытта ұстауды үйренуі керек еді. Тәуекелге деген құштарлықтарын ескерсек, олар тиімсіз жобаларды тез тоқтатып, «тез жеңілуді» (fail fast) үйренуі қажет болатын.
Ең бастысы, оларға уақытылы, тиісті мәліметтер керек еді. Прогресті бақылау үшін. Маңызды нәрсені өлшеу үшін.
Осылайша: Маунтин-Вьюдегі сол жылы күні мен Google-ға сыйлығымды — әлемдік деңгейдегі орындау шеберлігіне арналған өткір құралымды алып келдім. Мен оны алғаш рет 1970-жылдары Intel-де инженер болып жүргенде қолдандым. Ол жерді кез келген дәуірдің ең ұлы менеджері Энди Гроув басқаратын және бұл мен көрген ең жақсы басқарылатын компания еді. Менло-Парктегі Kleiner Perkins венчурлық фирмасына қосылғаннан бері мен Гроувтың ілімін елуден астам компанияға тараттым.
Ашығын айтсам, мен кәсіпкерлерді қатты құрметтеймін. Мен инновацияға табынатын нағыз технарьмын. Бірақ мен көптеген стартаптардың өсу, ауқымды кеңейту және маңызды істерді атқару кезінде қиналғанын көрдім. Сондықтан менің өз пәлсапам, ұраным қалыптасты:
Идеялар оңай. Орындау — бәрі.
1980-жылдардың басында мен Kleiner-ден он төрт айлық шығармашылық демалыс (sabbatical) алып, Sun Microsystems компаниясындағы дербес компьютерлер бөлімін басқардым. Кенеттен жүздеген адамға жауапты болдым. Мен қатты қорықтым. Бірақ Энди Гроувтың жүйесі менің қиын сәттегі тірегім, әрбір жиналыстағы анықтық көзі болды. Ол менің басқарушы командамның өкілеттігін арттырып, бүкіл жұмысты жұмылдырды. Иә, біз де қателіктер жібердік. Бірақ біз таңғажайып нәтижелерге қол жеткіздік, соның ішінде Sun-ның жұмыс станциялары нарығындағы көшбасшылығын нығайтқан жаңа RISC микропроцессорлық архитектурасын (қысқартылған командалар жиынтығы бар есептеуіш жүйесі) жасап шығардық. Бұл осыдан көп жыл өткен соң Google-ға алып келген жүйемнің жеке өзімде дәлелденген сәті болды.
Intel-де мені қалыптастырған және Sun-да мені құтқарған, бүгінге дейін маған шабыт беретін бұл тәжірибе ОKR деп аталады. Ол — Objectives and Key Results (Мақсаттар мен Негізгі Нәтижелер) деген сөздің қысқартылған түрі. Бұл — компаниялар, командалар және жеке тұлғалар үшін мақсат қоюдың бірлескен протоколы. Әрине, ОKR — кез келген мәселені шешетін сиқырлы таяқша емес. Олар дұрыс пайымдауды, күшті көшбасшылықты немесе шығармашылық жұмыс мәдениетін алмастыра алмайды. Бірақ егер осы негіздер бар болса, ОKR сізді шыңға жетелейді.
Ларри мен Сергей — Марисса Майер, Сьюзан Вожитски, Салар Камангар және тағы отыз шақты адаммен бірге (ол кезде бүкіл компания дерлік осылар еді) мені тыңдауға жиналды. Олар пинг-понг үстелінің (ол олардың мәжіліс үстелі де болатын) айналасында тұрды немесе жатақхана стиліндегі пуф-орындықтарға жайғасты. Менің бірінші слайдымда ОKR-ға мынадай анықтама берілді: «Ұйым бойынша компанияның күш-жігерін бірдей маңызды мәселелерге бағыттауды қамтамасыз ететін басқару әдістемесі».
Мен түсіндіргендей, МАҚСАТ (OBJECTIVE) — бұл жай ғана НЕГЕ қол жеткізу керектігі, одан артық та, кем де емес. Анықтамасы бойынша мақсаттар маңызды, нақты, іс-әрекетке бағытталған және (идеалды түрде) шабыттандыратын болуы керек. Дұрыс жобаланып, қолданылған жағдайда, олар бұлыңғыр ойлау мен тиімсіз орындауға қарсы вакцина іспетті.
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР (KEY RESULTS) мақсатқа ҚАЛАЙ жететінімізді бақылайды және бағалайды. Тиімді негізгі нәтижелер нақты және уақыты шектелген, өршіл, бірақ сонымен бірге шынайы болуы тиіс. Ең бастысы, олар өлшенетін және тексерілетін болуы керек. (Үздік шәкірт Марисса Майер айтқандай: «Егер онда сан болмаса, бұл негізгі нәтиже емес». ) Сіз негізгі нәтиженің талаптарын орындайсыз немесе орындамайсыз; бұл жерде күмәнді немесе екіұшты жағдай болмауы керек. Белгіленген кезеңнің соңында (әдетте тоқсан), біз негізгі нәтиженің орындалғанын немесе орындалмағанын жариялаймыз. Егер мақсат ұзақ мерзімді болып, бір жылға немесе одан да көп уақытқа созылуы мүмкін болса, негізгі нәтижелер жұмыс барысына қарай өзгеріп отырады. Олардың барлығы орындалғаннан кейін мақсатқа міндетті түрде қол жеткізіледі. (Ал егер жетпесе, демек, ОKR басынан дұрыс құрылмаған. )
Сол күні жас гуглдіктерге айтқанымдай, менің мақсатым — олардың компаниясы үшін жоспарлау моделін құру, ол мынадай үш негізгі нәтижемен өлшенеді:
KR №1: Мен презентациямды уақытында аяқтаймын. KR №2: Біз Google-дың тоқсандық ОKR-ларының үлгілік жиынтығын жасаймыз. KR №3: Мен ОKR-ды үш айлық сынақтан өткізуге басшылықтың келісімін аламын.
Мысал ретінде мен екі ОKR сценарийін көрсеттім. Біріншісі — ойдан шығарылған футбол командасы туралы, онда бас менеджер жоғарғы деңгейдегі мақсатты ұйымдық құрылым бойынша төмен қарай таратады. Екіншісі — мен өзім куә болған нақты оқиға: Intel-дің микропроцессорлар нарығындағы үстемдігін қалпына келтіруге арналған «Crush операциясы». (Біз бұл екеуіне де кейінірек тоқталамыз. )
Мен бүгінгі таңда да маңызын жоймаған құнды ұсыныстарды қорытындылаумен аяқтадым. ОKR-лар сіздің негізгі мақсаттарыңызды айқындайды. Олар күш-жігерді бағыттап, үйлестіреді. Олар әртүрлі операцияларды байланыстырып, бүкіл ұйымға мақсат пен бірлік береді.
Мен сөзімді тура тоқсан минутта, уақытында аяқтадым. Ендігі кезек Google-да еді.
2009 жылы Гарвард бизнес мектебі «Goals Gone Wild» (Мақсаттар шектен шыққанда) атты мақала жариялады. Ол «мақсатқа ұмтылудың жойқын салдарының» мысалдарымен басталды: Ford Pinto-ның жарылған жанармай бактары, Sears автосервис орталықтарындағы жаппай бағаны асыру, Enron-ның негізсіз өсірілген сату жоспарлары, 1996 жылы Эверестте сегіз альпинистің өмірін қиған апат. Авторлар мақсаттарды «мұқият мөлшерлеуді... және қатаң бақылауды қажет ететін күшті дәрі» ретінде қарастыруды ескертті. Олар тіпті мынадай ескерту жапсырмасын да қосты: «Мақсаттар назардың тарылуына, этикаға жат мінез-құлыққа, тәуекелдің артуына, ынтымақтастықтың төмендеуіне және ынтаның азаюына байланысты ұйымдарда жүйелі проблемалар тудыруы мүмкін». Олардың пікірінше, мақсат қоюдың қараңғы жағы кез келген артықшылықты жоққа шығаруы мүмкін.

ЕСКЕРТУ! Мақсаттар назардың тарылуына, этикаға жат мінез-құлыққа, тәуекелдің артуына, ынтымақтастықтың төмендеуіне және ынтаның азаюына байланысты ұйымдарда жүйелі проблемалар тудыруы мүмкін. Ұйымыңызда мақсаттарды қолданғанда абай болыңыз.
Бұл мақала қоғамда үлкен резонанс тудырды және әлі де жиі сілтеме жасалады. Ондағы ескертулердің негізі жоқ емес. Кез келген басқару жүйесі сияқты, ОKR-лар да жақсы немесе нашар орындалуы мүмкін; бұл кітаптың мақсаты — оларды дұрыс пайдалануға көмектесу. Бірақ қателеспеңіз. Жұмыс орнында жоғары нәтижеге ұмтылатын кез келген адам үшін мақсаттар өте қажет нәрсе.
1968 жылы, Intel жұмысын бастаған жылы, Мэриленд университетінің психология профессоры Энди Гроувқа сөзсіз әсер еткен теорияны ұсынды. Біріншіден, Эдвин Локктың айтуынша, «қиын мақсаттар» оңай мақсаттарға қарағанда жұмыс өнімділігін тиімдірек арттырады. Екіншіден, нақты тұжырымдалған қиын мақсаттар бұлыңғыр мақсаттарға қарағанда «жоғары деңгейдегі нәтиже береді».
Өткен жарты ғасырда мыңнан астам зерттеу Локктың бұл жаңалығын «басқару теориясындағы ең көп тексерілген және дәлелденген идеялардың бірі» ретінде растады. Осы саладағы тәжірибелердің 90 пайызы өнімділіктің нақты анықталған, күрделі мақсаттар арқылы артатынын дәлелдейді.
Жыл сайын Gallup сауалнамалары «бүкіл әлемде қызметкерлердің жұмысқа деген ынтасының төмендеу дағдарысын» растайды. АҚШ жұмысшыларының үштен бірінен азы ғана «өз жұмысына және жұмыс орнына қызығушылықпен, құлшыныспен және берілгендікпен» қарайды. Осы миллиондаған ынтасыз адамдардың жартысынан көбі жалақысы небәрі 20 пайызға немесе одан да азға өссе, компаниясынан кетіп қалуға дайын. Технология секторында әрбір үшінші қызметкер екі ай ішінде жақсырақ жұмыс таба аламын деп есептейді.
Бизнесте жатсыну — бұл жай ғана дерексіз, пәлсапалық мәселе емес; ол пайдаға тікелей әсер етеді. Жұмысқа қатты берілген топтар көбірек пайда әкеледі және кадрлар тұрақсыздығын азайтады. Deloitte консалтингтік фирмасының мәліметінше, «қызметкерлерді ұстап қалу және олардың ынтасын арттыру мәселелері бизнес көшбасшылары үшін жаһандық көшбасшылықты құрудан кейінгі екінші орындағы түйткілге айналды».
Бірақ қызметкерлердің ынтасын нақты қалай арттыруға болады? Deloitte-тың екі жылдық зерттеуі көрсеткендей, «анық тұжырымдалған, жазбаша түрде бекітілген және ашық бөлісілген мақсаттардан» артық әсер ететін бірде-бір фактор жоқ. «Мақсаттар үйлесімділік, анықтық және жұмысқа деген қанағаттанушылықты тудырады».
Мақсат қою жүйесі мінсіз емес: «Адамдардың басымдықтары қайшы келсе немесе мақсаттары түсініксіз, мағынасыз немесе ерікті түрде өзгеріп отырса, олардың көңілі қалып, сенімсіздік пен ынтаның жоғалуына әкеледі». Тиімді мақсаттарды басқару жүйесі — ОKR жүйесі — мақсаттарды команданың кеңірек миссиясымен байланыстырады. Ол мақсаттар мен мерзімдерді құрметтей отырып, жағдайға бейімделеді. Ол кері байланысты ынталандырады және үлкенді-кішілі жеңістерді атап өтеді. Ең бастысы, ол біздің шектеулерімізді кеңейтеді. Ол бізді қолымыз жетпейтіндей көрінетін биіктерге ұмтылуға мәжбүрлейді.
Тіпті «Goals Gone Wild» авторлары да мақсаттардың «қызметкерлерді шабыттандырып, өнімділікті арттыра алатынын» мойындады. Қысқаша айтқанда, менің Ларри мен Сергейге және олардың компаниясына жеткізгім келген жолдауым осы еді.
Сұрақтарға кезек бергенімде, тыңдармандарымның қызығушылығы оянғаны байқалды. Олардың бұл іске қаншалықты байсалды кірісетінін болжай алмасам да, OKR (Мақсаттар мен негізгі нәтижелер — мақсат қоюдың құрылымдық жүйесі) әдісін байқап көретінін сездім. Сергей: «Жақсы, бізге қандай да бір ұйымдастырушылық принцип керек. Бізде ол жоқ, сондықтан бұл әдіс соған жарайтын сияқты», — деді. Бірақ Google мен OKR-дің одағы кездейсоқ емес еді. Бұл мінсіз импеданстық сәйкестік (екі жүйенің өзара мінсіз үйлесуі), Google-дің ақпараттық РНҚ (генетикалық ақпаратты тасымалдаушы молекула)-на гендердің кедергісіз көшірілуі сияқты болды. OKR еркін ойлайтын, деректерге табынатын кәсіпорын үшін икемді, деректерге негізделген құрал еді. Олар әу бастан ашықтықты (ашық бастапқы код, ашық жүйелер, ашық веб) таңдаған командаға айқындық беретініне уәде берді. Бұл жүйе өз заманының ең батыл екі ойшылы үшін «сәтті сәтсіздіктер» мен тәуекелдерді марапаттайтын құралға айналды.
Google, OKR-мен таныс: мінсіз үйлесім.
Ларри мен Сергейдің бизнесті жүргізу туралы алдын ала қалыптасқан түсініктері аз болса да, мақсаттарды қағазға түсіру оларды шындыққа айналдыратынын білді. Олар өздері үшін ең маңызды нәрселерді бір-екі жинақы бетке түсіріп, оны Google-дегі әрбір қызметкерге жариялау идеясын ұнатты. Олар OKR жүйесі қатал бәсекелестік пен «хоккей таяғы» өсу қисығы (баяу басталып, кенеттен күрт өсу) кезіндегі аласапыранда ұйымды қалай дұрыс бағытта ұстай алатынын іштей сезінді.
Екі жылдан кейін Google-дің бас директоры болған Эрик Шмидтпен бірге Ларри мен Сергей OKR-ді қолдануда табандылық пен табандылық танытты. Эрик автор Стивен Левиге айтқандай: «Google-дің мақсаты — ауқымды жүйелі инноватор болу. Инноватор дегеніміз — жаңа дүниелер. Ал ауқымдылық дегеніміз — істелген істерге қайталанатын, жүйелі түрде қараудың үлкен жолдары». Бұл үштік OKR-дің табысқа жетуі үшін шешуші элементті — жоғары басшылықтың сенімі мен қолдауын әкелді.
Инвестор ретінде мен OKR-ге үлкен үміт артамын. Google мен Intel түлектері бұл әдісті таратуды жалғастырған сайын, жүздеген түрлі компаниялар құрылымдық мақсат қоюға көшуде. OKR — кез келген ортаға икемді Швейцариялық армия пышағы (көпфункциялы құрал) секілді. Біз оның технология саласында кеңінен қолданылғанын көрдік, мұнда икемділік пен командалық жұмыс аса маңызды. (Бұл кітапта аталған фирмалардан бөлек, OKR-ді қолданушылар қатарында AOL, Dropbox, LinkedIn, Oracle, Slack, Spotify және Twitter бар). Бірақ бұл жүйені Силикон алқабынан тыс жердегі танымал брендтер де қабылдады: Anheuser-Busch, BMW, Disney, Exxon, Samsung. Бүгінгі экономикада өзгеріс — өмірдің ажырамас бөлігі. Біз ескі әдістерге жабысып, жақсылықтан үміт күтіп отыра алмаймыз. Бізге алға жол салатын сенімді құрал керек.
Кішігірім стартаптарда, адамдар бір бағытта әрекет етуі тиіс жерлерде OKR — өмір сүру құралы. Әсіресе технология секторында жас компаниялар капитал таусылғанға дейін инвестиция алу үшін тез өсуі керек. Құрылымдық мақсаттар инвесторлар үшін табыс өлшемі болып табылады: «Біз осы өнімді жасаймыз, жиырма бес тұтынушымен сөйлесу арқылы нарықты тексердік және олардың қанша төлеуге дайын екенін білеміз». Орташа көлемдегі, жылдам кеңейетін ұйымдарда OKR — орындаудың ортақ тілі. Олар күтулерді нақтылайды: Біз нені (және тез) бітіруіміз керек және онымен кім айналысады? Олар қызметкерлерді вертикалды және горизонталды түрде үйлестіреді.
Ірі кәсіпорындарда OKR — неонмен жарықтандырылған жол белгілері іспеттес. Олар силостарды (ұйым ішіндегі бөлімдердің бір-бірінен оқшауланып жұмыс істеуі) жояды және әр түрлі бөлімдердегі қызметкерлер арасында байланыс орнатады. Жұмысшыларға автономия беру арқылы олар жаңа шешімдердің туындауына жол ашады. Тіпті ең табысты ұйымдарды да бұдан да жоғары жетістіктерге ұмтылуға мәжбүрлейді.
Ұқсас артықшылықтар коммерциялық емес ұйымдарда да байқалады. Билл мен Мелинда Гейтс қорында OKR Билл Гейтске безгек, полиомиелит және ВИЧ-пен күресу үшін қажетті нақты уақыттағы деректерді береді. Гейтс қорының түлегі Сильвия Мэтьюс Бервелл бұл процесті федералдық Басқару және бюджет басқармасына, кейінірек Денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету департаментіне енгізді, мұнда ол АҚШ үкіметіне Эболамен күресуге көмектесті.
Бірақ, бәлкім, ешбір ұйым, тіпті Intel де, OKR-ді Google сияқты тиімді масштабтаған емес. Тұжырымдамалық тұрғыдан қарапайым болғанымен, Энди Гроувтың режимі қатаңдықты, міндеттемені, нақты ойлауды және мақсатты коммуникацияны талап етеді. Біз жай ғана тізім жасап, оны белгілеп отырған жоқпыз. Біз өз әлеуетімізді, «мақсат бұлшықетін» дамытып жатырмыз, ал маңызды жетістікке жету үшін әрқашан аздап қиындық болады. Дегенмен, Google басшылары ешқашан тайсақтаған емес. Олардың білім алуға және дамуға деген құштарлығы шексіз.
Эрик Шмидт пен Джонатан Розенберг өздерінің «Google қалай жұмыс істейді» атты кітабында атап өткендей, OKR құрылтайшылардың «ауқымды ойлау» этикасын бекіткен «қарапайым құралға» айналды. Google-дің алғашқы жылдарында Ларри Пейдж әр тоқсан сайын екі күнді әрбір бағдарламалық қамтамасыз ету инженерінің OKR-ін жеке тексеруге арнайтын. (Мен сол шолулардың кейбіріне қатыстым және Ларридің аналитикалық шеберлігі — көптеген өзгермелі бөлшектерден үйлесімділік таба білу қабілеті — ұмытылмас еді. ) Компания кеңейген сайын, Ларри әр тоқсанды өз басшылық командасының мақсаттары туралы марафондық пікірталаспен бастауды жалғастырды.
Бүгінде, пинг-понг үстеліндегі менің презентациямнан кейін жиырма жылға жуық уақыт өтсе де, OKR Google-дің күнделікті өмірінің бір бөлігі болып қала береді. Өсу мен оған байланысты күрделілікке қарамастан, компания басшылары бюрократиялық әдістерге көшуі немесе OKR-ді жаңа сәнді менеджмент әдістеріне айырбастауы мүмкін еді. Керісінше, олар таңдаған жолынан таймады. Жүйе тірі және жақсы жұмыс істеп тұр. OKR — Google-дің әрқайсысы миллиардтан астам пайдаланушысы бар жеті өніміне (Search, Chrome, Android, Maps, YouTube, Google Play және Gmail) негіз болған құрылым. 2008 жылы компания көлеміндегі OKR барлық қызметкерлерді Code Yellow (төтенше жағдай кезіндегі басымдық берілген жұмыс режимі) шайқасына — деректерді бұлттан алудағы кідіріске (bête noire — ерекше жек көретін нәрсе) қарсы жұмылдырды. «Төменнен жоғарыға» бағытталған OKR-лер 20 пайыздық уақытпен (инженерлерге өз жобаларымен айналысуға берілетін еркін уақыт) тығыз байланыста жұмыс істейді.
Көптеген компанияларда менеджерлерге ең көбі жеті тікелей бағынушымен шектелуді талап ететін «жеті ережесі» бар. Кейбір жағдайларда Google бұл ережені керісінше, минимум жеті адам деп өзгертті. (Джонатан Розенберг Google-дің өнім тобын басқарғанда, оның жиырмаға жуық бағынушысы болды. ) Бағынушылар саны неғұрлым көп болса, ұйымдық құрылым соғұрлым тегіс болады — бұл жоғарыдан бақылаудың азаюын, қызметкерлердің автономиясын және келесі серпіліс үшін құнарлы ортаны білдіреді. OKR осы игіліктердің барлығын мүмкін етеді.
2018 жылдың қазанында, қатарынан жетпіс бесінші тоқсанда, Google-дің бас директоры бүкіл компанияны жоғары деңгейдегі мақсаттар мен негізгі нәтижелер бойынша ілгерілеуді бағалауға бастайды. Қараша мен желтоқсан айларында әрбір команда мен өнім саласы келесі жылға арналған өз жоспарларын әзірлеп, оларды OKR-ге айналдырады. Келесі қаңтарда, бас директор Сундар Пичаи маған айтқандай: «Біз компания алдына қайта шығып: "Міне, біздің жоғары деңгейдегі стратегиямиз және міне, біз жылға арнап жазған OKR-лер" деп нақты айтамыз». (Компания дәстүріне сәйкес, атқарушы топ Google-дің өткен жылғы OKR-лерін бағалайды, ал сәтсіздіктер мұқият талданады. )
Келесі апталар мен айлар ішінде мыңдаған Google қызметкерлері өздерінің командалық және жеке OKR-лерін құрастырады, талқылайды, қайта қарайды және бағалайды. Әдеттегідей, олардың интранет желісін шолып, басқа командалардың табысты қалай өлшейтінін көруге толық құқығы бар. Олар өз жұмыстарының жоғарымен, төменмен және жан-жақпен қалай байланысатынын — Google-дің жалпы көрінісіне қалай сәйкес келетінін бақылай алады.
Жиырма жылдан аз уақыт ішінде Ларридің таңғажайып болжамы қазір тым қарапайым көрінеді. Біз баспаға шыққан кезде, Alphabet бас компаниясының нарықтық капитализациясы 700 миллиард доллардан асып, оны әлемдегі екінші ең құнды компанияға айналдырды. 2017 жылы Fortune журналының «Жұмыс істеуге ең қолайлы компаниялар» тізімінде Google қатарынан алтыншы жыл бірінші орынды иеленді. Бұл зор табыс мықты әрі тұрақты көшбасшылыққа, техникалық ресурстардың молдығына және ашықтыққа, командалық жұмысқа және тоқтаусыз инновацияларға негізделген құндылықтар мәдениетіне тамыр жайған. Бірақ OKR де маңызды рөл атқарды. Мен Googleplex-тің оларсыз жұмыс істейтінін елестете алмаймын, Ларри мен Сергей де солай ойлайды.
Алдыдағы беттерден көретініңіздей, мақсаттар мен негізгі нәтижелер айқындықты, жауапкершілікті және ұлылыққа деген кедергісіз ұмтылысты тудырады. OKR-ді «компанияның бағытын мәңгілікке өзгерткені» үшін бағалайтын Эрик Шмидттің сөзіне сеніңіз.
Ондаған жылдар бойы мен OKR-дің «Джонни Алма тұқымы» (идея таратушы) болдым, Энди Гроувтың данышпандығын жиырма слайдым мен шынайы ұсынысым арқылы таратуға барымды салдым. Бірақ мен әрқашан тек бетінде ғана жүргенімді, жұмысты соңына дейін жеткізбегенімді сезетінмін. Бірнеше жыл бұрын мен тағы да байқап көруді ұйғардым — бұл жолы баспа түрінде және тақырыпты толық ашатындай деңгейде. Бұл кітап whatmatters. com сайтымен бірге — менің көптен бергі құмарлығымды сізге, оқырманыма жеткізу мүмкіндігім. Бұл сізге пайдалы болады деп үміттенемін. Бұл менің өмірімді өзгертті деп айта аламын.
Мен OKR жүйесін әлемдегі ең өршіл коммерциялық емес ұйымға және ирландиялық танымал рок-жұлдызға таныстырдым. (Сіз олардың пікірін тікелей естисіз. ) Мен сансыз адамдардың өз ойларын тәртіпке келтіру, қарым-қатынаста айқын болу және іс-қимылда мақсатты болу үшін мақсаттар мен негізгі нәтижелерді қалай қолданатынына куә болдым. Егер бұл кітап OKR болса, мен оның мақсатын өршіл деп атар едім: адамдардың өмірін, сіздің өміріңізді мазмұнды ету.
Гроув өз заманынан озып кетті. Қатаң фокус, ашық бөлісу, дәл өлшеу және ең биік шыңдарды бағындыруға берілген рұқсат — бұлар қазіргі мақсат қою ғылымының белгілері. OKR тамыр жайған жерде меритократия лауазымнан жоғары тұрады. Менеджерлер коучтерге, тәлімгерлерге және архитекторларға айналады. Іс-әрекеттер мен деректер сөзден гөрі қаттырақ сөйлейді.
Қорыта айтқанда, мақсаттар мен негізгі нәтижелер — операциялық мінсіздік үшін қуатты, дәлелденген күш. Google үшін тиімді болса, сіз үшін неге тиімді болмасқа?
OKR-дің өзі сияқты, бұл кітап екі бір-бірін толықтыратын бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім жүйенің негізгі ерекшеліктерін және оның жақсы идеяларды жоғары деңгейде орындауға және жұмыстан қанағаттануға қалай айналдыратынын қарастырады. Біз OKR-дің шығу тарихын мен оның жалынды жақтаушысына айналған Энди Гроувтың Intel компаниясынан бастаймыз. Содан кейін OKR-дің төрт «суперкүші» келеді: фокус, үйлестіру, бақылау және ұмтылу.
Суперкүш №1 — Басымдықтарға фокус жасау және міндеттеме алу (4, 5 және 6-тараулар): Жоғары нәтижелі ұйымдар маңызды жұмыстарға зейін қояды және маңызы жоқ нәрселерді анық біледі. OKR басшыларды қиын таңдау жасауға итермелейді. Олар департаменттер, командалар және жеке қызметкерлер үшін дәл коммуникация құралы болып табылады. Түсініспеушілікті жою арқылы OKR бізге жеңіске жету үшін қажетті фокусты береді. Суперкүш №2 — Командалық жұмыс үшін үйлесу және байланысу (7, 8 және 9-тараулар): OKR ашықтығымен әркімнің мақсаттары — бас директордан бастап — ашық түрде бөлісіледі. Жеке тұлғалар өз мақсаттарын компанияның ойын жоспарымен байланыстырады, өзара тәуелділіктерді анықтайды және басқа командалармен үйлестіреді. Әрбір қызметкерді ұйымның табысымен байланыстыра отырып, «жоғарыдан төменге» үйлестіру жұмысқа мағына береді. Адамдардың жауапкершілік сезімін тереңдете отырып, «төменнен жоғарыға» бағытталған OKR-лер белсенділік пен инновацияны ынталандырады. Суперкүш №3 — Жауапкершілік үшін бақылау (10 және 11-тараулар): OKR деректерге негізделген. Олар мерзімді тексерулермен, объективті бағалаумен және үздіксіз қайта бағалаумен өміршең болады — мұның бәрі айыптаусыз жауапкершілік рухында жүреді. Қауіп төнген негізгі нәтиже оны жолға қою үшін әрекет етуге немесе қажет болған жағдайда оны қайта қарауға немесе ауыстыруға түрткі болады. Суперкүш №4 — Таңғажайып нәтижелерге ұмтылу (12, 13 және 14-тараулар): OKR бізді мүмкін деп санағаннан да көп нәрсені істеу арқылы жоғары нәтижелерге жетуге ынталандырады. Біздің шектеулерімізді сынау және сәтсіздікке еркіндік беру арқылы олар біздің ең шығармашылық, өршіл болмысымызды ашады.
Екінші бөлім OKR-дің жаңа жұмыс әлеміндегі қолданылуы мен салдарларын қамтиды:
CFR-лер (15 және 16-тараулар): Жылдық өнімділікті шолудың сәтсіздіктері сенімді балама — үздіксіз өнімділікті басқаруды тудырды. Мен OKR-дің кіші бауыры CFR-ді (Conversation — Әңгімелесу, Feedback — Кері байланыс, Recognition — Тану) таныстырамын және OKR мен CFR-дің басшыларды, қызметкерлерді және ұйымдарды жаңа деңгейге көтеру үшін қалай бірлесе алатынын көрсетемін. Үздіксіз жетілдіру (17-тарау): Құрылымдық мақсат қою және үздіксіз өнімділікті басқарудың мысалы ретінде, біз роботтандырылған пицца компаниясының ас үйден бастап маркетинг пен сатуға дейінгі барлық операцияларында OKR-ді қалай қолданатынын көреміз. Мәдениеттің маңыздылығы (18, 19 және 20-тараулар): Мұнда біз OKR-дің жұмыс орнына әсерін және олардың мәдениеттің өзгеруін қалай жеңілдететінін және тездететінін зерттейміз.
Біздің саяхатымыз барысында біз Африкадағы Бононың ONE науқанынан бастап, YouTube-тің 10 есе өсу жолына дейінгі ондаған түрлі ұйымдардағы OKR мен CFR-ді бақылау үшін сахна артына үңілеміз. Бұл оқиғалар жиынтығы құрылымдық мақсат қою мен үздіксіз өнімділікті басқарудың ауқымы мен әлеуетін, сондай-ақ олардың жұмыс істеу тәсілімізді қалай өзгертіп жатқанын көрсетеді.
2 OKR-дің атасы
Өте көп адамдар тым көп жұмыс істейді, бірақ өте аз нәтижеге жетеді. — Энди Гроув
Мұның бәрі мен қайтарып алуға тырысқан бұрынғы қызымнан басталды. Энн мені тастап кетіп, Силикон алқабында жұмыс істеп жүрген еді, бірақ қайда екенін білмедім. 1975 жылдың жазы, Гарвард бизнес мектебіндегі семестрлер арасындағы үзіліс болатын. Мен Йосемити арқылы Алқапқа жұмыссыз және тұратын жерсіз келдім. Болашағым белгісіз болса да, мен компьютерлерді бағдарламалай алатынмын. Райс университетінде электротехника мамандығы бойынша магистр дәрежесін алып жүргенде, мен нарықта IBM-мен бәсекелесетін «Жеті ергежейлінің» бірі — Burroughs үшін графикалық бағдарламалық жасақтама жазатын компанияның негізін қалаған едім. Маған бұл іс өте ұнайтын.
Мен Алқаптағы венчурлық фирмалардың бірінде тағылымдамадан өтуге үміттендім, бірақ олардың бәрі мені қабылдамады. Біреуі маған Санта-Кларадағы өздері қаржыландырған Intel атты чип шығаратын компанияны байқап көруді ұсынды. Мен телефон арқылы байланысқа шыға алған ең жоғары лауазымды тұлға — микрокомпьютер бөлімін басқаратын Билл Дэвидоуға қоңырау шалдым. Билл менің эталондық тестілерді жаза алатынымды естігенде, мені кездесуге шақырды.
Санта-Кларадағы бас кеңсе әлі дизайн үлгісіне айналмаған, төмен қабырғалы кубиклдерден (бөліктерден) тұратын ашық кеңістік еді. Қысқаша әңгімеден кейін Билл мені маркетинг жөніндегі менеджері Джим Лаллиге жіберді, ол мені одан ары бағыттады. Сағат беске таман мен технологиялық фирмалардың озық үлгісінде жазғы тағылымдамаға ие болдым. Бағыма орай, бұрынғы қызымды да сол жерден, дәліздің арғы жағында жұмыс істеп жатқан жерінен таптым. Менің пайда болғаныма ол аса қуана қоймады. (Бірақ Еңбек күніне қарай Энн екеуміз қайта қосылдық. )
Бағдарлау ортасында Билл мені шетке шығарып: «Джон, бір нәрсені нақтылап алайық. Мұнда операцияларды басқаратын бір-ақ адам бар, ол — Энди Гроув», — деді. Гроувтың лауазымы атқарушы вице-президент еді; ол Гордон Мурдың орнына бас директор болу үшін тағы он екі жыл күтуі керек болатын. Бірақ Энди Intel-дің негізгі коммуникаторы, үздік операторы және басты талап қоюшысы еді. Оның басқарып отырғанын бәрі білетін.
Шығу тегі бойынша Гроув компанияны отыз жыл бойы басқарған «Intel Триадасының» ең күтпеген мүшесі еді. Гордон Мур — ұяң әрі құрметті терең ойшыл, технологияның экспоненциалды масштабының негізі болып табылатын заңның авторы: Компьютерлік өңдеу қуаты әр екі жыл сайын екі есе артады. Интегралды схеманың (чиптің) тең авторы Роберт Нойс харизматикалық «сыртқы өкіл», саланың елшісі еді, ол конгресстегі тыңдауларда да, Wagon Wheel-де достарына сусын алып бергенде де өзін еркін сезінетін. (Жартылай өткізгіштермен айналысатын орта көңіл көтеруді жақсы көретін. )
Ал содан кейін Андраш Иштван Гроф — нацистерден әрең қашып құтылып, 20 жасында АҚШ-қа ақшасыз, ағылшын тілінсіз және есту қабілетінен айырылған күйде келген венгр босқыны болды. Ол бұйра шашты, жинақы және ерекше жігерлі адам еді. Тек ерік-жігері мен ақылының арқасында ол Силикон алқабындағы ең танымал ұйымның шыңына шығып, оны феноменалды табысқа жеткізді. Гроувтың бас директор болған он бір жылында Intel өз акционерлеріне жыл сайын 40 пайыздан астам табыс әкелді, бұл Мур заңының қарқынымен тең еді.

Энди Гроув, 1983 жыл.
Intel Гроув үшін менеджменттегі инновациялар зертханасы болды. Ол сабақ бергенді ұнататын және компания бұдан үлкен пайда көрді. Жұмысқа орналасқаннан кейін бірнеше күн өткен соң, мен Intel-дің стратегиясы мен операциялары бойынша семинар — «Intel-дің ұйымдастырылуы, философиясы және экономикасы» (iOPEC) курсына шақыру алдым. Тұрақты профессор: доктор Энди Гроув.
Бір сағат ішінде Гроув компанияның тарихын жылдар бойынша баяндап берді. Ол Intel-дің негізгі мақсаттарын тұжырымдады: салалық нормадан екі есе жоғары пайда маржасы, кез келген өнім желісінде нарықтағы көшбасшылық, қызметкерлер үшін «күрделі жұмыс орындары» мен «өсу мүмкіндіктерін» жасау. Мен бұған дейін бизнес мектебінде ұқсас нәрселерді естігендіктен, бұл қалыпты көрінді.
Содан кейін ол менің есімде мәңгі қалған бір нәрсені айтты. Ол өзінің бұрынғы компаниясы — Fairchild-ты мысалға келтірді, онда ол Нойс пен Мурмен алғаш кездесіп, кремний пластиналарын зерттеуде жол салған болатын. Fairchild саланың алтын стандарты еді, бірақ оның бір үлкен кемшілігі болды: «жетістікке бағытталудың» болмауы.
«Ол жерде кәсіби біліктілік (expertise) өте жоғары бағаланатын», — деп түсіндірді Энди. «Адамдар сол үшін жұмысқа алынды. Сол үшін қызметі өсті. Ал сол білімді нақты нәтижеге айналдырудағы тиімділігіне онша мән берілмейтін». Intel-де, деп жалғастырды ол, «біз керісінше болуға тырысамыз. Сіздің не білетініңіз маңызды емес. Маңыздысы — сол біліміңізбен не істей алатыныңыз немесе нені меңгеріп, нақты нені жүзеге асыра алатыныңыз [осы жерде] бағаланады». Сондықтан компанияның ұраны: «Intel нәтиже береді».
Сіздің не білетініңіз маңызды емес. . . Білім екінші кезектегі нәрсе, ал орындау бәрінен маңызды деген тұжырымды мен Гарвардта үйренбес едім. Мен бұл ұсынысты дипломдардан гөрі жетістікті жоғары қоятын нақты өмірлік растау ретінде қабылдадым. Бірақ Гроув мұнымен тоқтамады, ол ең жақсысын соңына сақтапты. Соңғы бірнеше минутта ол 1971 жылы, Intel-ге үш жыл болғанда орната бастаған жүйесін сипаттады. Бұл менің ресми мақсат қою өнерімен алғашқы танысуым еді. Мен таң қалдым.
Міне, OKR атасынан бірнеше үзінді:
Енді, екі негізгі тіркес . . . олар мақсаттар (objectives) және негізгі нәтиже (key result). Және олар екі мақсатқа сәйкес келеді. Мақсат — бұл бағыт: «Біз орта деңгейдегі микрокомпьютерлік компоненттер бизнесінде үстемдік еткіміз келеді». Бұл — мақсат. Біз осы бағытқа бара жатырмыз. Осы тоқсандағы негізгі нәтижелер: «8085 үшін он жаңа дизайнды жеңіп алу» — бұл бір негізгі нәтиже. Бұл — меже (milestone). Бұл екеуі бір нәрсе емес. . .
Негізгі нәтиже өлшенетін болуы керек. Соңында ешқандай даусыз қарауға болады: Мен мұны істедім бе, әлде істемедім бе? Иә? Жоқ? Оңай. Онда ешқандай субъективті бағалау жоқ.
Енді, біз орта деңгейдегі микрокомпьютер бизнесінде үстемдік еттік пе? Бұл туралы біз алдағы жылдары таласатын боламыз, бірақ келесі тоқсанда біз он жаңа дизайнды жеңіп алдық па, жоқ па, соны нақты білетін боламыз.
Гроув бұл жүйенің «өте, өте қарапайым» екенін айтты, өйткені қарапайымдылық инженерлер үшін тартымды болатынын білді. Бір қарағанда, бұл тұжырымдама логикалық, ақылға қонымды және шабыттандыратын көрінді. Сол кездегі ескірген менеджмент ортодоксалдығына қарсы Гроув жаңа әрі түпнұсқа дүние жасады. Алайда, қатаң айтқанда, оның «мақсаттары мен негізгі нәтижелері» бос жерден пайда болған жоқ. Бұл процестің ізашары болған. Өз жолын табуда Гроув Венада туған аңызға айналған, алғашқы ұлы «заманауи» бизнес менеджментінің ойшылы — Питер Друкердің ізімен жүрді.
Біздің MBO ата-бабаларымыз
Жиырмасыншы ғасырдың басындағы менеджмент теориясының негізін қалаушылар, атап айтқанда Фредерик Уинслоу Тейлор мен Генри Форд, өнімділікті жүйелі түрде өлшеп, оны қалай арттыруға болатынын алғашқы болып талдады. Олар ең тиімді және табысты ұйым — авторитарлы ұйым деп есептеді. Тейлор жазғандай, ғылыми басқару (еңбек өнімділігін арттыруға бағытталған басқару теориясы) «адамдардың не істеу керектігін нақты білуден және олардың мұны ең жақсы әрі ең арзан жолмен жасауын қадағалаудан» тұрады. Нәтижелер, Гроув атап өткендей, «нақты және иерархиялық болды: бұйрық берушілер мен бұйрықты сөзсіз орындаушылар болды».
Жарты ғасырдан кейін Питер Друкер — профессор, журналист, тарихшы — Тейлор-Форд моделін талқандады. Ол нәтижеге бағытталған, бірақ гуманистік менеджмент идеалын ойлап тапты. Корпорация, деп жазды ол, «жай ғана пайда табу машинасы емес, жұмысшыларға деген сенім мен құрметке негізделген қауымдастық» болуы керек. Сонымен қатар, ол компания мақсаттарын қоюда бағынушылармен кеңесуді ұсынды. Дәстүрлі дағдарыстық менеджменттің орнына ол деректерге негізделген және әріптестер арасындағы тұрақты диалогпен байытылған ұзақ және қысқа мерзімді жоспарлау балансын ұсынды.
Друкер «жеке тұлғаның күші мен жауапкершілігіне толық мүмкіндік беретін, сонымен бірге ортақ көзқарас пен күш-жігерге бағыт беретін, ұжымдық жұмысты қалыптастыратын және жеке тұлғаның мақсаттарын ортақ игілікпен үйлестіретін басқару принципін» жасап шығуды мақсат етті. Ол адам табиғатының негізгі шындығын түсінді: адамдар іс-қимыл бағытын таңдауға көмектескенде, оны соңына дейін жеткізуге көбірек бейім болады. 1954 жылы өзінің атақты «Басқару практикасы» (The Practice of Management) кітабында Друкер бұл принципті «мақсаттар арқылы басқару және өзін-өзі бақылау» деп жүйеледі. Бұл Энди Гроувтың іргетасына және біз қазір OKR (Мақсаттар мен негізгі нәтижелер) деп атайтын жүйенің бастауына айналды.
1960 жылдарға қарай MBO (Мақсаттар арқылы басқару) деп аталатын бұл процесс бірқатар озық ойлы компанияларда қабылданды. Солардың ішіндегі ең көрнектісі Hewlett-Packard болды, мұнда бұл жүйе атақты «H-P Way» стилінің бір бөлігіне айналды. Осы бизнес иелері назарларын бірнеше басты басымдықтарға аударғанда, нәтижелер таңғалдырды. Жетпіс зерттеудің мета-талдауы бойынша, MBO жүйесіне жоғары адалдық таныту өнімділіктің 56 пайызға артуына әкелген, ал адалдық төмен болған жерде бұл көрсеткіш бар болғаны 6 пайызды құраған.
Алайда, уақыт өте келе MBO жүйесінің шектеулері де байқала бастады. Көптеген компанияларда мақсаттар орталықтан жоспарланып, иерархия бойынша баяу төменге түсетін. Басқаларында жиі жаңартылмағандықтан тоқырап қалатын; немесе оқшауланған бөлімдерде көрінбей қалатын; немесе жансыз әрі мән-жайсыз цифрлар жиынтығы — KPI (Негізгі тиімділік көрсеткіштері) деңгейіне дейін төмендейтін. Ең қауіптісі, MBO жүйесі көбінесе жалақы мен бонустарға тікелей байланысты болды. Егер тәуекелге бару жазаланатын болса, неге оны байқап көру керек? 1990 жылдарға қарай бұл жүйе сәннен қала бастады. Тіпті Друкердің өзі одан көңілі қалды. Ол MBO «жай ғана кезекті құрал» және «басқару тиімсіздігінің үлкен емі емес» екенін айтты.
Нәтижені өлшеу
Энди Гроувтың серпілісі — өндірістік қағидаларды «жұмсақ мамандықтарға», яғни әкімшілік, кәсіби және басқарушылық кадрларға қолдануында болды. Ол «нәтижені бағалайтын және оған басымдық беретін орта құруға» және Друкер атаған «әрекет тұзағынан» (нәтижеге емес, тек бос әрекетке назар аудару) аулақ болуға тырысты: «Өнімділікті арттырудың кілті — нәтижеге (output) баса назар аудару, ал әрекетті (activity) арттыруға тырысу кері нәтижеге әкелуі мүмкін». Конвейер желісінде нәтижені әрекеттен ажырату оңай. Бірақ қызметкерлерге «ойлағаны үшін» ақы төленгенде, бұл қиындай түседі. Гроув екі жұмбақпен күресті: Білім қызметкерлерінің нәтижесін қалай анықтауға және өлшеуге болады? Және оны арттыру үшін не істеу керек?
Гроув ғылыми менеджер болды. Ол мінез-құлық ғылымы мен когнитивті психологияның дамып келе жатқан салаларындағы барлық нәрсені оқыды. Соңғы теориялар Генри Фордтың дәуіріне қарағанда «адамдарды жұмысқа тартудың жақсырақ жолын» ұсынғанымен, бақыланатын университеттік эксперименттер «бір көшбасшылық стилінің екіншісінен жақсы екенін көрсетпеді. Ешқандай оңтайлы басқару стилі болмайды деген қорытындыдан қашу қиын болды». Intel-де Энди өзінің бейнесіндегі «агрессивті интроверттерді» — мәселелерді тез, объективті, жүйелі және біржолата шешетін адамдарды жинады. Оның басшылығымен олар адамға шабуыл жасамай-ақ мәселемен бетпе-бет келуге машықтанды. Олар жылдамырақ, негіздірек және ұжымдық шешімдер қабылдау үшін саясатты бір шетке ысырып қойды.
Intel өз қызметінің әрбір қырында жүйелерге сенді. Друкердің алдындағы борышын өтеу үшін Гроув өзінің мақсат қою жүйесін «iMBO» (Intel Management by Objectives) деп атады. Алайда іс жүзінде ол классикалық MBO-дан өте өзгеше болды. Гроув мақсаттарды өзі ойлап тапқан «негізгі нәтижелер» (key results) терминімен байланыстырмай сирек атайтын. Шатастырмау үшін мен оның тәсілін шебердің лексиконынан құрастырған аббревиатураммен «OKR» деп атаймын. Барлық дерлік аспектілерде жаңа әдіс ескіні жоққа шығарды:
MBO vs. OKR | MBO | Intel OKR :--- | :--- | :--- **«Не»** | «Не» | «Не» және «Қалай» **Жиілігі** | Жылдық | Тоқсандық немесе айлық **Сипаты** | Жеке және оқшауланған | Ашық және мөлдір **Бағыты** | Жоғарыдан төменге | Төменнен жоғарыға немесе көлденең (~50%) **Сыйақы** | Жалақымен байланысты | Негізінен жалақыдан бөлек **Тәуекел** | Тәуекелден қашу | Агрессивті және өршіл
1975 жылы мен Intel-ге келгенде, Гроувтың OKR жүйесі қызып тұрған еді. Компаниядағы әрбір білім қызметкері ай сайынғы жеке мақсаттары мен негізгі нәтижелерін тұжырымдайтын. iOPEC семинарынан кейін бірнеше күн ішінде менің жетекшім маған да солай істеуді тапсырды. Маған Intel-дің 8 биттік микропроцессорлар нарығындағы ең соңғы өнімі — 8080 чипіне арналған эталондық сынақтар (benchmarks) жазу тапсырылды. Менің мақсатым — біздің чиптің жылдамырақ екенін және жалпы бәсекелестерден озатынын көрсету болды.
Менің сол кездегі OKR-ларым бұлтты технологияларға дейінгі кезеңде жоғалып кеткен шығар, бірақ мен алғашқысының мәнін ешқашан ұмытпаймын:
**МАҚСАТ (OBJECTIVE)** Motorola 6800-мен салыстырғанда 8080-нің жоғары өнімділігін көрсету.
**НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР (KEY RESULTS)* (Өлшеу критерийлері... )* 1. Бес эталондық сынақ (benchmark) өткізу. 2. Демо-нұсқасын әзірлеу. 3. Сату бөліміне арналған оқу материалдарын дайындау. 4. Материалдардың тиімділігін дәлелдеу үшін үш клиентпен кездесу.
Intel-дің өмірлік күші
Осы OKR-ды IBM Selectric жазу машинкасында тергенім есімде. Содан кейін мен оның көшірмесін қасымнан өтіп бара жатқан адамдар көруі үшін жұмыс орныма іліп қойдым. Мен бұрын-соңды мақсаттарыңызды жазып қоятын, тіпті компания басшысына дейін барлығының мақсаттарын көруге болатын жерде жұмыс істемеппін. Мен мұны фокустың шамшырағы сияқты жарық деп таптым. Сондай-ақ, бұл еркіндік берді. Тоқсан ортасында біреулер келіп, жаңа деректер парақтарын жазуды сұрағанда, мен ешқандай салдардан қорықпай «жоқ» деп айта алатынмын. Менің OKR-ларым мені қорғады. Олар менің басымдықтарымды барлығына ашық көрсетіп тұрды.
Энди Гроув дәуірінде OKR жүйесі Intel-дің өмірлік күші болды. Олар апта сайынғы жеке кездесулерде, екі аптада бір рет өтетін жиналыстарда, айлық және тоқсандық бөлімдік шолуларда басты назарда болды. Осылайша Intel ондаған мың адамды миллиондаған кремний немесе мыс желілерін метрдің миллионнан бір бөлігіне дейінгі дәлдікпен жасау үшін басқарды. Жартылай өткізгіштерді өндіру — қиын бизнес. Қатаңдықсыз ештеңе жұмыс істемейді; өнімділік төмендейді, чиптер істен шығады. OKR біздің командаларымыз не істеуі керек екенін үнемі еске салып тұратын. Олар бізге нақты неге қол жеткізіп жатқанымызды немесе неге қол жеткізе алмай жатқанымызды айтып отырды.
Сынақтарды жазумен қатар, мен Intel-дің ішкі сату тобын оқыттым. Бірнеше апта өтті. 8080 бойынша ең білімді адам жиырма төрт жастағы стажер екенін Гроув құлағы шалып қалыпты. Бір күні ол мені ұстап алып: «Доэр, менімен бірге Еуропаға жүр», — деді. Жазғы стажер үшін бұл өте үлкен шақыру еді. Мен Гроув пен оның әйелі Еваға Париж, Лондон және Мюнхен сапарында қосылдым. Біз еуропалық сату тобын оқыттық, үш ірі әлеуетті клиентпен кездестік және екі келісімшартты жеңіп алдық. Мен қолдан келген көмегімді бердім. Біз Мишлен жұлдызды мейрамханаларында тамақтандық, Гроув шарап картасын өте жақсы білетін. Ол мені ұнатты; оның қасында жүріп, мен таңғалумен болдым. Ол өмірді кең ауқымда сүретін адам еді.
Калифорнияға оралғанда, Энди Билл Дэвидоуға келесі жылы жұмысқа қабылданатынымды растайтын хат жаздыртты. Ол жаз менің көзімді ашқан, сананы серпілткен білім болды, сондықтан мен тіпті Гарвардтан шығып кетуге аз-ақ қалдым. Intel-де қалу арқылы бизнес туралы көбірек біле алатынымды түсіндім. Мен Массачусетске оралып, Digital Equipment Corporation компаниясымен жұмыс істейтін бөлімде толық емес жұмыс істеу арқылы ымыраға келдім. Соңғы семестрімді бітіріп, Санта-Клараға қайтып келдім де, келесі төрт жыл бойы Intel-де жұмыс істедім.
Энди Гроув — OKR-дың тірі бейнесі
1970 жылдардың ортасы дербес компьютер (PC) индустриясының туған кезі, жаңа идеялар мен кәсіпкерлердің дәуірі болды. Мен иерархияның ең төменгі сатысындағы бірінші жылдық өнім менеджері болсам да, Гроув екеуміздің арамызда байланыс болды. Бір көктемгі күні мен оны көлігіме мінгізіп, Сан-Францискодағы алғашқы Батыс жағалау компьютерлік жәрмеңкесіне апардым. Біз графиктік дисплейдің озық үлгісі Apple II-ні таныстырып жатқан Intel-дің бұрынғы менеджерін таптық. Мен: «Энди, бізде операциялық жүйе бар. Біз микрочип жасаймыз. Бізде компиляторлар бар, BASIC-ке лицензия алдық. Intel дербес компьютер жасауы керек», — дедім. Бірақ пластмасса пакеттегі чиптер мен бөлшектерді сатып жатқан сатушылардың қасынан өткенде, Гроув мұқият қарап: «Е, бұлар жай ғана әуесқойлар. Біз бұл бизнеске бармаймыз», — деді. Менің үлкен арманым күйреді. Intel ешқашан дербес компьютерлер нарығына шыққан жоқ.
Гроув сезімін сыртқа шығармаса да, жанашыр көшбасшы бола білетін. Егер менеджердің жұмысы жүрмей жатқанын көрсе, ол оған басқа рөл — мүмкін төменірек деңгейде — тауып беруге тырысатын, сонда ол адам табысқа жетіп, құрметін қайтара алатын. Энди шын мәнінде мәселені шешуші (problem solver) еді. Бір Intel тарихшысы айтқандай, ол «не қалайтынын және оған қалай қол жеткізетінін нақты білетін сияқты көрінетін». Ол жүріп тұрған OKR сияқты еді.
Intel Берклидегі «Еркін сөз» қозғалысы мен Хейт-Эшберидің «хиппилері» дәуірінде дүниеге келді. Жастар арасында, тіпті жас инженерлер арасында да пунктуалдылық (уақытында келу) сәннен қалған еді, сондықтан компанияға жаңа қызметкерлерді жұмысқа уақытында келтіру қиынға соқты. Гроувтың шешімі — кіреберістегі үстелге тіркеу парағын қою болды, сағат 8:05-тен кейін келгендердің барлығы соған жазылуы керек еді. Біз оны «Эндидің кешігушілер тізімі» деп атадық. Гроув бұл парақты әр таң сайын сағат тура 9:00-де жинап алатын. (Мен кешіккен таңдары, сағат 9:05 болғанша тұрақ алаңында отырып, жүйені алдауға тырысатынмын. ) Бұл тізімге іліккені үшін жалақысы кесілген ешкім болмаса да, ол қателікке орын жоқ бизнестегі өзіндік тәртіптің маңыздылығын білдірді.
Гроув барлығына, ең алдымен өзіне қатал болды. Өзін-өзі жасаған (self-made) адам ретінде ол өркөкірек болуы мүмкін еді. Ол ақымақтарға, мағынасыз жиналыстарға немесе нашар дайындалған ұсыныстарға төзбейтін. (Оның үстелінде резеңке мөртабандар жиынтығы болатын, олардың бірінде **BULLSHIT** [бос сөз] деген жазу болды. ) Ол басқару мәселесін шешудің ең жақсы жолы — «шығармашылық текетірес» (creative confrontation), яғни адамдарға «дөрекі, тікелей және кешірім сұрамай-ақ» қарау деп есептейтін.
Эндидің қызба мінезіне қарамастан, ол қарапайым және кез келген жақсы идеяға ашық болды. Бірде ол New York Times-қа берген сұхбатында: «Intel менеджерлері жиналысқа кіргенде лауазымдарын (stripes) есіктің сыртында қалдырады», — деген. Оның пікірінше, кез келген үлкен шешім «еркін талқылау кезеңінен... табиғатынан теңдікке негізделген процестен» басталуы керек. Оның құрметіне ие болудың жолы — онымен келіспеу, өз пікіріңді қорғау және, ең дұрысы, соңында өзіңнің дұрыстығыңды дәлелдеу еді.
Мен өнім менеджері болып он сегіз ай жұмыс істегеннен кейін, сол кездегі жүйелер маркетингінің басшысы әрі менің ұстазым Джим Лэлли маған: «Доэр, егер сен бір күні шынымен жақсы бас менеджер болғың келсе, «далаға» шығып, сатумен айналысуың керек, қабылданбаудың дәмін татып, квотаны орындауды үйренуің керек. Сенің техникалық білімің қаншалықты мықты болса да, бұл бизнестегі табысың командаңның жоспарды (numbers) орындауына байланысты болады», — деді.
Мен Чикагоны таңдадым. 1978 жылы Энн екеуміз үйленгеннен кейін, мен Орта Батыс аймағында техникалық сату өкілі болдым. Бұл менің ең жақсы жұмысым болды. Клиенттерге жақсырақ диализ аппаратын немесе бағдаршам контроллерін жасауға көмектескенді ұнататынмын. Мен компьютердің «миы» — Intel микропроцессорларын сатқанды ұнататынмын және бұл қолымнан жақсы келді. (Бұл талант маған әкемнен дарыған: әкем Лу Доэр адамдарды жақсы көретін және оларға бірдеңе сатқанды ұнататын инженер-механик еді. ) Барлық сынақтарды өзім жазғандықтан, бағдарламалауды өте жақсы білдім. Алғашқы жылы менің сату квотам 1 миллион доллар еді, мен оны асыра орындадым.
Чикагодан кейін мен Санта-Клараға маркетинг менеджері болып оралдым. Кенеттен маған шағын топ құру, адамдардың жұмысына бағыт беру және оны күтулермен салыстырып өлшеу қажет болды. Менің дағдыларым сынаққа түсті, сол кезде мен Гроувтың мақсат қою жүйесін тереңірек бағалай бастадым. Intel менеджерінің көмегімен мен көбірек тәртіп пен тұрақтылықты қалыптастырдым. Мен анық ақпарат алмасу және командама ең маңызды жұмысты атқаруға көмектесу үшін OKR-ға сүйендім. Мұның бәрі өздігінен келген жоқ. Бұл мақсаттар мен негізгі нәтижелерді үйренудің екінші, тереңірек деңгейі еді.
1980 жылы Kleiner Perkins компаниясында жаңа компаниялармен жұмыс істеу үшін техникалық білімімді пайдалану мүмкіндігі туды. Энди менің Intel-ден неге кеткім келетінін түсіне алмады. (Ол үшін компания немерелерінен басқаның бәрінен жоғары еді. ) Оның адамның кеудесіне қол салып, жүрегін жұлып алып, оны алдыңда ұстап тұратын ғажайып қабілеті бар еді. Ол кезде ол компанияның президенті болатын және маған: «Қойсаңшы, Доэр, сен шынымен бас менеджер болып, нақты P&L (Пайда мен шығын есебі) басқарғың келмей ме? Мен саған Intel-дің бағдарламалық қамтамасыз ету бөлімін беремін», — деді. Ол кезде ондай бөлім жоқ еді, бірақ оны құруға болатын. Сосын ол мысқылдап қосты: «Джон, венчурлық капитал — бұл нақты жұмыс емес. Бұл риэлтор болумен бірдей».
Энди Гроувтың мұрасы
Гроув жетпіс тоғыз жасында Паркинсон ауруынан ұзақ жылдар бойы қиналғаннан кейін қайтыс болғанда, New York Times оны «компьютер мен интернет дәуірінің ең танымал және ықпалды тұлғаларының бірі» деп атады. Ол Гордон Мур сияқты өлмес теоретик немесе Боб Нойс сияқты иконалық қоғамдық тұлға болған жоқ. Сондай-ақ ол басқару философиясының пантеонында Питер Друкердің қасында тұратындай көп еңбек жариялаған жоқ. Дегенмен, Гроув біздің өмірімізді өзгертті. 1997 жылы, Fairchild-тегі эксперименттерінен отыз жыл өткен соң, ол Time журналының «Жыл адамы» болып танылды. Энди Гроув сирек кездесетін тұлға — озық технолог және өз заманының ұлы бас атқарушы директоры болды. Біз оны қатты сағынамыз.
Доктор Гроувтың OKR бойынша негізгі гигиенасы
Салауатты OKR мәдениетінің мәні — қатал зияткерлік адалдық, жеке мүддені ойламау, командаға терең адалдық — Энди Гроувтың бүкіл болмысынан туындады. Бірақ жүйені жұмыс істеткен Гроувтың егжей-тегжейлі тәсілі, оның инженерлік менталитеті еді. OKR — оның мұрасы, оның ең құнды және ұзақ мерзімді басқару тәжірибесі. Міне, мен Intel-де шеберден және оның OKR бойынша шәкірті Джим Лэллиден үйренген сабақтарым:
Аз болса да, саз болсын.** «Бірнеше өте жақсы таңдалған мақсаттар, — деп жазды Гроув, — біз нені «иә» дейміз және нені «жоқ» дейміз дегенге анық хабарлама береді». Бір циклдегі 3-тен 5-ке дейінгі OKR шектеуі компанияларды, командаларды және жеке тұлғаларды ең маңыздысын таңдауға итермелейді. Әдетте, әрбір мақсат бес немесе одан аз негізгі нәтижемен байланысты болуы керек. Мақсаттарды төменнен жоғарыға қарай қойыңыз.** Қызметкерлердің белсенділігін арттыру үшін командалар мен жеке тұлғаларға менеджерлермен ақылдаса отырып, өз OKR-ларының шамамен жартысын өздері жасауға мүмкіндік беру керек. Барлық мақсаттар жоғарыдан төменге қарай қойылса, мотивация жоғалады. Диктатура болмасын.** OKR — бұл басымдықтарды белгілеу және прогресті қалай өлшеу керектігін анықтауға арналған ұжымдық әлеуметтік келісімшарт. Тіпті компания мақсаттары талқылауға жабық болса да, олардың негізгі нәтижелері келіссөздер арқылы шешіле береді. Икемді болыңыз.** Егер жағдай өзгерсе және мақсат бұдан былай тиімді немесе өзекті болмаса, негізгі нәтижелерді цикл ортасында өзгертуге немесе тіпті алып тастауға болады. Сәтсіздіктен қорықпаңыз.** «Нәтиже жоғары болады, — деп жазды Гроув, — егер әркім өз мүмкіндігінен жоғары деңгейге ұмтылса... Мұндай мақсат қою — өзіңізден және бағыныштыларыңыздан ең жоғары өнімділікті қаласаңыз, өте маңызды». Кейбір жедел мақсаттар толық орындалуы керек болса, өршіл (aspirational) OKR-лар орындалуы қиын, тіпті мүмкін емес болып көрінуі тиіс. «Созылмалы мақсаттар» (stretched goals) ұйымдарды жаңа биіктерге жетелейді. Қару емес, құрал.** OKR жүйесі, Гроувтың айтуынша, «адамның қарқынын белгілеуге арналған — оның өз өнімділігін өлшеуі үшін қолына секундомер беру. Бұл жұмысты бағалауға негіз болатын құқықтық құжат емес». Тәуекелге баруды ынталандыру үшін OKR мен бонустарды бөлек ұстаған дұрыс. Шыдамды және табанды болыңыз.** Кез келген процесс қателіктерді қажет етеді. Гроув айтқандай, Intel OKR-ды қабылдағаннан кейін «көп рет сүрінді». Ұйымға жүйені толық меңгеру үшін төрт-бес тоқсандық цикл қажет болуы мүмкін.
3-тарау. «Crush» операциясы: Intel тарихы
Билл Дэвидоу Микрокомпьютерлік жүйелер бөлімінің бұрынғы вице-президенті
«Crush» операциясы — жас Intel корпорациясының аман қалу үшін күресі — OKR туралы біздің алғашқы кеңейтілген оқиғамыз. Crush OKR-дың барлық төрт «суперкүшін» көрсетеді: фокус, сәйкестендіру, қадағалау және созылу. Ең бастысы, ол бұл мақсат қою жүйесінің бірнеше бөлімдер мен мыңдаған адамды ортақ мақсатқа қалай бағыттай алатынын көрсетеді.
Intel-дегі уақытымның аяғына таман компания үлкен қауіпке тап болды. Энди Гроувтың басшылығымен жоғарғы басшылық компанияның басымдықтарын төрт аптаның ішінде қайта қарап шықты. OKR Intel-ге өзінің шайқас жоспарын анықтықпен, дәлдікпен және найзағай жылдамдығымен жүзеге асыруға мүмкіндік берді.
1971 жылы Intel инженері Тед Хофф алғашқы микропроцессорды ойлап тапты. 1978 жылға қарай Intel алғашқы жоғары өнімді 16 биттік 8086 микропроцессорын жасап шығарды. Бірақ көп ұзамай оны Motorola-ның 68000 және Zilog-тың Z8000 чиптері нарықтан ығыстыра бастады.
1979 жылдың қараша айының соңында сату менеджері Дон Бакаут жедел хабарлама жіберді. Бұл хабарлама Энди Гроувқа жетті. Бір апта ішінде басшылық жағымсыз жаңалықпен бетпе-бет келді. Тағы бір аптадан кейін Intel-дің қарсы шабуылын жоспарлау үшін арнайы топ жиналды. Motorola нақты және үлкен қауіп төндірді. Джим Лэлли алдағы соғыстың үнін белгіледі:
«Бізбен бәсекелесетін жалғыз компания бар, ол — Motorola. 68000 — біздің бәсекелесіміз. Біз Motorola-ны жеңуіміз керек, ойынның аты осы. Біз ол лас бәсекелестерді талқандауымыз (crush) керек. Біз Motorola-ны басып өтіп, олардың қайтып оралмауын қамтамасыз етеміз».
Бұл Intel-ді нарық көшбасшысы ретінде қалпына келтіруге бағытталған «Crush» операциясының* ұранына айналды. 1980 жылдың қаңтарына қарай Crush топтары бүкіл әлем бойынша филиалдарға жіберілді. Үшінші тоқсанға қарай олар технология тарихындағы ең өршіл мақсаттардың бірі — екі мың «дизайн жеңісіне» (клиенттердің өз құрылғыларына біздің чипті орнатуы туралы келісімдері) қол жеткізу жолында болды. Жыл соңына қарай олар жауды талқандап, зор жеңіске жетті.
Crush үшін Intel-дің бірде-бір өнімі өзгертілген жоқ. Бірақ Гроув пен оның командасы күрес шарттарын өзгертті. Олар маркетингті компанияның күшті жақтарын көрсету үшін қайта құрды. Олар клиенттерді қысқа мерзімді пайдалану жеңілдігінен гөрі, ұзақ мерзімді жүйелер мен қызметтердің құндылығын көруге бағыттады. Олар бағдарламашыларға сатуды тоқтатып, бас директорларға (CEO) сата бастады.
Гроув операцияны басқаруды Билл Дэвидоуға тапсырды. Билл Intel-дің OKR жүйесіне өте маңызды байланыстырушы элементті — **«... арқылы өлшенетін»** (as measured by немесе a. m. b. ) деген тіркесті қосты. Мысалы: «Біз белгілі бір МАҚСАТҚА келесі НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР **арқылы өлшенетіндей** қол жеткіземіз». Бұл тіркес бұлыңғыр нәрсені барлығына түсінікті және нақты етті.
2013 жылы Компьютерлік технологиялар тарихы мұражайы ұйымдастырған панельдік пікірталаста «Crush» операциясының ардагерлері Intel-дегі мақсаттарды құрылымдық түрде белгілеудің маңыздылығын және мақсаттар мен негізгі нәтижелердің (OKRs) қалайша «ең төменгі деңгейлерге» дейін қолданылғанын еске алды. Мұнда үлгі ретінде келтірілген «Operation Crush» (Crush операциясы) үшін жасалған OKR-лер осы жанрдың классикасы болды: олар уақытпен шектелген, анық әрі әрбір «не» және «қалай» деген сұрақтарға жауап беретін еді. Ең бастысы, олар нәтиже берді.
Джим Лалли маған былай деді: «Мен Гроув қасыма отырып, олардың неліктен маңызды екенін түсіндіргенге дейін мақсаттар мен негізгі нәтижелерге күмәнмен қарайтынмын. Егер сіз бәріне Еуропаның орталығына баруды бұйырсаңыз және біреулер Францияға, біреулер Германияға, ал енді біреулер Италияға қарай жүре бастаса, бұл жақсы емес — әсіресе сіз олардың бәрінің Швейцарияға барғанын қаласаңыз. Егер векторлар (бағытталған кесінділер) әртүрлі жаққа нұсқап тұрса, олардың қосындысы нөлге тең болады. Бірақ бәрін бір бағытқа бағыттасаңыз, нәтижені барынша арттырасыз. Гроувтың маған айтқан уәжі осы болды, содан кейін ол маған мұны басқаларға үйретуім керек екенін айтты».
Билл Давидоудың айтуынша, OKR-лер «Crush» операциясында Гроувтың жасырын қаруы болды. Олар үлкен әрі көп қырлы ұйымның жұмысын жеделдетіп, оны таңғаларлық икемділікпен алға итермеледі. Біртұтас, мақсатқа ұмтылған Intel-ге қарсы Motorola-ның ешқандай мүмкіндігі болмады.
Билл Давидоу: Негізгі нәтижелер жүйесі Энди Гроувтың мінез-құлықты қалыптастыру тәсілі болды. Энди Intel-ді ұлы етуге барын салды. Ол адамдардың сыртқы директорлар кеңесінде қызмет етуіне тыйым салатын; Intel сіздің өміріңіз болуы керек еді. Сіздің мақсаттарыңыз бен негізгі нәтижелеріңіз осы адалдықты нығайтты.
Менеджменттің жоғары деңгейінде болғанда, сіз үйретушісіз — Эндидің істегені осы еді. Мақсаттар мен негізгі нәтижелер Intel-дің басқару жүйесіне енгізілген болатын, бірақ олар сонымен бірге философия, іргелі оқыту жүйесі болды. Бізге егер бір нәрсені өлшесеңіз, ол жақсаратыны үйретілді.
Біз жоғары деңгейдегі мақсаттарымызды Эндимен бірге атқарушы қызметкерлердің жиналыстарында жазатынбыз. Біз үстел басында отырып: «Міне, осылай болады», — деп шешім қабылдайтынбыз. Бөлім менеджері ретінде мен компанияның кез келген тиісті негізгі нәтижелерін өз мақсаттарым ретінде қабылдадым. Мен оларды өз командама әкелетінмін және біз келесі аптаны сол тоқсанда не істейтінімізді талқылаумен өткізетінбіз.
Бұл жүйенің күшті болғаны сонша, Энди: «Корпорация мынаны істейді», — десе, бәрі сол мақсатқа жету үшін барын салатын. Біз жеңімпаз команданың мүшесі болдық және жеңісті жалғастырғымыз келді.
Төменгі деңгейлерде адамдардың мақсаттары мен негізгі нәтижелері олардың жұмыс өнімінің жүз пайызға жуығын қамтуы мүмкін еді. Бірақ менеджерлердің қосымша күнделікті міндеттері болды. Егер менің мақсатым әдемі раушан бұтасын өсіру болса, мен сіздің көгалдың да жасыл болғанын қалайтыныңызды сұрамай-ақ білемін. Менде ешқашан «Қызметкерлердің рухын көтеру үшін айналаны аралап шығу» деген негізгі нәтиже болған емес деп ойлаймын. Біз ерекше назар аударуды қажет ететін нәрселерді ғана жаздық.

Энди Гроув және Билл Давидоу, Intel штаб-пәтері, 1980 жыл.
Intel-дің шұғыл әрекеті
1979 жылдың желтоқсанында мен Энди Гроувтың жиналысына шағымға толы күйде бардым. Мен микропроцессор мамандары 8086 чипі үшін жобалық жеңістерді (клиенттің өз өнімінде чипті қолдану туралы шешімі) көбейтуде жақсырақ жұмыс істей алады деп ойладым. Мен оларды қарсы күресуге және өздеріне қайта сенуге итермелегім келді. Сонда Энди маған «мәселені шешуді» тапсырды. «Crush» операциясы менің жұмысыма айналды.
8086 микропроцессоры өздігінен көп табыс әкелмесе де, оның ауқымды толқын әсері (бір оқиғаның басқаларға тізбекті ықпалы) болды. Менің бөлімім Intel микропроцессорларын қолданатын жүйелер үшін жобалау құралдарын — бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу жүйелерін сататын. Біз қарқынды дамып жатсақ та, клиенттердің өз өнімдері үшін Intel микрочиптерін таңдауына тәуелді едік. Intel 8086 чипімен нарыққа жол ашқаннан кейін, біз EPROM (бағдарламаланатын, тек оқуға арналған жады чипі) және перифериялық құрылғылар мен контроллер чиптеріне де келісімшарттар алатын едік. Жалпы алғанда, олардың құны бастапқы сатылымнан он есе артық болуы мүмкін еді. Бірақ егер 8086 нарықтан шығып қалса, менің жүйелік бизнесім де құритын еді.
Сондықтан бәс жоғары болды. Жады чиптерін жеткізуші ретінде аты шыққаннан кейін, Intel қысымға ұшырады. Жақында біз DRAM (компьютер жадының ең көп таралған түрі) бойынша көшбасшылықты стартапқа беріп қойдық және қарқынымызды қайтара алмай жатқан едік. Жапон компаниялары EPROM-ның тиімді нарығындағы біздің позициямызды тартып алуға дайын отырды. Микропроцессорлар Intel-дің болашаққа деген басты үміті еді және біз қайтадан көш бастауымыз керек болды. Мен алғашқы презентациялардың біріндегі бірінші слайдты әлі де ұмытқан жоқмын:
Crush, мақсаты: Шұғылдық сезімін қалыптастыру және өмірге қауіп төндіретін бәсекелестікке қарсы тұру үшін корпорация деңгейінде маңызды шешімдер мен іс-қимыл жоспарларын іске қосу.
Біздің жедел топ сейсенбіде, 4 желтоқсанда жиналды. Біз үш күн бойы, күніне көптеген сағат бойы кездестік. Бұл үлкен басқатырғышты шешу сияқты интеллектуалды сынақ болды. 8086 чипін қайта жасауға уақыт болмады, сондықтан біз уақытымыздың көп бөлігін нені сату керектігін және Motorola-дан қалай басым түсуге болатынын анықтауға жұмсадық.
Мен жаңа тұжырымдама жасау арқылы жеңіске жете аламыз деп ойладым. Біз клиенттерімізді бүгін таңдаған микропроцессоры олардың келесі онжылдықтағы ең маңызды шешімі болатынына сендіруіміз керек еді. Әрине, Motorola келіп: «Бізде таза нұсқаулар жиынтығы бар», — деп айта алатын. Бірақ олар біздің кең өнім отбасымызға немесе жүйелік деңгейдегі өнімділігімізге тең келе алмайтын. Олар біздің керемет техникалық қолдауымызбен немесе иеленудің төмен құнымен бәсекелесе алмайтын. Біз адамдарға Intel перифериялық құрылғыларымен өнімдеріңіз нарыққа тезірек және арзанырақ шығатынын ескертетінбіз. Intel жобалау құралдарымен инженерлеріңіз тиімдірек жұмыс істейді.
Motorola екі жақты радиолардан бастап қалта телевизорларына дейін бәрін шығаратын үлкен, әртараптандырылған компания болды. Intel тек жады чиптеріне, микропроцессорларға және оларды қолдайтын жүйелерге бағытталған технологиялық көшбасшы еді. Бірдеңе дұрыс болмай қалса, кімге хабарласқанды жөн көресіз? Кімнің алдыңғы қатарда қалатынына сенесіз?
Бізде бір-бірімен үйлестірілуі керек көптеген жақсы идеялар болды. Джим Лалли оларды маркерлік тақтаға жазды: «Болашақ өнімдер каталогын шығару»; «Елу семинар үшін сату таныстырылымын дайындау — қатысушылар каталог алады». Жұмаға қарай бізде компанияны жұмылдыру жоспары болды. Келесі сейсенбіге қарай біз тоғыз бөлімнен тұратын бағдарламаға, соның ішінде Intel бұрын-соңды жасамаған миллиондаған долларлық жарнамалық шығындарға келісім алдық. Бір аптадан кейін стратегия сату бөліміне жіберілді, олар мұны қуана қабылдады. Өйткені, дағдарыс туралы бізге ең бірінші солар хабарлаған болатын.
Мұның бәрі Рождествоға дейін болды.
Motorola өте жақсы басқарылатын компания еді, бірақ олардың шұғылдық түсінігі басқаша болды. Кейси Пауэлл бізге соққы бергенде, біз екі апта ішінде жауап қайтардық. Біз Motorola-ға соққы бергенде, олар мұндай жылдамдықпен қозғала алмады. Ондағы бір менеджер маған: «Сіздер науқанды бастаған уақыт ішінде мен Чикагодан Аризонаға ұшақ билетін мақұлдатып үлгере алмаймын», — деді.
Intel ауқымды тұжырымдамаларды жариялауда және оларды нақты, үйлестірілген бағдарламаларға айналдыруда озық болды. Біздің тоғыз жобамыздың әрқайсысы компанияның негізгі нәтижесіне айналды. Міне, 1980 жылдың екінші тоқсанындағы Intel Crush корпоративтік OKR-і және оған қатысты инженерлік OKR:
INTEL КОРПОРАТИВТІК МАҚСАТЫ 8086 чипін өнімділігі ең жоғары 16 биттік микропроцессорлар отбасы ретінде бекіту, келесі көрсеткіштер арқылы:
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР (1980 Ж., 2-ТОҚСАН) 8086 отбасының жоғары өнімділігін көрсететін бес бенчмарк (салыстырмалы сынақ) әзірлеу және жариялау (Қолданбалы бағдарламалар бөлімі). 8086 өнімдерінің бүкіл отбасын қайта қаптау (Маркетинг). 8МГц бөлшегін өндіріске енгізу (Инженерия, Өндіріс). Арифметикалық сопроцессордың үлгісін 15 маусымнан кешіктірмей дайындау (Инженерия).
ИНЖЕНЕРЛІК БӨЛІМНІҢ МАҚСАТЫ (1980 Ж. , 2-ТОҚСАН) 30 мамырға дейін CGW бөліміне 500 дана 8МГц 8086 бөлшегін жеткізу.
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР 5 сәуірге дейін фото сызба үшін түпкілікті өнер үлгісін әзірлеу. 9 сәуірде зауытқа (fab) Rev 2.3 маскаларын жеткізу. Сынақ таспаларын 15 маусымға дейін аяқтау. Зауытта «қызыл белгімен» (басымдықпен) жұмысты 1 мамырдан кешіктірмей бастау.
Лезде бағытты өзгерту
Жылдың басында Боб Нойс пен Энди Гроув Сан-Хоседегі Hyatt House қонақ үйінде «Crush» операциясының ресми басталуын ұйымдастырды. Олардың Intel менеджерлеріне берген нұсқауы қарапайым әрі түсінікті болды: «Біз 16 биттік микропроцессорлар нарығында жеңіске жетеміз. Біз бұған бар күшімізді саламыз». Энди бізге не істеу керектігін және неліктен істеу керектігін, сондай-ақ бұл жұмыс аяқталғанша оны басымдық ретінде қарастыруымыз керек екенін айтты.
Жиналыста жүзге жуық адам болды. Хабарлама менеджменттің екі деңгейіне бірден жетті, ал жиырма төрт сағат ішінде үшінші деңгейге дейін тарады. Ақпарат өте жылдам таралды. Intel сол кезде миллиард долларлық компания болуға жақын еді және ол бағытын лезде өзгертті. Осы күнге дейін мен мұндай нәрсені көрген емеспін.
Және бұл негізгі нәтижелер жүйесінсіз мүмкін болмас еді. Егер Энди Сан-Хоседегі жиналысты онсыз өткізгенде, ол барлық Crush әрекеттерін бір уақытта қалай бастай алар еді? Мен адамдардың жиналыстан: «Мен әлемді бағындырамын», — деп шығып, үш айдан кейін ештеңе болмағанын қаншама рет көрдім. Сіз адамдардың жігерін тасыта аласыз, бірақ олар онымен не істеу керектігін білмейді. Дағдарыс кезінде сізге өзгерістерді тез жүзеге асыра алатын жүйе керек. Intel үшін негізгі нәтижелер жүйесі осыны істеп берді. Ол басшылыққа жылдам іске асыру құралын берді. Адамдар атқарылған жұмыс туралы есеп бергенде, бізде бағалаудың нақты критерийлері болды.

Энди Гроув 1980 жылдың қаңтарында Crush операциясы үшін әскерді жинауда.
Crush — бұл жоғарыдан төменге бағытталған, бірақ төменнен де ұсыныстар ескерілген OKR-лердің толық жиынтығы болды. Энди Гроувтың деңгейінде, тіпті менің деңгейімде де шайқастың қалай жеңіске жетуі керектігінің барлық тетіктерін білу мүмкін емес еді. Бұл нәрселердің көбі төменнен жоғарыға ағылуы керек. Сіз адамдарға қоқысты тазалауды бұйыра аласыз, бірақ оларға қай сыпырғышты қолдану керектігін айтуыңыз керек пе? Жоғары басшылық «Біз Motorola-ны талқандауымыз керек! » деп жатқанда, төмендегі біреу: «Біздің бенчмарктарымыз нашар; мен жақсырақтарын жазайын», — деуі мүмкін. Біз осылай жұмыс істедік.
Ортақ игілік
Intel алты ай бойы «соғыс жағдайында» болды. Менің тікелей басқару билігім болмаса да, маған қажет нәрсенің бәрін берді, өйткені бүкіл компания бұның Энди үшін қаншалықты маңызды екенін білді. Intel бөлімдерінен негізгі нәтижелер қайтып келгенде, ешқандай қарсылық болған жоқ. Бәрі келісті. Біз ресурстарды жол-жөнекей бағыттап отырдық; менде тіпті бюджет болды ма екен, күмәнім бар.
Operation Crush соңында жоғары басшылықты, бүкіл сату тобын, төрт түрлі маркетинг бөлімін және үш географиялық орынды біріктірді — бәрі бір адамдай жұмыс істеді. Intel-ді ерекшелендірген нәрсе оның саясаттан ада болуы еді. Менеджерлер ортақ игілік үшін өздерінің кішігірім иеліктерін құрбан етті. Мысалы, микропроцессорлар бөлімі болашақ өнімдер каталогын шығарып жатса, біреу: «О, Құдайым, бізде бір перифериялық құрылғы жетіспейді», — деп байқап қалуы мүмкін және бұл перифериялық құрылғылар бөліміне және инженерлік ресурстарды бөлуге әсер етеді. Сату бөлімі семинарлар ұйымдастырды, бірақ олар инженерлерге, маркетингке және менің бөліміме де арқа сүйеді. Корпоративтік коммуникациялар бөлімі бүкіл компаниядан салалық баспасөз үшін мақалалар жинады. Бұл толық ұйымдық күш-жігер болды.
Crush туралы ойлағанда, біздің мұны жүзеге асырғанымызға әлі де сене алмаймын. Меніңше, бұдан алатын сабақ — мәдениеттің маңыздылығы. Энди әрқашан адамдардың мәселелерді басшылыққа жеткізуін қалайтын. Далалық инженер өзінің бас менеджеріне: «Сендер нарықта не болып жатқанын түсінбейсіңдер», — дейді және екі апта ішінде бүкіл компания жоғарыдан төменге дейін қайта құрылады. Бәрі келіседі: «Дабыл қағушынікі дұрыс. Біз басқаша әрекет етуіміз керек». Дон Букаут пен Кейси Пауэллдің ешқандай жазадан қорықпай өз ойларын еркін айта алғаны өте маңызды болды. Онсыз «Crush» операциясы болмас еді.
Энди Гроув соңғы сөзді айтуға дағдыланған, сондықтан бұл жерде сөзді оған берейік. «Нарық компанияларды дағдарыс жояды», — деп жазды Энди. «Жақсы компаниялар одан аман шығады. Ұлы компаниялар соның арқасында жақсарады». Crush операциясы да солай болды. 1986 жылға қарай Intel өзінің негізгі жады чиптері бизнесін тастап, бар күшін микропроцессорларға салған кезде, 8086 чипі 16 биттік нарықтың 85 пайызын қайтарып алды. Оның арзан нұсқасы 8088 алғашқы IBM ДК-інің ішінде атақ пен табысқа ие болды, бұл дербес компьютер платформасын стандартқа айналдырды. Бүгінде компьютерлер мен көліктерде, смарт термостаттарда және қан банктерінің центрифугаларында миллиардтаған микроконтроллерлер — бәрі Intel архитектурасында жұмыс істейді.
Көріп отырғанымыздай, мұның ешқайсысы OKR-сіз болмас еді.
4 Суперкүш №1: Басымдықтарға назар аудару және оларға берілгендік
Біздің қабілеттерімізден гөрі, біздің кім екенімізді шын мәнінде көрсететін нәрсе — біздің таңдауларымыз. — Дж. К. Роулинг
Маңызды нәрсені өлшеу мына сұрақтан басталады: Келесі үш (алты немесе он екі) айда ең маңыздысы не? Табысты ұйымдар нақты өзгеріс әкеле алатын бірнеше бастамаға назар аударып, маңыздылығы төмендерін кейінге қалдырады. Олардың көшбасшылары бұл таңдауларға сөзімен де, ісімен де адал болады. Жоғары деңгейдегі бірнеше OKR-ге берік қолдау көрсету арқылы олар өз командаларына бағыт-бағдар береді. (Қате шешімдерді нәтижелер келе бастағанда түзетуге болады. Шешім қабылдамау немесе асығыс бас тарту бізге ештеңе үйретпейді.) Алдағы кезеңдегі негізгі басымдықтарымыз қандай? Адамдар өз күш-жігерін қайда жұмсауы керек? Мақсат қоюдың тиімді жүйесі жоғары жақтағы тәртіпті ойлаудан, маңызды нәрсені таңдауға уақыт пен энергия жұмсайтын көшбасшылардан басталады.
Мақсаттар тізімін қысқарту әрқашан қиын болса да, бұл соған тұрарлық. Кез келген тәжірибелі көшбасшы айтқандай, ешбір жеке адам немесе компания «бәрін бірдей істей алмайды». Таңдалған OKR жиынтығымен біз жоспарланғандай және уақытында орындалуы тиіс бірнеше маңызды нәрселерді көрсете аламыз.
Бастапқыда...
Ұйым деңгейіндегі OKR-лер үшін жауапкершілік жоғары басшылыққа жүктеледі. Олар бұл процеске жеке өздері атсалысуы тиіс.
Олар неден бастайды? Не нәрсенің ең маңызды екенін қалай шешеді? Google өз миссиясына жүгінді: «Әлемдегі ақпаратты жүйелеу және оны баршаға қолжетімді әрі пайдалы ету». Android, Google Earth, Chrome, жаңартылған YouTube іздеу жүйесі — бұл өнімдер мен ондаған басқалары ортақ негізге ие. Әр жағдайда әзірлеуге серпін берген негізін қалаушылар мен атқарушы топ болды, олар мақсаттар мен негізгі нәтижелер арқылы өздерінің басымдықтарын анық көрсетті.
Бірақ жақсы идеялар тек иерархиямен шектелмейді. Ең күшті және жігерлендіретін OKR-лер көбінесе қатардағы қызметкерлерден шығады. YouTube өнім менеджері ретінде Рик Клау сайттың басты бетіне жауапты болды, бұл әлемдегі ең көп кіретін үшінші бет еді. Мәселе мынада: пайдаланушылардың аз ғана бөлігі сайтқа тіркеліп кіретін. Олар видеоларды сақтаудан бастап арналарға жазылуға дейінгі маңызды мүмкіндіктерді пайдалана алмайтын. YouTube-тің көптеген құндылықтары әлемдегі жүздеген миллион адам үшін жасырын қалып жатты. Сонымен қатар, компания баға жетпес деректерден айырылып отырды. Бұл мәселені шешу үшін Риктің командасы сайтқа кіру (login) тәжірибесін жақсарту бойынша алты айлық OKR әзірледі. Олар өз жоспарын YouTube бас директоры Салар Камангарға ұсынды, ол Google бас директоры Ларри Пейджбен кеңесті. Ларри бұл мақсатты Google компаниясының жалпы OKR деңгейіне көтеруді ұйғарды, бірақ бір шартпен: мерзім алты ай емес, үш ай болады.
«OKR жоғары деңгейге көтерілгенде, компаниядағы барлық көздер сіздің командаңызға бағытталады», — дейді Рик. «Бұл өте көп көз! Біз оны үш айда қалай істейтінімізді білмедік, бірақ компания деңгейіндегі OKR-ге ие болу біздің жұмысымыздың басымдық екенін білдіретінін түсіндік». Өнім менеджерінің мақсатына осындай үлкен мән беру арқылы Ларри басқа командаларға да бағыт берді. Crush операциясындағыдай, бәрі Риктің тобына көмектесуге жұмылды. YouTube тобы жұмысты уақытында бітірді, бірақ оны жариялау бір аптаға кешікті.
Көшбасшылар компанияның жоғары деңгейдегі мақсаттарын қалай таңдаса да, олардың өз мақсаттары болуы керек. Құндылықтарды жай ғана меморандум арқылы тарату мүмкін болмайтыны сияқты, жүйелі мақсат қою да жай бұйрықпен тамыр жаймайды. 6-тарауда көретініңіздей, Nuna компаниясынан Джини Ким OKR-лер көшбасшылықтың сөзбен де, іспен де көпшілік алдындағы міндеттемесін талап ететінін қиын жолмен түсінді. Мен бас директорлардың «Менің барлық мақсаттарым — команданың мақсаттары» дегенін естігенде, бұл қауіп сигналы деп білемін. OKR туралы жақсы сөйлеу жеткіліксіз. Марқұм, ұлы Билл Кэмпбеллдің (Intuit бас директоры, кейінірек Google атқарушы тобының коучы болған) сөзімен айтқанда: «Егер сіз компанияның бас директоры немесе негізін қалаушысы болсаңыз... сіз «Біз мынаны істейміз» деп айтуыңыз керек, содан кейін оны өзіңіз үлгі ретінде көрсетуіңіз керек. Өйткені, егер сіз үлгі болмасаңыз, оны ешкім істемейді».
Анық түсіндіру
Дұрыс шешім қабылдау, ұжымдық рух (esprit de corps) және жоғары нәтижелер үшін жоғары деңгейдегі мақсаттар бүкіл ұйымда анық түсінілуі керек. Дегенмен, компаниялардың үштен екісі бұл мақсаттарды жүйелі түрде жеткізе алмайтынын мойындайды. Он бір мың жоғары лауазымды басшылар мен менеджерлер арасында жүргізілген сауалнамада көпшілігі өз компаниясының басты басымдықтарын атай алмаған. Тек жартысы ғана ең болмағанда біреуін атай алған.
Көшбасшылар «нені» ғана емес, «неліктен» екенін де жеткізуі керек. Адамдарға мотивация үшін жай ғана межелерден артық нәрсе керек. Олар мағынаны іздейді, өз мақсаттарының миссиямен қалай байланысатынын түсінгісі келеді. Және бұл процесс тоқсан сайынғы жалпы жиналыста жоғары деңгейдегі OKR-лерді таныстырумен аяқталмауы керек. LinkedIn бас директоры Джефф Вайнер айтқандай: «Сіз айтудан шаршаған кезде, адамдар жаңадан ести бастайды».
Негізгі нәтижелер: Күтім және дамыту
Мақсаттар мен негізгі нәтижелер — бұл мақсат қоюдың «инь және яңы»: принцип пен тәжірибе, пайымдау мен орындау. Мақсаттар — бұл шабыт пен алыс көкжиектер. Негізгі нәтижелер — жерге жақын және көрсеткіштерге негізделген. Олар әдетте бір немесе бірнеше өлшемдер бойынша нақты сандарды қамтиды: табыс, өсім, белсенді пайдаланушылар, сапа, қауіпсіздік, нарықтағы үлес, клиенттердің қатысуы. Питер Друкер атап өткендей, сенімді прогреске қол жеткізу үшін менеджер «өнімділік пен нәтижелерді мақсатқа қарсы өлшей білуі керек».
Басқаша айтқанда: Негізгі нәтижелер — бұл мақсатқа жету үшін сіз басатын тетіктер, сіз жетуі тиіс межелер. Егер мақсат дұрыс тұжырымдалса, оған жету үшін әдетте үштен беске дейінгі негізгі нәтиже (KR) жеткілікті болады. Тым көп болса, назар шашырап, прогресс көрінбей қалуы мүмкін. Сонымен қатар, әрбір негізгі нәтиже өз алдына сынақ болуы керек. Егер сіз оны міндетті түрде орындайтыныңызға сенімді болсаңыз, онда сіз өзіңізді жеткілікті түрде сынап жатқан жоқсыз.
Не, қалай, қашан
OKR-лер қалыптасқан тәртіпке үлкен өзгеріс әкелетіндіктен, оларға біртіндеп көшкен жөн. Кейбір компаниялар мақсат қоюдың жабық түрінен ашық түріне немесе жоғарыдан төменге бағытталған процестен ынтымақтастыққа негізделген процеске өткенде жылдық циклден бастайды. Ең жақсы тәжірибе — жылдық OKR-лерді және ұзақ мерзімді стратегияларды қолдайтын қысқа мерзімді (қазіргі уақыт үшін) OKR-лермен қатар жүретін қосарланған қарқын болуы мүмкін. Дегенмен, нақты жұмысты ілгерілететін қысқа мерзімді мақсаттар екенін есте сақтаңыз. Олар жылдық жоспарлардың орындалуын бақылайды.
Нақты уақыт шеңберлері біздің назарымыз бен берілгендігімізді арттырады; бізді белгіленген мерзімнен (deadline) артық ештеңе алға жылжытпайды. Жаһандық нарықта жеңіске жету үшін ұйымдар бұрынғыдан да икемді болуы керек. Менің тәжірибемде, бүгінгі тез өзгеретін нарықтармен аяқ алыс теңестіру үшін тоқсан сайынғы OKR қарқыны ең қолайлы. Үш айлық көкжиек істі кейінге қалдыруды (прокрастинацияны) тоқтатады және нақты өнімділікке әкеледі. Өзінің басқару туралы «High Output Management» кітабында Энди Гроув былай деп жазады:
Кері байланыс тиімді болуы үшін, ол өлшеніп жатқан әрекет орын алғаннан кейін көп ұзамай алынуы керек. Сәйкесінше, [OKR] жүйесі салыстырмалы түрде қысқа кезеңге мақсаттар қоюы тиіс. Мысалы, егер біз жылдық негізде жоспарласақ, тиісті [OKR] уақыты кем дегенде тоқсан сайын, тіпті ай сайын болуы керек.
Бұл хаттамада қатып қалған қағида жоқ, бәріне бірдей келетін үлгі жоқ. Инженерлік топ әзірлеу спринттерімен синхронды болу үшін алты апталық OKR циклдерін таңдауы мүмкін. Өнімнің нарыққа сәйкестігін әлі де іздеп жатқан бастапқы кезеңдегі компания үшін ай сайынғы цикл тиімді болуы мүмкін. Ең жақсы OKR қарқыны — бұл сіздің бизнесіңіздің мән-мәтініне және мәдениетіне сәйкес келетіні.
Негізгі нәтижелерді жұптастыру
Атышулы Ford Pinto тарихы бір өлшемді OKR-лердің қауіптілігін көрсетеді. 1971 жылы Жапония мен Германияның отынды үнемдейтін модельдеріне нарықтағы үлесін беріп қойған Ford компаниясы бюджеттік ықшам Pinto моделін шығарды. Бас директор Ли Якокканың агрессивті талаптарын орындау үшін өнім менеджерлері жоспарлау және әзірлеу кезеңінде қауіпсіздік тексерістерін өткізіп жіберді. Мысалы: жаңа модельдің жанармай багі жұқа артқы бамперден небәрі алты дюйм (шамамен 15 см) қашықтықта орналасты.
Pinto нағыз «отты тұзақ» болды және Ford инженерлері мұны білді. Бірақ компанияның нарыққа бағытталған, метрикаға негізделген — «салмағы 2000 фунттан аспайтын және бағасы 2000 доллардан төмен» деген мақсаттарын Якокка «темірдей тәртіппен» қадағалады. «... Краш-тест кезінде салмағы бір фунт, құны бір доллар тұратын пластик бөлшектің жанармай багінің тесілуін тоқтататыны анықталғанда, ол артық шығын мен артық салмақ ретінде алынып тасталды». Pinto-ның ішкі «жасыл кітабында» өнімнің үш мақсаты көрсетілген: «Нағыз ықшам автомобиль» (өлшемі, салмағы); «Иеленудің төмен құны» (бастапқы бағасы, отын шығыны, сенімділігі, жөндеуге жарамдылығы); және «Өнімнің айқын артықшылығы» (сыртқы түрі, жайлылығы, мүмкіндіктері, басқарылуы, өнімділігі). Қауіпсіздік бұл тізімде мүлдем болмады.
Pinto автокөліктері артынан соқтығысқанда жүздеген адам қаза тауып, мыңдаған адам ауыр жарақат алды. 1978 жылы Ford автокөлік тарихындағы ең ірі кері қайтарып алуды жүзеге асырып, 1,5 миллион Pinto мен оның туыстас Mercury Bobcat моделін жинап алып, үлкен шығынға батты. Компанияның теңгерімі мен беделі лайықты соққы алды.
Өткенге көз жүгіртсек, Ford-та мақсаттар мен негізгі нәтижелер жеткілікті болды. Бірақ олардың мақсат қою процесі қатерлі қателікке толы еді: «Нақты, күрделі мақсаттарға (нарыққа шығу жылдамдығы, отын үнемдеу және құны) қол жеткізілді, бірақ бұл көрсетілмеген басқа маңызды мүмкіндіктердің (қауіпсіздік, әдепті мінез-құлық және компания беделі) есебінен болды».
Жақында болған тағы бір сабақ боларлық оқиға ретінде Wells Fargo-ны алайық. Олар әлі күнге дейін қатыгез, бір өлшемді сату жоспарларынан туындаған тұтынушылық банкинг жанжалынан ес жия алмай жатыр. Бөлімше менеджерлері клиенттерге мүлдем қажет емес миллиондаған жалған шоттарды ашуға мәжбүр болды. Бір жағдайда менеджердің жасөспірім қызында жиырма төрт, ал күйеуінде жиырма бір шот болған. Нәтижесінде бес мыңнан астам банкир жұмыстан босатылды; компанияның несие карталары мен ағымдағы шоттар бизнесі екі есеге немесе одан да көпке қысқарды. Wells Fargo бренді түзетілмейтіндей зақымдалған болуы мүмкін.
OKR неғұрлым өршіл болса, маңызды критерийді өткізіп алу қаупі соғұрлым жоғары болады. Сандық көрсеткіштерге ұмтылу кезінде сапаны сақтаудың бір шешімі — негізгі нәтижелерді жұптастыру, яғни Гроув High Output Management кітабында жазғандай, «әрі әсерді, әрі қарсы әсерді» өлшеу. Гроув атап өткендей, негізгі нәтижелер өнімділікке бағытталғанда:
олардың жұпталған аналогтары жұмыстың сапасына басымдық беруі керек. Мәселен, төлем шоттары бөлімінде өңделген ваучерлер саны тексеру кезінде немесе жеткізушілеріміз анықтаған қателер санымен жұптастырылуы тиіс. Тағы бір мысал, тазалау тобы тазалаған шаршы метр ауданы сол ғимаратта кеңсесі бар аға менеджердің жұмыс сапасына берген бағасымен жұптастырылуы керек.
**4.1-кесте: Сан мен сапа бойынша жұптастырылған негізгі нәтижелер**
| Сандық мақсат | Сапалық мақсат | Нәтиже |
|---|---|---|
| Үш жаңа функция | Сапаны бақылау сынағында әр функцияға бес қатеден аз келуі | Әзірлеушілер таза код жазады. |
| I тоқсанда 50 млн доллар сатылым | I тоқсанда 10 млн доллар техникалық қызмет көрсету келісімшарттары | Сату мамандарының тұрақты назары тұтынушылардың табысын және қанағаттану деңгейін арттырады. |
| Он сатылым қоңырауы | Екі жаңа тапсырыс | Жаңа тапсырыс шегіне жету үшін лидтердің (әлеуетті клиенттердің) сапасы жақсарады. |
Кемелдік және жақсылық
Google бас директоры Сундар Пичаи маған бірде оның командасы мақсат қою процесінде жиі «қиналатынын» айтты: «Біз пайдаланушы үшін жақсырақ нәрсе жасауға назар аудару үшін, OKR-дің бір жолына бір жарым сағат уақыт жұмсауымыз мүмкін». Бұл — жұмыстың бір бөлігі. Бірақ Вольтердің сөзімен айтқанда: «Кемелдік жақсылықтың жауы болуына жол бермеңіз». * Есіңізде болсын, OKR-ді циклдің кез келген нүктесінде өзгертуге немесе тіпті жоюға болады. Кейде «дұрыс» негізгі нәтижелер мақсат қойылғаннан кейін бірнеше апта немесе айлар өткен соң пайда болады. OKR — бұл тасқа қашалған өсиет емес, табиғатынан әлі де жетілдіріліп жатқан жұмыс.
Мақсат қоюдың бірнеше негізгі ережелері: Негізгі нәтижелер жинақы, нақты және өлшенетін болуы керек. Шығыстар мен кірістердің (inputs and outputs) үйлесімі пайдалы. Соңында, барлық негізгі нәтижелердің орындалуы міндетті түрде мақсатқа қол жеткізуге әкелуі тиіс. Егер олай болмаса, бұл OKR емес. *
**4.2-кесте: OKR сапасының континуумы**
| Әлсіз | Орташа | Күшті |
|---|---|---|
| **Мақсат:** Инди-500 жарысында жеңіске жету. | **Мақсат:** Инди-500 жарысында жеңіске жету. | **Мақсат:** Инди-500 жарысында жеңіске жету. |
| **Негізгі нәтиже:** Айналым жылдамдығын арттыру. | **Негізгі нәтиже:** Орташа айналым жылдамдығын 2 пайызға арттыру. | **Негізгі нәтиже:** Орташа айналым жылдамдығын 2 пайызға арттыру. |
| **Негізгі нәтиже:** Пит-стоп уақытын азайту. | **Негізгі нәтиже:** Пит-стоптың орташа уақытын бір секундқа азайту. | **Негізгі нәтиже:** Аэродинамикалық құбырда 10 рет сынақ өткізу. |
| **Негізгі нәтиже:** Пит-стоптың орташа уақытын бір секундқа азайту. | ||
| **Негізгі нәтиже:** Пит-стоптағы қателерді 50 пайызға азайту. | ||
| **Негізгі нәтиже:** Күніне бір сағат пит-стоп жасауды жаттықтыру. |
Аз болса, көп болады
Стив Джобс түсінгендей, «Инновация — бұл мыңдаған нәрсеге «жоқ» деу». Көп жағдайда тоқсандық OKR-лердің оңтайлы саны үш пен бес аралығында болады. Көбірек мақсаттарды қосуға деген құлшыныс болуы мүмкін, бірақ бұл әдетте қателік. Мақсаттардың тым көп болуы маңызды нәрселерге назарымызды бұлдыратуы немесе бізді келесі бір жылтырақ нәрсенің соңынан қууға итермелеуі мүмкін. MyFitnessPal денсаулық және фитнес қосымшасында «Біз тым көп нәрсені жазып жүрдік», — дейді бас директор Майк Ли. «Біз тым көп нәрсені істегіміз келді, содан басымдықтар анық болмады. Сондықтан біз азырақ OKR қоюға және шынымен маңыздыларына ғана назар аударуға шешім қабылдадық».
Жеке адамдар үшін, мен өзім Intel-де байқағанымдай, мақсаттарды таңдап қою — шамадан тыс жүктемеден қорғанудың бірінші шебі. Орындаушылар менеджерлерімен ақылдасып, тоқсандық OKR-лерін бекіткеннен кейін, кез келген қосымша мақсаттар немесе негізгі нәтижелер белгіленген жоспарға сәйкес келуі керек. Жаңа мақсат менің бұрынғы мақсаттарыммен қалай салыстырылады? Жаңа міндеттемеге орын босату үшін бір нәрсені алып тастау керек пе? Жақсы жұмыс істейтін OKR жүйесінде жоғарыдан келетін «жай ғана көбірек істе» деген бұйрықтар ескірген. Бұйрықтардың орнын сұрақтар басады, әсіресе мына бір сұрақ: Ең маңыздысы не?
Мақсат қоюға келгенде, Энди Гроув «аз болса, көп болады» деген ұстанымды қатты қолдады:
[OKR] жүйесі ұсынуы тиіс ең басты нәрсе — бұл фокус (шоғырлану). Бұл мақсаттар саны аз болғанда ғана мүмкін болады... Әрбір міндеттеме алған сайын, сіз басқа нәрсеге міндеттеме алу мүмкіндігінен бас тартасыз. Бұл — кез келген шектеулі ресурсты бөлудің сөзсіз, құтылмайтын салдары. Жоспарлайтын адамдардың жобаларды бастаумен қатар, оларды тоқтатуға, «иә» деп күлімдеумен қатар, «жоқ» деп басын шайқауға батылдығы, адалдығы және тәртібі болуы керек... Біз бәріне назар аударуға тырыссақ, ештеңеге назар аудара алмайтынымызды түсінуіміз және соған сәйкес әрекет етуіміз керек.
Ең бастысы, жоғарғы деңгейдегі мақсаттар маңызды болуы тиіс. OKR — бұл барлық тілектердің жиынтығы да, команданың күнделікті жұмыстарының қосындысы да емес. Бұл — ерекше назар аударуды қажет ететін және адамдарды дәл қазір алға жылжытатын мұқият іріктелген мақсаттар жиынтығы. Олар бізден күтілетін үлкен мақсатпен байланысты. «Басқару өнері», — деп жазды Гроув, — «маңыздылығы бірдей көрінетін көптеген іс-әрекеттердің ішінен басқаларына қарағанда әлдеқайда көп рычаг (ықпал ету мүмкіндігі) беретін бір, екі немесе үшеуін таңдап, соларға шоғырлану қабілетінде жатыр».
Немесе Ларри Пейдж айтқандай, жеңімпаз ұйымдарға «аз жебеге көбірек күш салу» (күшті шашыратпай, аз нысанаға жұмсау) керек. Бұл біздің бірінші «суперқабілетіміздің» қысқа әрі нақты мәні.
Бретт Копф Құрылтайшы
АҚШ білім беру жүйесі көмекке мұқтаж екені жаңалық емес. Браун университетінің зерттеуі бір шешімді көрсетті: мұғалімдер мен отбасылар арасындағы жақсырақ байланыс. Жазғы мектеп мұғалімдері күн сайын телефон соғып, мәтіндік хабарламалар немесе жазбаша жазбалар жібергенде, олардың алтыншы сынып оқушылары үй тапсырмасын 42 пайызға көбірек орындаған. Сабаққа қатысу көрсеткіші де едәуір артқан.
Ондаған жылдар бойы компаниялар мектептерге технология енгізу арқылы оқушылардың жетістіктерін арттыруға тырысты. Бірақ бұл нәтиже бермеді. Кенеттен, ешкім байқамай қалғанда, миллиондаған американдық балалар қалталарында технологиялық революция құралымен сыныпқа кірді. Смартфондардың кең таралуының арқасында мәтіндік хабарламалар жасөспірімдер арасындағы негізгі байланыс түріне айналды. Remind нарықтық мүмкіндікті тапты: хабарлама алмасуды мектеп директорлары, мұғалімдер, оқушылар мен ата-аналар үшін қауіпсіз және практикалық байланыс жүйесіне айналдыру.
Дұрыс мақсаттарды таңдау үшін шоғырлану (назар) өте маңызды. Бретт Копф мұғалімдерге, оқушыларға және ата-аналарға қауіпсіз ортада хабарлама алмасуға мүмкіндік беретін Remind қосымшасын жасау кезінде шоғырланудың маңыздылығын түсінді. OKR-ді басты басымдықтарға назар аудару үшін пайдалана отырып, компания осы елдің болашағы үшін маңызды миллиондаған адамға қызмет көрсетуде.
Бретт екеуміз алғаш кездескенде, оның өз тұтынушыларына қызмет етуге деген құштарлығы мені таң қалдырды. Оның стартапы мұғалімдерге бағытталған еді. Оның шағын кеңсесіндегі әжетхана айнасына жабыстырылған компания мақсаттарының тізімін көргенім есімнен кетпейді. Міне, бұл — мақсатқа деген үлкен ұмтылыстың белгісі еді.
Мен Бреттің басымдықтарды анықтау және басқаларды соған тарту қабілеті жоғары екенін байқадым. 2012 жылы ол ағасы Дэвидпен бірге Forbes-тің «Білім беру саласындағы 30 жасқа дейінгі 30 тұлға» тізіміне енді. Бірақ ауқымы кеңейген сайын, олардың компаниясына көбірек шоғырлану қажет болды. OKR олар бастаған процестің орындалуына кепілдік берді.
Бретт Копф: Иллинойс штатындағы Скоки қаласында өскенде, мектепте назар аудару маған қиынға соқты. Қозғалып жүрсем, бәрі жақсы болатын, бірақ партада отыру мен үшін азап еді. Қырық минуттық математика сабағы мәңгілік сияқты көрінетін. Мен әрқашан қасымдағы балаға тиісіп немесе қағаздан оқ жасап үріп отыратын бала болдым. Оқуға қызықпадым.
Бесінші сыныпта мені тексеріп, СДВГ (назар тапшылығы мен гипербелсенділік синдромы) және дислексия (оқу және жазу қабілетінің бұзылуы) деген диагноз қойды. Сөздер мен әріптерді реттеу мен үшін қиын болды. Сандар одан да қиын еді.
Ата-анам кәсіпкер болатын, олардың таңғы бесте тұрып жұмыс істеп жатқанын көретінмін. Мен де барымды салып еңбек еттім, бірақ бағаларым төмендеп, өзіме деген сенімділігім де азая берді. Чикагоның солтүстік бөлігіндегі жоғары мектепте жағдай одан әрі қиындады. Басқа балалар мені ақымақ десе, мен оларға сенетінмін.
Содан кейін, үшінші курста (junior year) Дениз Уайтфилд есімді мұғалім менімен жеке жұмыс істей бастап, өмірімді өзгертті. Ол күн сайын: «Бүгін не істеуің керек? » — деп сұрайтын. Мен тізімімді айтатынмын: тарихтан тапсырма, ағылшын тілінен эссе, алдағы математика тесті. Содан кейін ол өте ақылды нәрсе айтты: «Жақсы, тек біреуін таңдап, соны талқылайық». Біз бір уақытта бір нәрсеге ғана назар аудардық және мен оны аяқтайтынмын. «Тек тырыса бер», — деп жігерлендіретін ол мені. «Түсінесің. Менің уақытым жетеді». Кеудемдегі үрейлі дүрсіл басылды. Мектепте оқу мен үшін ешқашан оңай болған жоқ, бірақ мен мұны еңсере алатыныма сене бастадым.
Анам Уайтфилд ханыммен апта сайын сөйлесіп, мектепке айына кемінде бір рет келетін. Олар бірлескен күш — «Бретт командасы» болды және маған жеңілуге жол бермеді. Олардың арасындағы байланыстың маңыздылығын ол кезде толық түсінбеген шығармын, бірақ ол маған дән болып егілді.
Бағаларым жақсарғаннан кейін де, ACT емтиханы (колледжге дайындық тесті) — алты жүз сұраққа жауап беріп, төрт сағат бойы қозғалмай отыру — СДВГ бар адам үшін сұмдық фильм сияқты еді. Бірақ қалай болғанда да мен Мичиган штатының университетіне түстім, бұл менің алғашқы үлкен жеңісім болды.
Адамдар елдегі білім берудің ауқымды мәселелерін шешпек болғанда, олар әдетте оқу бағдарламасынан немесе «жауапкершіліктен» (бұл — тест ұпайларының бүркеншік аты) бастайды. Адамдар арасындағы байланыс назардан тыс қалады. Remind-тың басты мақсаты — дәл осы байланыс.
Білім беруге арналған Twitter
Көптеген жобалар сияқты, Remind да бір адамның мәселесінен басталды. Колледждің бірінші курсында мен оқу мерзімдері мен кестелерін мүлдем сақтай алмайтынмын, ал профессорлар оларды ойына келгенде өзгерте салатын сияқты көрінетін. Қолдау жүйесінен қол үзіп, мен ең оңай деп тапқан ауылшаруашылық экономикасына тоқтағанша, үш мамандықты ауыстырдым. Бірақ менде әлі де бір семестрде бес силлабус (оқу бағдарламасы) болды және әр силлабуста отыз бес тапсырма мен тест болуы мүмкін еді. Колледждегі табыс — бұл уақытты басқару мәселесі. Саясаттанудан он беттік эссені қашан бастау керек? Химиядан финалға қалай дайындалу керек? Мұның бәрі динамикалық мақсат қоюға байланысты, ал мен үнемі кешігіп қалатынмын.
Үшінші курста эссе жазып, орташа баға алғанымда шыдамым таусылды. Оның үстіне, сол төмен бағаны көру үшін ноутбугімдегі ескірген веб-жүйеден іздеуге мәжбүр болдым. Достарым екеуміз BlackBerry-де нақты уақыт режимінде хат жазысатынбыз — неге біздің мектеп деректеріміз де солай қолжетімді болмасқа? Неге мұғалімдер оқушылармен смартфондары арқылы кез келген уақытта, кез келген жерде байланыса алмайды? Мен сияқты балаларға көмектесу үшін бір нәрсе жасауға бел будым. Мен Чикагодағы үлкен сақтандыру фирмасында веб-қызметтердің қауіпсіздігі саласында жұмыс істейтін ағам Дэвидке қоңырау шалдым. Мен: «Менімен бірге компания ашқың келе ме, шешім қабылдауға жиырма төрт сағатың бар», — дедім. Бес минуттан кейін ол қайта қоңырау шалып: «Жақсы, мен келістім», — деді.
Екі жыл бойы Дэвид екеуміз қараңғыда сипалап жүргендей болдық. Біз технология туралы ештеңе білмедік, ал өнімді әзірлеу немесе операциялар туралы тіпті хабарымыз болмады. (Менің барлық тәжірибем Kraft Foods-тағы стажировка еді, онда мен негізінен печеньелерді сөреге жинайтынмын). Кездейсоқ студенттер өздерінің оқу бағдарламаларын бөлісетін, мен оларды Дэвидтің Excel макростарына енгізіп, олардың телефондарына ескертулер жіберетінмін: «Бретт Копф, ертең таңғы сегізде Тарих 101-ден тест бар, оқуды ұмытпа». Жүйе ескірген және мүлдем масштабталмайтын еді. Бірақ бірнеше жүз белсенді пайдаланушы үшін, соның ішінде мен үшін де, ол жұмыс істеді. Мен Мичиган штатының университетін бітірдім.
2011 жылдың басында мен Чикагоға қосымшамызбен толық уақыт айналысу үшін көшіп келдім. Достарым мен туыстарымнан жиналған 30 000 доллармен Дэвид екеуміз нағыз кәсіпкерлерше күн кештік, кешкі асқа күнде макарон жедік. Бірақ менің менмендігімнің кесірінен біз сәтсіздікке ұшырадық. Біз әлеуетті инвесторлармен кездесуге және күрделі веб-сайт схемаларын жасауға көп уақыт жұмсадық, бірақ мұғалімдердің мәселелерін зерттеуге уақыт бөлмедік. Біз әлі маңызды нәрсеге назар аудармаған едік.
Қалтамызда небәрі бірнеше жүз доллар қалғанда, компаниямыз білім беру нарығына арналған Силикон алқабындағы Imagine K12 стартап-акселераторына қабылданып, аман қалды. Біздің миссиямыз шамамен былай болды: «Remind101: Мұғалімдердің оқушылар мен ата-аналарға хабарлама жіберуінің қауіпсіз жолы. Біз білім берудегі ең қуатты байланыс платформасын құрып жатырмыз және SMS-ті «ілмек» ретінде пайдаланамыз. Білім беруге арналған Twitter деп ойлаңыз». Менікі сияқты оқу мәселелері бар миллиондаған балалар мен оларға көмектесуге тырысатын сансыз мұғалімдер болды. Мен бұл үшін бір нәрсе істей аламыз деп ойлайтындай батыл немесе аңғал болдым.
Демо күніне (Demo Day) тоқсан күн қалғанда Дэвид жұмысынан шығып, біз Алқапқа (Силикон алқабына) көштік. Біз кәсіпкерлерге арналған үш басты қағиданы үйрендік:
Мәселені шешу Қарапайым өнім жасау Пайдаланушыларыңмен сөйлесу
Дэвид код жазуды үйрену үшін бөлмеге қамалып алғанда, мен он апталық бір ғана мақсатқа назар аудардым: АҚШ пен Канада бойынша 200 мұғалімнен сұхбат алу. (Бұл менің алғашқы OKR-ім болды деуге болады). Twitter-де 500 мұғаліммен байланысқаннан кейін, мен мақсатымнан асып түсіп, 250 жеке кездесу өткіздім. Нағыз жұмыс істеп жүрген педагогтарды тыңдағанда, мектептен тыс байланыс олардың ең ауыр мәселелерінің бірі екенін тез түсінесіз. Соңғы қоңырауда мұғалімдер оқушылардың иығына «Үй тапсырмасын ертең тапсыру керек» деген жабысқақ қағаздарды жапсырып жататын. Бұдан жақсырақ жол таба алмаймыз ба?
Дәстүрлі телефон тізбектері мен рұқсат қағаздары көп еңбекті қажет ететін және сенімсіз еді. Екінші жағынан, отыз жастағы мұғалімдер мен он екі жастағы балалардың хат жазысуы жауапкершілік тұрғысынан қауіпті болды. Мұғалімдерге жеке деректерсіз, қолжетімді, бірақ құпия, қауіпсіз платформа керек еді. Және оларға артық жұмыс емес, жұмыстың жеңілдегені қажет болды.
15-ші күні бізде Remind-тың қарапайым бета нұсқасы дайын болды. Принтер қағазына қолмен салынған ұялы телефондар мен электрондық пошта белгілерінің үстіне мен: «Студенттеріңіз хабарламаларыңызды ала алады... » деп жаздым. Төменде үш нұсқа болды: «Шақыру», «Басып шығару», «Бөлісу». Skype арқылы мұғаліммен байланысқанда, мен қағазды экранға тақап: «Сіз оқушыларыңызға кез келген хабарламаны жаза аласыз, батырманы бассаңыз болды, олар сіздің телефон нөміріңізді немесе әлеуметтік желідегі профиліңізді ешқашан көрмейді», — дейтінмін. Мен мұны сансыз рет жасадым, мұғалімдер әр уақытта таң қалды. «Құдайым-ау, — дейтін олар, — бұл мен үшін үлкен мәселені шешер еді! »
Міне, сол кезде Дэвид екеуміз дұрыс жолда екенімізді түсіндік.
Шектеулі бюджетпен кеңею
70-ші күні біздің бағдарламалық жасақтамамыз дайын болды. Мұғалімдер веб-сайтқа тіркеліп, виртуалды «сынып» құрып, оқушылар мен ата-аналарға хабарлама жіберу үшін арнайы нөмір бере алатын болды. Біз тез өстік, бұл жақсы белгі еді — іске қосылғаннан кейін үш апта ішінде 130 000 хабарлама жіберілді. Бізде кез келген жаңа компания армандайтын «хоккей таяғы» (күрт өсу) түріндегі өсу графигі болды. Демо күнінде мен он бір басқа стартап пен жүздеген инвестор жиналған үлкен, шулы бөлмеге кірдім. Менің таныстырылым жасауға екі минутым, содан кейін екі сағаттық қарбалас араласу уақытым болды. Мен кем дегенде қырық адамға визиткамды тараттым.
Өсу ақшаны қажет етеді. 2012 жылдың басына қарай ағам екеуміз 10 000 доллар қарызға баттық. Бірақ содан кейін Мириам Ривера мен Клинт Корвердің Ulu Ventures компаниясы бізге 30 000 доллар инвестиция салып, жағдайды құтқарып қалды. Одан кейін кейінірек MightyText-тің негізін қалаған және менің тәлімгерім болған Google өнім менеджері Маниш Арорадан тағы бір қаржы құйылды. Remind біздің шектеулі капиталымызбен ақылға сыйымсыз жылдамдықпен өсе берді. Кейде — тіпті көп жағдайда — бұл өте жылдам және бақылаусыз қозғалатын «сиқыршының шәкірті» сияқты сезілетін. Бір кездері біз күніне сегіз мың пайдаланушы қосып отырдық, ал бізде небәрі бес адам болды және оның екеуі ғана инженер еді. Біз маркетингке бір тиын да жұмсамаған едік. Мен мұғалімдермен кері байланыс алу үшін сөйлесетінмін, ал олар өздерінің елу әріптесіне айтып тарататын. Біздің қызметіміз тегін болғандықтан, бізге мектеп округінің мақұлдауы қажет болмады.
Біздің мақсаттарымыз 2013 жылдың күзіне дейін тек сапалық сипатта болды. Сол кезде біз алты миллион пайдаланушыға жетіп, Chamath Palihapitiya мен Social+Capital Partnership-тен А сериялы қаржыландыруды алдық. Маниш бізді шешімдерімізді көбірек деректермен негіздеуге итермелеп жүрген еді, ал Чамат бізге бір беттік дерекпен қалай сурет салуға болатынын көрсетті. Сонымен қатар ол бізге тіркелген пайдаланушылар саны сияқты маңызды емес нәрселерді ажырата білуді үйретті. Егер мұғалімдер Remind-қа қайта оралып пайдаланбаса, олардың қаншасы тіркелгені ешкімді қызықтырмады.
Джон Дорр біздің кеңседегі әжетхананың үстіне ілінген мақсаттарымызды көргенде, олар нақтырақ болды. Біз үш метриканы көрсеттік: Апталық белсенді мұғалімдер (WAT), Айлық белсенді мұғалімдер (MAT) және ұстап қалу (retention).
Содан кейін мен бірнеше тоқсандық бастамаларды қосатынмын: деректер базасын көшіру, қосымшаны құру, төрт адамды жұмысқа алу. Мен компаниядағы әрбір адам біздің не істеп жатқанымызды көруін қаладым.
Бір бөлмелі пәтерде жұмыс істеп, әлі де инженерлердің созылмалы тапшылығынан зардап шегіп жүргенде, біз ұялы қосымшамызды әрең іске қостық. Бірақ Джон біздің маңызды нәрсеге назар аударғанымызды сезе алды. Біздің мақсаттарымыз анық және сандық тұрғыдан өлшенетін еді, және біз басынан бастап мұғалімдерге басымдық бердік.
2014 жылдың ақпанында біз B сериялы қаржыландыруды (Kleiner Perkins бастаған) жаппас бұрын, Джон бізге OKR-ді ұсынды. Ол бізге оны пайдаланатын кейбір компаниялар туралы айтты: Intel, Google, LinkedIn, Twitter. Бұл бізге назарды жоғалтпауға, әр қадамымызды бағыттауға, қадағалауға және қолдауға мүмкіндік беретін әдіс еді. Мен: «Неге байқап көрмеске? » — деп ойладым.
Өсуге арналған мақсаттар
Сол жылдың тамыз айында, мектепке дайындық қызу жүріп жатқан кезде, Remind қосымшасы күрт танымал болды: күніне оқушылар мен ата-аналардың 300 000-нан астам жүктеуі тіркелді. Біз Apple App Store дүкенінде үшінші орында болдық! Күзгі семестрдің соңына қарай біз миллиард хабарлама шегінен өттік. Біздің жұмысымыз әрбір бөлімде жедел түрде кеңеюі керек болды. Мақсат қоюымыздың ешқайсысы керемет болып көрінбесе де, олардың бәрі өте қажет болды.

Remind негізін қалаушы Бретт Копф, Clintondale қауымдастық мектептерінің тең директорлары Мелони Каргилл мен Доун Санчес, Remind негізін қалаушы Дэвид Копф, 2012 жыл.
Біз OKR (Objectives and Key Results — Мақсаттар мен негізгі нәтижелер) жүйесін компаниямызда он төрт адам болған кезде бастадық. Екі жыл ішінде біз алпыс адамға дейін өсті келе жаттық. Келесі тоқсанның басымдықтарын талқылау үшін бұрынғыдай бір үстелдің басына жинала алмайтын болдық. OKR адамдарға компанияны келесі деңгейге не көтеретініне назар аударуға көмектесу арқылы орасан зор пайда әкелді. Мұғалімдердің белсенділігін арттыру мақсатына және оның уақытпен шектелген негізгі нәтижесіне қол жеткізу үшін бізге басқа көптеген нәрселерді кейінге қалдыруға тура келді. Менің ойымша, сіз бір уақытта тек бір үлкен істі өте жақсы атқара аласыз, сондықтан сол бір маңызды нәрсенің не екенін нақты білгеніңіз абзал.
Компанияны кадрлармен қамтамасыз етуге қолдау көрсету.
Қаржы және операциялық қызмет жөніндегі 1 директорды жұмысқа алу (кем дегенде 3 кандидатпен сөйлесу).
Өнімді маркетингтеу менеджеріне 1 үміткер табу (осы тоқсанда 5 кандидатпен кездесу).
Өнім менеджеріне 1 үміткер табу (осы тоқсанда 5 кандидатпен кездесу).
Мысалы: осы күнге дейін бізден ең көп сұралатын функциялардың бірі — қайталанатын хабарлама. Айталық, мұғалім бесінші сынып оқушыларына оқып жатқан романдарын мектепке ала келуді ескерткісі келеді және оны әр дүйсенбі сайын қайта жібермей-ақ автоматты түрде еске салып тұруды қалайды. Бұл — қолданушыны «қуантатын» классикалық функция, бірақ оны басты басымдыққа айналдыру үшін инженерлік уақытты жұмсауға тұрарлық па? Бұл пайдаланушы белсенділігіне айтарлықтай әсер ете ме? Біздің жауабымыз «жоқ» болғанда, біз оны тоқтату туралы шешім қабылдадық — бұл мұғалімдерге бағытталған ұйым үшін қиын шешім болды. Жаңа мақсат қою тәртібі мен фокусы болмағанда, біз өз позициямызды ұстап тұра алмас едік.
OKR бізге тек жоғарыдан төменге бағытталмаған ілгерілеу жолын берді. Тоқсанның басты мақсаттарына дауыс бергеннен кейін, басшылық топ қызметкерлерге барып: «Біздіңше, мынау маңызды және неге екені мінекей», — дейтін. Ал қызметкерлер: «Жақсы, оған қалай жетеміз? » — деп жауап беретін. Мұның бәрі жазбаша түрде болғандықтан, әркім басқалардың немен айналысып жатқанын білді. Ешқандай түсініспеушілік немесе дүйсенбі таңғы сарапшылық (болған оқиғадан кейін ақыл айту) болған жоқ. OKR саяси ойындарды тоқтатты.
Бұл жүйе менің жеке фокусыма да көмектесті. Мен өзімді ең көп дегенде үш немесе төрт жеке мақсатпен шектеуге тырыстым. Мен оларды басып шығарып, жазба кітапшамда және компьютерімнің қасында, қайда барсам да жанымда ұстадым. Әр таң сайын өзіме: «Міне, менің үш бағытым, мен бүгін компанияны алға жылжыту үшін не істеп жатырмын? » — дейтінмін. Бұл кез келген басшы үшін, оқуда қиындықтары бар ма, жоқ па, керемет сұрақ.
Мен өз жетістіктерім немесе сәтсіздіктерім туралы ашық болдым. Мен қызметкерлеріме: «Мен жұмыс істеп жатқан үш нәрсе міне, ал мына біреуінен оңбай сүрініп жатырмын», — дейтінмін. Компаниялар ұлғайған сайын, адамдар бас директордың (CEO) басымдықтарын және максималды нәтижеге жету үшін олармен қалай үйлесуге болатынын көруі керек. Сондай-ақ, олар қателесуге, оны түзетуге және алға жылжуға болатынын көруі тиіс. Қателесуден қорықпау керек. Қорқыныш инновацияны тұншықтырады.
Қарқынды дамып келе жатқан стартапта (жаңадан құрылған инновациялық компания) тиімді басшылар бастапқыда өздері жасаған жұмыстардан біртіндеп бас тартып отырады. Көптеген негізін қалаушылар сияқты, мен де бухгалтерлік есеп пен жалақы төлеумен айналыстым, бұл көп уақытымды алатын. Менің алғашқы OKR-лерімнің бірі — қаржылық міндеттерді басқа біреуге тапсырып, өнім мен стратегияға, яғни біздің ауқымды мақсаттарымызға назар аудару болды. Сонымен қатар, мен басқарушылар деңгейі арқылы жұмыс істеуге бейімделуім керек еді. Менің OKR-лерім бұл өтпелі кезеңді жеңілдетіп, оның тұрақталуын қамтамасыз етті. Олар менің ескі әдеттеріме қайта оралуымнан немесе микроменеджменттен (әрбір ұсақ-түйекті шектен тыс бақылау) сақтап қалды.
OKR мұрасы
OKR негізінен қарапайым, бірақ сіз бұл процесті бірден меңгеріп кете алмайсыз. Бастапқыда біз компания деңгейіндегі мақсаттарда қатты қателесетінбіз, көбінесе тым амбициялық бағытты таңдайтынбыз. Біздің қауқарымыз ең көп дегенде екі мақсатқа жететін кезде, біз жеті немесе сегіз мақсат қоятынбыз.
Джон біздің өмірімізге келгенде, мен стратегиялық жоспарлауда жаңадан бастаушы едім. Біз OKR жүйесіне баяу еніп, бүкіл жүйені бірден орнатпауымыз керек пе еді, бәлкім. Бірақ қандай қателіктер жіберсек те, мен мұны еш ойланбастан қайтадан жасар едім. OKR Remind компаниясына жақсы басқарылатын, нәтиже шығаратын компания болуға көмектесті. Алғашқы енгізуден кейін үш тоқсан өткен соң, біз C сериясы бойынша 40 миллион доллар инвестиция тарттық. Біздің болашағымыз айқындалды.
Remind үшін шек жоқ. Өсу мен өзгерістерге қарамастан, ол өзінің негізгі аудиториясын — еңбекқор мұғалімдерді ешқашан назардан тыс қалдырған емес. Бретт пен Дэвид Копф «әрбір оқушыға табысқа жетуге мүмкіндік беру» туралы көзқарастарына берік. Бретт айтқандай: Біз бір түймені басып, бес минутта такси шақыруға болатын заманда өмір сүріп жатырмыз. Бірақ бала мектепте артта қалып жатса, ата-анасы бұл туралы апталар немесе айлар өткеннен кейін ғана білуі мүмкін. Remind маңызды нәрселерге назар аудару арқылы бұл мәселені шешуге бет алды.
Джини Ким Негізін қалаушы және бас директор
Nuna — отбасылық трагедияның әсерінен америкалықтардың үлкен тобына жақсырақ медициналық көмек көрсетуді мақсат еткен Джини Кимнің хикаясы. Бұл — оның Nuna-ны жылдар бойы қабылдамауларға қарамастан, қалай бутстрэппинг (өз қаражатымен бизнес бастау) арқылы дамытқаны туралы. Және оның инженерлер мен деректер танушыларды батыл мақсатқа — жаңа Medicaid деректер платформасын нөлден құруға қалай жұмылдырғаны туралы хикая.
Фокуспен қатар, міндеттеме — біздің бірінші суперкүшіміздің негізгі элементі. OKR-ді енгізу кезінде басшылар өз мақсаттарына жария түрде міндеттеме алып, соған берік болуы керек. Nuna — денсаулық сақтау деректері платформасы және аналитикалық компаниясында негізін қалаушылар OKR-ді алғашқы сәтсіз енгізуден кейін қиындықтарды жеңді. Олар бүкіл ұйым үшін басымдықтарды нақтылады. Олар өздерінің жеке OKR-леріне жету үшін тұрақты міндеттеме көрсету керектігін және командасына да солай істеуге көмектесу қажеттігін түсінді.
Nuna 2014 жылы қарқынды дами бастады. Төрт жылдан кейін және бір үлкен Medicaid (АҚШ-тағы табысы төмен адамдарға арналған медициналық сақтандыру бағдарламасы) келісімшартынан соң, компания деректерді ең мұқтаж миллиондаған адамдар үшін денсаулық сақтау жүйесін жақсартуға пайдалануда. Medicaid жұмысынан алынған технологиялар мен сабақтарды қолдана отырып, Nuna ірі компанияларға өздерінің жеке жоспарларында медициналық көмектің тиімділігі мен сапасын арттыруға көмектесуде. Бұл жұмыстардың барлығы Джини Google-да өнім менеджері болған кезде алғаш кездестірген OKR-дің мақсат қою күшімен қолдау табады.
Бұл хикая біздің міндеттеме суперкүшіміздің екі қырын көрсетеді. Nuna командасы оны меңгергеннен кейін, OKR олардың ең жоғары нәтиже беретін мақсаттарға деген міндеттемесін бекітті. Сонымен қатар, басшылар да, қызметкерлер де OKR процесінің өзіне адал болуды үйренді.
Джини Ким: Nuna тарихы өте жеке. Інім Кимонг екі жаста болғанда, оған ауыр аутизм (өзін-өзі қоршаған ортадан оқшаулаумен сипатталатын психикалық ерекшелік) диагнозы қойылды. Бірнеше жылдан кейін Диснейлендте ол алғаш рет үлкен эпилепсиялық ұстамаға тап болды. Бір сәтте ол жақсы болса, келесі сәтте еденде дем ала алмай жатты. Ресурстары шектеулі және ағылшын тілін аз білетін корей иммигранттары ретінде менің ата-анам өздерін дәрменсіз сезінді. Әлеуметтік қорғау болмағанда, менің отбасым міндетті түрде банкротқа ұшырар еді. Бізді Medicaid-ке тіркеу міндеті тоғыз жасымда маған жүктелді.
Мен 2004 жылы Google-ға жұмысқа орналасқанда, бұл менің колледжден кейінгі алғашқы жұмысым еді, ол кезде OKR туралы естімеген де едім. Бірақ уақыт өте келе, олар маған және менің командаларыма Google-да бағдар алуға және ең маңызды жұмыстарды аяқтауға көмектесетін таптырмас компасқа айналды. Мен жұмыс істеген алғашқы өнімдердің бірі — Google Health маған денсаулық сақтауды жақсарту үшін деректердің қаншалықты маңызды екенін үйретті. Сондай-ақ, денсаулық сақтау деректеріне, тіпті өзіңіздің деректеріңізге қол жеткізудің қаншалықты қиын екенін түсіндім. 2010 жылы сол тәжірибе мені Nuna-ны құруға итермеледі.
Біз басында OKR-ді қолданбадық. Nuna-ның ақшасы да, клиенттері де болған жоқ. Мен толық жұмыс істедім, тағы бес адам (оның ішінде менің негізін қалаушы әріптесім, магистрант Дэвид Чен) толық емес жұмыс істеді, бірақ ешкімге жалақы төленбеді. Біз прототипті құрастырып, кейбір ірі өзін-өзі сақтандыратын жұмыс берушілермен сөйлестік. Алғашқы жылы біз ешқандай тапсырыс алмадық, бұл орынды да еді. Біз нарыққа не керек екенін білеміз деп ойладық, бірақ өнімді тиімді қорғау үшін өз клиенттерімізді әлі жақсы түсінбеген едік.

Nuna CEO-сы Джини Ким інісі Кимонгпен бірге.
Екінші жылы да тапсырыс болмағанда, мен білім алатын уақыт келгенін түсіндім. Жеңілдіктер бойынша директорларды шын мәнінде не мазалайды? Денсаулық сақтау нарығында мағыналы инновация қандай болады? Мен костюм киіп, оны білу үшін бірнеше кадрлық ресурстар (HR) конференцияларына шақырусыз барып кірдім.
2012 жылы мен үйренген нәрселер бізге Fortune 500 тізіміндегі кейбір компанияларды клиент ретінде тартуға көмектесті. Екі жылдан астам уақыт бойы қабылданбау, түңілу және сансыз рамен кеспесінен кейін Nuna ақыры өнімнің нарыққа сәйкестігіне қол жеткізді. Бірақ стартапта жалғыз тұрақты нәрсе — өзгеріс, және Nuna үлкен өзгеріске ұшырағалы тұр еді. Мен Healthcare. gov-тағы алты айлық жұмыстан Бей-Ареаға оралғаннан кейін, біз 30 миллион доллар инвестиция тарттық. Біз ақыры командамызға жалақы төлей алатын болдық.
Сол кезде мен барлық Medicaid мүшелері үшін алғашқы деректер базасын құруға арналған үкіметтік ұсыныстар сұранысы туралы білдім: елу штат, бес аумақ және Колумбия округіндегі 74,5 миллион адамның өмірі. Бұл талпыныс бұған дейін бірнеше рет сәтсіз аяқталған болатын. Адреналин мен Red Bull-дың күшімен өткен жетпіс екі сағаттан кейін біз Medicare & Medicaid қызметтері орталығына (CMS) өз өтінімімізді уақытында тапсырдық. Екі айдан кейін біз келісімшартты ұтып алғанымызды білдік.
Nuna-ны ауқымдандыру үш өлшемдегі үлкен міндет болды. Біріншісі — сәйкестік, қауіпсіздік және құпиялылықты жаңарту бойынша бизнестің өзі. Екіншісі — біздің деректер платформасының инфрақұрылымы. Үшіншісі — біздің қызметкерлер базасы, олар он бес адамнан жетпіс беске дейін өсті. Біз қолданыстағы жұмыс берушілер бизнесін жүргізе отырып, тарихи деректер базасын құруымыз керек еді — және мұны бір жыл ішінде аяқтауымыз қажет болды. Нәтиже беру үшін бізге бұрынғыдан да көбірек фокус пен міндеттеме қажет болды.
2015 жылы біз OKR-ді енгізуге алғашқы талпыныс жасадық. Бұрынғы Google қызметкері ретінде мен мақсаттар мен негізгі нәтижелердің күшіне сенетінмін. Бірақ мен оларды енгізу үшін, тіпті оларды тиімді орындау үшін не қажет екенін бағаламадым. Сіз өзіңіздің «мақсат бұлшықетіңізді» біртіндеп, кезең-кезеңімен дамытуыңыз керек. Мен марафонға қатысу туралы өзімнің жеке сауықтыру OKR-імнен жақсы білемін: бірден көп нәрсені істеу міндетті түрде ауырсынумен аяқталады.
Біз тоқсандық және жылдық OKR-лерді жасап, оларды Nuna-дағы барлық адамға бірінші күннен бастап тараттық. Ол кезде біз өте аз болдық, шамамен жиырма адам — бұл соншалықты қиын емес сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ процесс жүрмеді. Кейбір адамдар өздерінің жеке OKR-лерін ешқашан қоймады; басқалары қойды, бірақ оларды тартпаға салып қойды.
Өткенге қарасам, мен бес адамнан тұратын басшылық командамыздан бастар едім. Құрылымдалған мақсат қою гүлденуі үшін, біздің компания ащы тәжірибеден үйренгендей, басшылар процеске адал болуы керек. Басқарушылардың қарсылығын жеңіп, оларды OKR-ге үйрету үшін бір-екі тоқсан қажет болуы мүмкін — оларды қажетті зұлымдық немесе формальды жаттығу емес, ұйымыңыздың басты басымдықтарын орындауға арналған практикалық құрал ретінде көруі үшін.
Басшыларыңыз толық қосылмайынша, қызметкерлерден солай істеуді талап ете алмайсыз — әсіресе компанияның OKR-лері амбициялық болған кезде. Мақсат неғұрлым қиын болса, одан бас тарту соғұрлым оңай болып көрінуі мүмкін. Адамдар мақсат қоюда және оны орындауда табиғи түрде өз бастықтарына қарайды. Егер офицерлер дауылды саяхаттың ортасында кемені тастап кетсе, матростар оны портқа жеткізеді деп күте алмайсыз.
2016 жылдың ортасында біз OKR-ге деген жаңа міндеттеме деңгейімен қайтадан тырыстық. Бірақ тіпті басқарушы команданың қолдауын көрсем де, босаңсуға болмайтынын білдім. Көшбасшы ретінде адамдарды қадағалап отыру менің жұмысым еді. Мен қызметкерлерге жеке OKR жасауды міндеттейтін хаттар жазатынмын. Егер олар жауап бермесе, мен оларға Slack (командалық хабарлама алмасу қолданбасы) арқылы хабарласатынмын. Егер олар әлі де естімесе, мен оларға SMS жіберетінмін. Ал егер олар әлі де тыңдамаса, мен оларды ұстап алып: «Өтінемін, OKR-леріңді орында! » — дейтінмін.
Нағыз міндеттемені ояту үшін басшылар өздері үйреткен нәрсені іс жүзінде көрсетуі керек. Олар басқалардан күтетін мінез-құлықтың үлгісі болуы тиіс. Жалпы жиналыста өзімнің жеке OKR-леріммен бөліскеннен кейін, мен оның компанияның процесс айналасына топтасуына қаншалықты көмектескеніне таң қалдым. Бұл барлығына менің де жауапты екенімді көрсетті. Біздің қызметкерлер менің OKR-лерімді бағалауға және оларды қалай жақсарту керектігін айтуға еркін сезінеді, бұл үлкен өзгеріс әкелді. Міне, бір мысал, менің бағаларыммен бірге (Google-дың 0. 0-ден 1. 0-ге дейінгі шкаласы бойынша) жақша ішінде. Мен сізге бұл алдамшы қарапайым және шешуші маңызды жалдау OKR-ін қалыптастыруда көптеген сындарлы ұсыныстар алғанымды айта аламын:
Әлемдік деңгейдегі команда құруды жалғастыру.
10 инженерді жұмысқа алу [0.8].
Коммерциялық сатылым көшбасшысын жұмысқа алу [1. 0].
Үміткерлердің 100 пайызы, тіпті Nuna жұмыс ұсынбаған жағдайда да, кәсіби және жақсы ұйымдастырылған тәжірибе алғанын сезінуі тиіс [0. 5].
Біз сондай-ақ кәсіби дамуға деген міндеттемемізді өлшеу үшін екі негізгі нәтиже қостық:
Қызметкерлер саны 150-ден асқан сайын сау және өнімді жұмыс ортасын құру.
Nuna қызметкерлерінің 100 пайызы өнімділікті бағалау/кері байланыс циклінен өтті [1.0].
Nuna қызметкерлерінің 100 пайызы өздерінің жеке үшінші тоқсандағы (Q3) OKR-лерін төртінші тоқсанның (Q4) бірінші аптасында бағалайды [0. 4].
Nuna-да біздің OKR-ге деген міндеттемеміз өте ашық және көрінетін. Бірақ жүйе жеке режимде пайдалы болатын кездер де болады. 2016 жылдың төртінші тоқсанында мен жұмыс берушілер бизнесіміз үшін вице-президентті (VP) жалдауды мақсат еттім, бұл сол бөлімнің өсуін жеделдету үшін маңызды қадам болды. Бұл компания үшін жаңа лауазым еді және мен оның ішкі жағдайда қалай қабылданатынына сенімді болмадым. Тек Дэвид екеуміз ғана жауапты болатын жеке OKR құру менің жалдау процесін бастауға деген міндеттемемді нығайтты. Бұл мені компаниядағы негізгі мүдделі тараптармен жеке сөйлесуге, әлеуетті үміткерлерді табуға және ақырында ресми жалдау процесін іске қосуға итермеледі.
Анықтамасы бойынша, стартаптар белгісіздікпен күреседі. Nuna-ның қызмет аясы кеңейген сайын — өзін-өзі сақтандыратын жұмыс берушілерден бастап Medicaid-тің ауқымды деректер базасына және жаңа денсаулық сақтау өнімдеріне дейін — біз OKR-ге бұрынғыдан да көбірек сүйенетін болдық. Біздің бүкіл командамызға өткір фокус пен айқын басымдықтар қажет, бұл тереңірек міндеттеменің алғышарттары. OKR компанияда бұрын-соңды болмаған көптеген талқылауларға мәжбүр етті. Біз көбірек үйлесімділікке (alignment) қол жеткізіп жатырмыз. Сыртқы оқиғаларға кенеттен жауап берудің орнына, біз әр тоқсанға арналған жоспарларымыз бойынша мақсатты түрде әрекет етеміз. Біздің мерзімдеріміз қатаң болғанымен, олар қолжетімді болып көрінеді. Біз айтқан нәрсені орындауға міндеттіміз.
Біздің OKR хикаямыздың ғибраты не? Дэвид айтқандай: «Сіз жүйені бірінші реттен-ақ дұрыс орната алмайсыз. Екінші немесе үшінші ретте де ол мінсіз болмайды. Бірақ рухыңыз түспесін. Төзімділік танытыңыз. Сізге оны бейімдеп, өз игілігіңізге жарату керек». Міндеттеме өзін-өзі қоректендіреді. Мен өз тәжірибемнен білетіндей, OKR жолынан таймаңыз, сонда сіз керемет нәтижелерге қол жеткізесіз.
Бүгінгі таңда, CMS серіктестеріміздің баға жетпес қолдауымен Nuna 74 миллионнан астам америкалықтың жеке денсаулық мәліметтерін сақтау үшін қауіпсіз, икемді деректер платформасын құрды. Бірақ біз бұдан да көп нәрсеге ұмтыламыз. Біз платформамыздың саясаткерлерге қымбат әрі күрделі денсаулық сақтау жүйесін басқару кезінде ақпарат беруін қалаймыз. Оның аналитиканы жүргізіп, болашақ ауруларды болжауға және алдын алуға көмектескенін қалаймыз. Ең бастысы, оның елдің денсаулық сақтау саласын жақсартуда үлкен рөл атқарғанын қалаймыз. Бұл — үлкен міндеттеме. Бірақ мен Google-да үйренгенімдей: миссия неғұрлым күрделі болса, OKR-леріңіз соғұрлым маңызды болады.
Осы жылдардан кейін менің кішкентай інім Кимонг тек үш сөз айтады: «uhma», «appa» және «nuna» — корей тілінде ана, әке және әпке дегенді білдіреді. Кимонг біздің компанияға атауын да, миссиясын де берді. Енді OKR-ге деген міндеттемемізге сүйене отырып, баршаның денсаулығын жақсартуға көмектесу бізге байланысты.
2017 жылдың қаңтарында Nuna өзінің Medicaid бойынша жұмысын жұртшылыққа жария етті. The New York Times басылымына берген сұхбатында Medicare & Medicaid қызметтері орталығының директоры міндетін атқарушы Эндрю М. Славитт Nuna-ның бұлтты деректер базасын «тарихиға жуық» деп сипаттады, бұл штаттық деңгейдегі есептеу оқшаулануынан бүкіл бағдарлама бойынша алғашқы «жүйелік көрініске» жасалған секіріс болды.
Бірнеше қысқа жыл ішінде Nuna командасы АҚШ-тың денсаулық сақтау жүйесіне айтарлықтай әсер етті. Бірақ Джини мен Дэвидті және олардың OKR-ге деген міндеттемесінің күшін білетін кез келген адам олардың енді ғана бастағанын айтады.
Біз ақылды адамдарды оларға не істеу керектігін айту үшін жалдамаймыз. Біз ақылды адамдарды олар бізге не істеу керектігін айтуы үшін жалдаймыз. — Стив Джобс
Әлеуметтік желілердің пайда болуымен ашықтық біздің күнделікті өміріміздің әдепкі күйіне айналды. Бұл — операциялық шеберлікке баратын тікелей жол. Дегенмен, бүгінде көптеген компанияларда мақсаттар құпия болып қала береді. Көптеген бас директорлар Box компаниясының негізін қалаушы әрі CEO-сы Аарон Левидің түңілуін бөліседі. «Кез келген уақытта, — деді Аарон, — адамдардың белгілі бір пайызы қате нәрселермен айналысады. Мәселе — олардың кім екенін білуде».
Зерттеулер көрсеткендей, жария мақсаттарға жету ықтималдығы құпия сақталған мақсаттарға қарағанда жоғары. Жай ғана «ашық» режиміне ауысу жалпы жетістік деңгейін көтереді. Жақында АҚШ-тағы мың жұмыс істейтін ересек адам арасында жүргізілген сауалнамада респонденттердің 92 пайызы, егер әріптестері олардың прогресін көре алса, өз мақсаттарына жетуге көбірек ынталы болатынын айтқан.
OKR жүйесінде ең кіші қызметкер де кез келген адамның, тіпті бас директордың мақсаттарына қарай алады. Сын-пікірлер мен түзетулер жұртшылықтың алдында болады. Қызметкерлер тіпті мақсат қою процесінің өзіндегі кемшіліктерге де өз пікірлерін білдіруге толық құқылы. Меритократия (лайықтылардың билігі) ашықтықта гүлдейді. Адамдар «Мен мынамен айналысып жатырмын» деп жазып қойғанда, ең жақсы идеялардың қайдан шығып жатқанын көру оңайырақ болады. Көп ұзамай мансабы өсіп жатқан адамдар — компания ең жоғары бағалайтын істерді атқарып жатқандар екені айқын болады. Ұйымдық улар — күдік, жұмысты әдейі баяулату, саяси ойындар — өздерінің улы күшін жоғалтады. Егер сату бөлімі соңғы маркетингтік жоспарды ұнатпаса, олар өз іштерінде қайнап жүрмейді; олардың келіспеушіліктері ашық айтылады. OKR мақсаттарды ақ пен қара түстегідей нақты (объективті) етеді.
Ашықтық ынтымақтастыққа жол ашады. Айталық, А қызметкері тоқсандық мақсатына жетуге қиналып жатыр. Ол өз прогресін жария түрде қадағалап отырғандықтан, әріптестері оның көмекке мұқтаж екенін көреді. Олар пікірлер жазып, қолдау көрсетеді. Жұмыс жақсарады. Сонымен қатар маңыздысы — жұмыс қарым-қатынастары тереңдейді, тіпті өзгереді.
Ірі ұйымдарда бірнеше адамның білмей бір нәрсемен айналысып жатқанын жиі кездестіруге болады. Барлығының мақсаттарын ашық көрсету арқылы OKR қайталанатын жұмыстарды әшкерелейді және уақыт пен ақшаны үнемдейді.
Бір толқында
Жоғары деңгейдегі мақсаттар қойылғаннан кейін, нағыз жұмыс басталады. Жоспарлаудан орындауға көшкен кезде, менеджерлер мен қызметкерлер өздерінің күнделікті іс-әрекеттерін ұйымның пайымымен байланыстырады. Бұл байланыстың термині — үйлестіру (alignment) және оның құндылығын асыра бағалау мүмкін емес. Harvard Business Review мәліметтері бойынша, қызметкерлері жоғары деңгейде үйлестірілген компаниялардың үздік нәтиже көрсету ықтималдығы екі есе жоғары.
Өкінішке орай, үйлесімділік сирек кездеседі. Зерттеулер көрсеткендей, қызметкерлердің тек 7 пайызы ғана «өз компаниясының бизнес стратегиясын және ортақ мақсаттарға жету үшін олардан не күтілетінін толық түсінеді». Жаһандық бас директорлар арасында жүргізілген сауалнамаға сәйкес, үйлесімділіктің жоқтығы — стратегия мен орындау арасындағы ең басты кедергі.
«Бізде көптеген істер атқарылып жатыр», — дейді Амелия Меррилл, Калифорниядағы тәуекелдерді модельдеу агенттігінің (RMS) HR жетекшісі. «Біздің әртүрлі уақыт белдеулеріндегі кеңселерімізде адамдар бар — кейбірі параллель жұмыс істейді, кейбірі бірге жұмыс істейді. Қызметкерлерге бірінші кезекте не істеу керектігін көру өте қиын. Бәрі маңызды сияқты; бәрі шұғыл сияқты. Бірақ шын мәнінде не істелуі керек? »
Жауап — фокусталған, ашық OKR-лерде. Олар әрбір адамның жұмысын командалық күш-жігермен, бөлімдік жобалармен және жалпы миссиямен тоқыма сияқты біріктіреді. Біз адам ретінде байланысты қажет етеміз. Жұмыс орнында біз басшыларымыздың не істеп жатқанын және біздің жұмысымыз олардың жұмысымен қалай астасатынын білуге құштармыз. OKR — тік үйлестіру (vertical alignment) үшін таңдаулы құрал.
Ұлы каскадтау
Өткен бизнес әлемінде жұмыс қатаң түрде жоғарыдан басқарылатын. Мақсаттар Синай тауынан түскен тақталар сияқты ұйымдық иерархия бойынша төмен берілетін. Жоғары лауазымды тұлғалар бөлім басшыларына мақсат қоятын, олар оны келесі басқару буынына беретін және солай тізбек бойынша төмен кете беретін.
Мақсат қоюдың бұл тәсілі енді әмбебап болмаса да, ол көптеген ірі ұйымдарда әлі де басым. Оның себебі түсінікті. Каскадталған (жоғарыдан төмен қарай сатылап түсірілген) мақсаттар төменгі деңгейдегі қызметкерлерді бақылауда ұстайды және олардың компанияның басты мәселелерімен айналысатынына кепілдік береді. Ең жақсы жағдайда, каскадтау бірлікті нығайтады; ол бәріміздің бір істі атқарып жатқанымызды айқын етеді.
Google-ге және басқа да көптеген ұйымдарға жасаған таныстырылымымда мен OKR (Objectives and Key Results — мақсаттар мен негізгі нәтижелер) жүйесінің осылайша қолданылғанда қаншалықты тиімді (немесе тиімсіз) жұмыс істейтінін көрсету үшін ойдан шығарылған футбол командасын мысалға алдым.
Sand Hill Unicorns: Фантастикалық футбол
Менің Sand Hill Unicorns командасының бас менеджері екенімді елестетейік. Менің бір мақсатым бар, яғни «НЕ» (WHAT): Иесі үшін ақша табу.

1-ші OKR кестесі — Бас менеджер
Менің мақсатымның екі негізгі нәтижесі (key results — мақсатқа жетуді өлшейтін көрсеткіштер) бар: Super Bowl-да жеңіске жету және трибуналарды кемінде 90 пайызға толтыру. Бұл менің иесі үшін ақша табуымның «ҚАЛАЙ» (HOW) екенін көрсетеді. Егер мен осы екі «ҚАЛАЙ» шартын орындасам, біздің пайда таба алмай қалуымыз мүмкін емес. Сондықтан бұл жақсы құрылған OKR.
Жоғарғы деңгейдегі OKR-лерді белгілеп алғаннан кейін, біз ұйым бойынша төмен қарай жұмыс істейміз.

2-ші OKR кестесі — Жаттықтырушылар
Бас менеджер ретінде мен өз мақсатымды басқарудың келесі деңгейіне — бас жаттықтырушы мен маркетинг жөніндегі аға вице-президентке (SVP) сатылай беремін. Менің негізгі нәтижелерім олардың мақсаттарына (objectives) айналады. (2-ші OKR кестесін қараңыз. ) Бас жаттықтырушының мақсаты — Super Bowl-да жеңіске жету, оған жету үшін оның үш негізгі нәтижесі бар: әр ойында кемінде 300 ярдтық пас шабуылы, әр ойында он жеті ұпайдан аз жіберетін қорғаныс және пантты қайтару кезіндегі қорғаныс бойынша алғашқы үштікке кіру. Ол бұл негізгі нәтижелерді (KR) өзінің үш топ-менеджеріне — шабуыл және қорғаныс үйлестірушілеріне және арнайы командалар жаттықтырушысына мақсат ретінде береді. Олар өз кезегінде өздерінің төменгі деңгейдегі негізгі нәтижелерін жасайды. Мысалы, әр ойында 300 ярдтық пас шабуылына қол жеткізу үшін, шабуыл үйлестірушісі — жаңа кватербек жаттықтырушысын жалдағаннан кейін — пастардың 65 пайыздық дәлдігін және әр ойында бірден аз тосқауыл (interception) жасауды мақсат етуі мүмкін.
Бұл OKR-лер бас менеджердің Super Bowl-да жеңіске жету мақсатына сәйкестендірілген.
Біз әлі аяқтаған жоқпыз. Үйдегі трибуналарды қалай толтыратынымызды анықтауымыз керек.

3-ші OKR кестесі — Ұйымға арналған OKR-лер
Сонымен қатар, менің маркетинг жөніндегі SVP-ім трибуналарды 90 пайызға толтыру туралы менің екінші негізгі нәтижемнен өз мақсатын шығарды. (3-ші OKR кестесін қараңыз. ) Ол үш негізгі нәтиже дайындады: Команданың брендингін жаңарту, БАҚ-та жариялану сапасын жақсарту және стадиондағы жарнамалық бағдарламаны жандандыру. Бұл KR-лер сәйкесінше маркетинг директорына, команданың пиар-менеджеріне және тауарларды сату (merchandise) менеджеріне мақсат ретінде берілді.
Енді бұл суретте не дұрыс емес? Міне, сізге нұсқау: SVP-тің негізгі нәтижелері — нағыз былық. Бас жаттықтырушының KR-лерінен айырмашылығы, олар өлшенбейді. Олар нақты емес немесе уақытпен шектелмеген. Мысалы, команданың БАҚ-та жариялануындағы «жақсартуды» қалай анықтаймыз? (ESPN-де бес арнайы сюжет пе? Sports Illustrated журналының бір мұқабасы ма? Әлеуметтік желілердегі жазылушылар санын елу пайызға арттыру ма? )
Бірақ SVP бұдан да күштірек негізгі нәтижелер ойлап тапса да, ұйымның мақсат қою тәсілі бәрібір терең кемшіліктерге ие болар еді. Ең жоғарғы мақсат — бай адамды одан сайын байыту — бас менеджер үшін де, команданың Шығыс жағалаудағы скауты немесе көшірме аппаратында жұмыс істеп жатқан PR-стажері үшін де ішкі мотивацияға ие емес.
Қалыпты жағдайда сатылау операцияны үйлесімді етеді. Бірақ барлық мақсаттар сатыланғанда, бұл процесс төрт теріс салдары бар механикалық жаттығуға айналуы мүмкін:
Ептілікті (agility — өзгерістерге тез бейімделу қабілеті) жоғалту.** Тіпті орташа көлемдегі компанияларда алты немесе жеті есеп беру деңгейі болуы мүмкін. Барлығы «сарқыраманың» жоғарыдан төмен қарай ағуын күтіп отырғанда, ал жиналыстар мен тексерулер арамшөптей қаптағанда, әрбір мақсат циклін басқаруға апталар немесе айлар кетуі мүмкін. Қатаң сатылы ұйымдар жылдам және жиі мақсат қоюға қарсы тұруға бейім. Іске асыру соншалықты ауыр болғандықтан, тоқсандық OKR-лер іс жүзінде мүмкін болмай қалуы мүмкін. Икемділіктің болмауы.** Сатылы мақсаттарды қалыптастыруға көп күш жұмсалатындықтан, адамдар оларды цикл ортасында қайта қарауға құлықсыз болады. Тіпті кішігірім жаңартулар да өз мақсаттарын үйлестіруге тырысып жатқан төменгі деңгейдегі қызметкерлерге ауыртпалық салуы мүмкін. Уақыт өте келе жүйені қолдау қиындай түседі. Орындаушылардың шеттетілуі.** Қатаң сатылы жүйелер алдыңғы шептегі қызметкерлердің пікірлерін ескермеуге бейім. «Жоғарыдан төмен» экожүйесінде орындаушылар мақсатқа қатысты алаңдаушылықтарын немесе перспективалы идеяларын бөлісуге тартынады. Бір өлшемді байланыстар.** Сатылау вертикалды үйлесімділікті қамтамасыз еткенімен, ол бөлімдер арасындағы әріптестерді горизонталды түрде байланыстыруда тиімділігі төмен.
Төменнен жоғарыға! (Bottoms Up!)
Бақытымызға орай, бізде балама бар. OKR-лер ашық болғандықтан, оларды қатаң сатыламай-ақ бөлісуге болады. Егер бұл үлкен мақсатқа қызмет етсе, иерархияның бірнеше деңгейін аттап өтуге болады. Бас директордан вице-президентке, одан директорға, одан менеджерге (содан кейін менеджердің қарамағындағыларға) сатылап түсудің орнына, мақсат бас директордан тікелей менеджерге немесе директордан жеке орындаушыға секіруі мүмкін. Немесе компания басшылығы өз OKR-лерін бірден барлығына таныстырып: «Жақсы, енді біздің қайда бара жатқанымызды түсіндім, мен өз мақсаттарымды соған бейімдеймін», — деген сенім білдіруі мүмкін.
Google-дің ондаған мың қызметкері бар екенін ескерсек, оның инновациялық мәдениеті жаттанды сатыланған OKR-лермен шектеліп қалар еді. Компанияның People Operations (персоналды басқару бөлімі) бұрынғы басшысы Ласло Бок «Work Rules! » кітабында былай деп атап өткен:
«Мақсаттардың болуы өнімділікті арттырады. Алайда, мақсаттарды компания бойынша жоғары және төмен сатылауға сағаттап уақыт жұмсау олай емес. ... Бізде нарықтық тәсіл бар, онда уақыт өте келе біздің мақсаттарымыздың бәрі тоғысады, өйткені жоғарғы OKR-лер мәлім және қалғандарының OKR-лері көрініп тұрады. Үйлесімділіктен мүлдем шығып кеткен командалар бірден көзге түседі, ал барлығына қатысты бірнеше негізгі бастамаларды тікелей басқару оңай».
Сатылаудың қарама-қайшылығы Google-дің «20 пайыздық уақыты» болуы мүмкін, бұл инженерлерге аптасына бір күнге тең уақытты қосымша жобалармен айналысуға босатады. Ең өткір ойларды еркіндікке жібере отырып, Google біз білетін әлемді өзгертті. 2001 жылы жас Пол Буххейт «Caribou» кодтық атауымен 20 пайыздық жобаны бастады. Қазір ол әлемдегі жетекші веб-негізделген электрондық пошта қызметі — Gmail ретінде белгілі.
Мәжбүрлі, жансыз «артық үйлесімділіктен» аулақ болу үшін, салауатты ұйымдар кейбір мақсаттардың төменнен жоғарыға қарай пайда болуын ынталандырады. Айталық, Sand Hill Unicorns командасының физиотерапевті спорттық медицина конференциясына қатысып, жарақаттың алдын алудың жаңа режимін білді. Ол өз еркімен терапияны енгізу туралы маусымаралық OKR құрастырады. Оның мақсаты тікелей менеджерінің OKR-лерімен сәйкес келмеуі мүмкін, бірақ ол бас менеджердің негізгі мақсатына сәйкес келеді. Егер Unicorns-тың үздік ойыншылары маусым бойы сау болса, команданың Super Bowl-да жеңіске жету мүмкіндігі артады.
Инновация ұйымның орталығынан гөрі оның шеттерінде көбірек болады. Ең қуатты OKR-лер әдетте C-suite (компанияның жоғары лауазымды басшыларының тобы) деңгейінен тыс жердегі түсініктерден туындайды. Энди Гроув байқағандай: «"Окоптағы" адамдар әдетте алдағы өзгерістерді ерте сезеді. Сатушылар тұтынушылардың сұраныстарының өзгеруін басшылықтан бұрын түсінеді; қаржылық талдаушылар бизнестің негізгі бағыттары қашан өзгеретінін бірінші болып біледі».
Микроменеджмент (әрбір ұсақ-түйекті шектен тыс бақылау) — бұл қате басқару. Дұрыс OKR ортасы үйлесім мен автономия, ортақ мақсат пен шығармашылық еркіндік арасындағы тепе-теңдікті сақтайды. Питер Друкер жазғандай, «кәсіби қызметкерге қатаң өнімділік стандарттары мен жоғары мақсаттар қажет. ... Бірақ оның өз жұмысын қалай істейтіні әрқашан оның жауапкершілігі мен оның шешімі болуы керек». Intel-де Гроув «басқарушылық араласуға» теріс қарады: «Қол астындағы қызметкер өзінен не күтілетініне өте тар шеңберде қарай бастайды, өз мәселелерін шешуде аз бастама көтереді және оларды басшысына жібере береді. ... Нәтижесінде ұйымның өнімділігі төмендейді».
Оңтайлы OKR жүйесі орындаушыларға өз мақсаттарының кем дегенде бір бөлігін және негізгі нәтижелерінің көпшілігін немесе барлығын өздері белгілеуге мүмкіндік береді. Адамдар биікке ұмтылуға, өршіл мақсаттар қоюға және қойған мақсаттарына көбірек жетуге ынталандырылады: «Мақсаттар неғұрлым жоғары болса, өнімділік соғұрлым жоғары болады». Баратын жерін өзі таңдайтын адамдар ол жерге жету үшін не қажет екенін тереңірек сезінеді.
Біздің «қалай» әрекет ететінімізді басқалар анықтаған кезде, мақсат бізді бұрынғыдай қызықтырмайды. Егер дәрігерім маған Сан-Франциско марафонына дайындалу арқылы қан қысымымды түсіруді бұйырса, мен бұған құлықсыз қарауым мүмкін. Бірақ егер мен өз еркіммен жарысқа қатысуға шешім қабылдасам, мәреге жету ықтималдығым әлдеқайда жоғары болады — әсіресе достарыммен бірге жүгірсем.
Бизнесте, менің байқауымша, сирек жағдайда бір ғана дұрыс жауап болады. Тізгінді босатып, адамдарға өздерінің дұрыс жауаптарын табуға қолдау көрсету арқылы біз бәріне жеңіске жетуге көмектесеміз. Жоғары жұмыс істейтін командалар жоғарыдан төмен және төменнен жоғары мақсат қою арасындағы шығармашылық шиеленісте, үйлестірілген және үйлестірілмеген OKR-лердің қоспасында дамиды. Операциялық шұғыл жағдайларда, жай ғана орындау басымдыққа ие болған кезде, ұйымдар көбірек директивалық болуды таңдауы мүмкін. Бірақ көрсеткіштер жақсы болып, компания тым сақ және тұйық болып кеткенде, еркіндік беру өте орынды болуы мүмкін. Басшылар бизнестің де, қызметкерлердің де құбылмалы қажеттіліктерін түсінген кезде, жоғарыдан төмен және төменнен жоғары мақсаттардың үйлесімі әдетте тең жартысына жуықтайды. Бұл мен үшін өте дұрыс естіледі.
Функционал аралық үйлестіру
Қазіргі мақсат қою жүйесі ұйымдық құрылымнан (org chart) сәтті асып түссе де, ескерілмеген тәуелділіктер жобалардың кешігуінің басты себебі болып қала береді. Емі — латеральды, функционал аралық байланыс, әріптестер мен командалар арасындағы өзара іс-қимыл. Инновациялар мен күрделі мәселелерді шешу үшін оқшауланған адамдар байланысқан топпен бәсекелесе алмайды. Өнім инженерлікке, маркетинг сатылымға сүйенеді. Бизнес күрделірек, ал бастамалар ауқымдырақ болған сайын, өзара тәуелді бөлімдерге мәре сызығына бірге жетуге көмектесетін құрал қажет.
Байланысқан компаниялар — жылдамырақ компаниялар. Бәсекелестік артықшылыққа ие болу үшін басшылар да, орындаушылар да кедергілерді бұзып, горизонталды түрде бірігуі керек. Ласло Бок атап өткендей, ашық OKR жүйесі осындай еркін ынтымақтастықты ынталандырады: «Бүкіл ұйым бойынша адамдар не болып жатқанын көре алады. Кенеттен телефон құрастырып жатқан адамдар бағдарламалық жасақтамамен айналысатын басқа командаға хабарласады, өйткені олар интерфейс арқылы жасауға болатын қызықты нәрсені көрді».
Мақсаттар ашық және барлығына көрінетін болса, «командалар командасы» туындаған мәселелерге бірден жауап бере алады. Бок былай деп қосады: «Біреудің керемет нәтиже көрсетіп жатқанын бірден көре аласыз — зерттейсіз. Егер біреу үнемі үлгермей жатса — зерттейсіз. Ашықтық барлығы үшін өте анық сигналдар береді. Сіз жұмысыңызды нақты орындау қабілетіңізді нығайтатын игі циклдерді іске қосасыз. Және басқару шығындары нөлге тең — бұл керемет».
8 Үйлесім: MyFitnessPal тарихы
Майк Ли, негізін қалаушы және бас директор
Бәрі жағажайдағы үйлену тойынан басталды. Неке қию қарсаңында Майк пен Эми Ли біраз салмақ тастағысы келді. Фитнес-жаттықтырушы оларға үш мың тағамның тағамдық құндылығының тізімін және калорияларды бақылауға арналған қағаз блокнотын берді. Он жасынан бастап компьютерлерді бағдарламалаған Майк бұдан да жақсы жол болуы керек екенін түсінді. Осылайша ол MyFitnessPal-ға айналған шешімді ойлап тапты. Сегіз жыл бойы Майк пен Альберт қосымшаны жинақтары мен несие карталары арқылы өздері қаржыландырды.
Бүгінде ағайынды Лилер сандық денсаулық пен жеке әл-ауқаттың эпикалық қозғалысының орталығында отыр. Олардың миссиясы — сау планета құру. 2013 жылы Kleiner Perkins MyFitnessPal-ға инвестиция салғанда, қосымшаның 45 миллион тіркелген пайдаланушысы болды. Бүгінде олардың саны 120 миллионнан асады және олар жалпы жиынтығы 300 миллион фунт (шамамен 136 миллион кг) салмақ тастады. 14 миллион тағамнан тұратын мәліметтер базасы және Fitbit пен басқа да ондаған қосымшалармен нақты уақыттағы байланысы бар MyFitnessPal не жейтініңізді және қаншалықты тиімді жаттығатыныңызды бақылауды бұрынғыдан да жеңілдетеді. MyFitnessPal бұрын жасырын болған нәрселерді — мысалы, таңертеңгі жүгіру кезінде жаққан калорияларыңызды — көрсету арқылы пайдаланушыларға өршіл жеке мақсаттар қоюға және оларға жетуге көмектеседі. Мүшелер өз өмірлерін өзгертетін күнделікті таңдаулар жасайды. Қосымша бонус ретінде, қосымшада сізді күн сайын қолдайтын достар желісі бар.
OKR-лер — оқшауланған аралдар емес. Керісінше, олар ұйымның ең маңызды жұмысын байланыстыру үшін вертикалды, горизонталды және диагоналды желілер құрады. Қызметкерлер компанияның негізгі мақсаттарымен үйлескенде, олардың әсері күшейеді. Олар күш-жігерді қайталауды немесе жалпы ағымға қарсы жұмыс істеуді тоқтатады. Майк пен Альберт Ли әлемдегі жетекші денсаулық және фитнес қосымшасы MyFitnessPal-ды құру кезінде байқағандай, келесі үлкен қадамға жол ашатын күнделікті ілгерілеу үшін мықты үйлесімділік өте маңызды.
Бұл оқиға OKR үшін тамаша жағдай сияқты көрінсе, сіз қателеспейсіз. Майк пен Альберт үшін мақсат қою табиғи түрде келді, бірақ әрқашан оңай болған жоқ. 2015 жылдың ақпанында олардың компаниясын Under Armour 475 миллион долларға сатып алды. Бұл бірігу MyFitnessPal-дың технологиядағы күшін саланың ірі брендтерінің бірімен байланыстырды. Кенеттен Лилер әлемдік деңгейдегі кәсіби спортшыларға — цифрлық фитнестің келесі шебіне жол ашты. Майк айтқандай: «Біз шайба бара жатқан жаққа қарай сырғанағымыз келеді».
Жаңа бизнес құрылымы мақсат қоюда, әсіресе үйлесімділікке қатысты жаңа қиындықтар әкелді. Майк пен Альберт ішкі қарым-қатынастардың лабиринтінде бағдар алу үшін OKR-лерге сенім артты. MyFitnessPal үлкенірек ортаға енген кезде, мақсаттар мен негізгі нәтижелер оның өсіп келе жатқан командасы мен олардың мақсаттарын үйлестіретін болады.
Майк Ли: Сіздің қалтаңызда керемет қуатты құрылғы бар. Оның сіз және айналаңыздағы әлем туралы жинайтын деректері өте жылдам өсуде. Ешқандай немесе аз ғана шығынмен сіздің қасыңызда әрқашан жаттықтырушы, диетолог немесе тіпті медициналық кеңесші бола алады. Смартфондарымыздың арқасында біз сау шешімдер қабылдап, салауатты өмір салтын ұстана аламыз.
MyFitnessPal біз «айқындық сәттері» деп атайтын түсініктер береді, олар пайдаланушыларымыздың есінде өмір бойы қалады. Мен мұның жұмыс істейтінін өз тәжірибемнен білемін. Мен алғаш рет не жейтінімді бақылай бастағанда, майонездің бір ас қасығында тоқсан калория, ал қышада (mustard) небәрі бес калория бар екенін білдім. Содан бері мен майонездің бір тамшысына да тиіскен емеспін. Осындай көптеген кішкентай өзгерістер жасасаңыз, олардың үлкен нәтиже беретінін көресіз.
Мен MyFitnessPal-ды құрмас бұрын бірнеше компанияда жұмыс істедім. Олардың ешқайсысы ресми мақсат қою жүйелерін қолданған жоқ. Олардың жылдық қаржылық жоспарлары, жететін кіріс көрсеткіштері және олардың айналасындағы кең стратегиялары болды, бірақ құрылымдық немесе үздіксіз ештеңе болған жоқ. Бұл ұйымдардың тағы бір ортақ қасиеті болғаны кездейсоқ емес: үйлесімділіктің (alignment) анық жетіспеушілігі. Мен басқа командалардың не істеп жатқаны немесе ортақ мақсатқа жету үшін қалай бірге жұмыс істей алатынымыз туралы ештеңе білмейтінмін. Біз мұны көбірек жиналыстармен толтыруға тырысатынбыз, бұл тек уақытты босқа кетіретін. Егер қайыққа екі адамды отырғызып, біреуін шығысқа, екіншісін батысқа қарай естіртсеңіз, олар көп энергия жұмсағанымен, ешқайда бармайды.
MyFitnessPal-дағы алғашқы күндерімізде бізде мыңдаған тармақтан тұратын істер тізімі (to-do list) бар деп қалжыңдайтынбыз және тізімнің басындағы үш тармақты орындағанда: «Жақсы, бұл жақсы жыл болды», — дейтінбіз. Біз көп нәрсені орындай алмадық, бірақ бұл қалыпты жағдай еді. Біз өз мүмкіндіктеріміздің шеңберінде жұмыс істедік: Android қосымшасын немесе BlackBerry қосымшасын, немесе iPhone немесе iPad нұсқасын іске қосу. Біз бір уақытта бір ғана мақсатпен айналыстық және ол біткенше жұмыс істеп, кейін тізімдегі келесі тармаққа көштік. Сирек жағдайда жұмыстар бір-бірімен қабаттасатын.
Біздің процесіміз күрделі болған жоқ, бірақ ол бағытталған және өте өлшемді болды. Компанияның стратегиясын жалғыз өзіңіз немесе өніммен айналысатын тағы бір адаммен ғана анықтасаңыз, үйлесімділік қарапайым болады. Ағайынды екеуіміз негізгі мақсатты — мысалы, пәленше күні iPad-та іске қосуды — белгілеп, күн сайын ілгерілеуіміз туралы сөйлесетінбіз. Шағын ұйымдар аз процесспен де жұмыс істей алады. Дегенмен, қазір мен OKR жүйесін ертерек, тіпті инвестиция алғанға дейін іске қосқанымызды қалар едім. Мүмкіндік туған кезде біз дұрыс таңдау жасауға дайынырақ болар едік.

MyFitnessPal негізін қалаушылар Майк пен Альберт Ли, 2012 жыл.
MyFitnessPal iPhone және Android-те іске қосылғаннан кейін, біздің өсуіміз күрт артты. Бір күні оянсақ, бізде 35 миллион тіркелген пайдаланушы бар екен. Біз енді бір уақытта бір ғана іспен айналыса алмайтындай тез өсіп жаттық. Менің байқағаным, энтропия (entropy — бейберекеттік, ретсіздік) сіздің қол астыңызда тікелей екі мықты адам болғанда басталады. Сіз олардың әрқайсысына үлкен және маңызды тапсырма бергіңіз келеді, олардың екеуі де табиғи түрде өз жобаларын алға жылжытқысы келеді, содан кейін олар үйлесімділіктен шығып, әртүрлі бағытта әрекет ете бастайды. Олар екі түрлі нәрсемен айналыса бастағанын байқамай да қаласыз. Оларды көбірек итермелеу (жұмыс істету) көмектеспейді. Егер екі шеге тіпті сәл ғана қисық болса, балға оларды жан-жаққа қисайтып жібереді.
Альберт екеуіміз мақсат қоюда көбірек құрылым қажет екенін білсек те, қалай әрекет етерімізді нақты білмедік. 2013 жылы Kleiner Perkins біздің компанияға алғаш рет инвестиция салғаннан көп ұзамай, Джон Дорр келіп, бізге OKR-ді таныстырды. Оның футбол командасы туралы аналогиясы маған қатты әсер етті; мен оны бірден түсіндім. Маған негізгі мақсаттың қарапайымдылығы және оның ұйым бойынша сатылап таратылуы ұнады. Мен іштей: «Компаниямызды осылайша үйлестіре аламыз», — деп ойладым.
Команда аралық интеграция
Біз OKR-ді енгізе бастағанда, бұл біз күткеннен қиынырақ болды. Біз компанияның дұрыс мақсаттарын жасауға және оларды орындаушылардың мінез-құлқын бағыттау үшін төмен қарай сатылауға қаншалықты көп ойлану керектігін бағаламаған екенбіз. Бізге жоғары деңгейдегі стратегиялық ойлау мен егжей-тегжейлі директивалық қарым-қатынас арасындағы тепе-теңдікті табу қиынға соқты. А сериялы қаржыландыруды алып, басшылық команданы кеңейткеннен кейін, біздің мүмкіндіктер аясы кеңейді. Жауапкершілікті арттыру мақсатында біз әрбір басшыға бір үлкен мақсат белгіледік. Біз адамдарды OKR-ге сәйкестендірудің орнына, адамдар үшін компанияның OKR-лерін жасадық — біз бәрін керісінше істедік. Кейбір мақсаттар тым тар болды, басқалары тым түсініксіз болды. Егер HR менеджері өнім немесе кіріс бойынша жоғары деңгейдегі мақсаттарға қосыла алмай қалса, біз тек сол адам үшін жоғарғы деңгейдегі мақсат қосатынбыз. Көп ұзамай бізде компанияның көптеген OKR-лері пайда болды, бірақ MyFitnessPal үшін шын мәнінде не маңызды еді? Біз «орманды көре алмай, ағаштарға адасып қалдық».
2013 жылы біз он адамнан отыз адамға дейін өскенде, мен өнімділігіміз 200 пайызға артады деп ойладым. Мен ауқымды кеңейтудің (scaling) жұмысты қаншалықты баяулататынын ескермеген екенмін. Жаңа инженерлер бұрыннан келе жатқандар сияқты шебер болуы үшін ұзақ оқытуды қажет етеді. Сондай-ақ, бір жобаны бірнеше инженер жасап жатқандықтан, олардың бір-бірінің жұмысын жоққа шығармауы үшін жаңа процестер құруға тура келді. Өту кезеңінде өнімділік төмендеп кетті.
Негізінде, үйлесімділік — бұл адамдарға олардан не істеуді қалайтыныңызды түсінуге көмектесу. Көптеген орындаушылар, егер сатыны қайда қою керектігін білсе, жоғарғы деңгейдегі OKR-лерге ұмтылуға ынталы болады. Командамыз өсіп, деңгейлері көбейген сайын, біз жаңа мәселелерге тап болдық. Бір өнім менеджері (product manager) Premium — біздің қосымшаның жақсартылған ақылы нұсқасымен айналысты. Тағы біреуі біздің API (API — бағдарламалардың өзара байланысу интерфейсі) платформасына назар аударды, бұл Fitbit сияқты үшінші тараптарға MyFitnessPal-ға қосылуға мүмкіндік береді. Үшіншісі біздің жүйеге кіру (login) тәжірибемізбен айналысты. Үшеуінің де не нәрсеге қол жеткізгісі келетіні туралы жеке OKR-лері болды — әзірге бәрі жақсы еді.
Мәселе ортада қалған ортақ инженерлік командамызда болды. Инженерлер өнім менеджерлерінің мақсаттарымен үйлеспеді. Олардың «жүйенің жұмыс істеп тұруын» қамтамасыз ету үшін өздерінің инфрақұрылымдық OKR-лері болды. Біз олардың бәрін үлгереді деп ойладық — бұл үлкен қателік еді. Олар немен айналысу керектігін түсінбей қалды, өйткені басымдықтар ескертусіз өзгеруі мүмкін еді. (Кейде бұл қай өнім менеджерінің қаттырақ айқайлағанына байланысты болатын. ) Инженерлер апта сайын жобалар арасында ауысып жүргендіктен, олардың тиімділігі төмендеді. Бір жобаға үзілістен кейін оралғанда, олар: «Бұл қалай істейтін еді? » — деп сұрауға мәжбүр болатын. Premium бойынша жұмыс кіріс үшін өте маңызды болса да, ол үзілістермен, тұрақсыз жүріп жатты.
Мен қатты түңілдім. Біз осыншама талантты адамдарды жалдадық және орасан зор қаражат жұмсадық, бірақ жұмысымыз еш жылдамдамады. Жағдай мақсатты мазмұны бар жекелендірілген электрондық хаттарға арналған маркетингтік OKR (Objectives and Key Results — мақсаттар мен негізгі нәтижелер) төңірегінде шиеленісе түсті. Мақсат жақсы құрылған болатын: біз блогымызға ай сайынғы белсенді пайдаланушылардың белгілі бір минималды санын тартқымыз келді. Маңызды негізгі нәтижелердің бірі — электрондық хаттардан өту көрсеткішін (click-through rate — сілтемеге басу жиілігі) арттыру болды. Бірақ мәселе мынада: маркетинг бөліміндегі ешкім сол тоқсанға өз басымдықтарын белгілеп қойған инженерлік бөлімге хабар беруді ойламапты. Инженерлердің buy-in (қолдау немесе келісім алу) келісімінсіз, OKR басталмай жатып сәтсіздікке ұшырауы анық еді. Ең сорақысы, Альберт екеуміз бұл жобаның сәтсіз болғанын тоқсандық постмортем (жоба аяқталғаннан кейінгі талдау) кезінде ғана білдік. (Жоба бір тоқсанға кешігіп орындалды. )
Бұл біз үшін ояну сигналы болды, біз командалар арасындағы сәйкестіктің қажеттілігін түсіндік. Біздің OKR-лер жақсы жасалған еді, бірақ жүзеге асыру жағы ақсап жатты. Департаменттер бір-бірінің маңызды қолдауына сенім артқан кезде, біз бұл тәуелділікті ашық көрсетпедік. Үйлестіру жұмыстары сәтсіз болып, мерзімдер үнемі бұзылып отырды. Мақсаттарымыз жеткілікті болғанымен, командаларымыз бір-бірінен алшақтап кете берді.
Келесі жылы біз бұл мәселені атқарушы топ үшін тұрақты интеграциялық кездесулер арқылы шешуге тырыстық. Әр тоқсан сайын бөлім басшылары өз мақсаттарын таныстырып, өзара тәуелділіктерді анықтады. Біз мынадай негізгі сұрақтарға жауап бермейінше, бөлмеден ешкім шықпайтын: Біз барлық тараптардың келісімін алып жатырмыз ба? Қайсыбір команданың жүктемесі шамадан тыс емес пе? Егер солай болса, олардың мақсаттарын қалай шынайы ете аламыз?
Сәйкестік артықшылықты (дубликатты) білдірмейді. MyFitnessPal-да әрбір OKR-дің бір ғана иесі бар, ал басқа командалар қажеттілікке қарай оған қосылады. Меніңше, бірлескен иелік жауапкершілікті әлсіретеді. Егер OKR сәтсіз болса, мен екі адамның бір-бірін айыптағанын қаламаймын. Тіпті екі немесе одан да көп команданың параллельді мақсаттары болса да, олардың негізгі нәтижелері бөлек болуы тиіс.
OKR процесінен өткен сайын біздің нәтижелеріміз жақсара түсті. Мақсаттарымыз нақтырақ, негізгі нәтижелеріміз өлшенетіндей болды, ал жетістік көрсеткішіміз артты. Бұл жүйенің қыр-сырын түсіну үшін, әсіресе ауқымды мақсатқа негізделген өнім функциялары үшін бізге екі-үш тоқсан қажет болды. Тұжырымдамалық тұрғыдан жаңа өнімнің нарығын болжау оңай емес; біз көрсеткіштерімізді не тым асыра орындап, не мүлдем орындай алмайтынбыз. Сондықтан біз тәсілді өзгерттік. Біз негізгі нәтижелерімізді табысқа немесе болжамды пайдаланушылар санына емес, нақты мерзімдерге байлай бастадық.
«MFP Premium-ды 15/5/1-ге дейін іске қосу. »
Функция іске қосылып, нақты деректер алынғаннан кейін, біз оның әсері мен әлеуетін бағалауға жақсырақ мүмкіндік алдық. Содан кейін OKR-дің келесі кезеңі болжамды нәтижелерге неғұрлым шынайы түрде негізделе (немесе күшейтіле) алатын болды.
Кейде біз командамыздың тәуекелі төмен негізгі нәтижелерді таңдайтынын көрдік, мысалы, «мына жерге электрондық хат жіберу» немесе «ана жерге push-хабарлама жіберу». Мақсат неғұрлым амбициялы болған сайын, адамдар өздерінің негізгі нәтижелерін (KR) соғұрлым сақтықпен белгіледі — бұл күтпеген классикалық салдар болды. Сондықтан біз мақсаттарымызды контекстке сәйкес жобалауды үйрендік. Қажет болған жағдайда біз біртіндеп даму жолын таңдадық. Бірақ кейде командаға: «Бұл жолы ай сайынғы белсенді пайдаланушыларға тигізетін әсері туралы алаңдамаңдар. Тек қолдарыңнан келгенше ең жақсы функцияны жасаңдар. Біз сендердің барынша жоғары нәтижеге (swing for the fences) ұмтылғандарыңызды қалаймыз», — дейтінбіз.
Еленбеген тәуелділіктер, ауқымдырақ сипатта
Under Armour-мен жұмыс істеу мақсат қоюдың мүлдем басқа режимі бар компанияға бейімделуді білдірді. Кенеттен менде үйлесетін басшы және басқаратын жаңа бөлім пайда болды: UA Connected Fitness–North America. Біздің міндетіміз — фитнес пен өнімділікті арттыру үшін жаңа цифрлық технологияларды пайдалану болды. Менің үйлестіруімде әрқайсысының мәдениеті мен жұмыс стилі әртүрлі үш қосымша болды.
Ауқым өскен сайын сәйкестендіру күрделілігі экспоненциалды түрде артады. Біз төрт жүз адамға неге қол жеткізгіміз келетінін қалай көрсетеміз, оларға бізбен және бір-бірімен үйлесуге қалай көмектесеміз? Барлығын қалай бір бағытқа бағыттай аламыз? Басында маған мүлдем қиын болды; Amazon немесе Apple бұны қалай басқаратынын елестету қиын. Бөлімімізге OKR енгізгенде, бұл үлкен өзгеріс әкелді.
Сатып алынғаннан кейін бірнеше апта өткен соң, менің бастығым жиырма адамға, соның ішінде бүкіл компания бойынша Connected Fitness мүдделі тараптарына арналған көшпелі басшылық кездесуін шақырды. Under Armour жылдық циклмен жұмыс істейтіндіктен, бөлім басшылары сол жылы не нәрсеге қол жеткізуді көздейтіндерін таныстыруы тиіс еді. MyFitnessPal-да біз мақсаттарымызды дұрыс қалыптастыруға уақыт бөлуге дағдыланғанбыз. Біздің топ дайын болды.
Кездесу барысында Альберт екеуміз электрондық коммерция тобы біздің қосымшаларымыздан айтарлықтай трафик күтетінін біліп, таң қалдық. Деректер тобы бізді үлкен көлемдегі деректер береді деп есептеді. Медиа сату тобы бізді жаңа жарнамалық кірістердің белгілі бір сомасына қосып қойыпты. Үшеуінің де бізден не күтетіні туралы алдын ала қалыптасқан түсініктері болды, бірақ басқа командалардың не сұрап жатқанынан хабарсыз еді. Сондай-ақ, ешкім өз мақсаттарының біздің өсу мақсаттарымызбен, тіпті компанияның үлкен жоспарымен қалай сәйкесетінін көрмеді. Қай жаққа қарасақ та, ескерілмеген тәуелділіктер болды. Бұл MyFitnessPal-дағы ескі мәселеміздің «стероидтардағы» (әлдеқайда асқынған) нұсқасы еді. Бұл істердің барлығын орындау мүмкін емес болатын.
Бөліміміздің сәйкестігін реттеу үшін он сегіз ай қажет болды және біз бұны OKR-сіз жасай алмас едік. Біріншіден, біз жаңа бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу үшін мүмкіндік шектеулерімізді анықтауымыз керек болды. Содан кейін біз негізгі басымдықтарымызды нақтыладық. Connected Fitness-ке арналған жоғары деңгейлі OKR-лерімізбен бөлісе отырып, мен неліктен белгілі бір жобаларға бөлінген уақыт қажет екенін және компанияның басты мақсаттарына қай жерде көбірек күш салуымыз керектігін түсіндіре алдым. «Бұл біз қолданатын процесс, — дедім мен, — мен сіздерге біздің мақсаттарымыз бен негізгі нәтижелерімізді көрсетіп отырмын. Егер бірдеңе жетіспейтінін көрсеңіз немесе біз қате істермен айналысып жатырмыз деп ойласаңыз, маған хабарлауыңыз керек».
Бұл біржақты ашықтық болды және мен басында біраз қобалжыдым, бірақ бұл нәтиже берді. Адамдар біздің мүмкіндіктерімізді түсініп, күтулерін соған сәйкес реттей бастады. Біз өз тарапымыздан ведомствоаралық мақсаттарға сәйкес келетін жобаларды табу арқылы олармен үйлесуге тырыстық.
Альберт MapMyFitness өнім тобын басқаруды қолға алғанда, ол алдымен road map (жол картасы — дамудың стратегиялық жоспары) зерттеп: «Біз бұның жартысын қысқартуымыз керек, солай ма? Біз оны шынымен маңызды нәрселерге дейін тазартуымыз керек», — деді. Қазір біз өнім функцияларын MyFitnessPal әдісімен бағалаймыз: «Егер біз осы тоқсанда бұл функцияны жол картасынан алып тастасақ, не болады? Бұл пайдаланушы тәжірибесіне шынымен әсер ете ме? » Көбінесе, қарастырылып жатқан функция үлкен өзгеріс әкелмейтін. Бұл шешімдер субъективті емес; бізде әсерді өлшейтін метрикалар бар. Біз қазір қай жерге бәс тігу керектігі туралы қатаңырақ әрі нақтырақ таңдау жасаймыз және мұның бәрі OKR процесінен бастау алады.
Фокус пен сәйкестік — қос жұлдыздар сияқты. 2015 жылдың мамыр айында, Under Armour бізді сатып алғаннан кейін үш ай өткен соң, біздің Premium жазылым нұсқамыз ақыры іске қосылды. Бұл: «Қараңыздар, біз бұның бәрін орындай алмаймыз. Біз таңдауымыз керек», — деп ашық мойындағанға дейін мүмкін болмады. Біз компанияға Premium нұсқасының бәрінен де маңызды бірінші кезектегі мақсатымыз екенін түсіндіруіміз керек болды.
Біз әлі де даму үстіндеміз. Бірігуден көп ұзамай, біздің төрт қосымшамыздың екеуі бір мезгілде жүгіруді бақылау функцияларының ішіне карталарды енгізді. Олар әзірлеу кезінде өзара іс-қимыл жасай алмағандықтан, карталарын әртүрлі провайдерлермен әртүрлі жолдармен жасап шықты. Бұл айқын тиімсіздіктен бөлек, біздің тұтынушыларымыздың тәжірибесі де әртүрлі болатын еді. Командалардың абыройына орай, олар болашақта мұндай мәселелерді болдырмау үшін ай сайынғы тексеру жүйесін ойлап тапты. Содан кейін көп ұзамай біз бүкіл бөлім бойынша OKR-ді енгіздік. Енді бәріміз бір толқындамыз. Әркім біздің топтың басты басымдықтарын біледі, бұл оларға басқа нәрселерге «жоқ» деп айтуға еркіндік береді.
Темірқазыққа сәйкестендіру
Стартаптық күндеріміз артта қалса да, біз әлі де амбициялы мақсат қоюшылармыз. Біз әлі де OKR-дің ашықтық пен жауапкершілік құндылықтарын ұстанамыз. Біз өз мақсаттарымызды компаниядағы кез келген адам көре алатын вики-бетте жариялаймыз. Біз оларды апта сайынғы жалпы жиналыстарда талқылаймыз. Жақында өткен көшпелі жиында мен үлкен басшылық топқа OKR процесін көрсеттім — олар оны бірден қабылдады. «Бізде болған ең жақсы көшпелі жиын», — деді бір басшы. OKR жүйесі Connected Fitness-тің операциялық негізі ретінде бекітілгендіктен, менің үмітім — оларды үлгі ретінде бүкіл Under Armour-ға тарату. Ұйым неғұрлым үлкен болса, бұл жүйе соғұрлым көп құндылық ұсынады.
Компания ішінде мақсаттарды біріздендіруден бөлек, сәйкестендірудің тереңірек мағынасы бар. Бұл мақсаттарыңызды өзіңіздің Темірқазық (North Star) құндылықтарыңызға адал ұстау туралы. Connected Fitness саналы түрде Under Armour-дың «барлық спортшыларды жақсарту» миссиясымен үйлестірілген. Сонымен қатар, біз әлі де ескі MyFitnessPal ұранымен өмір сүреміз: Тұтынушыларымыз денсаулық пен фитнес мақсаттарына жеткенде, біз компания ретінде табысқа жетеміз. Команда ретінде біз әлі де Альберт екеуміз басында бір-бірімізге қойған сұрақты қоямыз: Бұл функция — немесе бұл серіктестік — біздің тұтынушыларымыздың табысқа жетуіне көмектесе ме?
Ақыр соңында, өз өмірлерін өзгерту үшін қиын жұмыс істейтін — біздің пайдаланушыларымыз. Жиырма жыл ішінде бірінші рет қолын пайдаланбай орындығынан көтерілген әйел сияқты — бұл анықтықтың тебіреністі сәті. Біздің компания ретіндегі табысымыз — осындай сәттерді қамтамасыз етуге көмектесуімізде. Мүмкіндігінше, біз мұны жоғары деңгейлі мақсаттарымызда нақтылаймыз, бұны бірнеше жыл бұрынғы мына OKR-ден көруге болады:
Дүние жүзіндегі көбірек адамға көмектесу.
2014 жылы 27 миллион жаңа пайдаланушы қосу. Тіркелген пайдаланушылардың жалпы санын 80 миллионға жеткізу.
Біз қабылдайтын әрбір шешім біздің пайымымызға сәйкес келуі керек. Біз тұтынушыларымыз бен бизнес мақсатымыздың арасында таңдау жасау керек болғанда, тұтынушы жағына шығамыз. Егер мақсат біздің ұранымызға сәйкес келмейтіндей көрінсе, ол ерекше тексеруден өтеді. Алға жылжымас бұрын, біз оның Темірқазығымызбен үйлесетініне көз жеткіземіз. Бұл бізді ісімізге адал етеді және біз қызмет ететін адамдармен байланыстырады. Бұл біздің кім екенімізді айқындайды.
9 Байланыс орнату: Intuit оқиғасы
Аттикус Тайсен Ақпараттық технологиялар жөніндегі бас директор
Intuit он төрт жыл қатарынан Fortune журналының беделді «Әлемдегі ең сүйікті компаниялары» тізіміне еніп келеді. Фирма 1980 жылдары жеке қаржыны үстел компьютеріне әкелген және танымал атауға айналған Quicken арқылы алғашқы серпіліс жасады. Одан кейін салықты дайындау бағдарламасы (TurboTax) және үстелдік бухгалтерлік бағдарлама (QuickBooks) пайда болды, олар кейінірек онлайн форматқа көшті. Технологиялық стандарттар бойынша өзінің ұзақ тарихында Intuit бір бәсекелестік қатерден кейін екіншісінен бір қадам алда жүру арқылы аман қалды. Жақында ол Quicken-ді сатып, QuickBooks Online-ды ашық платформа ретінде қайта құрды. Жазылымдар 49 пайызға өсті. «Қашан Intuit қате бағытқа бұрылса, — деді UBS талдаушысы Брент Тилл The New York Times-қа, — олар тез арада кедір-бұдыр жолдан шығып, тегіс асфальтқа оралады. Міне, сондықтан компания соншалықты ұзақ уақыт бойы табысты жұмыс істеп келеді».
Адамдар өздері көре алмайтын нәрсемен байланыс орната алмайды; желілер силостарда (оқшауланған бөлімдерде) гүлдей алмайды. Анықтамасы бойынша, OKR-лер ұйымның барлық бөліктеріне, әрбір департаменттің әрбір деңгейіне ашық және көрінетін болып табылады. Нәтижесінде, оларды ұстанатын компаниялар біртұтас болады.

Intuit АТ директоры Аттикус Тайсен Goal Summit-те, 2017 жыл.
Бейімделгіш ұйымдар ашық байланыста болуға бейім. Intuit-тің ашықтық мәдениетінің негізін қалаушы Скотт Кук қалап, Intuit-тің бас директоры және ұзақ уақыт төрағасы болған «жаттықтырушы» Билл Кэмпбелл нығайтты. «Билл мен кездестірген ең ашық адамдардың бірі болды», — дейді Intuit-тің аға вице-президенті және ақпараттық технологиялар жөніндегі бас директоры Аттикус Тайсен. «Ол адамдарды түсінетін және оларға инвестиция салатын. Сіз оның не ойлайтынын және сіздің жағыңызда екенін әрқашан білетінсіз».
Жаттықтырушының мұрасы жалғасуда. Бірнеше жыл бұрын, Intuit бұлтты жүйеге көшкен кезде АТ бөліміне бейімделуге көмектесу үшін Аттикус өзінің тікелей бағыныштыларына OKR-ді енгізді. Келесі тоқсанда ол жүйені директорлар деңгейіне дейін түсірді; одан кейінгі тоқсанда барлық алты жүз АТ қызметкеріне енгізді. Ол жаңа процесті күштеп енгізбеуге бел буды. «Біз бюрократиялық сәйкестікті қаламадық, — дейді Аттикус. — Біз ынталы сәйкестікті қаладық. Мен OKR жүйесінің өздігінен табысқа жететінін көргім келді — және ол шынымен де солай болды».
Әр тоқсан сайын Intuit-тің АТ тобы 2500-ге жуық белсенді мақсатты орындайды. Нақты уақыттағы автоматтандырылған деректермен және тұрақты тексерулермен мақсат қою дағдысын қалыптастырғандықтан, пайдаланушылар өздерінің OKR-лерінің шамамен жартысын жоғары басшылықтың немесе өз бөлімдерінің мақсаттарымен үйлестіреді. Ұжымдық түрде олар өз менеджерлерінің OKR-лерін тоқсанына төрт мыңнан астам рет немесе бір қызметкерге жеті рет қарайды — бұл қызметкерлердің белсенділігінің күшті көрсеткіші. OKR-дің «Ласик отасынан» кейін, қызметкерлер өздерінің күнделікті жұмысы, әріптестерінің басымдықтары, командасының тоқсандық мақсаттары және компанияның «Шынайы Темірқазық» миссиясы арасындағы анық байланысты көреді.
Intuit тарихы компания бойынша толық енгізудің алдында (немесе тіпті онсыз) OKR пилоттық жобасының артықшылықтарын көрсетеді. Бірнеше жүз пайдаланушы ауқымды енгізудің алдында барлық кемшіліктерді жою үшін OKR зертханасы ретінде жеткілікті болуы мүмкін. Өз кеңсесінде мақсаттарын кез келген адам көре алатындай етіп іліп қоятын бас директор Брэд Смиттің айтуынша, байланыстырылған мақсат қою — «қызметкерлерге өз өміріндегі ең жақсы жұмысты істеуге мүмкіндік беру үшін өте маңызды».
Аттикус Тайсен: Мен АТ бөліміне ауыспас бұрын Intuit-те өнім жағында он бір жыл жұмыс істедім. Содан кейін, 2013 жылы мен АТ директоры болдым. Мен бұл ауысуды компанияны жақсы көргендіктен және АТ бөлімінің Intuit-ке жаңа миссиясында көмектесуі үшін дамуы керектігін білгендіктен жасадым. Бұл күйзеліске толы, бірақ қызықты уақыт еді. Ұйым бірден бірнеше бағытта бет бұрды: үстелдік бағдарламалық жасақтамадан бұлттық бағдарламалық жасақтамаға, жабық платформадан мыңдаған үшінші тарап қосымшаларына ашық платформаға, Солтүстік Америкалық компаниядан жаһандық компанияға. Біз интеграцияланған экожүйеге айналу жөніндегі ұзақ мерзімді стратегиямызға сүйене отырып, біртіндеп брендтер үйінен (TurboTax, Quicken, QuickBooks) Intuit-тің брендтелген үйіне айналдық.
Кез келген өзгерістер дауылында АТ ішкі реніштердің басты соққысын алады. Ішінара бұл операцияның түсініксіз болуынан туындайды. Отыз жылдан асқан кез келген компанияда күрделі технологиялар қабаттары жинақталады — әсіресе технологиялық компанияда. АТ-да біз әрқашан ішкі серіктестердің қажеттіліктері мен соңғы пайдаланушыларымыздың талаптарын қатар алып жүреміз. Біз технология мен бизнес нәтижелері арасындағы көпірміз. Ең қиыны, біз жүйелерді бүгін (адамдар күткендей) мінсіз жұмыс істету міндеті мен болашаққа инвестиция салу мандатымыздың арасындағы тепе-теңдікті сақтауымыз керек. Мысалы: Intuit-те өнімдерімізге қызмет көрсету үшін тоғыз түрлі шот-фактуралық жүйе болды және олардың әрқайсысының өзіндік қиындықтары бар еді. Сіз күнделікті «өрт сөндіріп» жүргенде, келесі ұрпақтың шот-фактуралық технологиясын құру қиын.
Біз жұмыс күшімізге не нәрсе ең маңызды екенін қалай білдіре аламыз және сонымен бірге олардың барлығының жұмысын қалай қамтамасыз етеміз? Және барлық адамдарды олардың мәселелері шешілетініне қалай сендіре аламыз? Дәстүрлі оқшауланған ұйымда қызмет мөлдір емес. Адамдар өз департаментінен тыс жерде не болып жатқанын білуге тырысуы мүмкін, бірақ олар көбінесе неден бастау керектігін білмейді немесе бақылауға уақыттары жетпейді.
Intuit-те өзгеріс жоғарыдан басталды. Трансформациямызды жеделдету үшін біздің төрағамыз әрі бас директорымыз Брэд Смит бүкіл компания бойынша мақсат қою жүйесін енгізді. Брэд бұған өте саналы және ниетті түрде қарайды. Айына бір рет менеджерлер өз бағыныштыларымен кездесіп, жеке мақсаттарды талқылайды. Жүйеде 360 градустық кері байланыс бар, екі тарап та үнемі жазбаларын салыстырып отырады.
Біздің компаниямызда оқу мен эксперимент жасаудың ұзақ мәдени тарихы бар. Біз көп нәрсені байқап көреміз, ең жақсы жұмыс істейтін элементтерді қалдырамыз және оларды өзімізге лайықтап бейімдейміз. Мен EBS (Enterprise Business Solutions — АТ-ға арналған біздің атауымыз) бөлімінде OKR-ді байқап көру үшін HR-мен серіктес болуға келістім. 2014 жылы мен «мақсат қоюды» Google-дан іздеп жүріп, мақсаттар мен негізгі нәтижелерді алғаш рет таптым. Менің зерттеуім OKR біздің жұмыс істеу тәсілімізді, тіпті өзімізді қалай қабылдайтынымызды өзгертуге көмектесетінін көрсетті.
Қазіргі заманғы АТ анықтамалық билеттерді немесе өзгерту сұрауларын өңдеу үшін жай ғана белгі қоюдан әлдеқайда жоғары тұрады. Бұл бизнеске құндылық қосу — артық клондық жүйелерден арылу, жаңа функционалдылық құру, болашаққа бағытталған шешімдерді табу туралы. Intuit-ке қажетті команда болу үшін біздің EBS түбегейлі өзгеруі керек еді. Біздің басшыларымыз адамдарға кейбір күнделікті тапсырмаларды кейінге қалдырып, құндырақ, ұзақ мерзімді бастамаларға назар аударуға мүмкіндік беруі (қалқан болуы) керек болды.
Бүгінде менің бөлімімдегі әрбір қызметкер тоқсанына үштен беске дейін бизнес мақсатына және бір немесе екі жеке мақсатқа иелік етеді. Жүйе өте қарапайым әрі ашық болғандықтан күшті. OKR-леріміз тиімді болуы үшін олардың бүкіл Intuit бойынша көрінетін болуы керек екенін білдім, тіпті EBS-тен тыс ешкім оларды қолданбаса да. Мен компаниядағы кез келген адамның біздің не істеп жатқанымызды, қалай және неге екенін білгенін қаладым. Адамдар сіздің басымдықтарыңыз бен шектеулеріңізді түсінгенде, бірдеңе дұрыс болмай қалса, сізге көбірек сенім артатын болады.
Бастапқыда маған жеке мақсаттарымды бөлімнің OKR-лерінен бөліп алу қиын болды. АТ жетекшісі ретінде мен олар логикалық түрде сәйкес келуі керек деп ойладым. Бірақ бұл жақсы көрінбеді. Біздің жоғары деңгейлі мақсаттарымыздың көбі тоқсаннан тоқсанға ауысып, әдетте он сегіз айға созылатын. Уақыт өте келе, орта өзгеріп, біз алға жылжыған сайын командалар мен жеке тұлғалар өздерінің OKR-лерін өзгертіп отырды. Олар: «Егер АТ директорының мақсаттары ешқашан өзгермесе, ол не істеп жүр? » — деп орынды сұрақ қоя бастады. Мен мұны түсіндім. Қазір менің өз мақсаттарым бар және мен де басқалар сияқты жоғары деңгейлі OKR-лерге бағынамын.
Бей-Ареадағы базамыздан бөлек, біз жүйені бүкіл әлем бойынша енгізуді мақсат еттік. EBS-тің АҚШ-тың төрт аймағында және Бангалорда (Үндістанның оңтүстігіндегі жоғары технологиялық орталық) ресми командалары, сондай-ақ бүкіл әлем бойынша әрбір Intuit орналасқан жерінде қолдау көрсету топтары бар. Адамдар орталықтан тыс жерде жұмыс істегенде, олар штаб-пәтерде не істеліп жатқанын білмей қалады. (Ал штаб-пәтер де олар туралы білмеуі мүмкін. ) OKR бұл құпияны аяқтады. Олар бізді біртұтас етті; бізді біріктірді.
Біздің жоғары деңгейлі EBS мақсаттарымыздың бірі — «Intuit-ті басқару үшін пайдаланылатын барлық технологияларды оңтайландыру, жаңарту және қауіпсіздігін қамтамасыз ету». Жақында Техас немесе Аризонадағы командаға барғанымда, біздің адамдардың: «Бұл жоба біздің портфолиомызды оңтайландырады», немесе: «Біз бұл жүйені қалай жаңарта аламыз? » — дегенін естимін. Олар қай жерде орналасса да, сол үш етістікті қолданады. Жаңа жоба талқыланғанда, олар бір-бірінен бұның біздің OKR үлгісіне қалай сәйкес келетінін сұрайды. Егер сәйкес келмесе, олар орынды түрде дабыл қағады: «Біз мұны неге жасап жатырмыз? »
Intuit бизнесін жүргізу үшін пайдаланылатын технологияны жаңарту, оңтайландыру және қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Осы тоқсанда Oracle eBusiness Suite-ті R12-ге көшіруді аяқтау және 11.5.9 нұсқасын қолданыстан шығару. 2016 қаржы жылының соңына дейін көтерме шот-фактураны платформалық мүмкіндік ретінде енгізу. Шағын бизнес бөлімшесіндегі агенттерді Salesforce жүйесіне қосуды аяқтау. Барлық ескі технологиялар үшін қолданыстан шығару жоспарын құру. Жұмыс күшінің технологиялық стратегиялары, жол карталары және принциптері бойынша жоба дайындау және келісу.
Бұлттан алынған тікелей деректер
Intuit өзін отыз төрт жылдық стартап ретінде көреді. 1980 жылдардағы дербес компьютерден бастап, біздің тарихымыз әрбір жаңа платформа өзінен алдыңғысын алмастырған технологиялық өзгерістер тізбегін көрсетеді. Біздің алғашқы өніміміз DOS-та болды. Содан кейін біз Windows пен Macintosh-қа, сосын мобильді құрылғыларға, ал жақында бұлттық жүйеге көштік.
Бұлттық дәуірде OKR-лерді бұдан да үлкен тиімділікпен қолдануға болады. Көлденең сәйкестендіру табиғи түрде жүреді. Ашық, жария мақсат қою арқылы деректер мен аналитика тобы біздің қаржылық жүйелер тобының не жоспарлап отырғанын басынан-ақ көре алды. Олардың параллельді түрде бірлесіп жұмыс істеуі керек екені бірден белгілі болды. Командалар өз мақсаттарын іс біткеннен кейін емес, нақты уақыт режимінде біріктірді — бұл біздің дәстүрлі жұмыс тәсіліміздегі түбегейлі өзгеріс болды.
Үстел үстілік (десктоптық) бағдарламалық жасақтама компаниясында жетекшілер операцияларға жиырмасыншы ғасырдың бөлшек сауда көзқарасымен қарайды. Олар сату есептеріне постмортем (болған оқиғаны талдау) жүргізеді және арналар ағынын бақылайды. Бизнестің қай бағытқа бара жатқанын болжауға барынша тырысқанымен, олардың көру аймағы негізінен артқы көрініс айнасымен шектеледі. Керісінше, бұлттық бизнес қазір не болып жатқанын білгісі келеді. Осы аптада қанша жазылым түсті? Қанша сынақ нұсқасы қолданылуда? Біздің конверсия көрсеткішіміз (келушілердің сатып алушыға айналу үлесі) қандай? Тұтынушы онлайн өнімді Google арқылы тауып, маркетингтік парақшаны қарап шығып, оны сынап көріп, сатып ала алады — мұның бәрі он минуттан аз уақытты алады. Көшбасшылар осы қарқынға ілесу үшін өздерінің сату воронкасын (тұтынушының сатып алуға дейінгі жолы) күнделікті тексеріп отыруы тиіс. EBS-те біз көтерме есеп айырысу сияқты функцияларды құрып жатқанда да, нақты уақыттағы есеп беру, деректер және аналитика туралы ойлауымыз керек. Біз бұл қажеттілікті жоғары деңгейдегі мақсатқа айналдырдық:
Әрбір Intuit қызметкеріне «тірі» деректерге негізделген шешім қабылдауға мүмкіндік беру.
HR және Сату бөлімдері үшін функционалды мәліметтер марттарын (деректер қоймасының мамандандырылған бөлімі) іске қосу. Нақты уақыт режимінде қол жеткізу үшін жасалған жаңа Кәсіпорын деректер қоймасына (Enterprise Data Warehouse) көшуді аяқтау. Бірыңғай стратегияны жүргізу үшін Intuit бойынша барлық деректерді визуализациялау құралдарын басқаратын біртұтас команда құру. Басқа командалардағы адамдарға деректерді визуализациялау құралдарын пайдалануға көмектесетін оқу модулін жасау.
Жаһандық ынтымақтастық құралы
Intuit жаһандық деңгейге көтерілген сайын, асинхронды ынтымақтастық (әр түрлі уақытта жұмыс істеу форматы) өмір салтына айналуда. Біз штаб-пәтерден Бангалордағы командамызбен жұмыс істегенде, тікелей видеоның пайдасы шектеулі. Он үш сағаттық уақыт айырмашылығын ескерсек, біз жұмыс істегенде Үндістандағы әріптестеріміз ұйықтап жатады және керісінше. Осыдан үш жыл бұрын практикалық нұсқалар аз болатын. Intuit заманауи жұмыс құралдарына инвестиция салды, бірақ бізде тұрақты чат, бірлескен авторлық және видеоконференция шешімдері жетіспеді. Адамдар амалсыз түрлі әдістерді қолдануға мәжбүр болды, нәтижелері де әртүрлі еді. Өнімділік төмендеді.
Мәселені жүйелі түрде шешу үшін біз жұмыс күші технологиясына қатысты негізгі нәтижені жоғары деңгейдегі жеке OKR-ге көтердік. Алты ай ішінде біздің жаңа стратегиялық басымдығымыз бірнеше жаңа құралдарды қосуға әкелді, олардың барлығы бірыңғай аутентификация жүйесіне біріктірілді: тұрақты чат үшін Slack, бірлескен редакциялау үшін Google Docs, мазмұнды басқару үшін Box, келесі буын видеотехнологиясы үшін BlueJeans. Біздің ашық OKR платформамыз EBS бойынша командаларға жаңа жоғары деңгейдегі мақсатқа бейімделуге және сәйкестенуге көмектесті. Енді біздің қызметкерлер қай құралды қолдану керектігін ойлап уақыт жоғалтпай, өз жұмысына назар аудара алады.
Мақсат қою — бұл өнер және ол бірнеше маңызды шешімдерді қажет етеді. Егер сіз негізгі нәтижені уақытша жоғарылатқыңыз келсе, бұл туралы ашық айтқаныңыз дұрыс. Көшбасшылар: «Иә, мен дәл қазір осыған жоғары деңгейдегі мақсат ретінде назар аударғанымызды қалаймын. Ол қосымша назарды қажет етпейтін болғанда, біз оны қайтадан негізгі нәтиже (KR) деңгейіне түсіреміз», — деп түсіндіруі керек. Бұл — динамикалық жүйе. Сіз әрқашан «биіктікті» реттеп отырасыз.
Жұмыс күшіне арналған керемет технологиялық шешімдер мен стратегияларды ұсыну.
Тоқсанның ортасына қарай алғашқы 100 пайдаланушы үшін Box пилоттық жобасын енгізу. Тоқсанның соңына қарай соңғы пайдаланушыларға BlueJeans-ті толық енгізуді аяқтау. Тоқсанның соңына қарай алғашқы 50 жеке Google аккаунтын корпоративтік аккаунтқа көшіру. Бірінші айдың соңына қарай Slack келісімшартын аяқтау және тоқсанның соңына қарай оны толық енгізу жоспарын орындау.
Зерттеулер бұрыннан-ақ қатардағы қызметкерлер өз жұмысының компанияның жалпы мақсаттарына қалай сәйкес келетінін көргенде жақсы нәтиже көрсететінін айтып келеді. Мен мұның біздің қашықтағы бөлімшелерімізде өте маңызды екенін байқадым. Мен Бангалордағы адамдардан былай деп естідім: «Менің мақсатым — менеджерімнің OKR-інің негізгі нәтижесі, ол EBS-тің жоғары деңгейдегі мақсатымен тікелей байланысты, ал ол компанияның бұлттық жүйеге көшуімен байланысты. Енді мен Үндістанда жасап жатқан ісімнің компания миссиясына қалай әсер ететінін түсінемін». Бұл — өте маңызды түсінік. OKR біздің шашыраңқы бөлімімізді біріктірді. Құрылымдалған, көрінетін мақсат қоюдың арқасында шекараларымыз жойылды.
Көлденең байланыстар
Intuit басынан бастап бас директор мен қатардағы қызметкерлер арасында санаулы ғана деңгейі бар «жалпақ» ұйым болды. Біздің негізін қалаушы Скотт Кук ең жақсы идея лауазымға қарамай жеңуі керек деп сенді және бұл қағида әлі күнге дейін сақталған. Мен топ менеджері болып келген күннен бастап, біздегі ынтымақтастық мәдениетіне тәнті болдым. Тіпті жұмыстар жеке блоктарда жүргізілсе де, біз тігінен ашық болдық. Сіз әрқашан өз менеджеріңізбен немесе менеджеріңіздің басшысымен еркін сөйлесіп, пікіріңізді сыйластықпен жеткізе алатынсыз.
OKR біздің бөлімді командалар арасында көлденеңінен ашты. Алғашында бұл біртүрлі болды. IT-дегілердің бәрі инстинктивті түрде өз менеджерлерінің немесе менің мақсаттарыма сәйкестенгісі келді. Бір күні мен платформаға кіріп, менің бір жоғары деңгейдегі мақсатыма байланыстырылған жүздеген негізгі нәтижелерді таптым. Мен адамдарға: «Сіздің менеджеріңіз әлі де сіздің менеджеріңіз. Сіздер бірлесіп жұмыс істеуді жалғастырасыздар — бұл өзгермейді. Бірақ сіздер бізден ажырап, бір-біріңізбен байланысуларыңыз керек», — дедім.
Біздің электронды коммерция және есеп айырысу (billing) командалары маған есеп беретін бөлек вице-президенттердің қол астында жұмыс істейді. Егер электронды коммерция себет (shopping cart) құрып жатса, есеп айырысу тобы нарыққа сәйкес функцияларды шығаруы керек. Ескі әдіс бойынша екі инженерлік топ дербес жұмыс істейтін және өздерінің бағдарлама менеджерлеріне есеп беретін, ал менеджерлер оларды жоғарыдан байланыстыруға тырысатын (әр түрлі сәттілікпен). Нақты жұмысты атқаратын адамдардың тікелей байланысы болмайтын.
Енді көлденең ашық OKR-лердің арқасында біздің инженерлер бір-бірінің мақсаттарымен байланыса отырып, саналы түрде бірігеді. Тоқсан сайын олар бөлімнің мақсаттарына қарай ілгерілей отырып, әріптестерімен қалай жақсырақ үйлесу керектігін ойластырады. Біз жоғары комитеттердің бұйрықтарынан нақты автономияға қарай бет алып жатырмыз. Біздің EBS жетекшілері әлі де контекстті орнатады, маңызды сұрақтар қояды және қажетті деректерді ұсынады. Бірақ бізді алға жылжытатын — біздің өзара байланысқан топтарымыздың түсінігі мен әрекеті.
Біз Құдайға сенеміз; ал қалғандарының бәрі деректер әкелуі тиіс. — У. Эдвардс Деминг
OKR-дің бағаланбайтын бір артықшылығы — оларды қадағалауға, содан кейін жағдайға байланысты қайта қарауға немесе бейімдеуге болады. Дәстүрлі, «бекіттің де, ұмыттың» дейтін қатып қалған бизнес мақсаттардан айырмашылығы, OKR — тірі, тыныс алатын ағзалар. Олардың өмірлік циклі үш кезеңнен тұрады, мен оларды ретімен қарастырамын.
Орнату (The Setup)
Жалпы мақсаттағы бағдарламалық жасақтама OKR процесін бастауға көмектескенімен, бір мәселе бар: ол масштабталмайды. Жақында бір Fortune 500 компаниясы мақсат қою қарқынын арттырмақ болғанда, қиындыққа тап болды. Оның барлық 82 000 қызметкері өздерінің жылдық мақсаттарын Microsoft Word файлдарына ұқыпты жазып шыққан! Тоқсандық OKR-ге көшу жылына 328 000 файлды тудырар еді. Теория жүзінде олардың бәрі ашық болуы керек, бірақ байланыстарды немесе сәйкестіктерді іздеуге кімнің шыдамы жетеді? Егер сіз ешкім көрмейтін мақсатпен бөліссеңіз, жүйе шынымен ашық па?
2014 жылы Билл Пенс AOL-ға жаһандық бас технологиялық директор болып келгенде, компанияның және бөлімдердің негізгі мақсаттары электронды кестеде көрсетіліп, содан төмен қарай таратылатын. «Бірақ олардың адамдармен күнделікті байланысатын нақты "үйі" болмады», — дейді Пенс. Жиі статус жаңартулары болмаса, мақсаттар маңыздылығын жоғалтады; жоспар мен шындық арасындағы алшақтық күн санап арта түседі. Тоқсанның соңында (немесе одан да сорақысы — жыл соңында) бізде зомби-OKR-лер (өзектілігін жоғалтқан, тек қағаз бетінде қалған мақсаттар), яғни өмірі мен мәні жоқ, тек қағаздағы «не» және «қалай» деген сөздер ғана қалады.
Қызметкерлер өз жұмысының компанияның жетістігіне қалай үлес қосатынын көргенде ғана барынша белсенді болады. Тоқсаннан тоқсанға, күннен күнге олар өз жетістіктерінің нақты өлшемдерін іздейді. Сыртқы марапаттар — жыл соңындағы бонус чегі — олардың бұрыннан білетінін жай ғана растайды. OKR анағұрлым қуатты нәрсеге, яғни жұмыстың өзіндік ішкі құндылығына әсер етеді.
Құрылымдалған мақсат қоюға қойылатын талаптар артқан сайын, көптеген ұйымдар бұлтқа негізделген арнайы OKR басқару бағдарламаларын енгізуде. Ең жақсы платформаларда мобильді қосымшалар, автоматты жаңартулар, аналитикалық есеп беру құралдары, нақты уақыттағы ескертулер және Salesforce, JIRA және Zendesk-пен интеграция бар. Үш-төрт рет басу арқылы пайдаланушылар өздерінің OKR-лерін жасау, қадағалау, өңдеу және бағалау үшін цифрлық панельді пайдалана алады. Бұл платформалар трансформациялық OKR құндылықтарын береді:
Олар әркімнің мақсаттарын көрнекі етеді. Пайдаланушылар өз басшыларының, бағыныштыларының және тұтас ұйымның OKR-леріне кедергісіз қол жеткізе алады. Олар белсенділікті арттырады. Дұрыс іспен айналысып жатқаныңызды білсеңіз, уәждемені сақтау оңайырақ. Олар ішкі нетворкингті (байланысты) ынталандырады. Ашық платформа адамдарды кәсіби мүдделері ортақ әріптестеріне бағыттайды. Олар уақытты, ақшаны және жүйкеңізді үнемдейді. Дәстүрлі мақсат қоюда жиналыс жазбаларынан, электрондық пошталардан, Word құжаттарынан және PowerPoint слайдтарынан құжаттарды іздеуге сағаттар жұмсалады. OKR басқару платформасында барлық қажетті ақпарат әрқашан дайын тұрады.
AOL-да бас директор Тим Армстронг компанияның мақсаттары «тым үзік-үзік» екенін сезді, деп еске алады Билл Пенс. «Олар өзара байланыспаған еді; олар жоғарыдан төмен қарай сатыланбады. Олар қызметкерлермен және олардың жыл бойы атқаратын жұмыстарымен байланысты болмады». 2016 жылы Армстронг арнайы платформа енгізіп, OKR-ді іске қосты. Нәтижесінде, Пенстің айтуынша, түбегейлі ашықтық, нақты уақыттағы байланыс және операцияларды үйлестіру қалыпты жағдайға айналған компания пайда болды.
OKR Бақташысы (OKR Shepherd)
OKR жүйесі тиімді жұмыс істеуі үшін оны енгізіп жатқан команда — мейлі ол топ-менеджерлер болсын немесе бүкіл ұйым болсын — оны жаппай қабылдауы керек. Ерекшеліктерге немесе бас тартуға жол берілмейді. Иә, кешігіп қосылатындар, қарсылық танытатындар және қарапайым жұмысты кейінге қалдыратындар болады. Оларды «отарға» қосылуға итермелеу үшін бір немесе бірнеше «OKR бақташысын» тағайындау жақсы тәжірибе болып табылады. Көптеген жылдар бойы Google-дың өнімдер бөлімінде бұл рөлді аға вице-президент Джонатан Розенберг атқарды. Төменде Джонатанның классикалық хабарламаларының бірі берілген (кінәлілерді қорғау үшін кешіккендердің есімдері өшірілген):
Кімнен: Джонатан Розенберг Күні: Бейсенбі, 5 тамыз, 2010 жыл, сағат 14:59 Тақырыбы: Шексіз мүмкіндіктер арасында 13 өнім менеджері OKR-ді жіберіп алды (есімдері қоса берілді)
Өнім тобы,
Көбіңіз білетіндей, мен тоқсандық жақсы OKR жиынтығына ие болу Google-да табысты болудың маңызды бөлігі екеніне нық сенемін. Сондықтан мен сіздерге оларды уақытында аяқтауды ескертіп, жиі хат жазамын және менеджерлерден біздің барлық OKR-леріміздің сапалы екеніне көз жеткізу үшін оларды тексеруді сұраймын. Мен мейірімді де, қатал да хаттар жазып көрдім. Жеке таңдауларымның ішінде 2007 жылдың қазан айындағы «Джонатанның үмітсіздік шұңқырымен» қорқыту және 2008 жылдың шілдесіндегі мінсіздікке жақын нәтижені тойлау бар. Уақыт өте келе мен бұл «тәтті мен таяқ» әдісін 100% сәйкестікке жеткенше қайталап отырдым. Алақай!
Содан кейін мен хат жіберуді тоқтаттым, енді не болғанын қараңыз: осы тоқсанда СІЗДЕРДІҢ БІРНЕШЕУІҢІЗ OKR-ді уақытында аяқтамадыңыз, ал тағы бірнешеуіңіз екінші тоқсандағы OKR-леріңізге баға бермедіңіз. Мен жіберген хаттың түрі емес, менің жалпы хат жібергенім маңызды болып шықты! Жолдан тайғандардың есімдері төменде көрсетілген (Google тәртібіне жаңадан қосылған бірнеше AdMob қызметкеріне және мерзімнен кешіксе де шілде айында бәрін аяқтағандарға жеңілдік берілді).
Біздің алдымызда көптеген керемет мүмкіндіктер бар (іздеу, жарнама, YouTube, Android, кәсіпорын, жергілікті қызметтер, коммерция, Chrome, ТД, мобильді, әлеуметтік желілер... ), егер сіз күн сайын жұмысқа ынтамен келуге себеп болатын OKR таба алмасаңыз, онда бірдеңе дұрыс емес. Шын мәнінде, егер солай болса, маған келіңіз.
Әзірге, OKR-леріңізді уақытында орындап, өткен тоқсандағы OKR-лерді бағалап, оны сапалы жасап, moma [интранет] парақшаңыздағы OKR сілтемесі жұмыс істейтіндей етіп жариялаңыз. Бұл жай ғана әкімшілік қағазбастылық емес, бұл тоқсандағы басымдықтарды белгілеудің және бәріміздің бірге жұмыс істеп жатқанымызды қамтамасыз етудің маңызды жолы.
Джонатан
Орта мерзімді қадағалау
Fitbit құрылғысына деген құштарлық көрсеткендей, адамдар өздерінің қалай алға жылжып жатқанын білгісі келеді және оны пайыздық көрсеткішке дейін көрнекі түрде көргісі келеді. Зерттеулер өлшенетін ілгерілеушіліктің болуы қоғамдық мойындаудан, ақшалай ынталандырудан немесе тіпті мақсаттың өзіне жетуден де көбірек ынталандыруы мүмкін екенін көрсетеді. «Drive» кітабының авторы Дэниел Пинк бұған келіседі: «Ең үлкен уәждеме — өз жұмысыңда ілгерілеушілікке қол жеткізу. Адамдар ілгерілеушілікті сезінген күндері өздерін барынша ынталы және белсенді сезінеді».
Мақсаттарды басқару платформаларының көбі мақсаттар мен негізгі нәтижелерге жету барысын көрсету үшін көрнекі құралдарды пайдаланады. Fitbit-тегі қадамдардан айырмашылығы, OKR күнделікті қадағалауды қажет етпейді. Бірақ іркілістерді болдырмау үшін тұрақты — жақсысы апта сайынғы — тексерулер маңызды. Питер Друкер атап өткендей: «Іс-қимыл жоспары болмаса, басшы оқиғалардың тұтқынына айналады. Ал оқиғалар өрбіген сайын жоспарды қайта қарау үшін тексерулер жүргізілмесе, басшы қай оқиғаның шынымен маңызды екенін, ал қайсысы жай ғана шу екенін біле алмайды».
4-тарауда айтылғандай, мақсатты қағазға жазудың өзі оған жету мүмкіндігін арттырады. Егер сіз ілгерілеуді бақылап, мақсатыңызды әріптестеріңізбен бөліссеңіз, мүмкіндіктеріңіз бұдан да жоғары болады — бұл OKR-дің екі ажырамас ерекшелігі. Калифорнияда жүргізілген бір зерттеуде өз мақсаттарын жазып алып, досына апта сайынғы ілгерілеу есептерін жіберіп отырған адамдар мақсаттарын тек ойша сақтап, бөліспегендерге қарағанда 43 пайызға көбірек нәтижеге қол жеткізген.
OKR-лер табиғатынан икемді. Олар шынжыр немесе көзді байлайтын таңғыш емес, бағыт беруші ретінде қызмет етуі тиіс. Біз OKR-лерімізді қадағалап, тексерген кезде, циклдің кез келген нүктесінде бізде төрт нұсқа болады:
Жалғастыру: Егер «жасыл аймақтағы» (кестеге сай) мақсат дұрыс орындалып жатса, оны өзгертпеңіз. Жаңарту: Жұмыс процесіндегі немесе сыртқы ортадағы өзгерістерге жауап беру үшін «сары аймақтағы» (назар аударуды қажет ететін) негізгі нәтижені немесе мақсатты өзгертіңіз. Мақсатты жүзеге асыру үшін не істеуге болады? Оған қайта қаралған мерзім қажет пе? Осы мақсатқа ресурстарды босату үшін басқа бастамаларды кейінге қалдырамыз ба? Бастау: Қажеттілік туындаған кезде циклдің ортасында жаңа OKR енгізіңіз. Тоқтату: «Қызыл аймақтағы» (қауіпті) мақсат өзектілігін жоғалтса, ең жақсы шешім одан бас тарту болуы мүмкін.
Нақты уақыттағы панельдің мәні — мақсатқа жетудегі ілгерілеуді сандық түрде бағалау және назар аударуды қажет ететін тұстарды белгілеу. OKR негізінен жақсы нәтижелерге бастайтын күш болғанымен, олар бізді қате бағытта кете беруден де тоқтатады. Стивен Кови атап өткендей: «Егер баспалдақ дұрыс қабырғаға сүйелмесе, біздің әрбір қадамымыз бізді қате жерге тезірек апарады». OKR-ді үздіксіз кері байланыс үшін қадағалап отырсаңыз, ойын соңындағы жағымсыз тосынсыйлар аз болады. Жақсы жаңалық болсын, жаман болсын, шындық бәрібір ашылады. Осы процесте «адамдар сәтсіздіктен сабақ алып, алға жылжи алады, мүмкін сәтсіздіктің қандай де бір тұсын жаңа жетістіктің бастауына айналдырады».
Remind мектеп хабарлама платформасы компанияның алғашқы табыс әкелетін қызметін — тең дәрежелі төлем жүйесін жасап көргенде, ол толықтай сәтсіздікке ұшырады. «Оны ешкім пайдаланбады», — дейді Бретт Копф. «Ол нақты мәселені шешпеді. Біз дереу мақсатымызды оқиғаға негізделген жүйе құруға өзгерттік, онда мұғалім: "Келесі аптада экскурсиямыз бар. Келесіз бе, иә немесе жоқ? Төлем жасағыңыз келе ме? " — деп айта алатын болды. Бұл бәрін өзгертті. Ол керемет дамып, өсе бастады».
Егер негізгі нәтиже немесе мақсат ескірген немесе іске асыруға келмейтін болып қалса, оны орта жолда аяқтаудан қорықпаңыз. Ескірген болжамға табандылықпен жабысып тұрудың қажеті жоқ — оны тізімнен сызып тастап, әрі қарай жүріңіз. Мақсаттарымыз біздің мүддемізге қызмет етеді, керісінше емес.
Бір ескерту: Егер мақсат OKR аралығы аяқталғанға дейін тоқтатылса, оған тәуелді барлық адамдарды хабардар ету маңызды. Содан кейін талдау келеді: Тоқсанның басында болжамаған қандай сабақ алдым? Және: Бұл сабақты болашақта қалай қолданамын?
Жақсы нәтижелерге қол жеткізу үшін OKR-ді қызметкерлер мен олардың менеджерлері тоқсанына бірнеше рет мұқият тексереді. Ілгерілеу туралы есеп беріледі, кедергілер анықталады, негізгі нәтижелер нақтыланады. Осы жеке кездесулерден бөлек, командалар мен бөлімдер ортақ мақсаттарға жету барысын бағалау үшін тұрақты жиналыстар өткізеді. Егер маңызды OKR орындалмай жатса, құтқару жоспары жасалады. Google-да командалық тексерулердің жиілігі сәттің бизнес қажеттіліктеріне, күтілетін нәтижелер мен орындалу арасындағы алшақтыққа, топ ішіндегі байланыстың сапасына және топтың мөлшері мен орналасқан жеріне байланысты өзгереді. Команда мүшелері неғұрлым шашыраңқы болса, олар соғұрлым жиі байланысып тұрады. Google-дың эталондық тексеру циклі — кем дегенде айына бір рет, дегенмен мақсаттарды талқылау сондай кең таралғандықтан, ресми кездесулер кейде өздігінен өтеді.
Қорытынды: Қайталау және бекіту
OKR жұмыс аяқталған соң күшін жоймайды. Кез келген деректерге негізделген жүйедегі сияқты, оқиғадан кейінгі бағалау мен талдаудан үлкен құндылық алуға болады. Жеке кездесулерде де, командалық жиналыстарда да бұл қорытындылар үш бөліктен тұрады: мақсатты бағалау, субъективті өзін-өзі бағалау және талдау (рефлексия).
Бағалау (Scoring)
OKR-лерімізді бағалағанда, біз неге қол жеткізгенімізді белгілейміз және келесі жолы оны қалай басқаша жасауға болатынын қарастырамыз. Төмен балл қайта бағалауға мәжбүр етеді: Мақсат әлі де орындауға тұрарлық па? Егер солай болса, оған жету үшін нені өзгерте аламыз?
Заманауи мақсаттарды басқару платформаларында OKR ұпайлары жүйе арқылы автоматты түрде жасалады; сандар объективті, оған адам қолы тимейді. (Автоматтандырылмаған жүйелерде пайдаланушылар есептеулерді өздері жүргізуі керек болуы мүмкін. ) Мақсатты бағалаудың ең қарапайым және таза жолы — оған байланысты негізгі нәтижелердің орындалу пайызын орташалау. Google 0-ден 1. 0-ге дейінгі шкаланы қолданады:
0.7-ден 1.0-ге дейін = жасыл. (Біз орындадық.) 0.4-тен 0.6-ға дейін = сары. (Біз ілгерілеу жасадық, бірақ толық аяқтамадық.) 0.0-ден 0.3-ке дейін = қызыл. (Біз нақты ілгерілеу жасай алмадық.)
Intel де соған ұқсас формуланы қолданды. Сіздің есіңізде болар, Operation Crush бағдарламасының OKR-і — компанияның микропроцессорлар нарығын қайтару әрекеті. Төменде Энди Гроувтың 1980 жылдың екінші тоқсанындағы нақты бұйрықтары берілген, оларды атқарушы команда мақұлдаған (тоқсан соңындағы бағалар жақша ішінде):
КОРПОРАТИВТІК МАҚСАТ 8086 процессорын ең жоғары өнімділікті 16 биттік микропроцессорлар тобы ретінде бекіту, ол келесідей өлшенеді:
8086 тобының жоғары өнімділігін көрсететін бес эталондық тест (бенчмарк) әзірлеу және жариялау [0.6]. 8086 өнімдер тобының қаптамасын толығымен жаңарту [1.0]. 8 МГц бөлшегін өндіріске енгізу [0]. Арифметикалық сопроцессордың үлгісін 15 маусымнан кешіктірмей шығару [0.9].
Бұл ұпайлар қалай анықталды:
Бес эталондық тесттің үшеуін аяқтадық, бұл 0.6 балл, яғни жасыл аймақтың шекарасы. Біз шынымен де 8086 тобын iAPX деп аталатын жаңа өнім желісімен қайта қаптадық. Сондықтан бұл мінсіз 1.0. Мамыр айының басына жоспарланған 8 МГц бөлшегін шығару сәтсіз аяқталды. Поликремнийге қатысты мәселелерге байланысты мерзімді қазан айына ауыстыруға тура келді. Бұл — нөл. Арифметикалық сопроцессорға келетін болсақ, мақсат 15 маусымға дейін 500 дана жөнелту болатын. Біз 470-ін жөнелттік, бұл 0.9 балл, тағы бір жасыл көрсеткіш.
Тұтастай алғанда, біз осы мақсат бойынша негізгі нәтижелерден (KR) орташа есеппен 62. 5 пайызға (немесе 0. 625 таза ұпай) қол жеткіздік, бұл лайықты баға. Intel кеңесі мұны күткеннен төмен, бірақ тым төмен емес деп бағалады, өйткені олар басшылықтың мақсаттарды қаншалықты агрессивті қоятынын білетін. Әдетте, біз тоқсанға олардың бәріне жете алмайтынымызды біле отырып кіретінбіз. Егер қандай да бір бөлім 100 пайызға жақындаса, бұл оның мақсатты тым төмен қойғаны деп есептелетін — және бұл үшін қатаң жауап берілетін.
Өзін-өзі бағалау (Self-assessment)
OKR тиімділігін бағалауда объективті деректер мақсат қоюшының ойлы, субъективті пікірімен толықтырылады. Кез келген мақсат үшін белгілі бір тоқсанда жеңілдететін жағдайлар болуы мүмкін. Сандар бойынша төмен нәтиже үлкен күш-жігерді жасыруы мүмкін; ал жоғары нәтиже жасанды түрде көтерілуі мүмкін.
Айталық, команданың мақсаты — жаңа тұтынушыларды тарту, ал сіздің жеке негізгі нәтижеңіз — елу рет телефон соғу. Сіз отыз бес адамға хабарластыңыз, бұл 70 пайыздық ұпай. Сіз жетістікке жеттіңіз бе, әлде сәтсіздікке ұшырадыңыз ба? Деректердің өзі бізге көп нәрсені түсіндірмейді. Бірақ егер сіздің қоңырауларыңыздың он шақтысы бірнеше сағатқа созылып, нәтижесінде сегіз жаңа тұтынушы пайда болса, сіз өзіңізге мінсіз 1. 0 деген баға бере аласыз. Керісінше: Егер сіз істі созып жүріп, соңында елу қоңыраудың бәрін асығыс орындап, тек бір ғана жаңа тұтынушы тапсаңыз, өз жұмысыңызды 0. 25 деп бағалауыңыз мүмкін — өйткені сіз бұдан да жақсырақ істей алар едіңіз. (Және талдау нәтижесінде: Негізгі нәтиже қоңыраулар санына емес, жаңа тұтынушыларға басымдық беруі керек пе еді? )
Нәтижені бағалау және өзін-өзі талдау
Немесе сіз қоғаммен байланыс жөніндегі менеджерсіз делік және сіздің командаңыздың негізгі нәтижесі — компанияңыз туралы үш ұлттық мақала жариялау. Сіз тек екі мақала шығарсаңыз да, оның бірі The Wall Street Journal басылымының басты мақаласы болды. Сіздің нақты көрсеткішіңіз 67 пайыз, бірақ сіз: «Мен бізге 10-нан 9 ұпай беремін, өйткені біз керемет нәтижеге қол жеткіздік», — дейсіз.
Google қызметкерлеріне OKR-ді өзін-өзі бағалауда баға қою үшін емес, бағыттаушы ретінде пайдалану ұсынылады. Шона Браун, бизнес-операциялар жөніндегі бұрынғы аға вице-президент маған түсіндіргендей: «Мәселе олардың қызыл, сары немесе жасыл түс алғанында емес, олардың әдеттегі жұмыс барысынан (бизнес-процестердің қалыпты ағымы) тыс және компанияның жалпы мақсаттарымен байланысты не істегенінде». Сайып келгенде, мақсаттар мен негізгі нәтижелердің мәні — әркімнің дұрыс іспен айналысуын қамтамасыз ету.
10.1-кесте: Ұпай қою және бағалау нұсқалары
| OKR | Прогресс | Ұпай | Өзін-өзі бағалау |
|---|---|---|---|
| Он жаңа клиент тарту. | 70% | 0. 9 | Нарықтағы құлдырауға байланысты бұл OKR-ге қол жеткізу мен ойлағаннан әлдеқайда қиын болды. Біздің жеті жаңа клиентіміз ерекше күш-жігер мен жақсы нәтижені білдіреді. |
| Он жаңа клиент тарту. | 100% | 0. 7 | Мақсатқа тоқсанның сегізінші аптасында-ақ қол жеткізгенде, мен OKR-ді тым төмен қойғанымды түсіндім. |
| Он жаңа клиент тарту. | 80% | 0. 6 | Сегіз жаңа клиентпен келісімшарт жасасқаныммен, бұл қажырлы еңбектен гөрі сәттілік болды. Бір клиент өзімен бірге тағы бес адамды алып келді. |
| Он жаңа клиент тарту. | 90% | 0. 5 | Тоғыз жаңа клиент тарта алғаныммен, оның жетеуі аз табыс әкелетінін түсіндім. |
Әдетте, кейбір адамдар өздерін тым қатал бағалайды; басқаларына керісінше серпін қажет болуы мүмкін. Кез келген жағдайда, қырағы фасилитатор немесе команда жетекшісі араласып, қайта калибрлеуге көмектесуі керек. Соңында, сандардан гөрі контекстік кері байланыс пен команда ішіндегі кеңірек талқылау маңыздырақ болуы мүмкін.
Рефлексия
OKR көрсеткіштері жұмыста не дұрыс немесе бұрыс болғанын және команданың қалай жақсара алатынын көрсетсе, өзін-өзі бағалау келесі тоқсанға арналған жоғары деңгейлі мақсат қою процесін алға жетелейді. Мұнда үкім жоқ, тек үйрену бар.
OKR табиғатынан әрекетке бағытталған. Бірақ әрекет толассыз және тоқтаусыз болса, ол қажырлы еңбектің «тиін дөңгелегіне» айналуы мүмкін. Менің ойымша, қанағаттанудың кілті — өршіл мақсаттар қою, олардың көпшілігіне қол жеткізу, жетістікті саралау үшін кідіріс жасау, содан кейін циклді қайталау. Гарвард бизнес мектебінің зерттеуі көрсеткендей, «тікелей тәжірибеден үйрену» рефлексиямен — яғни тәжірибе берген негізгі сабақтарды жинақтау, дерексіздендіру және тұжырымдау әрекетімен ұштасса, тиімдірек болады. Философ және педагог Джон Дьюи бұдан да ары кетті: «Біз тәжірибеден үйренбейміз... біз тәжірибе туралы ой толғаудан (рефлексиядан) үйренеміз».
OKR циклін аяқтауға арналған кейбір ой толғаулар: Мен барлық мақсаттарыма қол жеткіздім бе? Егер иә болса, менің табысыма не ықпал етті? Егер жоқ болса, мен қандай кедергілерге тап болдым? Егер мен толық орындалған мақсатты қайта жазатын болсам, нені өзгертер едім? Келесі циклдегі OKR-ге деген көзқарасымды өзгертетін не үйрендім?
OKR қорытындылары бір мезгілде өткенге де, болашаққа да бағытталған. Аяқталмаған мақсат келесі тоқсанға жаңа негізгі нәтижелермен ауыстырылуы мүмкін немесе оның уақыты өтіп кетсе, ол тиісінше тоқтатылады. Қалай болғанда да, бірінші кезекте басқарушылық парасаттылық тұруы керек.
Және тағы бір нәрсе. Жұмысыңызды мұқият бағалап, кез келген кемшіліктерді мойындағаннан кейін, ілгерілеуіңізден ләззат алу үшін тыныс алыңыз. Өсіп келе жатқан OKR шеберлігіңізді атап өту үшін командаңызбен кеш ұйымдастырыңыз. Сіз бұған лайықтысыз.
Билл Гейтс, тең төраға Пати Стоунсайфер, бұрынғы бас директор
2000 жылы жаңадан құрылған Билл мен Мелинда Гейтс қоры әлем бұрын-соңды көрмеген нәрсеге — 20 миллиард долларлық стартапқа айналды. Билл Гейтс жақында ғана Microsoft корпорациясының бас директоры қызметінен кеткенімен, ол әлі де компанияның төрағасы және бас өнім стратегі болды. Ол қордың зор амбициясын бағыттаудың, жергілікті жердегі өзгермелі жағдайларға бейімделудің және өзіне — өте бос емес, жылдам шешім қабылдайтын негіздеушіге — ең дұрыс таңдау жасауға мүмкіндік беретін жол табуы керек еді. Бәс неғұрлым жоғары болса, прогресті бақылау — туындаған мәселелерді белгілеу, тығырыққа тірелген жерден қайту және жол-жөнекей мақсаттарды өзгерту соғұрлым маңызды.
Жаңадан құрылған институт ең батыл миссияны қабылдады: «Әрбір адам сау және нәтижелі өмір сүруге лайықты». Сондықтан оның жетекшілері өз өмірін жаһандық денсаулық сақтау ісіне арнаған ондаған білімді адамдарды жұмылдырып: «Біртіндеп ілгерілеу туралы ойлауды доғарыңыз. Егер сізде шексіз ресурс болса, не істер едіңіз? » — деді.
2002 жылға қарай қор мақсат қоюдың құрылымдық түрін шұғыл қажет ететін деңгейге дейін кеңейді. Бас директор Пати Стоунсайфер Amazon директорлар кеңесінің отырысында менің OKR туралы баяндамамды тыңдағаннан кейін, оны қорға таныстыруымды өтінді. Қалғаны — OKR тарихы.
Пати Стоунсайфер: «Бізде ақ парақтай таза мүмкіндік болды: «Әлемді қалай өзгерткіңіз келеді? » Бірақ бұл сыйдың үлкен жауапкершілігі де болды. Өйткені мұндай үлкен мақсатың болғанда, ілгерілеушілік бар-жоғын қалай білуге болады? »

Мелинда Гейтс, Пати Стоунсайфер және Билл Гейтс OKR-ді талқылауда, 2005 жыл.
«Біз капиталға жауапкершілікпен қарауға тырыстық. Билл мен Мелинда біздің қиын таңдауларымызды бағыттайтын тәртіпке келтірілген жүйе бар екенін білгісі келді. Біз Джим Коллинзден мынадай сұрақты алдық: «Сіз әлемде не нәрседен үздік бола аласыз? » Мұны анықтағаннан кейін біз оның үстіне OKR жүйесін қойдық. Біз әрбір адамның сау және нәтижелі өмір сүруіне сендік, ал Билл мен Мелинда өзгерістер жасаудағы технологияның рөліне қатты мән берді. Бұл біздің ДНК-мызда болды.
Біраз уақыт бойы біз DALY (Disability-Adjusted Life Years — мүгедектікке байланысты түзетілген өмір жылдары; ауру салдарынан жоғалған сау өмір жылдарын өлшейтін көрсеткіш) деп аталатын жаһандық денсаулық метрикасын қолдандық. Бұл бізге негізгі нәтижелер үшін деректерге негізделген негіз берді — мысалы, микроэлементтерге салынған инвестицияның әсерін өзен соқырлығымен күресуге салынған инвестициямен салыстырып өлшеу. DALY бізді нәтижелі өмір жылдарына үлкен әсер ететін вакциналарға назар аударуға итермеледі. Енді бізде негізгі нәтижелермен расталған сенімді метрика болды. OKR бәрін анық етті».
Билл Гейтс: «Өршіл, бағыттық мақсаттар Microsoft-та әрқашан өте маңызды болды. Бұл табиғи нәрсе еді, өйткені мен өте жас кезімнен бағдарламалық жасақтаманы сиқыр деп санадым. Сол алғашқы күндері транзисторлардың экспоненциалды өсуі құрылғының өнімділігіне тікелей әсер етті. Біз чиптердің қалай дамитынын және оның шегі көрінбейтінін түсіндік. Сақтау және байланыс саласының адамдары да экспоненциалды кодтар жазып жатты. Экран жасаушылар онша жылдам болмады, бірақ графикалық интерфейс жеткілікті деңгейде болады деп сендік. Тек бір ғана жетіспейтін элемент болды: құрылғыны қызықты нәрсе жасауға мәжбүрлейтін сиқырлы бағдарламалық жасақтама. Мен заңгер немесе ғалым болудан — нақты болашағы бар мамандықтардан — бас тарттым, өйткені барлық осы интеллекттің нәтижесінде не болатыны — мен «саусақ ұшындағы ақпарат» деп атаған нәрсе — өте қызықты болды. Бұл менің қиялымды жаулап алды.
Тіпті Пол Аллен екеуміз серіктестікті бастамас бұрын: «Әр үстелде және әр үйде компьютер болсын», — деп айтатынбыз. IBM және басқалары — бізден әлдеқайда көп ресурсы мен дағдысы бар адамдар — мұндай мақсатты көздемеді. Олар мұны мүмкіндік деп көрмеді, сондықтан оны шындыққа айналдыру үшін біз сияқты күш салмады. Бірақ біз мұның болатынын көрдік. Мур заңы (микросхемадағы транзисторлар саны әр екі жыл сайын екі есе артатыны туралы болжам) заттарды арзандатып, бағдарламалық жасақтама индустриясын маңызды деңгейге жеткізетінін түсіндік. Бұл өте үлкен мақсаттар еді және олар бізде ерте басталды.
Бұл біздің ең үлкен артықшылығымыз болды: Біз жоғары мақсат қойдық».
Мақсаттарды нақтылау
2000 жылы Мелинда екеуміз Гейтс қорына 20 миллиард доллар салдық. Кенеттен ол әрі стартап, әрі әлемдегі ең ірі қорға айналды. Төлем ережелеріне сәйкес, ол жылына кемінде миллиард доллар жұмсауы керек.

Билл Гейтс Мумбайда (Үндістан) балаға полиомиелитке қарсы вакцина салуда, 2000 жыл.
«Мен Энди Гроувтың адамдарды қосалқы мақсаттар [негізгі нәтижелер] арқылы қалай басқаратынын көрдім, жапондықтарды бақыладым және адамдар мақсатқа жете алмағанда не істеу керектігін үйрендім. Мен онда ештеңе ойлап тапқан жоқпын, бірақ бақылап, үйрендім. Содан кейін Пати Стоунсайфер OKR жүйесін — жасыл-сары-қызыл тәсілін алып келді және ол жұмыс істеді. Гранттарды қарау кезінде OKR-ді қолданғанда, біздің неге ұмтылып жатқанымыз туралы сенімді болдым. Мен әлі де Microsoft-ты басқарып жүрген едім, уақытым шектеулі болды, сондықтан Пати келісімімізді нығайту үшін жұмысты өте тиімді ұйымдастыруы керек еді. Мақсат қою процесі соның үлкен бөлігі болды. Мақсаттары анық болмағандықтан, мен екі рет грант беруден бас тартқан жағдай болды. OKR жүйесі маған дұрыс шешім қабылдағаныма сенімділік берді.
Мен мақсаттардың жанкүйерімін, бірақ олармен дұрыс жұмыс істеу керек. Бір кездері безгек (малярия) тобы бұл ауруды 2015 жылға қарай жоямыз деп ойлады, бұл шындыққа жанаспайтын еді. Мақсат тым аспанда болса, ол сенімділікке нұқсан келтіреді. Филантропияда адамдардың миссия мен мақсатты үнемі шатастыратынын көремін. Миссия — бағыт береді. Мақсаттың нақты қадамдары болады, сіз онымен саналы түрде айналысасыз және оған жетуге тырысасыз. Өршіл мақсаттың болғаны жақсы, бірақ оны қалай кеңейтесіз? Оны қалай өлшейсіз?
Дегенмен, жағдай жақсарып келеді деп ойлаймын. Қайырымдылық саласына жоғары нәтижелі бизнес ортасынан көбірек адамдар келіп, мәдениетті өзгертуде. Тек жақсы миссияның болуы жеткіліксіз. Сізге нақты мақсат және оған қалай жететініңізді білу қажет».
Пати Стоунсайфер: «OKR бізге бір мезгілде амбициялы және тәртіпті болуға мүмкіндік берді. Өлшенетін негізгі нәтижелер ілгерілеудің жоқтығын немесе мақсатқа жету мүмкін емес екенін көрсеткенде, біз капиталды қайта бөлдік. Егер мақсат Гвинея құрты ауруын жою болса (өте өршіл мақсат), жұмсалған ақша мен ресурстардың оған қарсы ілгерілеушілік жасап жатқанын білу маңызды болды. OKR-дің арқасында біз мұндай үлкен мақсатқа жету үшін тоқсандық және жылдық негізгі нәтижелерді белгілей алдық.
Кез келген жердегі әрбір баланы вакцинациялау сияқты өте үлкен мақсат қоймайынша, қай тетіктің немесе тетіктер қоспасының ең маңызды екенін біле алмайсыз. Біздің жылдық стратегиялық шолуларымыз мынадан басталды: «Мұндағы мақсат не? Ауруды толық жою ма әлде вакциналардың қамту аясын кеңейту ме? » Содан кейін біз негізгі нәтижелерімізбен нақтырақ жұмыс істей алдық — мысалы, Вакциналар мен иммундау жөніндегі жаһандық альянстағы 80/90 ережесі, мұнда аудандардың 80 пайызы 90 пайыз немесе одан да көп қамтылуы тиіс. Күнделікті әрекеттеріңізді үйлестіру үшін сізге осы негізгі нәтижелер қажет және уақыт өте келе сол үлкен мақсатқа жету үшін оларды одан сайын өршіл ете түсесіз.
Кейде, шынымды айтсам, біз қате нәрсені өлшеген шығармыз. Бірақ өзімізді жауапкершілікте ұстауға деген ұмтылыс әрқашан болды. Әсерді өлшейтін нарықтық тетігі жоқ жеке қорларда деректеріңіздің сізді түпкілікті мақсатқа апарып жатқанына мұқият болуыңыз керек. Біз соншалықты жылдам үйрендік, кейде деректер жиынтығын жол-жөнекей өзгертуге мәжбүр болдық. Мысалы, сізде ямс (түйнек өсімдігі) өнімін екі есе арттыратын тұқым бар делік және сіз осы санға назар аудардыңыз. Бірақ кейін анықталғандай, ешкім ол тұқымды қолданбайды, өйткені бұл ямсты пісіруге кешке төрт есе көп уақыт кетеді екен...
Үлкен мақсаттарды қою оларды бөлшектеу сияқты қиын емес еді: Оларға жету үшін қандай «тастарды» жылжыту керек? Билл мен Мелиндамен жұмыс істеудің кереметтігінің бірі де осы. Олар ілгерілеуді көргісі келеді, бірақ өршіл мақсаттар оларды шошытпайды».
Нақты мысал: планетадағы ең қауіпті жәндік — масамен жалғасып жатқан күрес. 2016 жылы Гейтс қоры Ұлыбритания үкіметімен бірлесіп, барлық тропикалық аурулардың ішіндегі ең жойқыны — безгекті жою үшін бес жылдық 4,3 миллиард долларлық науқанды бастады. Эмпирикалық деректерге сүйене отырып, олар өз назарларын тек вакцинадан толық жою стратегиясына дейін кеңейтті.
2040 жылға қарай безгекті жаһандық деңгейде жою.
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР Радикалды емдеуге негізделген тәсілдің аймақтық деңгейде ауруды жоюға әкелетінін әлемге дәлелдеу. Қажетті құралдарды — SERCAP (Бір реттік радикалды емдеу және профилактика) диагностикасын жасау арқылы ауқымды кеңейтуге дайындалу. Жою әрекетіне қолайлы ортаны қамтамасыз ету үшін ағымдағы жаһандық прогресті сақтап қалу.
Басты мақсат — Plasmodium паразитін адамзат популяциясынан жою, әсіресе дәріге төзімді штамдарға ерекше назар аудару. Билл Гейтстің өзі мойындағандай, бұл оңай болмайды. Бірақ оның командасы шын мәнінде маңызды нәрселерді бақылап отырғандықтан, табысқа жетуге нақты мүмкіндік бар.
Ең үлкен тәуекел — ешқандай тәуекелге бармау. — Меллоди Хобсон
OKR бізді жайлылық аймағымыздан әлдеқайда алысқа итермелейді. Олар бізді қабілеттер мен армандардың шекарасындағы жетістіктерге жетелейді. Олар жаңа мүмкіндіктерді ашады, креативті шешімдер тудырады және бизнес-модельдерді төңкереді. Ұзақ өмір сүріп, өркендегісі келетін компаниялар үшін жаңа биіктерге ұмтылу міндетті болып табылады. Билл Кэмпбелл айтқанды ұнататындай: «Егер компаниялар инновация жасауды тоқтатса, олар өледі — мен итерация (қайталау) демедім, инновация дедім». Консервативті мақсат қою инновацияны тежейді. Ал инновация оттегі сияқты: онсыз жеңіске жету мүмкін емес.
Өршіл (созылмалы) мақсаттар дұрыс таңдалса, оның қайтарымы тәуекелден әлдеқайда асып түседі. «Үлкен, өршіл, батыл мақсаттар» BHAG (Big Hairy Audacious Goals — ұзақ мерзімді, шабыттандыратын стратегиялық мақсаттар) — Джим Коллинздің Good to Great кітабындағы атақты тіркесі — жаңа деңгейге секіріс жасауға түрткі болады:
BHAG — бұл үлкен және қорқынышты мақсат, ол бағындыру керек зор тау сияқты. Ол анық, тартымды және адамдар оны бірден түсінеді. BHAG адамдарды жұмылдыратын және мәреге ұмтылу кезінде командалық рухты тудыратын ортақ күш нүктесі қызметін атқарады. 1960 жылдардағы NASA-ның айға ұшу миссиясы сияқты, BHAG қиялды жаулап алады және адамдарды тебірентеді.
Құрылымдық мақсат қоюдың негізін салушы Эдвин Локк мақсаттың қиындығы мен жетістік арасындағы сандық байланысты анықтау үшін ондаған зерттеулерді талдады. Салалар әртүрлі болғанымен, нәтижелер «айқын» болды, — деп жазды Локк. «Мақсат неғұрлым қиын болса, нәтиже де соғұрлым жоғары болады... Өте қиын мақсаттары бар адамдар оңай мақсаттары барларға қарағанда өз мақсаттарына сирек жеткенімен, олар үнемі соңғыларға қарағанда жоғары деңгейде жұмыс істеді». Зерттеулер көрсеткендей, «созылмалы» (өте жоғары) мақсат қойылған қызметкерлер өнімдірек болып қана қоймай, сонымен қатар ынталы және іске берілген болған.
2007 жылы Ұлттық инженерлік академия жетекші ойшылдар тобынан — соның ішінде Ларри Пейдж, футуролог Рэй Курцвейл және генетик Дж. Крейг Вентер бар — жиырма бірінші ғасырға арналған он төрт «Ұлы инженерлік сынақты» таңдауды өтінді. Бір жылдық пікірталастан кейін топ бірқатар классикалық өршіл мақсаттарға тоқталды: Термоядролық синтезден энергия алу. Мидың жұмысын кері инженерия арқылы қайта жасау. Ядролық террордың алдын алу. Киберкеңістікті қорғау.
Барлық өршіл мақсаттар соншалықты жоғары деңгейде болмауы мүмкін. Кейде олар «қарапайым» жұмыстың ерекше деңгейін білдіреді. Бірақ ауқымына қарамастан, олар кәсіпкерлер туралы менің сүйікті анықтамама сәйкес келеді: «Кез келген адам мүмкін деп ойлағаннан да көп нәрсені... кез келген адам қолында бар деп ойлағаннан да аз ресурспен жасайтындар».
Өршіл мақсаттар OKR-дің барлық супероктарын қолданады. Нақты өзгеріс әкелетін мақсаттарды көздеу үшін фокус пен міндеттеме қажет. Тек ашық, ынтымақтас, үйлесімді және байланысқан ұйым ғана қалыпты жағдайдан тыс жетістіктерге жете алады. Ал сандық бақылаусыз, таңғажайып өршіл мақсатқа қашан жеткеніңізді қалай білесіз?
Екі OKR себеті
Google өз OKR-лерін екі санатқа бөледі: міндетті мақсаттар және өршіл (немесе «созылмалы») мақсаттар. Бұл маңызды айырмашылық.
Міндетті мақсаттар Google-дың көрсеткіштерімен байланысты: өнім шығару, брондау, жалдау, клиенттер. Басшылық оларды компания деңгейінде, ал қызметкерлер бөлім деңгейінде белгілейді. Жалпы алғанда, бұл міндетті мақсаттар — сату және табыс мақсаттары сияқты — белгіленген мерзімде толық (100 пайыз) орындалуы тиіс. Өршіл мақсаттар ауқымдырақ, тәуекелі жоғары және болашаққа бағытталған идеяларды көрсетеді. Олар кез келген деңгейден туындауы мүмкін және бүкіл ұйымды жұмылдыруды көздейді. Оларға қол жеткізу өте қиын. Сәтсіздіктер — орташа есеппен 40 пайыз — Google үшін қалыпты жағдай.
Бұл екі себеттің арасалмағы — мәдени мәселе. Ол ұйымнан ұйымға және тоқсаннан тоқсанға қарай өзгеріп отырады. Көшбасшылар өздеріне сұрақ қоюы керек: Келер жылы бізге қандай компания болу керек? Жаңа нарықты бағындыру үшін епті және батыл ма, әлде қазіргі позициямызды нығайту үшін консервативті және операциялық па? Біз аман қалу режиміндеміз бе, әлде үлкен сый үшін үлкен бәс тігуге ақшамыз бар ма? Біздің бизнеске дәл қазір не қажет?
Бізге неге ұмтылу керек?
Энди Гроув жиырмасыншы ғасырдың ортасындағы «қажеттіліктер иерархиясымен» танымал психолог Абрахам Маслоудың жанкүйері болды. Маслоудың айтуынша, біз тамақ пен баспанадан бастап, қауіпсіздік, содан кейін «махаббат» пен «тиесілілік» сияқты негізгі қажеттіліктерді қанағаттандырғаннан кейін ғана жоғары деңгейлі мотивацияларға көше аламыз. Маслоу пирамидасының шыңында өзін-өзі жүзеге асыру (адамның өз әлеуетін толық пайдалануға ұмтылысы) қажеттілігі тұр:

Маслоудың қажеттіліктер иерархиясы пирамида түрінде көрсетілген, негізгі қажеттіліктер төменде орналасқан.
Гроув кейбір адамдардың ешқандай итермелеусіз-ақ үнемі «өз қабілеттерінің шегін сынап көруге» және «жеке рекордын» жасауға ұмтылатынына таң қалды. Мұндай қызметкерлер менеджердің арманы еді; олар ешқашан қол жеткізгеніне қанағаттанбады. Бірақ Гроув бәрі бірдей туа біткен жетістікке ұмтылушы емес екенін де түсінді. Қалғандары үшін «созылмалы» мақсаттар максималды нәтижеге жетуге көмектеседі: «Егер сіз өзіңізден және бағыныштыларыңыздан ең жоғары нәтижені қаласаңыз, мұндай мақсат қою өте маңызды».
Intel есептелген тәуекелге баратындарды бағалайтын. Бұл менің ұмтылуды және сәтсіздікке ұшыраудан қорықпауды үйренген жерім болды. 16 биттік микропроцессорлар нарығында үстемдік етуге арналған «Crush операциясы» кезінде компанияның сатушылары біздің 8086 микропроцессорымыздың негізінде жасалған өнімдердің санымен өлшенді. Билл Дэвидоу бастаған Crush тобы мен көрген ең батыл мақсаттардың бірін қойды: бір күнтізбелік жылда мың өнім дизайнын жеңіп алу, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 50 пайызға көп еді. Содан кейін не болғанын микропроцессорлар жөніндегі бас менеджер Дейв Хаус былай еске алады:
«Бұл Intel; оны өлшеу керек. Меніңше, [Джим] Лалли болуы керек, бізге 1000 жеңіс қажет деді. Бұл жай ғана сан еді... Және бұл өте үлкен сан болып көрінді. Содан кейін жоспарларымызды дайындау барысында бұл сан қалай болғаны белгісіз, 2000-ға өзгерді. Соңында біз сату бөліміне осы санды бердік».
Екі мың дизайн жеңісі айына бір сатушыға бір жеңістен келді. Басшылық біздің өкілдерімізден соншалықты танымал емес чип үшін өз көрсеткіштерін үш есе арттыруды талап етті, тіпті ескі клиенттер де олардан бас тартып жатқан еді. Сату бөлімі қажыған және жеңілген күйде болды, енді олар Эверест тауына төменнен қарап тұрғандай еді. Жақында мен Билл Дэвидоудан мұндай қиын мақсатты неге қойғанын сұрағанымда, ол: «Мен екі мыңды таңдадым, өйткені бізге біріктіруші нүкте керек деп ойладым. Және бұл нағыз біріктіруші нүкте болды», — деп жауап берді.
Компания межеге жеткендердің барлығына Таитиге екі адамдық саяхатпен ынталандыру берді. Содан кейін Джим Лалли тапқырлықпен мынадай шарт қосты: егер бір адам норманы орындай алмаса, сол артта қалған қызметкердің бүкіл округтік кеңсесі саяхаттан айырылатын болды. Алғашқыда көрсеткіштер мақсаттан айтарлықтай артта қалды, тіпті жұмыс тобы «дизайн-жеңіс» критерийін жеңілдету туралы ойлана бастады. Бірақ сол жазда әрбір сатушының үйіндегі пошта жәшігіне Таитидің түрлі-түсті брошюралары жұмбақ жағдайда келіп түсті. Үшінші тоқсанға қарай, артта қалғандарға әріптестері тарапынан жасалған қысым өте жоғары болды.
Жыл соңында дизайн бойынша жеңістер саны 2300-ден асты. 8086 процессоры нарықта үстемдік етті; Intel-дің болашағы қамтамасыз етілді. Сату бөлімінің барлығы дерлік Таитиге аттанды. Бұл жерде өршіл мақсат (қол жеткізу өте қиын, бірақ дамуға серпін беретін мақсат) шешуші рөл атқарды.
10х Інжілі
Егер Энди Гров талпынысқа толы OKR-лердің пірі болса, Ларри Пейдж — олардың қазіргі заманғы бас абызы. Технология әлемінде Google шексіз инновациялар мен тоқтаусыз өсудің символы болып табылады. Мақсаттар мен негізгі нәтижелер әлемінде бұл компания экспоненциалды агрессивті мақсаттармен немесе автор Стивен Леви атағандай «10х інжілімен» синонимдес.
Gmail-ді мысалға алайық. Бұрынғы веб-негізгі электрондық пошта жүйелерінің басты мәселесі сақтау орнының аздығы еді, әдетте 2-ден 4 мегабайтқа дейін. Пайдаланушылар жаңа хаттарға орын босату үшін ескілерін өшіруге мәжбүр болатын. Мұрағат жасау орындалмас арман еді. Gmail-ді әзірлеу кезінде Google басшылары 100 МБ жад ұсынуды қарастырды — бұл үлкен секіріс болатын. Бірақ 2004 жылы өнім көпшілікке ұсынылғанда, 100 МБ мақсаты ұмытылып қалды. Оның орнына Gmail толық бір гигабайт жад ұсынды, бұл бәсекелестерден бес жүз есе көп еді. Пайдаланушылар хаттарды мәңгілікке сақтай алатын болды. Сандық коммуникация мәңгіге өзгерді.
Бұл, достарым, Үлкен Түкті Батыл Мақсат (Big Hairy Audacious Goal — ұзақ мерзімді әрі өте өршіл стратегиялық мақсат). Gmail тек бар жүйелерді жақсартып қана қойған жоқ. Ол санатты қайта ойлап тапты және бәсекелестерді өз ойынын бірнеше есе жоғарылатуға мәжбүр етті. Мұндай 10х ойлау кез келген салада немесе кез келген сахнада сирек кездеседі. Көптеген адамдар, Ларри Пейдж байқағандай, «нақты физикалық мүмкіндіктерден бастап, шын мәнінде не істеуге болатынын анықтаудың орнына, бәрін мүмкін емес деп есептеуге бейім».
Wired журналында Стивен Леви былай деп толықтырды:
Пейдждің пайымдауынша, он пайыздық жақсарту сіздің бәрі сияқты бір нәрсені істеп жатқаныңызды білдіреді. Сіз үлкен сәтсіздікке ұшырамауыңыз мүмкін, бірақ керемет табысқа жетпейтініңізге кепілдік бар.
Сол себепті Пейдж гуглдықтардан бәсекелестерден он есе артық өнімдер мен қызметтер жасауды талап етеді. Бұл оның бірнеше жасырын тиімділікті табуға немесе шамалы табысқа жету үшін кодты сәл өзгертуге қанағаттанбайтынын білдіреді. Мың пайыздық жақсарту мәселелерді қайта қарауды, техникалық тұрғыдан не мүмкін екенін зерттеуді және осы процестен ләззат алуды талап етеді.
Google-да, Энди Гровтың ескі стандартына сәйкес, талпынысқа толы OKR-лер 60-70 пайыздық орындалу деңгейінде белгіленеді. Басқаша айтқанда, нәтиже кем дегенде 30 пайыз жағдайда мақсатқа жетпейді деп күтіледі. Және бұл сәттілік деп саналады!

Эрик Шмидт, Ларри Пейдж және Сергей Брин Google-дың алғашқы жүргізушісіз көлігімен, 2011 жыл — 10х ойлаудың іс жүзіндегі көрінісі!
Google-да Helpouts-тан бастап Google Answers-ке дейін үлкен сәтсіздіктер де болды. 70 пайыздық аймақта өмір сүру — бұл муншоттарды (айға ұшу сияқты батыл, революциялық жобалар) жиі қолдануды және сәтсіздікке дайын болуды білдіреді. Кезең басында бірде-бір мақсат орындалатындай көрінбеуі мүмкін. Сондықтан гуглдықтар өздеріне қиынырақ сұрақтар қоюға мәжбүр болады: қандай радикалды, жоғары тәуекелді әрекеттерді қарастыру керек? Не істеуді тоқтату керек? Ресурстарды қайда бағыттауға немесе жаңа серіктестерді қайдан табуға болады? Мерзім аяқталғанда, сол мүмкін емес мақсаттардың едәуір бөлігі қандай да бір жолмен толық орындалады.
Өршіл мақсаттардың айнымалылары
Сәтті болу үшін өршіл мақсат «ешқайда апармайтын ұзақ жорық» сияқты көрінбеуі керек. Сондай-ақ, ол жергілікті шындыққа қарамай, жоғарыдан таңылмауы тиіс. Өз командаңызды тым тез және тым алысқа созсаңыз, ол үзіліп кетуі мүмкін. Жоғары күш пен жоғары тәуекелді қажет ететін мақсаттарға жетуде қызметкерлердің бейілділігі маңызды. Көшбасшылар екі нәрсені жеткізуі керек: нәтиженің маңыздылығын және оған қол жеткізуге болатынына сенімділікті.
Муншот сәтсіздікке ұшырағанда, Google сияқты ресурстарына сүйене алатын ұйымдар аз. Ұйымдардың тәуекелге төзімділігі әртүрлі болады және уақыт өте келе өзгеруі мүмкін. Қателікке орын неғұрлым көп болса, компания соғұрлым алға ұмтыла алады. Мысалы, 40 пайыздық OKR сәтсіздігі тым қауіпті және көшбасшылық не айтса да, жігерді жасытатын болып көрінуі мүмкін. Жоғары жетістіктерге үйренгендер үшін мінсіздіктен сәл төмен кез келген нәтиже моральдық рухты түсіруі мүмкін. Калифорниядағы Risk Management Solutions компаниясында «қызметкерлерден қарағанда ғылыми дәрежелер көп», — дейді Амелия Меррилл, бұрынғы HR жетекшісі. «Мұндағы адамдар "бестік" алуға үйренген. Олар "төрттік" алмайды. 100 пайызға жетпеу — бұл мәдени тұрғыдан өте қиын өткел».
MyFitnessPal-да Майк Ли барлық OKR-лерді міндетті мақсаттар деп санайды: қиын және талапшыл, бірақ толық орындалатын. «Мен межені дәл өзім тиіс деп санайтын жерге қоюға тырысамын», — дейді ол. «Егер бәрін орындасақ, мен прогресімізге риза боламын». Бұл орынды тәсіл, бірақ оның да қауіптері бар. Майктың адамдары 90 пайызға ғана жететін мақсаттардан қашпай ма? Менің ойымша, көшбасшылар үшін кем дегенде шамалы өршілдік орнатқан дұрыс. Уақыт өте келе, командалар мен жеке тұлғалар OKR-мен тәжірибе жинақтаған сайын, олардың негізгі нәтижелері дәлірек және агрессивті бола түседі.
«Дұрыс» өршілдік үшін бірде-бір сиқырлы сан жоқ. Бірақ мынаны ойлап көріңіз: сіздің командаңыз қалайша максималды құндылық жасай алады? Керемет нәтиже қалай көрінер еді? Егер сіз ұлылыққа ұмтылсаңыз, «кереметке» жетуге талпыну — бастау үшін жақсы орын. Бірақ, Энди Гров айтқандай, бұл тоқтайтын жер емес:
Білесіз бе, біздің бизнесте біз өзімізге ыңғайсыз деңгейдегі қиын мақсаттар қоюымыз керек, содан кейін оларды орындауымыз керек. Содан кейін он миллисекундтық мерекелеуден кейін біз өзімізге тағы бір қол жеткізу өте қиын мақсаттар жиынтығын қойып, оларды орындауымыз керек. Және осындай қиын мақсаттардың біріне қол жеткізгеніңіз үшін сыйақы — сіздің тағы да ойнауға мүмкіндік алғаныңыз.
13
Өршілдік: Google Chrome хикаясы
Сундар Пичаи
Бас директор
Өршіл мақсаттарды Project Loon және жүргізушісіз көліктерді әзірлеген Google X командасының жетекшісі тамаша сипаттаған. Астро Теллер былай дейді: «Егер сіз көлігіңіздің бір галлон бензинмен елу миль жүргенін қаласаңыз, жақсы. Көлігіңізді сәл өзгертуге болады. Бірақ егер мен сізге ол бір галлонмен бес жүз миль жүруі керек десем, сізге бәрін басынан бастау керек болады».
2008 жылы Сундар Пичаи Google-дың өнімдерді әзірлеу жөніндегі вице-президенті болды. Сундар мен оның командасы Chrome браузерін нарыққа шығарғанда, олар шынымен де бәрін басынан бастады. Табысқа ұмтылған, бірақ сәтсіздіктен қорықпайтын олар өз өнімдерін және компанияларын «керемет» деңгейге көтеру үшін OKR-лерді қолданды. Chrome қазір мобильді және десктоптық платформаларда ең танымал браузер (интернет беттерін қарауға арналған бағдарлама) болып табылады. Көріп отырғаныңыздай, жолда қиындықтар болды. Бірақ Ларри Пейдж айтқандай: «Егер сіз ақылға сыйымсыз, өршіл мақсат қойып, оған жете алмасаңыз да, бәрібір керемет нәрсеге қол жеткізесіз». Жұлдыздарға ұмтылғанда, оларға жете алмасаңыз да, Айға қона аласыз.
Сундар Пичаидің мансабы — өршіл мақсаттың тірі үлгісі. 2015 жылдың қазанында, қырық үш жасында Сундар Google-дың үшінші бас директоры болды. Бүгінде ол алпыс мыңнан астам қызметкері бар және табысы 80 миллиард долларды құрайтын ұйымды басқарады.
Сундар Пичаи: 1980 жылдары Оңтүстік Үндістанда өскендіктен, менде бүгінгідей технологияларға қолжетімділік аз болды. Дегенмен, қолымызда бар нәрселер менің өміріме терең әсер етті. Әкем үлкен мегаполис Ченнайда инженер-электрик болды, бірақ біз қарапайым өмір сүрдік. Телефон — айналмалы дискілі модель — алу үшін кезек үш-төрт жылға созылатын. Отбасымыз оны алған кезде мен он екі жаста едім. Бұл үлкен оқиға болды. Көршілер келіп, оны пайдаланатын.
Мен өмірімді телефонға дейінгі және телефоннан кейінгі деп еске аламын; сол бір құрылғы көп нәрсені өзгертті. Телефонға дейін анам: «Ауруханада қан талдауы дайын ба екен, көріп келші? » — дейтін. Мен автобусқа мініп, ауруханаға баратынмын, кезекте тұратынмын, көбінесе маған: «Жоқ, әлі дайын емес, ертең кел», — деп айтатын. Үйге автобуспен қайтып келгенше үш сағат өтетін. Телефоннан кейін мен жай ғана ауруханаға қоңырау шалып, нәтижесін біле алатын болдым. Қазір біз технологияны үйреншікті жағдай ретінде қабылдаймыз және ол күн сайын жақсарып келеді. Бірақ мен үшін сол бір «дейін» және «кейін» сәттері ешқашан ұмытылмайды.
Мен қолға түскен компьютерлер мен жартылай өткізгіштер туралы барлық кітапты оқыдым. Мен қалайда Кремний алқабына жетуді, яғни Стэнфордқа түсуді армандадым — бұл менің мақсатым еді, сонда болып жатқан өзгерістердің бір бөлігі болу. Технологияның аздығынан болар, мен одан да қатты армандадым деп ойлаймын. Мені қиялдың күші алға жетеледі.
Жаңа қосымшалар платформасы
Бес жыл бойы мен Санта-Кларадағы Applied Materials компаниясында технологиялық инженерия және ғылыми-зерттеу саласында жұмыс істедім. Кейде маған Intel-ге бару керек болатын және табалдырықты аттаған бойда Энди Гровтың мәдениетін сезінетінмін. Компания ең кішкентай нәрселерге дейін өте тәртіпті болатын. (Әр шыны аяқ кофе үшін ақша төлегеніміз есімде. ) Жартылай өткізгіштер өндірісінде сіз мақсаттарды белгілеуде және оларды орындауда өте әдістемелі болуыңыз керек. Сондықтан Applied Materials-тағы жұмысым маған мақсаттар туралы дәлірек ойлауға көмектесті.
Интернет дамыған сайын мен оның орасан зор әлеуетін көрдім. Google-дың жасап жатқан барлық істері туралы оқыдым — бұл тақырыпқа құмар болдым. Олар Deskbar деп аталатын өнімді шығарғанда ерекше қуандым: онда браузерді ашпай-ақ Windows-тан веб-іздеу жасауға болатын — ол тапсырмалар панеліндегі кішкентай терезеден ашылатын. Ол сізге қажет кезде ғана пайда болатын. Deskbar өсудің алғашқы құралы, Google-ды көбірек адамға жеткізудің жолы болды.
Мен 2004 жылы Google-ға өнім менеджері болып келдім, ол кезде компания әлі де іздеу жүйесінің айналасында болатын. Бірақ бұл сонымен қатар Web 2. 0, пайдаланушылар жасаған контенттің және AJAX -тың (интерактивті веб-қосымшаларды жасауға арналған технологиялар жиынтығы) көтерілген жылы еді. Алғашқы веб контент платформасы болды, бірақ ол тез арада қосымшалар платформасына айнала бастады. Біз интернеттегі парадигманың ауысуын көрдік және мен Google осының ортасында болатынын сездім.
Менің алғашқы тапсырмам кез келген браузерге Google Search-ті қосу үшін орнатылатын Google Toolbar-дың қолданылуы мен таралуын кеңейту болды. Бұл уақытылы жоба болды. Бірнеше жылдың ішінде біз Toolbar пайдаланушыларын 10 еседен астам арттырдық. Сол кезде мен алғаш рет өршіл OKR-дің күшін көрдім.
Браузерді қайта ойлау
Сол уақытта біз Google үшін жаңа нәрсе — клиенттік бағдарламалық жасақтаманы құру бойынша команда құрдық. Бізде Mozilla браузерін жақсартуға көмектесетін Firefox-та жұмыс істейтін адамдар болды. 2006 жылға қарай біз браузерді вебте қосымшалар жазуға болатын, амалдық жүйеге ұқсас есептеу платформасы ретінде қайта қарастыра бастадық. Осы іргелі түсінік Chrome-ды дүниеге әкелді. Бізге әр қойындыны жеке процесс ретінде жасау және егер басқа қосымша істен шықса, пайдаланушының Gmail-ін қорғау үшін көп процесті архитектура қажет екенін білдік. Сондай-ақ JavaScript-ті әлдеқайда жылдам жұмыс істетуіміз керек екенін түсіндік. Бірақ біз ең жақсы браузерді жасауға дайын болдық.
Біздің бас директор Эрик Шмидт браузерді нөлден жасаудың қаншалықты қиын екенін білетін: «Егер сіз мұны істесеңіз, оған шындап кіріскеніңіз жөн». Егер Chrome нарықта бар дәстүрлі браузерлерден айтарлықтай өзгеше, жақсырақ және жылдамырақ болмаса, оны жалғастырудың мәні жоқ еді.
2008 жылы, Chrome іске қосылған жылы, біздің өнімді басқару тобы Google-дың болашағына тұрақты әсер ететін жоғары деңгейдегі жылдық мақсатты тұжырымдады: «веб-қосымшалар үшін келесі буын клиенттік платформасын әзірлеу». Негізгі нәтиже: «Chrome жеті күндік белсенді пайдаланушылар саны 20 миллионға жетеді».
Мақсатты жоғарылату
Google-дың OKR климатында 70 пайыздық жетістік (орташа алғанда) сәттілік деп саналатыны түсінікті болды. Сіз жазған әрбір OKR бойынша «жасыл» түске (толық орындалу) ұмтылмауыңыз керек еді — бұл команданы шыңдамайтын. Бірақ ішкі қайшылық та болды, өйткені табысқа ұмтылмайтын адам Google-ға жұмысқа алынбайтын. Көшбасшы ретінде тоқсан соңында экранда үлкен қызыл белгімен компания алдында тұрып, неге және қалай сәтсіздікке ұшырағаныңызды түсіндіргіңіз келмейді. Осы тәжірибенің қысымы мен ыңғайсыздығы біздің көбімізді бұдан қашу үшін ерлік жасауға итермеледі. Бірақ егер сіз командаңыздың мақсаттарын дұрыс қойсаңыз, кейде бұдан қашып құтылу мүмкін болмады.
Ларри әрқашан компанияның OKR-лері үшін мақсаттарды жоғарылатуды ұнататын. Ол менің есімде қалған белгілі бір тіркестерді қолданатын. Ол Google-дағы адамдардың «ыңғайсыз деңгейде толқығанын» (uncomfortably excited) қалады. Ол біздің «мүмкін емес нәрселерге деген салауатты немқұрайлылықпен» қарағанымызды қалады. Мен өнім тобы үшін де солай істеуге тырыстым. Сәтсіздікке ұшырауы мүмкін OKR жазу батылдықты қажет етті, бірақ егер біз ұлы болғымыз келсе, басқа жол болмады. Біз жыл соңына дейін аптасына 20 миллион белсенді пайдаланушы межесін әдейі қойдық, бұл өте үлкен өршілдік екенін білдік — өйткені біз нөлден бастаған едік.
Көшбасшы ретінде сіз командаға мақсат қолжетімсіз болып көрінбейтіндей етіп қиындық тастауыңыз керек. Мен нысанаға дер кезінде жететінімізге күмәндандым. (Шынымды айтсам, оған жету мүмкін емес деп ойладым. ) Бірақ мен өз қабілетіміздің шегіне дейін және одан да ары ұмтылуды маңызды деп санадым. 20 миллионды алдымызға қою арқылы мен жақсы нәрселер болатынын білдім. Біздің өршіл OKR командаға бағыт пен прогресті өлшейтін барометр берді. Ол тоқмейілсуге жол бермеді. Және ол бізді күн сайын жасап жатқан ісіміздің негізін қайта қарауға мәжбүр етті. Мұның бәрі белгіленген күні ерікті мақсатқа жетуден әлдеқайда маңызды болды.
Басында Chrome нарықтың 3 пайызына жетуге тырысып жатқанда, бізге күтпеген жаман хабар келді. Chrome-ның Mac нұсқасы кестеден айтарлықтай артта қалды. 20 миллиондық межеге тек Windows пайдаланушылары ғана кіре алатын болды.
Бірақ жақсы хабар да болды — Chrome-ды пайдаланған адамдар оны жақсы көрді, бұл өсімге жақсы әсер ете бастады. Мәселелерге қарамастан, біз вебпен жұмыс істеудің жаңа әдісін таныттық. Бізге тек көбірек пайдаланушыларды тезірек табу керек болды.
Тереңірек үңілу
Google жылдамдықты білдіреді. Компания латенттілікпен (деректерді тасымалдау кезіндегі кідіріс) — пайдаланушы тәжірибесін нашарлататын іркілістермен үнемі күресіп келеді. 2008 жылы Ларри мен Сергей адамдардың назарын аударған тамаша OKR жазды: «Біз вебті журнал парақтағандай жылдам етуіміз керек». Бұл бүкіл компанияны істерді қалай жақсырақ және жылдамырақ жасауға болатыны туралы тереңірек ойлауға шабыттандырды.
Chrome жобасы үшін біз JavaScript-ті жеделдету үшін қосалқы OKR жасадық. Мақсат вебтегі қосымшаларды компьютердегі бағдарламалар сияқты бірқалыпты жұмыс істету болды. Біз 10 есе жақсарту мақсатын қойдық және жобаны жоғары өнімді көлік қозғалтқышының құрметіне «V8» деп атадық. Біздің бағымызға орай, Sun Microsystems үшін виртуалды машиналар құрастырған және оннан астам патенті бар дат бағдарламашысы Ларс Бакты таптық. Ларс — өз саласының ұлы шеберлерінің бірі. Ол бізге келіп, ешқандай мақтансыз: «Мен әлдеқайда жылдам нәрсе жасай аламын», — деді. Төрт айдың ішінде ол JavaScript-ті Firefox-қа қарағанда он есе жылдам жұмыс істетті. Екі жылдың ішінде ол жиырма еседен астам жылдам болды — бұл таңқаларлық прогресс еді. (Кейде өршіл мақсат көрінгендей қиял-ғажайып болмауы мүмкін. Ларс кейінірек Стивен Левиге айтқандай: «Біз не істей алатынымызды сәл төмен бағалаппыз». )
Өршіл OKR-лер — бұл мәселелерді шешудегі қарқынды жаттығу. Toolbar жолынан өткендіктен, мен сөзсіз болатын қиындықтарды қалай еңсеру керектігін жақсы білдім. Әрине, ұйқысыз түндер болды. Бірақ мен қаншалықты стресс сезінсем де, командамның алдында абайлап оптимизм сақтадым. Егер біз пайдаланушыларды жоғалтып жатсақ, мен оларға: «Келіңдер, себебін түсіну үшін эксперимент жасайық және оны түзетейік», — дейтінмін. Егер үйлесімділік мәселесі болса, мен оған назар аударатын топты тағайындайтынмын. Мен байсалды, жүйелі болуға және эмоцияға берілмеуге тырыстым, бұл көмектесті деп ойлаймын.
Google біздің муншоттар мәдениетімізбен алға жылжиды. Өте өршіл мақсатты орындау өте қиын. Біздің команда Chrome-ның сәттілігі ақыр соңында жүздеген миллион пайдаланушыны білдіретінін түсінді. Google-да жаңа бір нәрсе ойлап тапқан сайын, біз әрқашан: «Оны қалай миллиардқа дейін жеткізуге болады? » — деп ойлаймыз. Процестің басында бұл сан өте дерексіз болып көрінуі мүмкін. Бірақ сіз жылға өлшенетін мақсат қойып, мәселені тоқсан сайын бөліктерге бөлгенде, муншоттар орындалатын болады. Бұл OKR-дің үлкен артықшылықтарының бірі. Олар бізге сапалы секірістерге барар жолда нақты, сандық мақсаттар береді.
2008 жылы 20 миллионға жете алмағаннан кейін, бұл бізді тереңірек ізденуге мәжбүр етті. Біз мақсаттан бас тартқан жоқпыз, бірақ оны ұсыну тәсілін өзгерттік. Мен мынаны жеткізуге тырыстым: «Жоқ, біз мақсатқа жетпедік, бірақ біз осы кедергіні бұзу үшін негіз қалап жатырмыз. Енді біз не нәрсені басқаша істейміз? » Ақылды адамдар мәдениетінде бұл сұраққа жақсы жауаптарыңыз болуы керек; жай ғана құтылып кете алмайсыз. Бұл жағдайда бізге бір негізгі мәселені шешу керек болды: адамдарды жаңа браузерді қолданып көруге итермелеу неге соншалықты қиын болды?
Осылайша біз Chrome-ды таратудың жаңа келісімдерін табуға ынталандық. Кейінірек, адамдар браузердің олар үшін не істейтінін түсінбейтінін байқағанда, біз оны түсіндіру үшін теледидарлық маркетингке жүгіндік. Біздің Chrome жарнамалары компания тарихындағы ең ірі офлайн науқан болды. Адамдар әлі күнге дейін «Қымбатты Софи» жарнамасын есіне алады — бұл әкенің қызы өсіп келе жатқандағы сандық альбомы төңірегінде жасалған ролик. Ол біздің браузерден Gmail мен YouTube-тен бастап Google Maps-ке дейінгі бай веб-қосымшаларға оңай кіруге болатынын көрсетті. Бұл адамдарды интернетке қосымшалар платформасы ретінде қарауға жетеледі.
Талпыныс-Сәтсіздік, Талпыныс-Сәттілік
Табыс бірден келген жоқ. 2009 жылы біз Chrome үшін тағы бір өршіл OKR қойдық — 50 миллион белсенді пайдаланушы — және тағы да сәтсіздікке ұшырап, жылды 38 миллионмен аяқтадық. 2010 жылға, алған бетімізден қайтпай, мен 100 миллион пайдаланушы мақсатын ұсындым. Ларри біз бұдан да қатты ұмтылуымыз керек деп есептеді. Ол менің мақсатым сол кездегі әлемдегі бір миллиард интернет пайдаланушысының тек 10 пайызына ғана қатысты екенін айтты. Мен 100 миллионның шын мәнінде өте агрессивті екенін айтып, уәж келтірдім.
Ларри екеуміз ақыр соңында 111 миллион пайдаланушы туралы OKR-ге тоқталдық, бұл классикалық өршіл мақсат еді. Оған жету үшін біз Chrome бизнесін қайта ойлап тауып, өсудің жаңа жолдары туралы ойлауымыз керек екенін білдік. Тағы да, біз не нәрсені басқаша істей алар едік? Ақпан айында біз OEM (түпнұсқа жабдық өндірушілері) компанияларымен тарату келісімдерін кеңейттік. Наурызда АҚШ-та өнім туралы хабардарлықты арттыру үшін «Chrome Fast» маркетингтік науқанын бастадық. Мамырда біз OS X және Linux үшін Chrome-ды шығару арқылы аудиториямызды кеңейттік. Соңында, біздің браузер тек Windows-қа арналған өнім болудан қалды.
Үшінші тоқсанның ортасына дейін нәтиже күмәнді болды. Содан кейін біз бір кішкентай нәрсе жасадық, ол үлкен нәтиже берді: бұрын Chrome қолданған, бірақ қазір қолданбай жүрген пайдаланушылар үшін пассивті ескерту жібердік. Бірнеше аптадан соң, 3-тоқсанның соңында, біздің пайдаланушылар саны 87 миллионнан 107 миллионға дейін күрт өсті. Көп ұзамай біз 111 миллион белсенді пайдаланушы межесіне жеттік. Біз мақсатымызға қол жеткіздік.
Бүгінде тек мобильді құрылғылардың өзінде Chrome-ның миллиардтан астам белсенді пайдаланушысы бар. Біз мақсаттар мен негізгі нәтижелерсіз бұған жете алмас едік. OKR — бұл біздің Google-дағы барлық нәрсе туралы ойлау тәсіліміз, біз мұны әрқашан осылай жасап келеміз.

Сундар 2013 жылы Google-дың I/O әзірлеушілер конференциясында Chrome туралы негізгі баяндамасын ұсынуда.
Келесі шеп
Әкем есептеуіш техника дәуірінде — үлкен командалар, мейнфреймдер (өнімділігі өте жоғары орталықтандырылған компьютерлер) мен жүйелік әкімшілер заманында ер жетті. Ол кезде компьютерлер қолжетімсіз әрі өте күрделі болатын. Мен Chrome жобасында жұмыс істей бастағанда, оның бар қалағаны — интернетті пайдаланудың оңай әрі түсінікті жолы екенін түсіндім. Мені әрқашан қарапайымдылық қызықтыратын. Google Search орындайтын барлық күрделі функцияларға қарамастан, оның қолданушы интерфейсі таңғаларлықтай қарапайым еді. Мен осы сапаны біздің браузерімізде де қайталағым келді. Үндістандағы бала болсын немесе Стэнфордтағы профессор болсын, бұл маңызды болмауы керек еді. Егер сізде компьютер мен тиісті байланыс болса, Chrome-мен жұмыс істеу тәжірибеңіз өте қарапайым болар еді.
2008 жылы әкем зейнетке шыққанда, мен оған нетбук (шағын портативті ноутбук) сыйлап, Chrome-ды қалай пайдалану керектігін көрсеттім. Содан кейін ол үшін таңғажайып нәрсе болды: технология жай ғана көрінбей кетті. Ол интернеттегі қарқынды дамып жатқан қосымшалар платформасында қалағанының бәрін жасай алды. Біздің браузерге үйренгеннен кейін, ол басқа ешқандай қолданбаны ашпады. Басқа ешқандай бағдарламалық жасақтаманы жүктемеді. Ол Chrome ішінде өмір сүрді. Ол жаңа әрі керемет қарапайым әлемге бой алдырды.
Google-да мен алғашқы кезден-ақ үнемі «келесі шекараны» елестету қажеттілігін іштей түсіндім — мысалы, Toolbar-дан Chrome-ға дейін. Тоқтап қалуға болмайды. Әкемнің тәжірибесі бізді ойландырды: егер біз Chrome браузері интерфейсі ретінде қызмет ететін, соған ұқсас қарапайым әрі қауіпсіз операциялық жүйе жасасақ қайтеді? Және сол операциялық жүйенің айналасында — бұлтты технологиялар (деректерді қашықтағы серверлерде сақтау және өңдеу) арқылы барлық қосымшаларға тікелей қосылатын ноутбук — Chromebook ойлап тапсақ қайтеді?
Бірақ бұл басқа күннің <span data-term="true">өршіл мақсаттары</span> (қол жеткізу қиын, бірақ дамуға серпін беретін мақсаттар) болатын.
14
Өршіл мақсат: YouTube хикаясы
Google өршіл мақсаттарға толы болғаны соншалық, олардың тек біреуін ғана сипаттау жеткісіз болар еді. Сондықтан, міне, екіншісі — YouTube-тың тарихы және оның «өршіл» OKR суперкүшінің арқасында қалай экспоненциалды түрде өскені туралы хикая.
Time журналының нұсқасы бойынша, Сьюзан Воджитски — «интернеттегі ең ықпалды әйел». Ол Google-да алғашқы күннен бастап, тіпті №16 қызметкер және компанияның алғашқы маркетинг менеджері болғанға дейін де орталық рөл атқарды. 1998 жылдың қыркүйегінде, Google тіркелгеннен кейін бірнеше күн өткен соң, Сьюзан Менло-Парктегі гаражын компанияның алғашқы кеңсесі ретінде жалға берді. Сегіз жылдан кейін, сарапшылар YouTube өмір сүретініне күмәнданғанда, ол Google директорлар кеңесін оны сатып алуға көндірген басты тұлғалардың бірі болды. Сьюзан онлайн-видео желілік теледидарды мәңгілікке өзгертетінін көре білді.

Сьюзан Воджитски және оның Менло-Парктегі гаражы, бәрі осы жерден басталған.
2012 жылға қарай YouTube нарық көшбасшысы және әлемдегі ең ірі видео платформалардың біріне айналды. Бірақ оның инновацияларының қарқынды жылдамдығы баяулап қалды — ал бір рет тежелгеннен кейін қайтадан жылдамдық алу оңай емес. Сол кезге қарай Сьюзан жарнама және коммерция жөніндегі аға вице-президент лауазымына дейін көтеріліп, AdWords-ты жаңғыртып, AdSense арқылы вебті монетизациялаудың (табыс көзіне айналдырудың) жаңа жолын ұсынды. (Негізінде, ол Google-дың екі негізгі табыс ағынының жетістігіне жол ашты. ) 2014 жылы YouTube-тың жаңа бас директоры ретінде ол кез келген уақыттағы және кез келген жердегі ең агрессивті мақсаттардың бірін қабылдап алды. Төрт жылдың ішінде миссия — адамдардың күн сайын YouTube көру уақытын бір миллиард сағатқа жеткізу, яғни он есе өсу болды. Бірақ Сьюзан бұған кез келген бағамен қол жеткізгісі келмеді — ол мұны жауапкершілікпен жасағысы келді. Сьюзан мен YouTube-тың тәжірибелі инженерлік жетекшісі Кристос Гудроудың алдында үлкен міндет тұрды. Олар әр қадамда OKR-ге сенім артты.
Өршіл мақсаттар жігерлендіреді. Радикалды, сапалы жақсартуға ұмтылу арқылы қалыптасқан ұйым өзінің жеделдік сезімін жаңартып, орасан зор пайда көре алады. YouTube-тың бір кездері қиындыққа тап болған веб-видео бизнесі қазір миллиардтан астам қолданушыға дейін кеңейді, бұл интернеттегі жалпы халықтың шамамен үштен бірі. Оның сайтында 80-нен астам елде жетпістен астам түрлі тілде шарлауға болады. Оның тек мобильді платформасының өзі кез келген кабельдік немесе эфирлік желіге қарағанда 18 бен 49 жас аралығындағы адамдарды көбірек қамтиды.
Бұның ешқайсысы кездейсоқ немесе бір ғана идеяның арқасында болған жоқ. Бұған көптеген жылдар бойы қатаң орындау, егжей-тегжейге мұқият назар аудару және OKR құрылымы мен тәртібі қажет болды. Және тағы бір нәрсе: YouTube өзінің орасан зор өршіл мақсатын қуаламас бұрын, алдымен ненің маңызды екенін қалай өлшеу керектігін түсінуі керек еді.
Сьюзан Воджитски: Мен гаражымды Ларри мен Сергейге жалға бергенде, Google компания ретінде мені қызықтырмаған еді. Мен тек олардың жалдау ақысын төлегенін қаладым. Бірақ кейін мен оларды және олардың мәселелерге қалай қарайтынын жақыннан таныдым. Менің өз компаниямды ашу туралы идеяларым болды, бірақ Ларри мен Сергейдің оларды жүзеге асыруға мүмкіндігі жоғары екенін түсіндім. Сосын бір күні Google Search істен шығып, мен жұмысымды істей алмай қалдым. Сол кезде мен Google-дың таптырмас құралға айналғанын түсіндім; мен онсыз өмір сүре алмайтын едім. Осы сәтте: «Бұл бәрі үшін маңызды болады», — деп ойладым.
1999 жылдың күзінде Джон Дорр бізге OKR туралы айтуға келгенде мен сол жерде болдым. Ол кезде біз гаражымнан өсіп шығып, Маунтин-Вьюдегі 2400 Bayshore мекенжайына, Sun Microsystems-тің ескі зауытына көшкен едік. Бүкіл ғимарат 42 000 шаршы фут болуы мүмкін еді, бірақ біз оның жартысынан азында жұмыс істедік. OKR жиналысын екінші жартысында, жалпы жиналыстарға арналған бөлігінде өткіздік. Джонның: «Бұл — мақсат. Бұл — негізгі нәтиже», — деп түсіндіріп жатқаны есімде. Және OKR-дің қалай енгізілетінін көрсету үшін футбол аналогиясын қолданғаны да есте. Жақында файлдарды реттеп отырып, Джонның презентациясын тауып алдым — ол проекторға арналған пластикалық ламинат парақтарда екен. Ол сондай ескі еді.
Ларри мен Сергей не айтып жатқанын білетін адамдарды тыңдай білетін. Мен олардың Джонмен дауласқанына сенімдімін, бірақ олар тыңдады. Олар бұрын ешқашан компания басқармаған, тіпті компанияда жұмыс істеп те көрмеген. Джон келіп: «Бұл — бизнесті жүргізудің жолы, ол өлшенетін әрі бақыланатын әдіс», — деді. Ларри мен Сергей үшін өлшенетін көрсеткіштер түсінікті болатын және Intel-дің OKR-ді қолданатыны оларға әсер етті. Intel сондай керемет компания еді, ал біз олармен салыстырғанда өте кішкентай болдық.
Google-дағы тәжірибемізге сүйене отырып, OKR әсіресе мәдениетін енді қалыптастыра бастаған жас компаниялар үшін өте пайдалы деп айтар едім. Сіз кішкентай болғанда, ресурстарыңыз аз болғанда, қайда бара жатқаныңызды нақты білу одан да маңызды. Бұл бала тәрбиелеу сияқты. Егер сіз оларды ешқандай тәртіпсіз өсіріп, кейін жасөспірім шағында: «Міне, енді ережелер осындай», — десеңіз, бұл қиын болады. Мүмкін болса, ережелердің басынан болғаны дұрыс. Сонымен қатар, мен ірі компаниялардың да өзгерістер жасап, адамдар мен процестерді өзгерткенін көрдім. OKR-ді қабылдау үшін ешбір компания тым жас емес және ешбір компания үшін тым кеш емес.
OKR ұйымшылдықты талап етеді. Процесті қабылдайтын көшбасшы және балл қою мен шолуды қадағалайтын көмекші қажет. Мен Ларри үшін OKR-ді басқарғанда, оның басшылық командасымен төрт сағаттық жиналыстарда отыратынмын. Ол жерде ол компанияның барлық мақсаттарын талқылайтын, ал адамдар оларды қорғап, олардың анық екеніне көз жеткізуі керек еді. Google-да OKR бойынша нұсқаулық көбінесе жоғарыдан төмен қарай берілетін, бірақ командадағы сарапшылармен көптеген талқылаулар және негізгі нәтижелер бойынша өзара пікір алмасулар болатын: «Біз осы бағытта барғымыз келеді, енді оған қалай жететініңізді айтыңыз». Сол ұзақ жиналыстар Ларриге өзі маңызды деп санайтын нәрселерге баса назар аударуға, сондай-ақ, әсіресе өнім OKR-лері бойынша қызмет көрсетуге қатысты реніштерін білдіруге мүмкіндік берді. Ол: «Маған қазіргі жылдамдығыңды айт», — дейтін. Содан кейін: «Неге оны екі есе азайта алмайсың? » — деп сұрайтын.
Біз әлі де әр тоқсан сайын арнайы бейнехабар арқылы жалпы, жоғары деңгейлі OKR жиналысын өткіземіз, бірақ қазір Google соншалықты үлкен әрі көп қырлы болғандықтан, істеп жатқан жұмысымыздың бәрін бәріне жеткізу қиын. Бір ұмытылмас жиналыста менің YouTube бас директоры лауазымындағы ізашарым Салар Камангар компанияның бүкіл OKR тізімін керемет таныстырып шықты. (Салар кез келген нәрсені контекстке сала алады. ) Бірақ жалпы алғанда, егжей-тегжейлі талқылаулар біздің командалар ішінде өтеді. Және сіз әлі де Google-дың ішкі желісіндегі (интранет) компания мен команда беттерінде нақты уақыт режимінде жаңартылып отыратын OKR-лерді таба аласыз, оған кез келген қызметкер қол жеткізіп, қарай алады.
Егер оларды жеңе алмасаң...
Біздің тегін видео алмасу сайтымыз — Google Videos 2005 жылы, YouTube-тан бір ай бұрын іске қосылды. Мен оны басқарған кезде қолданушылар үшін жүктеген алғашқы ролигіміз Швециядағы секс туралы итальяндық фильмдегі мағынасыз әнді айтып тұрған күлгін Маппет (қуыршақ кейіпкер) болды. Сергей екеуміз бұған не дерімізді білмедік. Бірақ содан кейін балаларым: «Тағы қойшы! » — деп айғайлады. Сол кезде ойымызда бірден идея туды. Біз жаһандық тарату үшін адамдардың видео жасауының жаңа жолын, келесі ұрпақ мүмкіндігін көрдік. Біз интерфейс жасауға кірістік және алғашқы таңғажайып хитімізді алдық: жатақханада Backstreet Boys әнін айтып тұрған екі бала, ал фонда бөлмелесі сабақ оқып отыр. Біз кейбір кәсіби видеоларды да орналастырдық, бірақ қолданушылар жасаған контент жақсырақ нәтиже көрсетті.
Google Videos-тың басты кемшілігі — жүктеу процесінің кешігуі еді. Бұл өнімді әзірлеуге арналған компания ережесін бұзды: «Оны жылдам жаса». Қолданушы жүктеген видеолар бірден көруге қолжетімді болмады, ал YouTube-та олай емес еді — бұл үлкен мәселе болды. Біз оны жөндегенше, нарықтағы үлесіміздің едәуір бөлігін жоғалттық. YouTube бізден үш есе көп қаралым жинады, бірақ қаржылай қиындық көріп жатты. Сұраныстың көптігінен оларға инфрақұрылым құру үшін шұғыл капитал қажет болды. Олардың сатылуы керек екені анық еді.
Мен екі қызметті біріктіру мүмкіндігін көрдім. Мен 1,65 миллиард долларлық сатып алу бағасын негіздеу үшін және Google бұл ақшаны қайтара алатынын көрсету үшін кестелер дайындап, Ларри мен Сергейді көндірдім. Соңғы сәтте негізін қалаушылар менің кестелерімді директорлар кеңесінің отырысына алып келуімді сұрады. Сұрақтар көп болды. Кеңес бізге рұқсат берді, бірақ олар менің қолданушылардың жыл сайынғы өсімі туралы болжамыма толық сенбеген еді. Қызық, өйткені қарқынды өсім — YouTube-тың бүгінгі күнге дейін тұрақты түрде көрсетіп келе жатқан жалғыз нәрсесі.
Үлкен тастар
Кристос Гудроу: 2011 жылдың ақпанында Сьюзан командаға қосылғанға дейін үш жыл бұрын, мен Google Product Search-тен келгенде, YouTube-тың OKR-лері жөндеуді қажет етті. Сол кезде шамамен сегіз жүз адамы бар компания әр тоқсанда жүздеген OKR шығаратын. Команда Google құжатын ашып, мақсаттарды жаза бастайтын, соңында он адамға отыз-қырық мақсаттан келетін және олардың жартысынан азы ғана орындалатын.
Инженерлер мақсат қоюда екі үлкен қиындыққа тап болады. Олар жақсы идея деп санайтын кез келген нәрсені тізімнен сызып тастауды жек көреді және жұмысты орындауға қанша уақыт кететінін үнемі төмендете бағалайды. Мен мұны Product Search-те басымнан өткергенмін, ол жерде олар: «Қойшы, мен ақылды адаммын ғой. Мен бұдан да көп жұмыс істей алатыныма сенімдімін», — деп табандылық танытатын. Команда үшін тізімді үш немесе төрт мақсатқа дейін қысқарту үшін тәртіп қажет болды, бірақ бұл үлкен өзгеріс әкелді. Біздің OKR-лер нақтылана түсті. Бәрі ненің ең маңызды екенін білді. Мен YouTube-те іздеу және табу (search and discovery) бөліміне жауапты болғаннан кейін, сол жерде де осыны жасау қисынды болды.
Содан кейін Салар Камангар YouTube-тың технологиялық жағындағы күнделікті басшылықты Шишир Мехротраға тапсырды, ал Шишир бүкіл компанияға назар аударуға көмектесті. Ол Стивен Кови танымал еткен «Үлкен тастар» теориясы (маңызды істерді бірінші орынға қою әдісі) деп аталатын метафораны қолданды. Айталық, сізде бірнеше тастар, біраз мақта тастар және құм бар, сіздің мақсатыңыз — соның бәрін бір галлондық кең ауызды құмыраға сыйғызу. Егер сіз құмнан бастасаңыз, кейін мақта тастарды салсаңыз, құмырада үлкен тастарға орын қалмайды. Бірақ сіз тастардан бастап, мақта тастарды қосып, құмды ең соңына қалдырсаңыз, құм тастардың арасындағы бос орындарды толтырады — бәрі сыйып кетеді. Басқаша айтқанда, ең маңызды нәрселерді бірінші орындау керек, әйтпесе олар мүлдем орындалмайды.
Бірақ YouTube-тың «үлкен тастары» не еді? Адамдар өз жұмыстарын істеп, «мыңдаған гүлдердің шешек атуына» мүмкіндік берді, бірақ ешкім жоғары деңгейлі OKR-лерді анықтай алмады. Енді басшылық: «Барлық идеяларыңыз тамаша. Бірақ осы тоқсан мен жыл үшін бірнешеуін «үлкен тастарымыз» ретінде анықтай аламыз ба? » — деді. Осыдан кейін YouTube-тағы әрбір адам біздің басты басымдықтарымызды білді. Біздің барлық «үлкен тастарымыз» құмыраға сыйды.
Бұл менің өмірімнің келесі төрт жылын алған мақсатқа қарай жасалған алып қадам болды.
Жақсырақ <span data-term="true">метрика</span> (өлшем бірлігі немесе көрсеткіш)
YouTube ақша табудың жолын тапты, бірақ көрермендер санын қалай арттыру керектігін әлі нақты білмеді. Компания мен мен үшін бақытымызға орай, Google Research Group-тағы бір инженер бізден озық тұрды. Sibyl деп аталатын арнайы командада Джим Макфадден «келесі не көру керек» (watch next) ұсыныстарын, яғни ұқсас видеоларды немесе «ұсыныстарды» таңдау жүйесін құрып жатты. Оның біздің жалпы қаралымдарымызды арттыруға орасан зор әлеуеті болды. Бірақ біз шынымен қаралымдарды арттырғымыз келді ме?
Microsoft бас директоры Сатья Наделла атап өткендей: есептеу қуаты шексіз дерлік әлемде «нағыз тапшы тауар — бұл адамның назары». Қолданушылар өздерінің құнды уақытының көбін YouTube видеоларын көруге жұмсаса, олар сол видеоларға риза болуы керек. Бұл жақсы айналым: қанағаттанған көрермендер (көру уақыты) көбірек жарнама әкеледі, бұл контент жасаушыларды көбірек ынталандырады, ал бұл өз кезегінде көрермендер санын арттырады.
Біздің нағыз валютамыз қаралымдар немесе кликтер емес — бұл көру уақыты (watch time) болды. Бұл логикаға қарсы келу мүмкін емес еді. YouTube-ке жаңа негізгі метрика қажет болды.
Көру уақыты және тек көру уақыты
2011 жылдың қыркүйегінде мен бастығыма және YouTube басшылық командасына батыл электрондық хат жібердім. Тақырыбы: «Көру уақыты және тек көру уақыты». Бұл жетістікті қалай өлшейтінімізді қайта қарауға шақыру болды: «Басқа барлық жағдайлар тең болғанда, біздің мақсатымыз — [видео] көру уақытын арттыру». Google-дағы көптеген адамдар үшін бұл күпірлік сияқты көрінді. Google Search сізді сайттан мүмкіндігінше тезірек шығарып, ең жақсы бағытқа бағыттайтын коммутатор ретінде жасалған. Көру уақытын максималды түрде арттыру оның өмірлік мақсатына қайшы келетін. Сонымен қатар, көру уақыты қаралымдарға — қолданушылар үшін де, авторлар үшін де маңызды метрикаға — кері әсерін тигізуі мүмкін еді. Ең соңғысы (бірақ маңыздысы), көру уақытын оңтайландыру, кем дегенде басында, айтарлықтай қаржылық шығынға әкелетін еді. YouTube жарнамалары тек видеолар басталғанға дейін көрсетілетіндіктен, басталу санының азаюы жарнаманың азаюын білдірді. Жарнаманың азаюы табыстың азаюын білдірді.
Менің уәжім Google мен YouTube-тың әртүрлі екендігінде болды. Айырмашылықты барынша айқын көрсету үшін мен бір сценарий ойлап таптым: Қолданушы YouTube-ке барып, «Галстук-көбелекті қалай байлау керек? » деген сұраныс жазады. Бізде осы тақырыпта екі видео бар. Біріншісі — бір минуттық, ол сізге галстук-көбелекті қалай байлау керектігін өте тез әрі нақты үйретеді. Екіншісі — он минуттық, ол әзілдерге толы әрі өте қызықты, бірақ оның соңында сіз галстук-көбелекті қалай байлау керектігін білуіңіз де, білмеуіңіз де мүмкін. Мен әріптестерімнен: «Қай видео іздеу нәтижесінде бірінші тұруы керек? » — деп сұрайтынмын.
Google Search қызметкерлері үшін жауап оңай болды: «Әрине, біріншісі. Егер адамдар YouTube-ке галстук-көбелек байлау үшін келсе, біз оларға міндетті түрде көмектесуіміз керек».
Ал мен: «Мен оларға екінші видеоны көрсеткім келеді», — дейтінмін.
Search тобы наразылық білдіретін: «Неге бұлай істейсің? Бұл байғұс адамдар галстуктарын байлап алып, өз шараларына барғысы келеді! » (Олар: «Мына жігіт есінен адасқан шығар», — деп ойлаған болуы керек. ) Бірақ менің айтпағым, YouTube-тың миссиясы түбегейлі басқаша еді. Көрермендердің галстук байлауды үйренгені жақсы, егер олардың қалайтыны тек сол болса, олар бір минуттық нұсқаулықты таңдайды. Бірақ YouTube-тың мәні бұл емес, шынында да емес. Біздің жұмысымыз — адамдарды қызықтырып, бізбен бірге болуға мәжбүрлеу. Анықтама бойынша, көрермендер бір минуттық видеоны толық көргеннен көрі, он минуттық видеоның жеті минутын (тіпті екі минутын) көргенде бақыттырақ болады. Олар бақытты болса, біз де сондаймыз.
Алты ай уақыт кетті, бірақ мен жеңіп шықтым. 2012 жылдың наурыз ортасында біз қолданушының белсенділігі мен қанағаттануын арттыруға бағытталған алгоритміміздің (белгілі бір нәтижеге жету үшін орындалатын әрекеттер реті) көру уақытына оңтайландырылған нұсқасын іске қостық. Біздің жаңа бағытымыз YouTube-ты қолданушылар үшін қолайлы платформаға айналдырды, әсіресе музыка, оқу видеолары, ойын-сауық және кешкі комедиялық роликтер үшін.
Үлкен жұмыр сан
2012 жылдың қарашасында Лос-Анджелесте өткен YouTube басшыларының жыл сайынғы саммитінде Шишир бірнешеуімізді жинады. Ол келесі жылды бастау үшін үлкен өршіл мақсатты жариялайтынын айтты: күнделікті қолданушының көру уақытын бір миллиард сағатқа жеткізу. (Қарапайымдылықта күш бар, ал жұмыр сандар қарапайым келеді. ) Ол бізден: «Бұны қашан бітіре аламыз? Уақыты қандай? » — деп сұрады. Бір миллиард сағат 10 есе өсімді білдіретін және біз бұған айлар емес, жылдар кететінін білдік. Біз 2015 жыл тым ерте деп ойладық, ал 2017 жыл біртүрлі естілді. (Жай сандар, жалпы алғанда, біртүрлі естіледі. ) Шишир сахнаға шығар алдында біз 2016 жылдың соңына тоқтадық — бұл жылдық мақсаттар мен тоқсан сайынғы негізгі нәтижелерден тұратын төрт жылдық OKR болды.
МАҚСАТ Күнделікті көру уақытын 1 миллиард сағатқа жеткізу [2016 жылға қарай], өсім келесілер арқылы қамтамасыз етіледі:
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР 1. Іздеу командасы + Негізгі қолданба (+XX%), Қонақ бөлме (теледидарлар) (+XX%). 2. Балалардың белсенділігін және ойын видеоларын көру уақытын арттыру (күніне X көру сағаты). 3. YouTube VR (виртуалды шындық) тәжірибесін іске қосу және VR каталогын X-тен Y видеоға дейін көбейту.
Принципті өршілдік
Өршіл мақсаттар, егер адамдар олардың орындалатынына сенбесе, оларды езіп жіберуі мүмкін. Міне, осы жерде «шеңберлеу» (framing) өнері көмекке келеді. Шишир өзінің шебер менеджер екенін көрсетіп, біздің үлкен мақсатымызды кішірейтіп көрсетті. Бір миллиард күнделікті сағат өте көп болып көрінгенімен, ол әлемдегі жалпы теледидар көру уақытының 20 пайызынан азын құрайтын. Мұндай контекстті енгізу, кем дегенде мен үшін, пайдалы әрі түсінікті болды. Біз жай ғана ерікті түрде үлкен болғымыз келмеді. Керісінше: сыртта бізден әлдеқайда үлкен нәрсе бар еді және біз соған жетуге тырыстық.
Келесі төрт жыл ішінде өз миссиямызды орындау барысында біз тек 10 есе өсуді ғана ойлаған жоқпыз. Іс жүзінде біз қолданушыларымыздың игілігі үшін көру уақытына кері әсер ететін кейбір шешімдер қабылдадық. Мысалы, біз арзанқол, таблоид стиліндегі видеоларды ұсынуды тоқтатуды ережеге айналдырдық — мысалы, превью суретінде (thumbnail) пештегі кастрөлде отырған сәби көрсетілген «Әлемдегі ең нашар ата-аналар» сияқты видеолар. Үш аптадан кейін бұл қадам көру уақытын жарты пайызға азайтты. Біз өз шешімімізде қалдық, өйткені бұл көрермен тәжірибесі үшін жақсырақ болды, кликбайтты азайтты және жауапкершілікпен өсу принципімізді көрсетті. Үш айдан кейін бұл топтағы көру уақыты қайтадан көтеріліп, тіпті өсті. Жиіркенішті нәрселер азайған соң, адамдар сапалырақ контент іздей бастады.
Бір миллиард сағаттық мақсат қойылғаннан кейін, біз көру уақытына әсерін өлшемейінше ешнәрсе істемедік. Егер өзгеріс прогресімізді баяулатуы мүмкін болса, біз оның қаншалықты екенін мұқият бағалайтынбыз. Содан кейін оны жүзеге асырмас бұрын ішкі консенсусқа келетінбіз.
Жылдамдық алу
Сьюзан: Салар Камангар компаниялардың бастапқы кезеңдерін көбірек ұнатады. Ол оларды келесі деңгейге көтергенді ұнатады; ол бұны өте жақсы істейді. 2012 жылға қарай YouTube үлкен ұйымға айналды және Салар әрі қарай жылжуды ұйғарды. Компания екі топқа бөлінді: бизнес және технология, және оларды біріктіретін біреу қажет болды. AdWords-ты он жыл бойы басқарғаннан кейін мен күрделі экожүйелерге үйренген едім. Мен YouTube-ты біріктіру міндетін қабылдауға дайын болдым.
YouTube басшылығы күніне бір миллиард сағат көру уақыты мақсатын қойғанда, біздің адамдарымыздың көбі мұны мүмкін емес деп санады. Олар бұл интернетті бұзады деп ойлады! Бірақ маған мұндай анық әрі өлшенетін мақсат адамдарға қуат беретіндей көрінді және мен оларды жігерлендірдім.
2014 жылдың ақпанында мен келгенде, YouTube төрт жылдық алып өршіл OKR-дің үштен біріне жуығын өтіп қойған еді. Мақсат жақсы қойылғанымен, қарқын аздап төмен еді. Көру уақытының өсімі мерзімге жету үшін қажетті деңгейден айтарлықтай төмендеп кетті, бұл барлық қатысушылар үшін стресс көзі болды. Google өршіл мақсаттар бойынша жалпы алғанда 0,7 (немесе 70 пайыз орындалу) бағасын алуды көздесе де және кейде адамдар мүлдем сәтсіздікке ұшыраса да, ешбір команда OKR-ге: «Келіңдер, 70 пайызға қанағаттанып, оны сәттілік деп атайық», — деп кіріспейді. Бәрі 100 пайызға жетуге тырысады, әсіресе мақсат қолжетімді болып көрінгенде. YouTube-та ешкімнің күніне 700 миллион сағат көру уақытына риза болмайтынын нық сеніммен айтуға болады.
Шынымды айтсам, біз миллиард сағаттық межеге уақытында жететінімізге сенімді болмадым. Егер бәріміз бірлікте болып, мақсаттарымызды үйлестіре алсақ, сәл кешіксек те ештеңе етпейді деп ойладым. Google-да мақсаттарға жете алмай қалған кездерді көргенмін, ондайда біз назарымызды қайта жинақтап, оларды алға жылжытатынбыз. 2007 жылы бүкіл интернетті монетизациялау (табыс көзіне айналдыру) үшін AdSense-ті енгізгенімізде, оны іске қосу тоқсандық OKR болды. Біз оны белгіленген күні шығару үшін қатты жұмыс істедік, бірақ екі күнге кешіктік. Одан ешқандай зарар келген жоқ.
Мүмкін, OKR-дің ең жақсы тұсы — оның мақсатқа жету барысын, әсіресе кестеден қалып бара жатқанда, қалай қадағалайтынында болар. Мен Google-дың тоқсан ортасындағы OKR жаңартуларын жүргізгенде, басты мақсат — ақауларды тауып, бәрін өз арнасына қайтару болатын. Бұл жаңартулар басшылық команданы жинап: «Жақсы, әрқайсың бізді мақсатқа жақындататын бес жобаны атаңдар», — деп айтуға мүмкіндік беретін. Біз OKR мерзімін ұзартып, оң нәтиже беретін мінез-құлықты ынталандыратынбыз. Сондықтан сағат тілі он екіні соққанша миллиард сағатқа жете алмауымыз мүмкін деген ой мені қатты мазалаған жоқ.
OKR-дің қорғаушысы Кристос Гудроудың көзқарасы басқаша болды. Күнделікті миллиард сағат оның «ақ киігіне» (қол жетпес арманына) айналды. Мен компанияға қосылғаннан кейін көп ұзамай өткен танысу кездесуінде Кристос маған қырық алты слайдтан тұратын презентация көрсетті. Бесінші слайдқа келгенде, оның айтпағы анық болды: бізге жеделдету керек еді.
Кристос: Мен қатты уайымдадым. Жыл сайын біз жылдық мақсаттарымыз бен негізгі бағыттарымызды жариялайтынбыз. 2013 жылдан 2016 жылға дейін миллиард сағаттық OKR презентацияның басты тақырыбы болды. Сондай-ақ бізде бағыттан таймау үшін нақты аралық межелер болды. Сьюзанмен алғаш кездескенде, мен оған біздің 10x (он еселік өсім) мақсатымызды сақтап қалғаны үшін алғыс айттым. Сосын былай дедім: «Айтпақшы, біз кестеден қатты қалып қойдық. Мен шошып отырмын, сенің де сәл болса да шошығаныңды қалаймын. Не нәрсеге басымдық беру керектігін шешкенде, есіңде болсын: егер қазір бір шара қолданбасақ, біз бұл қарау уақыты бойынша OKR-ге жете алмаймыз».
Сьюзан: Менің де шұғыл мәселелерім болды. Соның бірі — Google-дың аппараттық жасақтама мамандарымен келісіп, мақсатымызды орындауға қажетті инфрақұрылымның болуын қамтамасыз ету еді. YouTube видеоларын деректер орталықтарынан пайдаланушыға жеткізу үшін өте үлкен байттар ағыны қажет, бұл электрондық пошта немесе әлеуметтік желілерге қарағанда әлдеқайда көп. (Мұның техникалық термині — «egress bandwidth» [шығыс өткізу қабілеті — деректер орталығынан пайдаланушы құрылғысына жіберілетін мәліметтер көлемі]). Біз Google-да сіздің телефоныңызға немесе ноутбугіңізге мысық туралы видеоны жеткізу үшін барлық байттарды бағыттайтын серверлердің жеткілікті болуын алдын ала кепілдендіру үшін қолдан келгеннің бәрін жасаймыз.
Миллиард сағаттық OKR жарияланғаннан кейін, YouTube басшылығы 2016 жылға дейін қажетті өткізу қабілетін резервте сақтау үшін «тартымдылық науқанын» бастады. Мен тізгінді қолға алғанда, Google-дың серверлер тобы тым жоғары шығын болып көрінген бюджетті қайта қарауды сұрады. Мен қиын жағдайда қалдым: мен жаңадан келдім, ал біз жоспарланған көрсеткіштерден артта қалып жатқан едік. Бірақ егер біз машиналар санын азайтсақ, кейін оны қалпына келтіру оңай болмайтынын білдім. Сондықтан мен шешім қабылдауды кейінге қалдырдым. Сол ықпалды техникалық мамандарға: «Қазірше жоспар бойынша қалайық, үш айдан кейін қайта кездесеміз», — дедім. Жағдайдың қалай болатынын нақты білгенше, резервтерімізді сақтап қалғым келді. Үш айдан кейін бізде көбірек деректер мен өсім болды, соның арқасында өз уажымызды дәлелдеу оңайырақ болды.
Миллиард сағаттық OKR YouTube-та басқаның бәрін ысырып тастаған «дінге» айналды. Адамдардың ұстанымын құрметтеу маңызды, мен де сол үлкен мақсатты қолдағым келді. Бірақ ол соншалықты біржақты болғандықтан, дұрыс басқарылмаса, зиян тигізуі мүмкін деп қорықтым. Менің міндетім — назардан тыс қалуы мүмкін нәзік тұстарды қадағалау болды. Күнделікті қарау уақыты екі факторға байланысты: күнделікті белсенді көрермендердің орташа саны ( DAVs ) және сол көрермендердің видео көруге жұмсайтын орташа уақыты. YouTube екінші көрсеткіш бойынша жақсы жұмыс істеп жатты, бірақ бұл қол жетімді оңай нәтиже еді. Жаңа қарым-қатынас бастағаннан көрі, бар қарым-қатынасты кеңейту оңайырақ. Біздің зерттеуіміз жасөспірім балаларға YouTube-ты екі есе көп көрсетуге тырысқаннан көрі, пайдаланушылар базасын ұлғайтуда өсу әлеуеті зор екенін көрсетті. Бізге жаңа пайдаланушылар керек болды, жарнама берушілеріміз де соны қалады.
Өзара қолдау
Кристос: Жаңа басшылық келген сайын бәрі қайта қаралады. Сьюзан YouTube-ты басқаруға алғанда, ол миллиард сағаттық OKR-ді қолдауға міндетті емес еді. Бұл алдыңғы әкімшіліктің мақсаты болатын. Ол қаралым саны мақсатына немесе табысқа бағытталған мақсатқа қайта орала алар еді. Немесе қарау уақыты OKR-ін қалдырып, оған басымдылығы бірдей немесе жоғарырақ басқа үш мақсатты қоса алар еді. Егер ол осының бірін жасаса, біз миллиард сағатқа ешқашан уақытында жете алмас едік. Біздің назарымыз шашырап, кестеден мүлдем қалып қояр едік.
Сьюзан келгеннен кейін біз YouTube компаниясының мақсаттарының қасына жауапты адамдардың есімдерін жазып, орындалу барысын түсті жолақтармен белгілей бастадық: жасыл, сары немесе қызыл. Әр апта сайынғы жиналыста «Кристос» есімі «бір миллиард сағат» деген жазумен қатар тұратын — тоқсан сайын, жыл сайын. Мен сол OKR үшін жеке жауапкершілікті сезіндім.
Мен Google-дың қауіпті, агрессивті мақсаттар қою және оларға жете алмаған жағдайда сөкпеу қағидасын жоғары бағаладым. Біраз жақсы нәрселердің орын алып қойғанын да білдім. BHAG (Өршіл әрі батыл мақсат) жарияланғаннан бері менің командам видео іздеу мен ұсыныстар жүйесін айтарлықтай жақсартты. Біз YouTube-тың Google ішіндегі беделі мен мәртебесін көтерген OKR-дің «ұшында» болдық. Компанияның рухы бұрын-соңды мұндай жоғары болған емес. Маркетологтардың қарау уақыты туралы ерекше құлшыныспен айтып жатқанын еститінмін, бұл мен күтпеген жайт еді.
Солай болса да, бұл OKR компания үшін де, мен үшін де ерекше болды. Басында-ақ мен Шиширге егер төрт жылдық мерзімде мақсатқа жете алмасақ, Google-дан кететінімді айттым және бұл сөзімде тұрдым. Бұл тым әсіреленгендей көрінуі мүмкін, бірақ менің сезімім сондай болды. Мүмкін, осы жауапкершіліктің тереңдігі маған соңына дейін жетуге көмектескен болар.
2016 жылдың жаңа жылына, яғни біздің «gun lap» (соңғы шешуші айналым) кезеңіміз басталғанда, біз кестеде болдық, бірақ өте аз айырмашылықпен. Содан кейін жылы ауа райының «тоқырауы» басталды: адамдар далада көбірек уақыт өткізіп, видеоны аз қарай бастады. Олар қайтып келер ме екен? Шілде айының өзінде біздің өсу қарқынымыз жыл соңындағы мақсаттан артта қалып жатты. Мен қатты уайымдағаным соншалық, командамнан қарау уақытын жеделдету үшін жобаларды қайта реттеуді сұрадым.
Қыркүйекте адамдар жазғы саяхаттарынан оралды. Ескі көрермендер өз әдеттеріне қайта көшіп, жаңалары қосылғанда, біздің іздеу мен ұсыныстар жүйесіндегі барлық жақсартуларымыз еселеніп көріне бастады. Бір миллиард сағатқа жету «дюймдер үшін арпалысқа» айналды; инженерлеріміз қарау уақытын небәрі 0,2 пайызға болса да арттыратын өзгерістер іздеді. Тек 2016 жылдың өзінде олар осындай 150-ге жуық кішігірім жетістіктерді тапты. Мақсатқа жету үшін бізге солардың барлығы дерлік қажет болды.
Қазан айының басында күнделікті қарау уақыты біздің мақсатты деңгейімізден асып түсе бастады. Сол кезде мен біздің жеңетінімізді түсіндім. Соған қарамастан, мен қарау уақытының графигін күн сайын, аптасына жеті күн тексеріп отырдым. Демалыста болғанда да. Ауырғанда да. Содан кейін сол күздің бір керемет дүйсенбісінде мен тағы да тексердім — демалыс күндері біз миллиард сағаттық межені бағындырыппыз. Біз көптеген адамдар мүмкін емес деп санаған өршіл OKR-ге мерзімінен бұрын қол жеткіздік.
Келесі күні, үш жылдан астам уақыт ішінде алғаш рет, мен графикті тексерген жоқпын.
Біздің тарихи OKR-іміздің күтпеген салдары болды. Күнделікті қарау уақытының миллиард сағатына жету жолындағы төрт жылдық талпыныс барысында күнделікті қаралымдарымыз да қатар өсті. Өршіл OKR-лер қуатты күштерді қозғалысқа келтіреді және олардың қайда апаратынын ешқашан дөп басып айта алмайсың. Мен үшін тағы бір үлкен сабақ — жоғарыдан қолдаудың маңыздылығы болды: әрине, Сьюзаннан, сонымен қатар Ларри мен Сергейден.
Құрылтайшылар YouTube-тың бизнесіне тікелей араласқан жоқ. Олар біздің ең дұрыс бағытты таңдағанымызға нық сенімді бола алмаса да, мақсатымыздың анық әрі өршіл болғанына қуанды деп ойлаймын. Google Search-тегі көптеген адамдар біздің OKR-ге күмәнмен қарағанда, Ларри де, Сергей де сахнаға шығып: «YouTube-та миллиард сағаттық мақсат бар, олар әлі де соған ұмтылуда және мен мұны қолдаймын», — деп айтуға дайын болды. Олар бізге алға қойған мақсатымызға жету үшін қажетті еркіндікті берді.

Сьюзан Войжитски YouTube-тың он жылдығын тойлауда, 2015 жыл.
Ауқымдырақ ойлау
Сьюзан: Өршіл мақсаттар бүкіл ұйымды қайта құруға итермелей алады. Біздің жағдайда бұл бүкіл YouTube бойынша инфрақұрылымдық бастамаларға шабыт берді. Адамдар: «Егер біз осындай үлкен болғымыз келсе, мүмкін архитектурамызды қайта жасауымыз керек шығар. Мүмкін сақтау жүйемізді қайта қарауымыз қажет болар», — дей бастады. Бұл бүкіл компанияның болашаққа жақсырақ дайындалуына қозғау болды. Барлығы ауқымдырақ ойлай бастады.
Өткенге қарасам, сол өршіл OKR-дің процесі, құрылымы мен айқындығы болмаса, біз төрт жылда бұл мақсатқа жете алар ма едік, күмәнім бар. Қарқынды дамып келе жатқан компанияда барлығын бір мақсатқа жұмылдыру — үлкен сынақ. Адамдарға өздерінің қалай жұмыс істеп жатқанын өлшейтін бағдар керек. Ең бастысы — дұрыс бағдарды табу. Күнделікті миллиард сағаттық қарау уақыты біздің техникалық мамандар үшін «Темірқазық» болды.
Бірақ ештеңе өзгеріссіз қалмайды. 2013 жылы қарау уақыты YouTube-тағы тәжірибе сапасын бағалаудың ең жақсы тәсілі болды. Қазір біз басқа айнымалыларды қарастырып жатырмыз: веб-арқылы қосылған видеолар мен фотолардан бастап, көрермендердің қанағаттануына және әлеуметтік жауапкершілікке дейін. Егер сіз әрқайсысы он минуттық екі видеоны көрсеңіз, қарау уақыты бірдей болады, бірақ оның қайсысы сізді бақыттырақ етеді?
Сондықтан бұл кітап жарық көргенше, біз дамудың жаңа метрикасын тауып қоюымыз мүмкін. 2015 жылдың өзінде-ақ біз ұсынылатын видеоларға пайдаланушының қанағаттану факторларын қосу арқылы қарау уақытынан асып түсе бастадық. Пайдаланушылардан қандай мазмұн көбірек ұнағанын сұрау, «лайктар» мен «дизлайктарды» өлшеу арқылы біз олардың YouTube-та өткізген уақытының босқа кетпегеніне көз жеткізе алдық. 2017 жылы біз басты бетте «Шұғыл жаңалықтар» сөресін енгіздік, ол сенімді жаңалық көздерінен ең маңызды және өзекті мазмұнды шығаруға бағытталды. Осы күнге дейін біз ұсыныстарымызға жаңа әрі маңызды сигналдардың кең спектрін енгізу үстіндеміз. Біздің бизнесіміз өсіп, YouTube-тың қоғамдағы рөлі өзгерген сайын, біз өз қызметтеріміз үшін дұрыс көрсеткіштерді және солармен бірге дұрыс OKR-лерді іздеуді жалғастыра береміз.
ЕКІНШІ БӨЛІМ Жұмыс әлемінің жаңа бейнесі
15 Тиімділікті үздіксіз басқару: OKR және CFR
Сөйлесу сананы өзгерте алады, ол мінез-құлықты өзгертеді, ал ол өз кезегінде институттарды өзгерте алады. — Шерил Сэндберг
Жыл сайынғы тиімділікті бағалау (performance reviews) — бұл қымбат, шаршататын және көбіне нәтижесіз процесс. Орташа алғанда, ол әрбір тікелей бағынышты үшін менеджердің 7,5 сағат уақытын алады. Дегенмен, HR басшыларының тек 12 пайызы ғана бұл процесті бизнес құндылығын арттыруда «жоғары тиімді» деп санайды. Тек 6 пайызы ғана оның жұмсалған уақытқа тұрарлық екенін айтады. Бұрмаланған «жақында болған оқиғаларға негізделген біржақтылық» (recency bias), рейтингтер мен қалыпты үлестіру қисықтарына жүктелген бұл жыл соңындағы бағалаулар әділ немесе дәл өлшенген болуы мүмкін емес.
Бизнес көшбасшыларының ащы тәжірибе арқылы түсінгені — жеке адамдарды сандарға дейін ықшамдауға болмайды. Тіпті дәл өлшенетін мақсаттардың жақтаушысы Питер Друкер де калибрлеудің шегі бар екенін түсінген. Менеджердің «бірінші рөлі», дейді Друкер, — «бұл тұлғалық рөл. Бұл адамдармен қарым-қатынас, өзара сенімді дамыту... қауымдастық құру». Немесе Альберт Эйнштейн айтқандай: «Саналуға болатынның бәрі бірдей маңызды емес, ал маңыздының бәрін бірдей санауға болмайды».
CFR құралы
Қиял жетпес мақсаттарға жету үшін адамдарды жоғары деңгейде басқару керек. Жұмыс орнындағы коммуникация жүйелеріміз жаңартуды талап етеді. Тоқсандық OKR-лер жылдық мақсаттарды ескірген еткені сияқты, бізге ескірген тиімділікті басқару жүйелерін өзгертетін балама құрал қажет. Қысқасы, бізге жұмыс әлемінің жаңа бейнесі үшін жаңа HR моделі қажет. Бұл трансформациялық жүйе, жылдық бағалаудың заманауи баламасы — тиімділікті үздіксіз басқару (continuous performance management). Ол CFR деп аталатын құрал арқылы жүзеге асады:
**Conversations (Сұхбаттар):** тиімділікті арттыруға бағытталған менеджер мен қызметкер арасындағы шынайы, мазмұнды пікір алмасу. **Feedback (Кері байланыс):** прогресті бағалау және болашақтағы жақсартуларға бағыт беру үшін әріптестер арасындағы екі жақты немесе желілік байланыс. **Recognition (Тану):** лайықты адамдарға кез келген ауқымдағы үлесі үшін алғыс білдіру.
OKR сияқты, CFR де ұйымның барлық деңгейінде ашықтықты, жауапкершілікті, өкілеттікті және командалық жұмысты қолдайды. Байланыс стимуляторы ретінде CFR-лер OKR-ді жандырып, оларды орбитаға шығарады; бұл — маңызды нәрселерді өлшеудің толыққанды жүйесі. Олар Энди Гроувтың инновациялық әдісінің бүкіл тереңдігі мен қуатын қамтиды. Олар OKR-ге адамдық дауыс береді.
«Бұл екеуінің некесі — міне, нағыз жеңіс осында», — дейді BetterWorks бас директоры Даг Деннерлайн. «Егер сөйлесу тек мақсатқа жеттің бе, жоқ па дегенмен шектелсе, сіз контексті жоғалтасыз. Маңызды сұрақтарды анықтау үшін сізге тиімділікті үздіксіз басқару қажет: Мақсат оны қойған кездегі ойлағаныңыздан қиынырақ болды ма? Ол бастапқыда дұрыс мақсат болды ма? Ол ынталандырады ма? Өткен тоқсанда жақсы нәтиже берген екі-үш нәрсеге күш салуымыз керек пе, әлде бағытты өзгерту (pivot) уақыты келді ме? Сіз бұл түсініктерді бүкіл ұйымнан жинауыңыз керек.
Екінші жағынан, егер сізде мақсат болмаса, онда не туралы сөйлесесіз? Неге қол жеткіздіңіз және қалай? Менің тәжірибемде, адамдардың нақты және үйлестірілген мақсаттары болғанда, олар өздерін толыққанды сезінеді. Олар өз жұмысына қатысты адасып немесе күмәнданып жүрмейді; олар өз істерінің ұйымға қалай көмектесетінін көре алады».
Тағы бір футбол аналогиясын қолдансақ: айталық, мақсаттар (objectives) — бұл қақпа бағаналары, сіз ұмтылатын нысана, ал негізгі нәтижелер (key results) — оған жету жолындағы қадамдық белгілер. Топ болып даму үшін ойыншылар мен жаттықтырушыларға ұжымдық әрекетке қажетті тағы бір маңызды нәрсе керек. CFR команданы бір ойыннан екіншісіне байланыстыратын барлық өзара әрекеттесулерді бейнелейді. Олар — дүйсенбідегі бейнежазбаларды талдау, апта ортасындағы командалық жиналыстар, ойын алдындағы кеңестер және жақсы орындалған жұмыс үшін соңғы аймақтағы мерекелеулер.
HR-ді қайта құру
Жақсы жаңалық: өзгеріс желі есуде. Fortune 500 тізіміндегі компаниялардың он пайызы ескі жылдық бағалау жүйесінен бас тартты және олардың саны артып келеді. Дәстүрге азырақ байланған сансыз кішігірім стартаптар да солай істеуде. Біз қазір әрбір HR дәстүрін қайта қарастыру қажет кезеңге жеттік. Мобильді, икемді жұмыс күші және иерархиясыз жұмыс орны осыны талап етеді.
Компаниялар жылдық бағалауды тұрақты сұхбаттармен және нақты уақыттағы кері байланыспен алмастырғанда (немесе толықтырғанда), олар жыл бойы жақсартулар жасауға көбірек мүмкіндік алады. Үйлесімділік пен ашықтық күнделікті міндетке айналады. Қызметкерлер қиындыққа тап болғанда, олардың менеджерлері белгіленген есеп беру күнін күтіп отырмайды. Олар өрт сөндірушілер сияқты ойланбастан қиын талқылауларға кіріседі.
Бұл тым оңай естілуі мүмкін, бірақ тиімділікті үздіксіз басқару әрбір адамның жетістігін арттырады. Ол тиімділікті төменнен жоғарыға дейін көтереді. Ол көшбасшылар үшін де, орындаушылар үшін де моральдық рух пен жеке даму үшін керемет нәтиже береді. Ал OKR-дің тоқсандық мақсаттарымен және қадағалау жүйесімен бірге қолданылғанда, ол одан да қуатты бола түседі.
15.1-кесте: Жылдық тиімділікті басқару және Тиімділікті үздіксіз басқару
| Жылдық тиімділікті басқару | Тиімділікті үздіксіз басқару |
|---|---|
| Жылдық кері байланыс | Үздіксіз кері байланыс |
| Өтемақымен (жалақымен) байланысты | Өтемақыдан бөлек |
| Нұсқаулық/автократиялық | Коучинг/демократиялық |
| Нәтижеге бағытталған | Процеске бағытталған |
| Әлсіздікке негізделген | Мықты жақтарға негізделген |
| Біржақтылыққа бейім | Деректерге негізделген |
Pact-тағы тиімділікті үздіксіз басқару
Вашингтонда орналасқан халықаралық сауда және даму бойынша коммерциялық емес ұйым Pact, OKR мен тиімділікті үздіксіз басқару арасындағы синергияны өз тәжірибесінен көрді. Pact директоры Тим Стаффа былай дейді:
«Біз OKR-ді қабылдадық, өйткені біздің тиімділікті басқару процесі жиірек қарқынға көшіп жатқан еді. Pact OKR-ді енгізгенде, біз жылдық бағалауды ресми түрде тоқтаттық. Біз оны менеджерлер мен қызметкерлер арасындағы жиірек кездесулер жиынтығымен алмастырдық. Іштей біз мұны "Propel" (Алға жылжыту) деп атадық. Ол төрт элементтен тұрады:
- Қызметкерлер мен олардың менеджерлері арасындағы істердің қалай жүріп жатқаны туралы ай сайынғы жеке сұхбаттар. 2. Біздің OKR-ге қатысты прогресті тоқсан сайынғы шолу. Біз отырып: "Осы тоқсанда не істемекші болдың? Не істей алдың, не істей алмадың? Неге? Не өзгерте аламыз? " — деп талқылаймыз. 3. Жарты жылдық кәсіби даму туралы сұхбат. Қызметкерлер өздерінің мансаптық траекториясы — қайда болғаны, қазір қайда екені және қайда барғысы келетіні туралы айтады. Сондай-ақ олардың менеджерлері мен ұйым бұл жаңа бағытты қалай қолдай алатынын талқылайды. 4. Үздіксіз, өздігінен ізденетін түсінік. Біз үнемі оң қолдау мен кері байланыстың ортасында жүреміз, бірақ көбіміз оны іздеуге үйренбегенбіз. Айталық, сіз командаңызға презентация жасадыңыз. Содан кейін біреу келіп: "Жақсы жұмыс! " — деді. Көбіміз: "О, керемет, рақмет", — деп өтіп кетеміз. Бірақ біз тереңірек білгіміз келеді: "Рақмет. Саған нақты не ұнады? " Идея — нақты кері байланысты нақты уақыт режимінде алу».
Бейбіт ажырасу
Тиімділікті үздіксіз басқаруға көшетін компаниялар үшін бірінші қадам анық әрі тікелей: Өтемақыны (жалақыны көтеру мен бонустарды) OKR-ден ажырату керек. Бұл өз кестесі мен күнтізбесі бар екі бөлек сұхбат болуы тиіс. Біріншісі — әдетте жыл соңында өткізілетін, өткенге қарап бағалау. Екіншісі — көшбасшылар мен орындаушылар арасындағы үздіксіз, болашаққа бағытталған диалог. Ол бес сұраққа негізделеді:
- Сен немен айналысып жатырсың? 2. Істерің қалай; OKR-лерің қалай алға жылжуда? 3. Жұмысыңа кедергі келтіретін бірдеңе бар ма? 4. (Көбірек) табысты болу үшін саған менен не қажет? 5. Мансаптық мақсаттарыңа жету үшін саған қалай даму керек?
Мен тиімділікті бағалау мен мақсаттарды толығымен үзіп тастау керек деп айтпаймын. Біреудің неге қол жеткізгені туралы деректерге негізделген қысқаша мазмұн рейтингтердегі біржақтылыққа жақсы ем бола алады. OKR адамның ең маңызды жұмысын көрсететіндіктен, олар келесі кезең үшін сенімді кері байланыс көзі болып табылады. Бірақ мақсаттар өтемақыны белгілеу үшін теріс пайдаланылса, қызметкерлер «сақтық» таныта бастайды (sandbagging). Олар қорғанысқа көшеді; таңғажайып нәтижелерге ұмтылуды тоқтатады. Сынақтардың жоқтығынан олар жалыға бастайды. Бұдан бәрінен де ұйым зардап шегеді.
Айталық, А қызметкері өте өршіл мақсаттар қойып, олардың 75 пайызына қол жеткізді. Оның бұл керемет нәтижесі бонустың 100 пайызына немесе тіпті 120 пайызына лайық па? Ал Б қызметкері өз нәтижелерінің 90 пайызына жетті, бірақ менеджері оның өзін қинамағанын және команданың бірнеше маңызды жиналыстарын елемегенін біледі. Ол А қызметкеріне қарағанда көбірек бонус алуы керек пе?
Қысқа жауап — жоқ, егер сіз бастамашылдық пен моральдық рухты сақтағыңыз келсе.
Google-да, Ласло Боктың айтуынша, OKR (Objectives and Key Results — мақсаттар мен негізгі нәтижелер) өнімділікті бағалаудың үштен бірін немесе одан аз бөлігін құрайды. Олар кросс-функционалды топтардың (әр түрлі бөлім мамандарынан құралған топ) кері байланысы мен, ең бастысы, контекстке жол береді. «Мақсат қою жүйесі болса да, мақсаттарды қате белгілеу әрқашан мүмкін», — дейді Ласло. «Мүмкін, нарықта күтпеген жағдай орын алар немесе клиент жұмыстан кетіп, кенеттен бәрін нөлден бастауға тура келер. Осының бәрін ескеруге тырысу керек». Google мақсаттар бойынша алынған шикі баллдарды өтемақы туралы шешімдерден бөлек ұстауға мұқият мән береді. Олардың OKR көрсеткіштері іс жүзінде әр циклден кейін жүйеден өшіріліп отырады!
Күрделі адам мінез-құлқына арналған формула әлі ойлап табылған жоқ, себебі дәл осы жерде адамның пайымдауы қажет болады. Қазіргі жұмыс орнында OKR мен өтемақы әлі де «дос» бола алады. Олар ешқашан байланысын үзбейді. Бірақ олар енді бірге тұрмайды және солай болғаны әлдеқайда сауаттырақ.

Компаниялар үздіксіз өнімділікті басқаруға көшкен сайын, OKR мен <span data-term="true">CFR</span> (Conversations, Feedback, Recognition — әңгімелесу, кері байланыс және тану) өтемақы мен ресми бағалаудан негізінен тәуелсіз болады.
Әңгімелесулер
Питер Друкер менеджерлер мен олардың тікелей бағыныштылары арасындағы тұрақты жеке кездесулердің (бетпе-бет сөйлесулер) құндылығын алғашқылардың бірі болып атап өтті. Энди Гроув менеджер уақытының тоқсан минуты «бағыныштының жұмыс сапасын екі аптаға арттыра алады» деп есептеді. Әдеттегідей уақыттан озып жүретін Энди Intel-де жеке кездесулерді міндетті етті. Кездесудің мақсаты, ол жазғандай:
«... өзара оқыту және ақпарат алмасу болып табылады. Нақты мәселелер мен жағдайлар туралы сөйлесу арқылы басшы бағыныштыға өз дағдылары мен ноу-хауын үйретеді, мәселеге келу жолдарын ұсынады. Сонымен бірге бағынышты басшыға өзінің не істеп жатқаны және нені уайымдайтыны туралы толық ақпарат береді. . . . Жеке кездесудің негізгі түйіні: оны бағыныштының кездесуі ретінде қарастыру керек, оның күн тәртібі мен өңін сол белгілейді. . . . Басшы ол жерде үйрену және коучинг жүргізу үшін болады. »*
Басшы сонымен қатар жеке кездесулер кезінде ашық әңгімелерді (heart-to-heart) ынталандыруы керек, өйткені бұл бағыныштыға әсер ететін жұмысқа қатысты нәзік және терең мәселелерді анықтауға арналған тамаша формат. Ол өз өнімділігіне риза ма? Қандай да бір сәтсіздік немесе кедергі оны мазалай ма? Ол бара жатқан бағытына күмәндана ма?
Жиі әңгімелесулерді қадағалауға және үйлестіруге арналған заманауи құралдардың арқасында Гроувтың қағидалары бұрынғыдан да өзекті. * Тиімді жеке кездесулер күнделікті жұмыстың беткі қабатынан тереңірек үңіледі. Олар қажеттілікке байланысты апта сайыннан тоқсан сайынға дейінгі белгілі бір ырғаққа ие. BetterWorks компаниясының жүздеген кәсіпорындармен жұмыс істеу тәжірибесіне сүйене отырып, менеджер мен қызметкер арасындағы әңгімелесудің бес маңызды саласы анықталды:
[Мақсат қою және рефлексия], мұнда қызметкердің алдағы циклге арналған OKR жоспары белгіленеді. Талқылау жеке мақсаттар мен негізгі нәтижелерді ұйымдық басымдықтармен қалай жақсы үйлестіруге болатынына бағытталған. [Прогресс туралы ағымдағы жаңартулар], қызметкердің нақты уақыт режиміндегі ілгерілеуі туралы қысқаша және деректерге негізделген тексерулер, қажет болған жағдайда мәселелерді шешу. [Екіжақты коучинг], қызметкерлерге өз әлеуетін ашуға, ал менеджерлерге жұмысын жақсырақ істеуге көмектесу. [Мансаптық өсу], дағдыларды дамыту, өсу мүмкіндіктерін анықтау және қызметкерлердің компаниядағы болашағы туралы көзқарасын кеңейту. [Жеңілдетілген өнімділік шолулары*], ұйымның қажеттіліктері контекстінде қызметкердің соңғы кездесуден бері неге қол жеткізгенін жинақтауға және кері байланыс алуға арналған механизм. (Бұрын атап өтілгендей, бұл әңгіме қызметкердің жылдық өтемақы/бонус шолуынан бөлек өткізіледі.)
Жұмыс орнындағы әңгімелесулер ажырамас бөлікке айналған сайын, менеджерлер «тапсырма берушілерден» мұғалімдерге, коучтарға және менторларға айналуда. Мысалы, өнім бөлімінің басшысы дизайн бойынша шешім қабылдай алмай, өнімнің шығу мерзімін қауіпке төндірді делік. Келесі атқарушы топ жиналысының алдында тиімді бас директор/коуч былай деуі мүмкін: «Осы жағдайда қалай батыл болуға болатыны туралы ойлана аласыз ба? Егер сіз ең жақсы екі нұсқаны ұсынып, бірақ өз таңдауыңызды анық білдірсеңіз қалай болады? Солай істей аласыз ба? » Егер өнім басшысы келіссе, жоспар дайын. Жағымсыз сыннан айырмашылығы, коучинг болашақтағы жақсартуларға бағытталған.
Кері байланыс
Шерил Сэндберг өзінің «Lean In: Women, Work, and the Will to Lead» атты классикалық еңбегінде былай дейді: «Кері байланыс — бұл біздің басқаларға қандай әсер қалдыратынымызды білуге мүмкіндік беретін, бақылаулар мен тәжірибелерге негізделген пікір».
OKR-дің барлық артықшылықтарын көру үшін кері байланыс процестің ажырамас бөлігі болуы тиіс. Егер сіз өз жұмысыңызды қаншалықты жақсы істеп жатқаныңызды білмесеңіз, қалай жақсара аласыз?
Бүгінгі қызметкерлер не істеу керектігін естігеннен көрі, «өкілеттілік алғысы» келеді және «шабыттанғысы» келеді. Олар менеджерлерден кері байланыс алу үшін бір жыл күткенше, өздері менеджерлерге кері байланыс бергісі келеді. Олар өз мақсаттарын жүйелі түрде талқылап, басқалармен бөлісіп, әріптестерінің прогресін бақылағысы келеді. Ашық, айқын OKR-лер барлық тараптан жақсы сұрақтардың туындауына түрткі болады: Мен/сіз/біз назар аударып отырған нәрселер дұрыс па? Егер мен/сіз/біз оларды орындасақ, бұл үлкен жетістік деп санала ма? Менің/біздің әлі де өсуіміз үшін қандай да бір кері байланысыңыз бар ма?
Кері байланыс өте конструктивті болуы мүмкін — бірақ ол нақты болғанда ғана.
Жағымсыз кері байланыс: «Сіз өткен аптадағы жиналысты кеш бастадыңыз, бұл ұйымдаспағандық болып көрінді».
Жағымды кері байланыс: «Сіз презентацияны тамаша өткіздіңіз. Кіріспедегі оқиғаңызбен олардың назарын бірден аудардыңыз және соңында келесі әрекеттерді атап өткеніңіз өте ұнады».
Дамып келе жатқан ұйымдарда кері байланыс әдетте HR бөлімімен басқарылады және жиі жоспарлы болады. Кемелденген ұйымдарда кері байланыс аяқ асты (ad hoc), нақты уақыт режимінде және көп бағытты болады, бұл ұйымның кез келген жеріндегі адамдар арасындағы ашық диалог. Егер біз Uber жүргізушілерін бағалай алсақ (және керісінше), тіпті Yelp-те бағалаушыларды бағалай алсақ, неге жұмыс орны менеджерлер мен қызметкерлер арасындағы екіжақты кері байланысты қолдамайды? Бұл адамдардың өз басшыларына: «Мен табысты болуым үшін сізге менен не керек? Ал енді маған сізден не керек екенін айтайын», — деп айтуына керемет мүмкіндік.
Көп жылдар бұрын қызметкерлер өз дауыстарын кеңседегі ұсыныстар жәшігіне қол қойылмаған жазбаларды тастау арқылы жеткізетін. Бүгінде озық компаниялар бұл жәшікті кез келген уақытта қолжетімді, анонимді кері байланыс құралдарымен алмастырды: жылдам қызметкерлер сауалнамасынан бастап, анонимді әлеуметтік желілерге және тіпті жиналыстар мен оны ұйымдастырушыларды бағалауға арналған қолданбаларға дейін.
Әріптестер арасындағы (немесе 360 градустық — қызметкерді әр тараптан бағалау) кері байланыс үздіксіз өнімділікті басқарудың қосымша құралы болып табылады. Ол анонимді, жария немесе орташа болуы мүмкін. Кері байланыс қызметкерлердің мансаптық өсуіне көмектесу үшін жасалған ба? (Егер солай болса, ол жеке адамға жіберіледі. ) Әлде ол ұйымдағы проблемалы аймақтарды анықтауға арналған ба? (Мұнда ол тікелей HR-ге кетеді. ) Мұның бәрі контекст пен мақсатқа байланысты.
Топтар арасындағы байланысты нығайту арқылы әріптестердің кері байланысы әсіресе кросс-функционалды бастамаларда құнды. Көлденең байланыс ашылған кезде, ведомствоаралық командалық жұмыс жаңа нормаға айналады. OKR-лер 360 градустық кері байланыспен біріктірілгенде, «силос» (бөлімдердің бір-бірінен оқшаулануы) өткеннің сарқыншағына айналады.
Тану
Бұл CFR-дің ең аз бағаланатын және ең аз түсінілетін құрамдас бөлігі. Алтын сағаттар жай ғана ұзақ жұмыс істегені үшін берілетін аңсаған марапат болған күндер өтті. Заманауи тану өнімділікке негізделген және көлденең болады. Ол меритократияны (лайықтыларды бағалау жүйесі) көпшіліктің күшімен (crowdsource) жүзеге асырады. JetBlue құндылықтарға негізделген, әріптестер арасындағы тану жүйесін енгізгенде және басшылар бұрын назардан тыс қалған адамдарды байқай бастағанда, қызметкерлердің қанағаттану көрсеткіштері екі есеге жуық өсті.
Үздіксіз тану — қызметкерлерді жұмысқа тартудың күшті драйвері: «Бұл жұмсақ көрінгенімен, «рахмет» айту — белсенді ұйымшыл топ құрудың ерекше құралы. . . . «Жоғары тану» мәдениеті бар компанияларда қызметкерлердің өз еркімен жұмыстан кетуі тану мәдениеті нашар компанияларға қарағанда 31 пайызға төмен». Міне, оны енгізудің кейбір жолдары:
[Әріптестер арасындағы тануды енгізіңіз.] Қызметкерлердің жетістіктері әріптестері тарапынан жүйелі түрде танылса, алғыс айту мәдениеті қалыптасады. Zume Pizza-да жұма күнгі жалпы жиналыс ұйымдағы кез келген адамның керемет іс жасаған кез келген басқа адамға арнаған ерікті, редакцияланбаған алғыс сөздерімен (shout-outs) аяқталады. [Нақты критерийлерді белгілеңіз.] Адамдарды іс-әрекеттері мен нәтижелері үшін таныңыз: арнайы жобаларды аяқтау, компания мақсаттарына қол жеткізу, компания құндылықтарын көрсету. «Айдың үздік қызметкері» атауын «Ай жетістігі» деп өзгертіңіз. [Тану оқиғаларымен бөлісіңіз.] Ақпараттық бюллетеньдер немесе компания блоктары жетістіктің мәнін ашатын оқиғаларды ұсына алады, бұл тануға көбірек мағына береді. [Тануды жиі және қолжетімді етіңіз.] Кішігірім жетістіктерді де атап өтіңіз: мерзімді орындау үшін жасалған қосымша күш, ұсыныстың ерекше өңделуі, менеджер кәдімгі нәрсе деп қабылдауы мүмкін ұсақ-түйектер. [Тануды компания мақсаттары мен стратегияларымен байланыстырыңыз.] Тұтынушыларға қызмет көрсету, инновация, командалық жұмыс, шығындарды азайту — кез келген ұйымдық басымдықты уақтылы айтылған алғыспен қолдауға болады.
OKR платформалары әріптестер арасындағы тану үшін арнайы жасалған. Тоқсандық мақсаттар кері байланыс пен тану ең құнды болып табылатын салаларды қайта-қайта анықтайды. Ашық OKR-лер әріптестерге үлкен жеңістерді де, кішігірім жетістіктерді де бірдей тойлауды табиғи етеді. Барлығы назар аударуға лайық.
Топтар мен бөлімдер осылайша байланыса бастағанда, көбірек адамдар қосылады және тану механизмі бүкіл компанияны жандандырады. Лауазымына немесе бөліміне қарамастан, кез келген адам кез келген адамның мақсатына қолдау көрсете алады. Мынаны ескеріңіз: әрбір қолдау — OKR мен CFR-дің басты мақсаты болып табылатын операциялық кемелдікке жасалған қадам.
16
Жылдық өнімділік шолуларынан бас тарту: Adobe тарихы
Донна Моррис Атқарушы вице-президент Тұтынушылар мен қызметкерлер тәжірибесі бойынша
Алты жыл бұрын, көптеген кәсіпорындар сияқты, Adobe бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы да ескірген жылдық өнімділік шолуларының шырмауында болды. Менеджерлер әр қызметкерге сегіз сағат жұмсап, барлығының жігерін құм қылатын. Әр ақпан айында қызметкерлердің өз еркімен жұмыстан кетуі күрт өсетін, өйткені көңілі қалған қызметкерлер өз талантын басқа жерге алып кететін. Тұтастай алғанда, компания ешқандай айтарлықтай құндылық тудырмайтын механикалық процеске барлығы сексен мың менеджер сағатын — шамамен қырық толық уақытты қызметкердің жұмысына тең — жұмсады. Adobe бұлтқа негізделген жазылым бизнес-моделіне толық жылдамдықпен өтіп жатқан еді, ол жеңісті жалғастыру үшін қажет болды. Бірақ компания өз өнімдері мен тұтынушылармен қарым-қатынасын заманауи, нақты уақыт режиміне ауыстырса да, оның HR тәсілі өткенге байланған күйінде қалды.

2012 жылы Үндістанға іссапар кезінде Донна Моррис есімді Adobe басшысы дәстүрлі өнімділікті басқаруға қатысты наразылығын білдірді. Шаршағандықтан ба, ол репортерге компания жылдық шолулар мен стек-рейтингтен (қызметкерлерді өнімділігі бойынша қатаң тізіп, төменгілерді жұмыстан шығару) бас тартып, жиірек, болашаққа бағытталған кері байланысқа көшуді жоспарлап отырғанын айтып қойды. Бұл керемет идея еді. Тек бір мәселе — ол бұл мәселені HR қызметкерлерімен немесе Adobe бас директорымен әлі талқыламаған болатын.
Өзіне тән қуатпен және сендіру қабілетімен Донна компанияны көндіруге кірісті. Ол Adobe-нің ішкі желісінде (intranet) жазғандай, алдағы міндет «үлесті бағалау, жетістіктерді марапаттау және кері байланыс беру мен алу» болды. Оларды ауыр процеске біріктіру керек пе? Меніңше, жоқ. Түбегейлі басқаша ойлайтын уақыт келді. Егер біз «жылдық шолудан» бас тартсақ, оның орнына нені көргіңіз келер еді? Жетістіктерді тиімдірек шабыттандыру, ынталандыру және бағалау қалай көрінер еді? » Оның жазбасы компания тарихындағы ең көп талқыланған тақырыптардың біріне айналды.
Доннаның шынайылығы Adobe-нің үздіксіз өнімділікті басқарудың жаңа режимі — «Check-in» үшін катализатор болды. Компанияны алға жылжыту мақсатында менеджерлер, қызметкерлер және әріптестер жыл сайын бірнеше Check-in әңгімелесулеріне қатысады. HR командасына сүйенудің орнына, ұйымдағы көшбасшылар процеске жауапкершілікпен қарайды.
Жеңіл, икемді және айқын, минималды құрылымы бар және қағазбастылықсыз Check-in үш бағытқа назар аударады: тоқсандық «мақсаттар мен күтілетін нәтижелер» (Adobe-нің OKR үшін термині), тұрақты кері байланыс және мансаптық даму мен өсу. Сессияларды қызметкерлер тағайындайды және олар өтемақымен байланысты емес. Мәжбүрлі стек-рейтингтер жылдық Rewards Check-in (Марапаттауды тексеру) жүйесімен алмастырылды. Менеджерлер өтемақыны қызметкерлердің өнімділігіне, олардың бизнеске тигізген әсеріне, олардың дағдыларының тапшылығына және нарық жағдайына қарай белгілеуге үйретілген. Қатаң нұсқаулар жоқ.
2012 жылдың күзінде Check-in енгізілгеннен бері Adobe-де қызметкерлердің өз еркімен жұмыстан кетуі күрт төмендеді. CFR арқылы үздіксіз өнімділікті басқаруды енгізу арқылы Adobe бүкіл бизнес операциясын жандандырды. *
Донна Моррис: Adobe төрт негізгі құндылыққа негізделген: шынайылық, ерекшелік, инновациялық және белсенділік. Біздің ескі жылдық шолу процесі осылардың әрқайсысына қайшы келді. Сондықтан мен біздің адамдарға айттым: Егер ешқандай рейтингтер, рейтингтік кестелер және формалар болмаса ше? Оның орнына, егер сіздердің әрқайсысыңыз өздеріңізден не күтілетінін білсеңіздер және әрқайсысыңыз бағаланатын Adobe-де мансаптарыңызды өсіруге мүмкіндік болса ше?
Check-in бізге Adobe құндылықтарымен күн сайын өмір сүруге көмектесті. Жаңа процестің қалай жұмыс істейтінін түсіндіру үшін біз отыздан алпыс минутқа дейінгі веб-тренинг конференцияларын бастадық. Біз оларды алдымен аға басшыларға, содан кейін менеджерлерге, сосын қызметкерлерге тараттық. (Бізде қызметкерлердің қатысу деңгейі 90 пайызды құрады. ) Әр тоқсанда біз күтулерді белгілеуден бастап, кері байланыс беру мен алуға дейінгі Check-in-нің әртүрлі кезеңдерін қарастырдық.
Біз сондай-ақ қызметкерлердің ресурстық орталығына инвестиция салдық, ол біздің адамдарға конструктивті кері байланыс дағдыларын қалыптастыруға көмектесетін шаблондар мен бейнероликтер ұсынады. Adobe-де ашық диалог тәжірибесі жоқ көптеген инженерлер бар. Орталық оларға бұл процеске оңай бейімделуге көмектесті.
Біздің көшбасшыларымыз Check-in-де үлгі көрсетті. Олар өздерінің кері байланысқа ашық екенін және өз көзқарастарына қатысты сұрақтарға жауап беруге дайын екенін көрсетуі керек болды.
Енді біз әрбір менеджерге бизнес-көшбасшы ретінде қараймыз. Оларға негізгі ынталандырулар мен үлестер (equity) үшін бюджет бөлінеді, бұл қаржыны олар өздері дұрыс деп санағандай бөледі. Олардың өз бағыныштылары үшін шынымен жауапты екенін білуі оларға үлкен күш береді. Қызметкерлердің де процеске өз үлестерін қоса алатынын білуі де сондай маңызды. Жыл бойы тұрақты Check-in-дерді жоспарлау арқылы олар менеджерге алдыңғы әңгімелесулерден туындаған іс-шаралар мен мақсаттар бойынша ілгерілеуі, сондай-ақ даму қажеттіліктері мен өсу идеялары туралы хабарлап отырады. Енді біз тұрақты өтемақы қорларынан бас тартқандықтан, әріптестер енді бәсекелестер емес.

Адамдар өз жетістіктеріне өздері ие болғысы келеді. Олар жыл соңына дейін бағалануды күткісі келмейді. Олар жұмыс істеп жатқан кезде өздерінің қалай жұмыс істеп жатқанын және нені басқаша істеу керектігін білгісі келеді. Біздің жаңа жүйеміз бойынша, біздің қызметкерлер кем дегенде алты аптада бір рет өнімділік туралы өте нақты кері байланыс алады. Бірақ іс жүзінде бұл апта сайын болады. Барлығы өздерінің қай деңгейде екенін және компанияға қалай құндылық қосып жатқанын біледі. Өнімділікті басқару процесі артта қалмай, керісінше, алға жетелейді.
Check-in аясындағы кері байланыс көбінесе менеджерден қызметкерге бағытталады, бірақ оны қызметкерден менеджерге де бұруға болады: «Мен X жобасымен қиын жағдайда қалғандай сезіндім және маған көбірек қолдау қажет болды». Adobe матрицалық құрылымда болғандықтан, кері байланыс әріптестер арасында да болуы мүмкін. Мысалы, менің бөлімімде менің коммуникация бойынша серіктесім, қаржы бойынша серіктесім және заң бойынша серіктесім бар. Олар басқа адамдарға есеп берсе де, біздің арамызда тығыз байланыс бар. Біз өз күтулерімізді қарастырамыз және бір-бірімізге өнімділігіміз туралы кері байланыс береміз.
Adobe тәжірибесінен айтарым, үздіксіз өнімділікті басқару жүйесінің үш талабы бар. Біріншісі — басшылықтың қолдауы. Екіншісі — компания мақсаттарының айқындығы және олардың жеке басымдықтармен қалай үйлесетіні (біздің OKR-ге тең келетін «мақсаттар мен күтілетін нәтижелерде» көрсетілгендей). Үшіншісі — менеджерлер мен көшбасшыларды тиімдірек ету үшін оқытуға инвестиция салу. Біз адамдарды курстарға жібермейміз. Біз оларды онлайн-сессияларға бағыттаймыз, онда рөлдік ойындар көрсетіледі: «Сізге қиын кері байланыс беру керек пе? Міне қадамдар».
Түзетуші кері байланыс адамдар үшін қиын. Бірақ дұрыс жасалған жағдайда, бұл біреуге бере алатын ең үлкен сыйлық — өйткені ол адамдардың ой-өрісін өзгертіп, мінез-құлқын ең жақсы, құнды жаққа өзгерте алады. Біз адамдар: «Білесің бе? Қателесу — қалыпты жағдай, өйткені мен осылай ең көп өсемін», — дейтін орта қалыптастырып жатырмыз. Бұл біздің мәдени өзгерісіміздің үлкен бөлігі.
Check-in көрсеткендей, HR көшбасшылары бизнестің табысты болуы үшін жұмыс істейді. Біздің рөліміз — компанияның миссиясын орындауда барлық қатысушыларды табысты ету үшін басқа көшбасшылармен кеңесу. Жетістік формалармен, рейтингтермен және бағалармен жасалмайды. Ол адамдарды тежейтін және жолына кедергі болатын саясаттар мен бағдарламалармен жүзеге аспайды. Табыстың нақты механизмдері — бұл қабілеттерді арттыратын және адамдарға компания үшін нәтиже беруге мүмкіндік беретін механизмдер.
Adobe өнімділікті басқару жүйесі: Бұрын және Қазір

БҰРЫН: Жылдық өнімділік шолуы

ҚАЗІР: Check-in
Сипаттама | БҰРЫН | ҚАЗІР (Check-in) :--- | :--- | :--- Басымдықтарды белгілеу | Қызметкер басымдықтары жыл басында белгіленеді және жиі қайта қараламайды. | Басымдықтар менеджермен үнемі белгіленіп, түзетіліп отырады. Кері байланыс процесі | Жетістіктерді тапсыру, кері байланыс сұрау және шолуларды жазудың ұзақ процесі. | Ресми жазбаша шолусыз немесе құжаттамасыз кері байланыс пен диалогтың үздіксіз процесі. Өтемақы шешімдері | Жалақыны арттыру мен үлесті анықтау үшін әрбір қызметкерді бағалау мен рейтингтеудің ауыр процесі. | Ресми рейтинг немесе рейтингтік кесте жоқ: менеджер өнімділікке негізделіп жыл сайын жалақы мен үлесті анықтайды. Кездесулер ырғағы | Кері байланыс сессиялары жүйесіз және бақыланбайды. Жыл соңында, өнімділік шолуларымен тұспа-тұс келетін өнімділіктің күрт артуы. | Кері байланыс әңгімелесулері тоқсан сайын күтіледі, үздіксіз кері байланыс нормаға айналады. Жыл бойы үздіксіз талқылаулар мен кері байланысқа негізделген тұрақты өнімділік. HR тобының рөлі | HR тобы барлық қадамдардың орындалуын қамтамасыз ету үшін құжаттар мен процестерді басқарды. | HR тобы қызметкерлер мен менеджерлерді конструктивті әңгімелесулер жүргізуге дайындайды. Оқыту және ресурстар | Коучинг пен ресурстар HR серіктестері арқылы басқарылды, олар әрқашан барлығына жете алмайтын. | Орталықтандырылған Қызметкерлердің ресурстық орталығы кез келген уақытта көмек пен жауаптар береді.
Қызмет көрсету бизнесі үшін өзін маңызды сезінетін және ұйымда қалғысы келетін белсенді қызметкерлерден құнды ештеңе жоқ. Қызметкерлердің кетуі қымбатқа түседі. Ең жақсы кадрлық ауысым — бұл ішкі ауысым, мұнда адамдар басқа жаққа кетпей, сіздің кәсіпорында мансабын өсіреді. Адамдар «көшпенді» болуға жаратылмаған. Оларға тек өздерінің нақты әсер ете алатынын сезінетін жер табу керек. Adobe-де Check-in осыны жүзеге асыруда.
17
Күн сайын жақсырақ пісіру: Zume Pizza тарихы
Джулия Коллинз және Алекс Гарден Негізін қалаушылар және тең бас директорлар
Көріп отырғанымыздай, OKR мен CFR — бұл жоғары өнімділік пен экспоненциалды өсудің дәлелденген құралдары. Олар сондай-ақ нәзік, ішкі, күнделікті әсерлерге ие — мысалы, жақсырақ басшыларды тәрбиелеу немесе онша белсенді емес қызметкерлерге жарқырап көрінуге мүмкіндік беру. Операциялық кемелдікке баратын ұзақ және талапты жолда олар ұйымдарға күн сайын жақсаруға көмектеседі. Көшбасшылар жақсырақ коммуникатор мен мотиваторға айналады. Қызметкерлер тәртіпті, қатаң ойлайтын мамандар болып өседі. Мағыналы әңгімелесулер мен кері байланыспен сусындаған кезде, құрылымдық мақсат қою адамдарға шектеулермен күресуді ғана емес, сол шектеулер аясында жұмыс істеуді де үйретеді — бұл әсіресе кішігірім, кеңейіп жатқан кәсіпорындар үшін өте маңызды сабақ.
Zume Pizza оқиғасы осы ішкі динамиканы айқын көрсетеді. Бұл саланың алпауыттарымен бәсекелесу үшін <span data-term="true">OKRs</span> (мақсаттар мен негізгі нәтижелер) және <span data-term="true">CFRs</span> (сөйлесулер, кері байланыс және тану) жүйесін, сонымен қатар бірнеше роботтарды қолданатын стартап туралы хикая.
Біраз уақыттан бері АҚШ-тың 10 миллиард долларлық пицца жеткізу нарығын үш ұлттық желі бақылап келді: Domino’s, Pizza Hut және Papa John’s. Олардың пиццалары таңсық дүние емес, бірақ брендтері жақсы қалыптасқан және ауқым үнемділігінің үлкен артықшылығына ие. 2016 жылдың көктемінде Zume Pizza Кремний алқабындағы оқшауланған бетон бункерде өз жұмысын бастағанда, күмәнмен қараушылар өте көп болды. «Роботтандырылған, қолөнер пиццасы» Батыс жағалаудың кезекті бір жарнамалық айласы ретінде келемежге ұшырады. Сәттілікке жету мүмкіндігі өте аз көрінген еді.
Екі жылдан кейін Zume әлемдік деңгейдегі пиццаны бәсекеге қабілетті бағамен ұсына отырып, сол болжамдарды жоққа шығаруда. Компания қайталанатын жұмыстарды машиналарға тапсырып, өз қызметкерлерін көбірек құн қосатын шығармашылық жұмыстарға босатты. Қол еңбегінен үнемделген қаражат жоғары сапалы ингредиенттерге жұмсалады: ГМО-сыз ұннан жасалған қамыр, органикалық өсірілген қызанақтар, жергілікті көкөністер және пайдалы әдіспен өңделген ет. Нәтижесінде — дәмдірек әрі денсаулыққа пайдалы пицца, ол тапсырыс бергеннен кейін небәрі бес минут ішінде ыстық күйінде жетеді.
Онлайн немесе мобильді қолданба арқылы берілген тапсырыстар Zume-нің конвейеріне түскенде, роботтар қамырды жайып, пішін береді, соусты жағады және пиццаны 800 градустық пешке қауіпсіз түрде сырғытады. Робототехника дамыған сайын, компания ірімшік пен қоспаларды қосудан бастап, жартылай піскен пиццаларды алгоритммен басқарылатын, «жолда пісіретін» жүк көліктеріне тиеуге дейінгі бүкіл процесті автоматтандыруды жоспарлап отыр. (Болашақта бұл жүк көліктерінің жүргізушісіз болу мүмкіндігі де жоғары).
Іске қосылғаннан кейін үш ай ішінде Zume жергілікті сауда аймағында нарықтың 10 пайызын иеленді. 2018 жылы ол Шығанақ аймағындағы пицца <span data-term="true">олигополиясын</span> (нарықты санаулы алпауыттардың билеуі) ыдырата бастады. Көп ұзамай ол Батыс жағалауға, содан кейін ұлттық деңгейге шығады; 2019 жылға қарай негізін қалаушылар шетелге шығуды жоспарлап отыр. «Біз тағам саласындағы Amazon боламыз», — дейді Zynga Studios президенті болып жүргенде OKR-мен алғаш танысқан негізін қалаушылардың бірі Алекс Гарден.

Zume негізін қалаушылар Джулия Коллинз бен Алекс Гарден өздерінің «жолда пісіретін» пицца жүк көлігімен бірге.
Сіз Дәуітке (David) қарсы шыққан Ғалият (Goliath) болғанда, уақыт пен мүмкіндік өте маңызды. Мақсатсыз жұмысқа немесе бір арнаға тоғыспаған ұжымға жол жоқ. Zume жетекшілері айтқандай, OKR олардың жас компаниясына өздері болжай алмаған деңгейде гүлденуге көмектесті.
Джулия Коллинз: Басында Zume тек екеуміздің басымызда болды. Егер Алекс екеумізге кез келген сұрақ қойсаңыз, біз бірдей жауап беретінбіз; біз бірге көп уақыт өткізгендіктен, бәрі сөзсіз түсінікті еді. Екі адам үшін бұл жақсы жұмыс істейді. Біздің техникалық директорымыз қосылып, біз «үш ірімшік» болғанда да, бәрі тамаша болды. Бірақ моцарелла, романо және проволонеге пармезан-реджаноны қосқанда, бірдеңе өзгерді. Бізде жеті адам болған кезде, егер бізден: «Бүгінгі орындауымыз керек ең басты шаруа не? » — деп сұрасаңыз, сегіз түрлі жауап алатын едіңіз.

Zume Pizza роботы жұмыс үстінде.
Біз LiquidPlanner деп аталатын жобаларды басқару бағдарламасынан, яғни «сарқырама» (жобаны қатаң кезектілікпен орындау) әдістемесінен бастадық. Бұл біздің ас үйімізді құруға қатты көмектесті. Алдымен бетон құйып, кепкенін күтесіз; содан кейін эпоксидті жағасыз және оның кепкенін күтесіз; содан кейін оны жауып, тоңазытқыш қорабын орнатасыз, солай ма? Желілік процесс үшін бұл керемет.
Бірақ 2016 жылдың маусымына қарай, іске қосуға дайындалып жатқанда, Zume күрделірек кәсіпорынға айналды. Бізде 16 тұрақты қызметкер, сонымен қатар ас үйдің тағы отыз шақты жұмысшысы мен біздің пиццаны жеткізетін таптырмас адамдар — «пилоттар» болды. Біз ауқымды өндіріске, роботтарды интеграциялауға, бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеуге және мәзір жасауға кірістік... Сонда «сарқырама» әдісінің ағыны бәсеңдей бастады. Бір уақытта тым көп нәрсе болып жатты және олар бір-біріне тығыз байланысты еді. Бізге икемді болу керек екенін түсіндік, инженерлеріміз әр таң сайын өздерінің екі апталық спринттері (қысқа мерзімді қарқынды жұмыс кезеңі) үшін JIRA бағдарламасына жүгінетін. Бірақ JIRA да, LiquidPlanner да мына бір үлкен сұраққа жауап бере алмады: Қазір ең маңызды іс қайсы?
Zume-нің ең үлкен байлығы — біздің талантты және шығармашыл ұжымымыз. Егер оларды өз еркіне қалдырсақ, олар өздері маңызды деп санаған іске кірісетін еді. Олардың идеялары жиі жақсы болатын, бірақ әрқашан бір мақсатқа бағыттала бермейтін. Біз OKR-ді жұмыс циклінің басында, алғашқы пицца шыққаннан кейін үш аптадан соң енгіздік, өйткені әрбір қызметкер біздің басты басымдықтарымызды білуін қаладық. Бастапқыда маңызды міндеттердің орындалуына көз жеткізу үшін, Алекс екеуміз 100 пайыздық «жоғарыдан төмен» бағыттау стандартын орнаттық. Алғашқы екі OKR циклі үшін мақсаттарды екеуміз жасадық. Болашақта, аман қалу мәселесі сейілген сайын, біз бұл тізгінді сәл босатамыз.
Шындыққа қол жеткізу
Алекс Гарден: OKR-дің айқын құндылығын жоққа шығару қиын, мысалы, олар ұйымды басшылықтың шынайы амбицияларымен қалай байланыстыратыны. Бірақ Zume сияқты жас компаниялар үшін көбіне ескерілмейтін маңызды жанама құндылық бар. OKR — басшылар мен менеджерлер үшін керемет оқу құралы. Олар сізге бизнесіңізді қолда бар шектеулер аясында басқаруды үйретеді. Шектерді кеңейту маңызды, бірақ шектеулер — бұл шындық. Әркім ресурстардың шектеулілігіне тап болады: уақыт, ақша, адамдар. Ұйым неғұрлым үлкен болса, соғұрлым энтропия (жүйедегі ретсіздік пен энергияның шашырауы) көп болады — бұл термодинамика сияқты. Мен Microsoft-тың Xbox Live бөлімінде бас менеджер болған кезімде көреген басшылармен жұмыс істедім. Бірақ біз көшбасшылардың қалауы мен ұйымның мүмкіндіктері арасындағы сәйкессіздіктен қиналдық. «Қалай» және «не істеу керек» деген сұрақтар маған және басқа бөлімше қызметкерлеріне қалдырылатын. Біздің міндетіміз — тым ауқымды миссия үшін іс жүзінде мүмкін емес тапсырманы орындау болатын. Егер бізде басынан бастап дұрыс құрылған мақсат қою процесі болғанда, бұл бәрімізді көптеген қиындықтардан құтқарар еді.
Ескі мектептің бизнес модельдері сіз жоғарылаған сайын атқарушы рөліңіз дерексіз бола түсетінін айтады. Орта буын менеджерлері сізді күнделікті жұмыстан қорғап, үлкен мақсаттарға назар аударуға мүмкіндік береді дейді. Бәлкім, бұл баяу дәуірде жұмыс істеген шығар. Бірақ менің тәжірибемде, егер жоғарыдағы адамдар діни сенім сияқты шексіз берілмесе, OKR тиімді болмайды. Ал үгіт-насихат жүргізу — қиын және алғыссыз жұмыс. Бір жылға созылуы мүмкін үйрену кезеңінде қызметкерлеріңіз сізді онша ұнатпауы мүмкін. Бірақ бұл соған тұрарлық.
Жақсырақ тәртіп
Джулия: Егер біз OKR-дің ішкі құндылығы туралы айтатын болсақ, бәрінен бұрын бұл — біздің тең директорлар ретіндегі бойымызға сіңіретін тәртібіміз.
Алекс: Олар бізді іс жүзінде неге қол жеткізе алатынымыз туралы ойлануға және осы көзқарасты басқарушы команда мен олардың ұжымдарына сіңіруге үйретеді. Мансабыңыздың басында жеке орындаушы болғанда, сіз жұмысыңыздың көлемі мен сапасы бойынша бағаланасыз. Содан кейін бір күні кенеттен менеджер боласыз. Сіз жақсы жұмыс істеп, барған сайын көбірек адамды басқарасыз делік. Енді сізге істеген жұмысыңыздың көлемі үшін емес, қабылдаған шешімдеріңіздің сапасы үшін ақы төленеді. Бірақ ешкім сізге ережелердің өзгергенін айтпайды. Қиындыққа тап болғанда: «Мен жай ғана қаттырақ жұмыс істеймін, мені осы деңгейге жеткізген осы еді ғой», — деп ойлайсыз.
Негізінде сіз интуицияға қайшы әрекет етуіңіз керек: бір сәт тоқтап, артық шуды өшіріңіз. Алдыңызда не тұрғанын анық көру үшін көзіңізді жұмыңыз, содан кейін ұйымның қажеттіліктеріне қарай өзіңіз бен командаңыз үшін ең жақсы жолды таңдаңыз. OKR-дің кереметі — олар ойлану (рефлексия) процесін ресімдейді. Кем дегенде тоқсанына бір рет олар қызметкерлерді тыныш жерде отырып, өз шешімдерінің компания мақсаттарына қаншалықты сәйкес келетінін қарастыруға мәжбүрлейді. Адамдар ауқымды (макро) деңгейде ойлай бастайды. Олар нақтырақ және дәлірек болады, өйткені сіз OKR туралы тоқсан беттік диссертация жаза алмайсыз. Сіз үштен беске дейінгі мақсатты және олардың қалай өлшенетінін нақты таңдауыңыз керек. Содан кейін біреу келіп: «Жарайды, сен менеджерсің», — деген күн туғанда, сіз менеджер сияқты ойлап үйреніп қоясыз. Бұл өте маңызды.
Көптеген стартаптар құрылымдық мақсат қоюға асықпайды: «Бізге бұл керек емес. Біз өте жылдамбыз. Біз бәрін жолда шешеміз». Және олар жиі шешеді де. Бірақ меніңше, олар компания өспей тұрып адамдарды басшы болуға үйрету мүмкіндігін жіберіп алады. Егер бұл дағдылар ерте қалыптаспаса, екі жағдайдың бірі болады: сәтсіз компаниялар басшылық команданың мүмкіндігінен асып өседі де, өледі. Сәтті компаниялар команданың қабілетінен асып өседі де, команда ауыстырылады. Бұл екеуі де өкінішті нәтиже. Ең дұрыс жол — адамдарды басынан бастап, олардың бөлімінде тек бір ғана адам болған кезде-ақ лидер сияқты ойлауға үйрету.
Осылайша, OKR сіздің адамдарыңызды шыңдайды. Олар мықтырақ басшыларды қалыптастырады және жаңадан бастаушылардың қателіктерін болдырмауға көмектеседі. Олар өте үлкен компанияның қатаңдығы мен ырғағын өте кішкентай компанияның негізіне енгізеді. Біз Zume-де OKR-ді енгізгенде, ең алғашқы пайдасы процестің өзі болды. Адамдарды бизнес туралы ойлануға — ойлы, ашық және өзара байланысты түрде — мәжбүрлеудің қарапайым актісі олардың өнімділігін айтарлықтай жеделдетті.
Жақсырақ қатысу
Алекс: OKR екіұштылықты жояды. Мұны істегенде, кейбір адамдар: «Мен бұл үшін келген жоқпын, мен кетемін», — деп айтады. Бірақ басқалары: «Мен шабыттандым, өйткені ақыры біздің не істемекші екенімізді білдім», — дейді. Қалай болғанда да, айқындық пайда болады. Қалғандар үшін сіз жұмысқа араласудың негізін қаладыңыз. Бәрі миссияға сенді. Егер бүкіл команда бірге ойнамаса, командалық спорт жұмыс істемейді.
Джулия: Адамдар OKR процесімен танысқан сайын, ол табиғи түрде көбірек ұжымдық сипатқа ие болады. 2016 жылдың үшінші тоқсанында Алекс екеуміз компанияның басты OKR-лерін жаздық, ал бөлім басшылары біздің кейбір негізгі нәтижелерімізді өздерінің мақсаттарына айналдырды. Біз оларды жай ғана сатылап төмен түсірдік. Төртінші тоқсанда екеуміз әлі де компания мақсаттарын жаздық, бірақ біздің команда араласып, оларды жоғарыдан бастап негізгі нәтижелермен (KR) толықтырды, бұл керемет болды. Олар шығармашылық рөл атқарды және OKR жақсара түсті. Біздің мақсаттарымыз әлі де өршіл болды, бірақ адамдар олардың шынайы екенін сезінді.
Zume өзінің негізгі технологиясын «жолда пісіру» деп атайды. Бұл біз саланы өгертетін және тұтынушыларымыз үшін ең үлкен қуаныш сыйлайтын сала. Төртінші тоқсанда компанияның басты мақсаты — біздің «дәулерімізді», яғни күрделі логистикалық және тапсырысты болжау жүйесіне қосылған 56 пеші бар 26 футтық жүк көліктерін іске қосу болды. Олар бізге онлайн тапсырыс бергеннен кейін бес минут ішінде пиццаны алгоритм бойынша аяқтауға және сіздің есігіңіздің алдына келгенде оны әлі буы бұрқыраған күйінде дайын қылуға мүмкіндік береді. Біздің өнім менеджеріміз Вайбхав Гоел біздің «жолда пісіретін» флотымыздың алғашқы тобына тапсырыс беру, үйлестіру және орындау бойынша OKR-ді иеленді. Ол өте дәл болды. Егер Вайбхав өзінің үш негізгі нәтижесіне (KR) қол жеткізсе, біз мақсатымызға жететінімізді білдік.
МАҚСАТ 250 Polaris (Маунтин-Вьюдегі бас кеңсе) үшін жүк көліктерін жеткізу флотын аяқтау.
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР 30 қарашаға дейін толық сертификатталған 126 пешті жеткізу. 30 қарашаға дейін толық сертификатталған 11 сөрені (rack) жеткізу. 30 қарашаға дейін толық сертификатталған 2 толық форматты жеткізу көлігін тапсыру.
Әр ұйымда өз ойын сенімді жеткізетін адамдар болады. Егер олар өз пікірін бірінші рет өткізе алмаса, оны қайтадан айтудан қымсынбайды. Бірақ жуастау адамдардың даусы естілмей қалуы мүмкін және олардың қажеттіліктері ескерусіз қалады. OKR құрылымы әр бөлімге тең дауыс пен салмақ береді. Ешкім үнсіз қалудан зардап шекпейді — шынында, ешкімде ондай таңдау жоқ. Сіздің мақсаттарыңыз да басқалар сияқты экранға шығарылады, оларға түсініктеме беріледі және қолдау көрсетіледі.
Мен тағы бір нәрсені қосар едім: жақсы компания әртүрлі пікірлерді бағалайды. Ол қарсылықтарды іздейді, оларды бетіне шығарудың және талқылаудың жолын табады. Біз осылайша лайықтылар билігін (меритократияны) дамытамыз.
Алекс: OKR-ді жеке орындаушыларға таратпас бұрын, біз оны екі тоқсан бойы басшылық деңгейінде сынап көрдік. Алдымен мәдениетті қалыптастыруымыз керек еді. Біздің байқағанымыз, қызық болса да, бастапқыда ең қатты күмән келтіргендер — қазіргі ең белсенді қатысушылар.
Джозеф Сузуки (маркетинг директоры): Мен мұны кезекті бір диета бағдарламасы сияқты көрдім — «осы процесті орындасаң болды, арық әрі әдемі боласың». Бұл тағы бір әкімшілік жаттығу, бухгалтерлік есеп сияқты сезілді. Бірақ OKR маған күтпеген әсер етті. Екі аптада бір рет жасалатын тексерулер (check-ins) кезінде бұл маған не істеп жатқанымды және мақсаттарым компанияның тоқсандық қажеттіліктеріне қалай сәйкес келетінін ойлауға бірнеше минут берді.
Стартапта сіз тактикалық ұсақ-түйектерге батып кетуіңіз мүмкін — әсіресе менің бөлімімде, мұнда біз көптеген рөлдерді атқарамыз. Бұл қауіпті, өйткені сіз толқынды теңізде жүзіп жүрсіз және жағаны жоғалтып алу оңай. Бірақ сол OKR медитациялары маған компасымды қайта реттеуге көмектесті: мен жалпы іске қалай үлес қосамын? Сонда бұл жай ғана кезекті есеп немесе науқан емес. Ол үлкенірек және мағыналы нәрсемен байланысады.
Жақсырақ ашықтық
Джулия: Басынан бастап бұл процесс бізді кімнің неге жауапты екенін нақтылауға мәжбүр етті. Екі қорғаушының ортасына доп түскенде, біреуі «менікі» деп айтуы керек — әйтпесе доп жерге түседі немесе екеуі бір-біріне соғылады. Бастапқыда біздің «қорғаушыларымыз» маркетинг пен өнім бөлімдері болды, бірақ Zume-нің табыс жоспарына кім жауапты еді? Екі жетекші де бізде небәрі бір айдан бері істеп жүрген. Олар тек OKR-ге ғана емес, Zume-ге де жаңа еді, ал Zume-нің өзі әлі қалыптасып жатқан болатын. Алекс екеуміз олардың түсінбеушілігін көргенде, мақсатты жаңа табыс (маркетинг) және қайталанатын табыс (өнім) деп бөлдік, содан кейін бөлім басшылары сол бағытта жұмыс істеді. Бұл маңызды әңгіме болды. Бұл тікелей мақсатпен байланысты болмаса да, OKR процесінің ерте кезеңіндегі жанама өнімі еді. Бір нәрсе нақты анықталмаса, ол бірден көрінеді. Оны өткізіп алу мүмкін емес.
Жақсырақ командалық жұмыс
Алекс: Сегіз ай ішінде біз нөлден бастап тамақ компаниясын, логистикалық компанияны, робототехника компаниясын және өндірістік компанияны іске қостық. Біз OKR-ді ұқыптылық мәдениетін сіңіру үшін оқу құралы ретінде пайдаландық. Олар сізді істеп жатқан жұмысыңыз айналаңыздағыларға қалай әсер ететіні және сіздің де оларға қалай тәуелді екеніңіз туралы рефлексті түрде ойлауға мәжбүр етеді.
Джулия: Біздің командамыз өте сан алуан. Біздің бас аспазшымыз Аарон Буткус Нью-Йорктегі шағын мейрамханалардан келген. Автопарк менеджеріміз Майк Бессони кино өндірісінде жұмыс істеген. Бізде өнім маманы мен бағдарламалық қамтамасыз ету инженері бар және әрқайсысы әртүрлі тілде сөйлеп келді. OKR біз үшін эсперанто, яғни ортақ сөздік қорымыз болды. Жеті адамнан тұратын басшылық команда әр дүйсенбіде түскі ас үстінде кездеседі және шамамен апта аралатып OKR-ді талқылаймыз. Сіз адамдардың «Тұтынушыға кім ие? » немесе «Бұл мақсатты қалай негізгі нәтижеге айналдырар едің? » деген сөздерін естисіз. Және бәрі оның не екенін түсінеді.
Әлемдегі ең дәмді пицца суық күйінде жетсе, адамдарды қуантпайды. Майк пен Ааронның тұтынушылардың қанағаттануы бойынша ортақ мақсаты бар. Майк: «Менде жеткізу радиусын кеңейту бойынша негізгі нәтиже бар, қазір ол қауіп төніп тұр», — деп айтуы мүмкін. Бәлкім, өндірістік команда көлікті дайындауда кешігіп жатқан шығар. Енді біз кешігу біздің қызмет көрсету аймағымыз бен табыс ағынымызға қалай әсер ететіні туралы ұжымдық талқылау өткіземіз. Бұл сондай-ақ біздің маркетинг жетекшісі Джо Сузукиге және оның табысты арттыру туралы OKR-іне де қатысты.
Басқа жағдайда Майк өндіріс жетекшісіне айғайлауы мүмкін еді: «Не болып жатыр, тезірек бітіре алмайсың ба? Мен мәңгі күтіп отырмын! » Оның орнына «Менің KR-іме (негізгі нәтижеме) қауіп төніп тұр» дегенде, бұл аз эмоциялы және конструктивті болады. Біздің компанияда толық үйлесімділік болғандықтан, бүкіл команда негізгі нәтижеге және оның тәуелділігіне келісіп қойған. Кінәлау жоқ, тек шешілуі керек мәселе бар. Сонымен қатар не болатынын білесіз бе? Екі жетекші де Алекс пен менен көбірек ресурс алу үшін бір-бірін қолдап шығады.
Аарон Буткус (бас аспазшы): Егер мен жаңа маусымдық пицца жасасам, оны кенеттен істей алмаймын. Маркетингке кем дегенде бір апта бұрын ескерту керек, содан кейін фото және дизайн бөлімі суретке түсіруі керек. Бұл әр бөлімге — өнім менеджерінің веб-сайтына, техникалық командаға және олардың мобильді қосымшасына әсер етеді. OKR мені назарда ұстайды және жолдан тайдырмайды. Олар мені күтіп отырғандардың бәрі үшін рецептті уақытында аяқтауыма кепілдік береді. Менің дедлайным негізгі нәтижеге енгізілген. Мен үлкен суретті анық көре аламын.
Бұл сөзсіз команда құру процесі. Ол сізге осы кішкентай, қызық қауымдастықтың бір бөлігі екеніңізді еске салады. Өз мәселелеріңізге батып кету оңай, әсіресе ас үйде жұмыс істегенде. Бірақ OKR адамдарға: «Әй, иә, біз мұнда бірге жұмыс істеп жатырмыз, біз бәрін бірге істейміз», — деп ойлауға мүмкіндік береді.
Жақсырақ сөйлесулер
Алекс: Әр екі апта сайын Zume-дегі әрбір адам өзі бағынатын адаммен бір сағаттық жеке сөйлесу өткізеді. (Джулия екеуміз бір-бірімізбен сөйлесеміз). Бұл — қасиетті уақыт. Кешігуге болмайды; тоқтатуға болмайды. Тағы бір ғана ереже бар: жұмыс туралы сөйлеспейсіз. Күн тәртібі — сіз, жеке тұлға ретінде алдағы екі-үш жылда неге қол жеткізгіңіз келеді және оны екі апталық жоспарға қалай бөлесіз. Мен үш сұрақтан бастағанды ұнатамын: Сізді не қатты қуантады? Күш-қуатыңызды не сарқып жібереді? Арманыңыздағы жұмысты қалай сипаттар едіңіз?
Содан кейін мен: «Қараңыз, мен өз күтулерімді айтқым келеді. Біріншіден, әрқашан шындықты айтыңыз. Екіншіден, әрқашан дұрыс нәрсені істеңіз. Егер сіз осы талаптарға сай болсаңыз, біз сізді әрқашан, жүз пайыз қолдаймыз. Мен сізге алдағы үш жылда келесі жеке және кәсіби мақсаттарыңызға жететініңізге жеке кепілдік беремін», — деймін. Біз осыдан бастаймыз.
Адамдар мұны жомарттық деп көруі мүмкін, бірақ бұл шын мәнінде адамдарды бизнеске қосудың және олардың жұмыстан жалықпауын қамтамасыз етудің қуатты жолы. Бұл оларға кедергілерді түсінуге мүмкіндік береді. Лидер: «Бұл мақсат сіз үшін өте маңызды сияқты, бірақ соңғы екі аптада онда үлкен прогресс болмады. Неге? » — деп айтуы мүмкін. Бұл парадоксальды болып көрінуі мүмкін, бірақ жұмысқа жатпайтын бұл кездесулер — тұрақты жұмыс нәтижелері бойынша кері байланыс алаңы. Адамдардың жеке мақсаттары туралы сөйлескенде, сіз олардың мансабында не ілгерілететіні немесе не кедергі болатыны туралы көп нәрсені білесіз.
Тұрақты, терең әңгімелер жүргізгенде, адамдардың «батареясын қуаттауына» қашан мүмкіндік беру керектігін сезесіз. Ұйым үлкен жұмыс қарқынын аяқтағаннан кейін, келесі тоқсанда қызметкерлердің жеке даму мақсаттарына бөлетін уақытын — айталық, 5 пайыздан 15 немесе 20 пайызға дейін — арттыруға болады. Бұл үлкен шығын сияқты көрінуі мүмкін, бірақ бұл компанияның келесі екі-үш тоқсандағы тиімді жұмысына негіз болады.
Жақсырақ мәдениет
Джулия: Мәдениет — бұл ұйымдағы адамдардың бәрі бір нәрсе туралы сөйлесіп жатқанына және айтылып жатқан нәрсенің мағынасы бар екеніне көз жеткізуге мүмкіндік беретін ортақ тіл. Одан бөлек, мәдениет шешім қабылдаудың ортақ негізін қалайды. Ол болмаған жағдайда, адамдар негізгі функцияларды қалай қайталанатын және ауқымды етуді білмей дал болады.
Сонымен қатар мәдениеттің асқақ деңгейі бар: құндылықтар туралы әңгіме. Біз ұйым ретінде кім болғымыз келеді? Адамдар өз жұмысы мен біздің өнім туралы не сезгенін қалаймыз? Әлемге қандай әсер еткіміз келеді?
Алекс: Zume-нің негізгі принциптері — біздің миссиямыз — біз алғаш танысқан кезде Джулияның маған телефонмен айтқан екі нәрсесі. Олар маған соншалықты әсер еткені сонша, біз оларды ас үйіміздің қабырғасына үлкен постер етіп іліп қойдық. Біріншісі: Адамдарға тамақ беру — бұл қасиетті сенім. Екіншісі: Әрбір америкалық дәмді, қолжетімді және пайдалы тағамға құқылы.
Міне, біздің миссиямыздан туындаған OKR:
МАҚСАТ Тұтынушыларды қуанту.
ЕГЖЕЙ-ТЕГЖЕЙІ Адамдарды тамақтандыру — бұл қасиетті сенім. Сол сенімді сақтау үшін біз ең жақсы тұтынушылық қызмет пен ең жақсы тағам сапасын ұсынуымыз керек. Бизнес ретінде табысқа жету үшін, біз тұтынушыларымыздың біздің қызметімізге және өнімімізге риза болғаны соншалық, олардың көбірек пиццаға тапсырыс беруден және достарына бұл тәжірибе туралы мақтаудан басқа амалы қалмауына көз жеткізуіміз керек.
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР Net Promoter Score (тұтынушылардың адалдық индексі) 42 немесе одан жоғары.
Тапсырыс рейтингі 4.6/5.0 немесе одан жоғары.
Соқыр дәм тату тестінде (blind taste test — өнім маркасын көрсетпей дәм татқызу) тұтынушылардың 75%-ы Zume өнімін бәсекелестерден артық көреді.
Жулия: Біздің миссиямыз күнделікті қабылданатын көптеген шешімдерді айқындайды. Пиццаға аздап тұз қоса салу немесе ең жаңа піскен помидорларды іздеп әуре болмай, соусқа аздап қант қоса салу өте оңай болар еді. Бұл — ұйымның ішіне біртіндеп еніп, сенің кім екеніңді жоққа шығаратын байқалмайтын, зиянды ымыралар.
Әрбір жаңа қызметкер онбординг (onboarding — жаңа қызметкерді ұжымға бейімдеу процесі) аясында миссия мен құндылықтар бойынша тренингтен өтеді. Алекс екеуміз адамдардан не күтетінімізді ашық айтамыз. Бұл айқындық бізді ұйым ретінде де, жеке тұлға ретінде де жоғары жауапкершілікке итермелейді. Бізде «ең жақсы идея жеңеді» мәдениеті қалыптасқан, сондықтан кез келген адам кез келген адамға, соның ішінде бас директорға да (CEO) ескерту жасай алады.
Алекс: Әсіресе бас директорға ескерту жасау — бұл ең жақсы ескерту. Кімде-кім бізге ашық форумда қарсы шықса, біз міндетті түрде тоқтап, сол адамның өз ойын айтқаны қаншалықты әсерлі екенін ерекше атап өтеміз. Біз мұны адамдардың өз ойын еркін айтуына жағдай жасау үшін әдейі асыра көрсетеміз.
Мықты Көшбасшылар
Жулия: Мен өз уақытымда көптеген мықты көшбасшылармен жұмыс істедім. Олардың бәрі әртүрлі болғанымен, ортақ бір қасиеті — суыққанды, сергек жинақылығы болды. Егер олармен жиырма минут отырсаңыз, олардың ойының қаншалықты анық әрі жүйелі екенін байқайтынсыз. Олар не істеу керектігін нақты ажырата алатын. Қаржы іздеу, роботтармен пицца жасау және асүйлер салу барысында контекстің өте жылдам ауысуы орын алады. Кейде бұл бейберекетсіздік сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ компанияңның мақсаттарын өз тегің сияқты жақсы білгенде, бұл өте тыныштандырады. OKR-лер маған жинақы, ойы таза көшбасшы болуға көмектеседі. Жағдай қаншалықты қиындаса да, мен әрқашан ең маңызды нәрсеге қайта орала аламын.
18 Мәдениет
Сізге кішкентай және инновациялық идеяларды қолдайтын мәдениет керек. — Джефф Безос
Мәдениет, халық айтқандай, стратегияны таңғы ас орнына жеп қояды. Бұл — біздің ұстанымымыз; жұмысқа мән беретін де осы. Көшбасшылар мәдениетке ерекше мән береді. Құрылтайшылар компания өскен сайын оның мәдени құндылықтарын қалай қорғауға болатынын сұрайды. Ірі компаниялардың басшылары мәдениетті өзгерту құралы ретінде OKR мен CFR-ге жүгінеді. Жұмыс іздеушілер мен мансап құрушылардың саны артып келе жатқандықтан, олар үшін басты критерий — мәдени сәйкестік болып табылады.
Осы кітаптан көргеніңіздей, OKR — көшбасшылардың басымдықтары мен түсініктерін жеткізетін нақты құрал. CFR (Conversations, Feedback, Recognition — әңгімелесу, кері байланыс және тану) бұл басымдықтар мен түсініктердің берілуін қамтамасыз етеді. Бірақ мақсаттарға вакуумда қол жеткізу мүмкін емес. Дыбыс толқындары сияқты, оларға да орта қажет. OKR және CFR үшін бұл орта — ұйымның мәдениеті, оның ең қымбат құндылықтары мен сенімдерінің тірі көрінісі.
Сонымен, сұрақ туындайды: Компаниялар жағымды мәдениетті қалай анықтайды және құрады? Менде қарапайым жауап болмаса да, OKR және CFR оның жоспарын ұсынады. Командаларды ортақ мақсаттарға бағыттап, содан кейін оларды жеңіл, мақсатқа бағытталған байланыс арқылы біріктіру арқылы OKR және CFR ашықтық пен жауапкершілікті — тұрақты жоғары өнімділіктің негізгі тіректерін — қалыптастырады. Салауатты мәдениет пен құрылымдалған мақсат қою бір-біріне тәуелді. Олар операциялық кемелдікке ұмтылудағы табиғи серіктестер.
Энди Гроув бұл өзара байланыстың маңыздылығын түсінді. Ол "High Output Management" кітабында былай деп жазды: «Қарапайым тілмен айтқанда, мәдениет — бұл құндылықтар мен сенімдер жиынтығы, сондай-ақ компанияда істердің қалай атқарылатыны және атқарылуы керектігімен таныстық. Мықты және жағымды корпоративтік мәдениет өте маңызды». Инженер ретінде Гроув мәдениетті тиімділікпен, тезірек және сенімдірек шешім қабылдауға арналған нұсқаулықпен теңестірді. Компания мәдени тұрғыдан біртұтас болғанда, алға бастар жол айқын болады:
Корпоративтік мәдениет құндылықтарын ұстанатын адам — саналы корпоративтік азамат — ұқсас жағдайларда бірдей әрекет етеді, бұл менеджерлерге ресми ережелер, процедуралар мен ережелерден туындайтын тиімсіздіктен зардап шекпеуге мүмкіндік береді... Менеджмент сенімнің өмір сүруі үшін қажетті ортақ құндылықтарды, мақсаттар мен әдістерді дамытып, нығайтуы керек. Біз мұны қалай жасаймыз? Бір жолы — оларды нақтылап түсіндіру. Екінші, одан да маңызды жолы — үлгі көрсету.
Атқарушы ретінде Гроув Intel-дің ең жоғары мәдени стандарттарының үлгісі болды. Ол өзінің iOPEC семинарларында осы құндылықтарды компанияның жаңа қызметкерлеріне сіңіруге тырысты. Келесі бетте сіз 1985 жылғы екі түпнұсқа слайдты табасыз, онда Эндидің Intel-дің жеті негізгі мәдени құндылығы туралы ілімі берілген:


Intel Слайды — Жұмыс стилі
Энди Гроув жоғары бағалаған қасиеттер — ұжымдық жауапкершілік, қорықпай тәуекелге бару, өлшенетін жетістіктер — Google-да да жоғары бағаланады. Google-дың 180 командаға жасаған ішкі зерттеуі "Project Aristotle" аясында жоғары нәтижелер мына бес сұраққа берілген оң жауаптармен байланысты болды:
Құрылым мен айқындық: Біздің командадағы мақсаттар, рөлдер мен орындау жоспарлары анық па?
Психологиялық қауіпсіздік: Біз осы командада өзімізді сенімсіз сезінбей немесе ыңғайсыз жағдайға қалмай тәуекелге бара аламыз ба?
Жұмыстың мәні: Біз әрқайсысымыз үшін жеке маңызды іспен айналысып жатырмыз ба?
Сенімділік: Біз бір-бірімізге жоғары сапалы жұмысты уақытында орындау тұрғысынан сене аламыз ба?
Жұмыстың әсері: Біз істеп жатқан жұмысымыздың маңызды екеніне шын жүректен сенеміз бе?
Бұл тізімдегі бірінші тармақ — құрылым мен айқындық — мақсаттар мен негізгі нәтижелердің (OKR) басты мәні болып табылады. Қалғандарының бәрі салауатты жұмыс орны мәдениетінің негізгі қырлары болып табылады және OKR-дің «асқан күштерімен» және CFR коммуникациялық құралдарымен тікелей байланысты. Әріптестер арасындағы «сенімділікті» қарастырайық. Жоғары деңгейде жұмыс істейтін OKR ортасында ашықтық пен үйлесімділік адамдарды өз міндеттемелерін орындауға неғұрлым ұқыпты етеді. Google-да командалар мақсаттарға қол жеткізу немесе сәтсіздіктер үшін ұжымдық жауапкершілікті өз мойнына алады. Сонымен қатар, жеке тұлғалар нақты негізгі нәтижелер үшін жауап береді. Ең жоғары өнімділік — ынтымақтастық пен жауапкершіліктің жемісі.
OKR мәдениеті — бұл жауапкершілік мәдениеті. Сіз мақсатқа бастығыңыз бұйрық бергендіктен ғана ұмтылмайсыз. Сіз мұны әрбір OKR компания үшін және сізге сенім артатын әріптестеріңіз үшін маңызды екенін ашық көріп тұрғандықтан жасайсыз. Ешкім команданы артқа тартатын адам болғысы келмейді. Әркім ілгерілеушілікке үлес қосқанын мақтан тұтады. Бұл — әлеуметтік келісім, бірақ ол өздігінен реттеледі.
"The Progress Principle" кітабында Тереза Амабиле мен Стивен Крамер 26 жобалық топты, 238 адамды және қызметкерлердің 12 000 күнделік жазбаларын талдады. Олар жоғары мотивациялық мәдениеттер екі элементтің қосындысына сүйенеді деген қорытындыға келді. Катализаторлар (Catalysts) «жұмысты қолдайтын іс-әрекеттер» ретінде анықталады және олар OKR-ге өте ұқсас: «Олар нақты мақсаттар қоюды, автономия беруді, жеткілікті ресурстар мен уақытпен қамтамасыз етуді, жұмысқа көмектесуді, проблемалар мен жетістіктерден ашық үйренуді және идеялармен еркін алмасуды қамтиды». Қоректендірушілер (Nourishers) — «тұлғааралық қолдау көрсету актілері» — CFR-ге қатты ұқсайды: «құрмет пен тану, ынталандыру, эмоционалды жайлылық және қарым-қатынас жасау мүмкіндіктері».
Мәдениетті өзгертудің жоғары деңгейлі аренасында OKR бізге жаңа белестерді бағындыру барысында мақсат пен айқындық береді. CFR бізге бұл сапарға қажетті энергияны береді. Адамдар шынайы әңгімелесіп, сындарлы кері байланыс пен жоғары жетістіктері үшін танымал болған жерде ынта-жігер жұқпалы болады. Бұл ауқымды ойлауға және күнделікті жетілуге деген ұмтылысқа да қатысты. Өз адамдарына құнды серіктестер ретінде қарайтын компаниялар — ең жақсы тұтынушылық қызметі бар компаниялар. Оларда ең жақсы өнімдер мен сатудың ең күшті өсімі бар. Олар жеңіске жететін болады.
Өнімділікті үздіксіз басқару алдыңғы қатарға шыққан сайын, жылына бір рет жүргізілетін қызметкерлер сауалнамалары нақты уақыт режиміндегі кері байланысқа жол беруде. Бір бағыт — пульсинг (pulsing — жұмыс орнындағы мәдениеттің онлайн режиміндегі қысқаша көрінісі). Бұл сигналдарды тіркейтін сауалнамалар HR тарапынан апта сайын немесе ай сайын жоспарлануы мүмкін немесе тұрақты науқанның бөлігі болуы мүмкін. Қалай болғанда да, пульстер қарапайым, жылдам және ауқымды. Мысалы: Ұйқыңыз қанды ма? Жақында менеджеріңізбен мақсаттар мен күтулерді талқылау үшін кездестіңіз бе? Сізде мансап жолыңыз туралы нақты түсінік бар ма? Сізге жеткілікті деңгейде қиындықтар (challenge), мотивация және энергия беріле ме — өзіңізді «өз толқыныңызда» сезінесіз бе?
Кері байланыс — бұл тыңдау жүйесі. Жаңа жұмыс әлемінде көшбасшылар Glassdoor-дағы жағымсыз пікірлерді немесе құнды қызметкерлердің басқа жұмысқа кетуін күтіп отыра алмайды. Олар сигналдарды шыққан сәтте-ақ тыңдап, ұстап алуы керек. Егер мақсат қою платформасы қызметкерлер жүйеге кірген сайын оларға екі-үш сұрақ қойып отырса ше? Егер ол мақсаттарға жету туралы сандық деректерді жиі кездесулер мен пульс-кері байланыстан алынған сапалық мәліметтермен біріктірсе ше? Бағдарламалық жасақтама менеджерге: «Бобпен сөйлес, оның командасында бірдеңе болып жатыр», — деп ескертетін күн алыс емес.
OKR мақсат қою бұлшықетін қалыптастырса, CFR сол сіңірлерді икемді және сезімтал етеді. Пульсинг ұйымның нақты уақыттағы денсаулығын — тәні мен жанын, жұмысы мен мәдениетін бағалайды.
Онлайн жоғары білім беру саласында әлемді бастап келе жатқан Coursera 2013 жылы, негізі қаланғаннан кейін бір жылдан соң OKR-ге көшті. Intel түлегі Лайла Ибраһимнің уақтылы қолдауымен ұйым сирек кездесетін және үлгілі қадам жасады. Олар OKR-ді компанияның құндылықтарымен және асқақ миссиясымен тікелей байланыстырды, бұл оның мәдениетінің айқын көрінісі болды: «Біз кез келген жерде, кез келген адам әлемдегі ең жақсы оқу тәжірибесіне қол жеткізу арқылы өз өмірін өзгерте алатын әлемді елестетеміз». Coursera өз командалық мақсаттарын жоғары деңгейдегі стратегиялық мақсаттарға біріктірді, олар өз кезегінде бес негізгі құндылыққа негізделді:
Студенттер бірінші орында. Студенттердің белсенділігін арттыру және оларға құндылық беру; жаңа студенттерді тарту.
Мықты серіктестер. Университеттер үшін тамаша серіктес болу.
Ауқымды ойлау және педагогиканы дамыту. Инновациялық, әлемдік деңгейдегі білім беру платформасын жасау.
Командаластарға қамқорлық жасау, адамгершілік пен қарапайымдылықты сақтау. Мықты, салауатты ұйым құру.
Жақсылық жасау, табысты болу. Тұрақты бизнес-модельді эксперимент жасау және дамыту.
Әрбір негізгі құндылық сәйкес OKR жиынтығымен байланыстырылды. Мысалы, «студенттер бірінші орында» құндылығына арналған OKR:
ОБЪЕКТИВ Coursera-ның жаңа студенттерді тарту аясын кеңейту.
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР
A/B тесттерін өткізу, үйрену және жаңа студенттерді тарту мен бұрыннан бар студенттерді қызықтыру жолдарын жетілдіру.
Мобильдік айлық белсенді пайдаланушылар санын (MAU — monthly active users) 150 мыңға дейін арттыру.
Өсудің негізгі метрикаларын бақылау үшін ішкі құралдар жасау.
Оқытушыларға қызықты бейнелер жасауға мүмкіндік беретін функцияларды іске қосу.
OKR Coursera миссиясына барар жолды қамтамасыз етті. Олар командаларға өз мақсаттарын нақты тұжырымдауға және компанияның мақсаттарымен, сондай-ақ оның кеңірек құндылықтарымен үйлесуге мүмкіндік берді. Жылдар өтсе де, компанияның мейірімді, инклюзивті мәдениеті Силикон алқабындағы көптеген стартаптардың қатал, бәсекелестікке толы сипатына жағымды қарама-қайшылық болып қала береді.

Coursera командасы бұрынғы президент Лайла Ибраһиммен (сол жақта), негізін қалаушы Дафна Колермен және негізін қалаушы Эндрю Нгпен (оң жақта), 2012 жыл.
Coursera-ның бұрынғы бас директоры Рик Левин айтқандай: «Біздің OKR-сіз қайда боларымызды елестете алмаймын. Бұл тәртіп бізді әр тоқсан сайын өткенге қарап, өз-өзімізге есеп беруге және әр тоқсан сайын құндылықтарымызды қалай жақсырақ жүзеге асыруға болатынын елестету үшін болашаққа қарауға мәжбүр етеді».
2007 жылы танымал бизнес философы Дов Сайдман мәдениет туралы революциялық кітап шығарды: "HOW: Why HOW We Do Anything Means Everything . . . in Business (and in Life)". Дов мәдениет адамдардың мінез-құлқын немесе ұйымда істердің шын мәнінде қалай болатынын бағыттайды деген тұжырымнан бастады. Дов жақында маған айтқандай: «Бұл — көшіруге немесе тауарға айналдыруға болмайтын жалғыз нәрсе».
Довтың негізгі идеясы — өз бәсекелестерінен «мінез-құлқы жағынан асып түсетін» (out-behave) компаниялар олардан өнімділік жағынан де озады. Ол құндылықтарға негізделген модельді — «өзін-өзі басқаратын ұйымды» анықтады, бұл жерде ұзақ мерзімді мұра келесі тоқсанның ROI (Return on Investment — инвестицияның қайтарымы) көрсеткішінен маңыздырақ. Бұл ұйымдар өз қызметкерлерін шабыттандырады. Олар ережелерді ортақ принциптермен алмастырады. Олар сенімге негізделген, бұл тәуекелге баруға мүмкіндік береді, ол инновацияны ынталандырады, ал ол өз кезегінде өнімділікті арттырады.
«Бұрын, — деді Дов маған, — қызметкерлерге тек бұйрықтарды қатаң орындау қажет болған кезде мәдениет соншалықты маңызды емес еді. Бірақ қазір біз адамдардан келесі дұрыс қадамды жасауды сұрайтын әлемде өмір сүріп жатырмыз. Ережелер жинағы маған не істей алатынымды айта алады. Маған не істеуім керектігін айту үшін мәдениет керек».
Бірақ Дов мойындағандай, батылдық немесе шығармашылық сияқты құндылықтарды жариялау — бір нәрсе, ал оларды ауқымдандыру — басқа нәрсе. Ауқымдандыру метрикалары бар жүйені қажет етеді. «Біз нені өлшеуді таңдағанымыз — біздің құндылықтарымызға және біз не нәрсені бағалайтынымызға ашылған терезе», — дейді Дов. «Өйткені, егер сіз бір нәрсені өлшесеңіз, сіз адамдарға оның маңызды екенін айтып тұрсыз».
Өз дәлелдерін растау үшін Довқа деректер қажет болды. Оның LRN-дегі командасы жылдар бойы жетілдіріліп, жыл сайынғы "HOW" есептерінде жарияланған қатаң эмпирикалық талдауға кірісті.
Дов сенім сияқты дерексіз құндылықтарды сандық түрде бағалаудың жолын тапты. Оның «сенім индексі» нақты мінез-құлықты — мысалы, ашықтықты өлшейді. «Мен адамдардан: "Компанияңыз сізбен адал деп ойлайсыз ба? " — деп сұрамаймын. Мен ақпарат ағынына қараймын. Компания ақпаратты жасыра ма, әлде ол еркін аға ма? Егер сіз бастығыңыздан аттап өтіп, жоғары тұрған адаммен сөйлессеңіз, сізді жазалай ма, әлде мақтай ма? »
2016 жылғы жағдай бойынша, "HOW" есебі он жеті елді және он алты мыңнан астам қызметкерді қамтыды. Ол өзін-өзі басқаратын ұйымдардың үлесі артқанын анықтады. Сол құндылықтарға негізделген компаниялардың 96 пайызы жүйелі инновациялар бойынша жоғары балл алды. «Мінез-құлық жағынан озу» шын мәнінде өнімділік жағынан озумен тең болды; 94 пайызы нарықтағы үлестің артқанын хабарлады.
Дов маған «белсенді ашықтықтан» артық мәдени күш жоқ екенін айтқанда — мұнда «адамдар ашылады, шындықты бөліседі, басқаларды тартады, осалдығын көрсетеді» — мен Энди Гроувтың жымиып тұрғанын елестеттім. OKR/CFR мәдениеті — ең алдымен ашық мәдениет. Көруге (vision) негізделген көшбасшылық бұйрық пен бақылауды жеңеді. Ұйымдық құрылым неғұрлым тегіс болса, ұйым соғұрлым икемді болады. Өнімділікті басқару екі жақты көше болғанда, жеке тұлғалар ұлылыққа ұмтылады.
Соңында, бәрі біздің бір-бірімізбен тығыз байланысуымызға келіп тіреледі. Дов атап өткендей, «Ынтымақтастықтың өзі — біздің байланысу қабілетіміз — өсу мен инновацияның қозғалтқышы болып табылады».
Мүмкіндік берілсе, OKR мен CFR жоғарыдан төмен үйлесімділікті, бірінші кезекте командалық желіні және төменнен жоғары автономияны — кез келген құндылықтарға негізделген мәдениеттің тіректерін — қалыптастырады. Бірақ кейбір сценарийлерде, келесі Lumeris хикаясынан көретініңіздей, OKR енгізілмес бұрын мәдениетті өзгерту қажет болуы мүмкін.
19 Мәдениетті өзгерту: Lumeris оқиғасы
Эндрю Коул HR/Ұйымдық даму жөніндегі бас директор
Ұйым толық ашықтық пен жауапкершілікке әлі дайын болмаса, OKR енгізілмес бұрын мәдени жұмыс қажет болуы мүмкін. Джим Коллинз атап өткендей, алдымен «автобусқа дұрыс адамдарды отырғызып, бұрыс адамдарды түсіріп, дұрыс адамдарды дұрыс орындарға отырғызу» керек. Содан кейін ғана газды басасыз.
Lumeris — Сент-Луисте орналасқан технологиялық фирма, ол денсаулық сақтау қызметін көрсетушілерге бағдарламалық қамтамасыз ету мен қызметтерді ұсынады. Оның клиенттері университет ауруханаларынан бастап сақтандырушыларға дейін қамтиды. Компания 2006 жылы Миссури штатындағы қарт адамдарға Medicare Advantage жоспарымен қызмет көрсетуден бастады.
Пациенттер туралы деректерді пайдалана отырып, Lumeris серіктес ұйымдарға дәстүрлі «ауруларды емдеуді» мүлдем басқа нәрсеге айналдыруға көмектеседі: алдын алуды ынталандыратын және қажетсіз ауруханада жатуды болдырмайтын жүйе. Бұл модель бойынша дәрігерлер өз пациенттері үшін толық жауапкершілікті өз мойнына алады. Мақсат — ресурстарды үнемдей отырып, өмір сапасын жақсарту.
Бас директор Майк Лонгтың айтуынша, муншот (moonshot — өте өршіл, қиын мақсат) мақсат — елдің денсаулық сақтау саласындағы жеткізу тізбегін ұтымды ету. Денсаулық сақтау саласында табыс принциптері жұмыс істемейді, өйткені жүйе мүлдем түсініксіз. Сондықтан Lumeris — OKR көмегімен — бұл трансформациялық сынақты бастап келеді.
Ашық деректерге сүйенетіндіктен, Lumeris OKR жүйесіне табиғи түрде сәйкес келетіндей көрінді. Бірақ Эндрю Коул айтқандай, бейімделу оңай болған жоқ. Егер мәдени кедергілер шешілмесе: «Антиденелер босап шығады және ағза OKR донорлық мүшесін қабылдамай тастайды». Тәжірибелі сәулетші ретінде Эндрю OKR трансплантациясының сәтті өтуін қамтамасыз ету үшін қажетті адам болды.
Эндрю Коул: Мен Lumeris-ке келгенде, олар OKR-мен үш тоқсан бойы қағаз жүзінде жұмыс істеп жатқан екен. Маған қызметкерлердің қатысу деңгейі жоғары деп айтылды. Бірақ терең талдаудан кейін мен бұл процестің үстірт екенін түсіндім. Тоқсанның соңында жалғыз HR қызметкері Джек Рассел терьері сияқты жүгіріп, сандарды жинаумен әлек болатын. Адамдар платформаға кіріп, мақсаттарды өздеріне ыңғайлы етіп өзгерте салып: «Иә, мен мұны бітірдім», — дейтін. Бұл PowerPoint-та керемет көрінгенімен, шынайы емес еді.
Біздің адамдарымыздың көбі OKR-дің бизнес негіздемесін түсінбеді. Атқарушы басшылықтың нақты қолдауы жетіспеді. Ең бастысы, жүйенің дұрыс жұмыс істеуі үшін ешкім жауапқа тартылмады. Мен менеджерлерге барып: «Бұл неге сіздің OKR-іңізде тұр? » — деп сұрайтынмын. Көптеген жағдайларда олар өз мақсаттарының біздің ортақ мақсатымызбен қалай байланысатынын білмейтін. Бұл жай ғана көзбояушылық еді.
Мен екі тоқсаннан кейін де OKR процесін сақтап қалуға болатынына сенімді емес едім. Директорлар кеңесінің отырысында мен Джон Доррдан: «Егер мен бұл құрал бізге сәйкес келмейді деп есептесем, біз оны жасамаймыз ғой, иә? » — деп сұрадым. Ол: «Әрине», — деді. Ол уақытта мен біздің негізгі мәселемізді — пассивті-агрессивті тәсілді анықтаған едім. Lumeris-тегі әрбір адам: «Мұның маған қандай пайдасы бар? » — деп сұрайтын. Адамдар жүйеге сенбеді. Егер біз ортаны өзгертпесек, оның сәтті болуы мүмкін емес еді.
Өзгеріс бір түнде болмайды. Басқарушы команда екі түрлі қарама-қайшы ішкі мәдениетті біріктіру үшін OKR-ді енгізді. Сент-Луис дәрігерлер тобы құрған Essence сақтандыру компаниясы Гиппократ антына адал болып, тәуекелден қашса; Lumeris жаңа технологиялар мен деректерді зерттеуде алдыңғы қатарда болуға ұмтылды. Essence өте бәсекелі салада жабық модельді ұстанса; Lumeris сол тәжірибелерді бүкіл әлеммен бөлісті.
Біздің қызметтерімізге сұраныс артқан сайын, осы мәдени алшақтық жұмысымызды баяулата бастады. 2015 жылдың мамырында, мен келгеннен кейін он бір апта өткен соң, біз Lumeris аясында толық қайта құруды жарияладық. (Бір компанияның бір ғана атауы болуы керек деп шештік). Мен OKR-дің уақыт өте келе біздің lingua franca (әр түрлі тілде сөйлейтін адамдарға ортақ қатынас тілі) — барлық мақсаттарды біріктіретін құрал болатынын білдім, бірақ бұл сәл күте тұруы керек еді. Мәдени сәйкестік болмаса, әлемдегі ең үздік операциялық стратегия да сәтсіздікке ұшырайды.
HR трансформациясы
Адамдар сіздің айтқаныңызға емес, істегеніңізге көбірек мән береді. Lumeris-те ескі мектептің автократтық әдістерін ұстанатын бірнеше жоғары лауазымды басшылар болды. Олар біздің негізгі құндылықтарымызға: иелік ету, жауапкершілік, жұмысқа деген құштарлық және командаға адалдыққа сай келмеді. Ол басшылар ұйымнан кетпейінше, басқа ештеңе маңызды емес еді. Біз олардың абыройы мен құрметін сақтай отырып кетуін қамтамасыз еттік, бұл кез келген трансформация жобасындағы маңызды сәт.
Әрбір мәдени кездесуде біз қызметкерлерге: «Сіздердің атқарушы командадан біз жариялаған мәдениетке сай болуды талап етуге құқықтарыңыз ғана емес, міндеттеріңіз де бар. Егер біз айтқанымызды орындамасақ, кездесуге жазылыңыз немесе электронды хат жіберіңіз. Немесе дәлізде тоқтатып, дұрыс істеп жатпағанымызды айтыңыз», — дедік.
Біздің бұл шақыруымызды біреу қабылдағанша үш ай өтті. Біздің CEO (бас атқарушы директор) Майк Лонг бір түскі ас тобымен кездескенде: «Бір-бірімізді жауапқа тартудан қорқатын ортада кім жұмыс істегісі келеді? » — деді. Бұл маңызды бетбұрыс сәті болды және адамдар сене бастады. Бірақ мәдениетті өзгерту өте жеке мәселе болуы мүмкін. Қызметкерлерді ынтымақтастық, ортақ жауапкершілік пен ашықтық марапатталатынына сендіру үшін әрқайсысымен жеке сөйлесу қажет болды. Және жаңа Lumeris-тен қорқатын ештеңе жоқ екенін көрсету керек еді.
HR (адам ресурстарын басқару бөлімі) операциялық шеберліктің күшті құралы бола алады. Сондай-ақ, бұл мәдени өзгерістер нақтыланатын орын — түптеп келгенде, мәдениет сіз қабылдаған адамдар мен олар әкелетін құндылықтарға байланысты. Lumeris-тің орта буын басшылығында A және B деңгейлі ойыншылары (жоғары нәтижелі және тұрақты қызметкерлер) болғанымен, қате критерийлермен және түсініксіз сұхбаттармен алынған C және одан төмен деңгейлі қызметкерлер де болды. Қандай да бір құрал, соның ішінде OKR, дұрыс нұсқаулықсыз жұмыс істемейді.
Уақыт — трансформацияның жауы. Біз HR мамандарының 85 пайызын ауыстыруға он сегіз айдан аз уақыт жұмсадық. Жоғары басшылық пен қатардағы қызметкерлер толық қосылғаннан кейін, біз қиынырақ мәселеге — орта буын басшылығын нығайтуға көштік. Бұл әдетте бастапқы кезеңнен тұрақты қалыпқа дейін үш жылдық процесс. Ол аяқталғанда, жаңа мәдениетіңіз нығайды деп есептеуге болады.
МАҚСАТ: A деңгейлі ойыншыларды тартатын және сақтайтын мәдениет орнату.
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР: A деңгейлі менеджерлерді/басшыларды жалдауға назар аудару. A деңгейлі таланттарды тарту үшін рекрутинг функциясын оңтайландыру. Барлық жұмыс сипаттамаларын қайта қарау. Сұхбат алу процесіне қатысатын барлық адамдарды қайта оқыту. Тұрақты менторлық/коучинг мүмкіндіктерін қамтамасыз ету. Жаңа және қолданыстағы қызметкерлердің дамуы үшін оқу мәдениетін қалыптастыру.
OKR-дің қайта жандануы
2015 жылдың аяғында мен HR командамнан компанияның OKR енгізудегі алғашқы талпынысын талдауды сұрадым. Егер біз тағы бір рет көретін болсақ, компаниядағы барлық адамды — иә, әрбір адамды қайта оқытуымыз керек еді. Бізге үшінші мүмкіндік берілмейтін еді.
Келесі жылдың сәуір айында біз операциялық топтың жүз қызметкеріне арналған алпыс күндік пилоттық бағдарламамен платформаны қайта іске қостық. Операциялар және жеткізу жөніндегі SVP (аға вице-президент) басында бұған күмәнмен қарады. Бірақ тиімді тренинг пен бағдарламалық жасақтаманың жақсаруының арқасында ол осы жүйенің жақтаушысына айналды. Екі аптаға жетпей, ол пилоттық топқа хаттар жаудыра бастады: «Бұл мақсатты неге былай жаздың? Мұндағы көрсеткіш қандай? Мен бұл OKR-ді түсінбеймін, ол клиенттердің пікірлеріне сәйкес келмейді». Ал оның адамдары: «Ол назар аударып отыр! Маған бұған мұқият қарау керек», — деп ойлады.
Әскерімізді OKR-ге сендіру оңай немесе тез болған жоқ, одан өте алыс еді. Ашықтық — қорқынышты. Сәтсіздіктеріңді ашық, көпшілік алдында мойындау үрей туғызуы мүмкін. Біз адамдарды балабақшадан бері қалыптасқан ойлау жүйесін өзгертуге мәжбүрледік. Бұл сіздің алғашқы аквалангпен сүңгуіңіз сияқты: отыз бес фут тереңдікке түскенде, адреналин тасып, зәреңіз ұшады. Бірақ жоғары шыққанда, сіз ерекше сезімде боласыз. Сіз беткі қабаттың астындағы нәрселердің қалай жұмыс істейтіні туралы жаңа түсінік аласыз.
OKR-ге ену де сондай. Бағыныштыларыңызбен шынайы, ашық, екіжақты сөйлесе бастағанда, оларды не қозғайтынын көресіз. Олардың өздерінен де үлкен істерге қатысы болса деген ұмтылысын сезінесіз. Олардың істеп жатқан жұмыстарының маңызды екенін білгісі келетінін естисіз. Мақсаттар мен негізгі нәтижелердің ашық терезесі арқылы әрқайсысыңыз бір-біріңіздің әлсіз тұстарыңызды еш қорықпай тани аласыздар. (Менеджерлер үшін OKR-дің бір артықшылығы — олардың өз шектеулерін толтыра алатын адамдарды жалдауға көмектесуі). Біздің адамдар өз сәтсіздіктерін жасыруды қойды. Олар барын салып, бірақ сәтсіздікке ұшыраудың ұят емес екенін түсіне бастады, әсіресе OKR сізге ақылмен және тез сәтсіздікке ұшырауға көмектескенде.
Жағдай өзгерді. Біз «Мен бұған мүлдем қарсы едім, бірақ енді бұның маған қалай көмектесетінін көріп тұрмын» деген пікірлерді ести бастадық. Пилоттық топтың тоқсан сегіз пайызы біздің OKR платформамыздың белсенді қолданушыларына айналды; 72 пайызы компания мақсаттарына сәйкес келетін кем дегенде бір мақсат қойды. Ал пилоттық топтың 92 пайызы енді «менеджерім менен не күтетінін түсінемін» деді.
Сынсыз ашықтық
Сол уақытта мен 2016 жылдың көктемінде президент және COO (бас операциялық директор) болып келген Арт Гласгоумен бірге жұмыс істеп жатқан едім. Екеуміз OKR-ді соңына дейін жеткізбесек, оны бастаудың мәні жоқ деп келістік. Арт атқарушы спонсор, мақсат қою бойынша жетекші болуға ерікті болды. Ол жалпы жиналыста тұрып: «OKR — бұл біздің компанияны басқару әдісіміз және біз оларды сіздің бастықтарыңызды бағалау үшін қолданамыз», — деді. (Бұл «таяққа» қарсы қойылған «тәтті» болды). Бұл істе Арттың рөлін асыра бағалау мүмкін емес. Ол «сынсыз қатал ашықтық» деп атайтын бағытты орнатты. Және ол менің жұмысымды жеңілдетті.
2016 жылдың Q3 (үшінші тоқсан) кезеңінде OKR барлық 800 Lumeris қызметкеріне енгізілгенде, біз өз коучтарымызды дайындау бағдарламасын жасадық. Бес апта ішінде жаңартылған HR бөлімі әрбір менеджермен — 250-ден астам адаммен — топтық сабақтар өткізу үшін күні-түні жұмыс істеді. Біз олармен жеке сөйлесу үшін ашық есік күндерін өткіздік және басынан-ақ «ақымақ сұрақ жоқ» екенін айттық. Бұл сессиялар керемет мүмкіндік болды. Олар қызметкерлердің белсенділігін арттыруда және адамдарды күтілетін нәтижелерге қол жеткізуге ынталандыруда үлкен рөл атқарды.
Мақсат қою — ғылымнан гөрі өнерге жақынырақ. Біз адамдарға тек мақсатты немесе өлшенетін негізгі нәтижені қалай жетілдіруді үйретіп қана қойған жоқпыз. Біздің мәдени мақсатымыз да болды:
- Ашықтық неге маңызды? Басқа бөлімдердегі адамдардың сіздің мақсаттарыңызды білгенін неге қалайсыз? Және біздің істеп жатқан ісіміз неге маңызды? Нағыз жауапкершілік деген не? Құрметпен жауапкершілік (басқалардың қателіктеріне) мен осалдықпен жауапкершілік (өзіміздікіне) арасындағы айырмашылық неде? OKR менеджерлерге «жұмысты басқалар арқылы атқаруға» қалай көмектеседі? (Бұл өсіп келе жатқан компанияда масштабтау үшін үлкен фактор). Басқа командаларды біздің мақсатымызды басымдық ретінде қабылдауға қалай тартамыз? * Команданың жұмыс жүктемесін қашан арттыру керек — немесе қашан қарқынды бәсеңдету керек? Мақсатты басқа команда мүшесіне қашан ауыстыру керек, немесе оны түсінікті ету үшін қашан қайта жазу керек, немесе оны мүлдем алып тастау керек? Қызметкерлердің сенімін нығайтуда уақытты дұрыс таңдау — бәрінен де маңызды.
Бұл сұрақтарға жауап беретін арнайы нұсқаулық жоқ. Даналық өз командаларымен жеке байланысы бар басшыларда, табыстың не екенін көрсете алатын және жеңісті қашан жариялау керектігін білетін менеджерлерде болады. (Менің кеңесім: Тым ерте емес).
Біздің тренингке салған инвестициямыз өз жемісін берді. 2016 жылдың үшінші тоқсанында, қызметкерлер жүйені алғаш рет толық қолданғанда, олардың 75 пайызы кем дегенде бір OKR жасады. Біздің қызметкерлерді сақтау көрсеткіштері дұрыс бағытта қозғала бастады. Lumeris-те қазір өз еркінен тыс жұмыстан кету жағдайлары азайды. Біз дұрыс адамдарды жалдап, осында өсе алатындарын сақтап қалып жатырмыз.
«Қызылдарды» сату
Келгеннен кейін көп ұзамай Арт Lumeris басшылығы үшін толық күндік көшпелі бизнес-шолу өткізді. Енді бұл компанияның айлық күнтізбесіне енді. Біздің негізгі OKR-лер экранға шығарылғанда, қай басшы өз мақсаттарына жетіп жатқаны анық көрінеді. Арт «сары» түсті ұнатпайды, сондықтан әрбір OKR не «жасыл» (жоспар бойынша), не «қызыл» (тәуекел астында) болады. Мұнда ешқандай екіұштылық жоқ, мәселелерді жасыратын орын жоқ.
Шолулар үш сағатқа созылады, оған ондаған жоғары лауазымды басшылар қатысады. Адамдардың «жасыл» көрсеткіштеріне аз уақыт жұмсалады. Оның орнына олар өздерінің «қызыл» көрсеткіштерін «сатады». Команда жалпы компания үшін ең маңызды тәуекел тобындағы OKR-лерді дауысқа салады, содан кейін мақсаттарды жолға қою үшін қанша уақыт қажет болса, сонша бірлесіп ми шабуылын өткізеді. Бөлімаралық ынтымақтастық рухында жеке тұлғалар әріптестерінің «қызыл» көрсеткіштерін «сатып алуға» ерікті болады. Арт айтқандай: «Біз бәріміз көмектесу үшін осындамыз. Бәріміз бір қайықтамыз». Менің білуімше, «қызылдарды сату» — OKR-ді қолданудың бірегей әдісі және оны үлгі алуға тұрарлық.
Бүгінгі өзгерген Lumeris өзара тәуелділікті жоғары бағалайды. Ол мақсатты үйлестіруді құптайды. «OKR сізді тек бизнестің ішінде жұмыс істеуге емес, бизнестің өзімен жұмыс істеуге шоғырландырады», — дейді АҚШ нарықтары жөніндегі аға вице-президент Джефф Смит. «Біздің аймақтық нарық басшылары мүмкіндіктерді жалғыз басқармай, бірлесе үйлестіріп жатыр. Біз «батырлар мәдениетінен» «командалық мәдениетке» ауысып жатырмыз». Смит операциялар және жеткізу командасының өз мақсаттарын тікелей Смиттің сату мақсаттарына байлағанын көріп, таңғалды және қуанды. Бұрын, Смиттің айтуынша: «Мен жеткізудемін, сен сатудасың, өз жұмысыңды істе», — деген сияқты сөздер еститінбіз. Қазір бұл көбіне: «Мен осындамын, маған көмектесуге рұқсат ет», — дегенге көбірек ұқсайды. Бұл мен ешқашан күтпеген OKR процесінің нәтижесі болды.
Алдымен Lumeris-ке OKR тамыр жаюы үшін дұрыс мәдениетті қалыптастыру қажет болды. Содан кейін осы жаңа мәдениетті қолдау және тереңдету үшін, адамдардың жүрегі мен санасын жаулауға көмектесу үшін OKR қажет болды. Бұл ешқашан аяқталмайтын науқан.

Lumeris дәрігерлері мен басшылары, 2017 жыл. Артқы жақта: доктор Сьюзан Адамс, COO Арт Гласгоу. Алдыңғы жақта: доктор Том Хастингс, CEO Майк Лонг.
Барлық көрсеткіштер бойынша 2017 жыл құндылыққа негізделген медициналық көмек көрсету саласындағы көшбасшы — Lumeris үшін табысты жыл болды. «Нарық өзгере бастады», — деді Арт Гласгоу маған. «Алғаш рет біздің сату жоспарымыз шынайы бола бастағанын сезініп отырмын. Маған тіпті амбициялық мақсаттар қосу керек болуы мүмкін».
Осы жазбаны жазған кезде Lumeris он сегіз штатта төлем жасаушылармен, медициналық қызмет көрсетушілермен және денсаулық сақтау жүйелерімен серіктестік орнатты, бұл бір миллионнан астам адамның өмірін қамтиды. Әлеуеті керемет. Егер бүкіл ел бойынша қабылданса, компанияның Миссури моделі жыл сайын тиімсіз медициналық шығындарды 800 миллиард долларға дейін үнемдей алады. Ең бастысы, ол ұлтымыздың өмір сүру сапасы мен ұзақтығын арттырады.
Бүгінгі Lumeris-те OKR күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналды. Эндрю Коул айтқандай: адамдар беткі қабаттың астындағы жаңа компанияны сезінгеннен кейін, олар оған қайта-қайта сүңгуге деген құштарлықтан бас тарта алмады.
20 Мәдени өзгеріс: Бононың ONE науқаны туралы оқиғасы
Боно Негізін қалаушы
Біз жаңа ғана OKR-дің мәдени өзгерістерді қалай нығайта алатынын көрдік. Бононың оқиғасы көрсеткендей, мақсаттарды құрылымдалған түрде қою байытылған мәдени қайта құруға серпін бере алады.
Жиырма жылға жуық уақыт бойы әлемдегі ең ірі рок-жұлдыз «жаһандық ауқымдағы немқұрайлылыққа қарсы эксперимент» жүргізіп келеді. Бононың алғашқы «Үлкен, өршіл, батыл мақсаты» (BHAG) әлемнің ең кедей елдері үшін 100 миллиард долларлық қарызды жеңілдетуге әкелген Jubilee 2000 жаһандық бастамасынан туындады. Екі жылдан соң, Билл және Мелинда Гейтс қорының бастапқы грантымен Боно мемлекеттік саясатты өзгертуге арналған жаһандық адвокациялық ұйым — DATA-ның (Қарыз, СПИД, Сауда, Африка) негізін қалады. Оның жарияланған миссиясы үкіметтік органдармен және басқа да халықаралық үкіметтік емес ұйымдармен (ҮЕҰ) одақтаса отырып, Африкадағы кедейлік, ауру және даму мәселелерін шешу болды. (Билл Гейтс бұл ол жұмсаған ең жақсы миллион доллар екенін айтатын). 2004 жылы Боно партиялық емес, бұқаралық белсенді коалицияны іске қосу үшін ONE науқанын бастады. Бұл DATA-ның ішкі жұмысына сыртқы толықтыру болды.
Біз алғаш кездескен кезден бастап-ақ Бононың «фактивизмге» немесе фактілерге негізделген белсенділікке деген құштарлығы мені таңғалдырды. ONE-ның байыпты, аналитикалық және нәтижеге бағытталған ортасында OKR-ді қабылдау оңай болды. Соңғы он жылда олар ұйымның басымдықтарын анықтауға көмектесті — миссияңыз әлемді өзгерту болғанда, бұл оңай шаруа емес. Ұйымның бұрынғы бас атқарушы директоры Дэвид Лейннің айтуынша: «Бізге бәрін бірден істеуге тырыспау үшін тәртіп процесі қажет болды».
ONE дамыған сайын, түбегейлі мәдени өзгеріске қол жеткізу үшін OKR-ге сүйенді. Ол Африка үшін жұмыс істеуден Африканың ішінде және Африкамен бірге жұмыс істеуге көшіп жатыр. Дэвид маған айтқандай: «Дамушы әлемнің өзін-өзі дамытуына көмектесу, бұл елдердің өз бетінше өсуіне мүмкіндік беру туралы адамдардың ойлауында үлкен философиялық өзгеріс болды. OKR біздің бұны қалай жүзеге асырғанымызда маңызды рөл атқарды».
Әлемдегі ең осал топтардың өмірін жақсарту үшін ONE тарихи денсаулық сақтау бастамаларына шамамен 50 миллиард доллар қаржы бөлуге көмектесті. Сонымен қатар, ол сыбайлас жемқорлықпен күресу үшін ашықтық ережелерін енгізу және Африканың мұнай мен газ кірістерін аса кедейлікпен күреске бағыттау үшін сәтті лобби жасады. 2005 жылы Билл және Мелинда Гейтстермен бірге Боно Time журналының «Жыл адамы» болып танылды.
Боно: Біздің U2 үшін басынан-ақ үлкен мақсаттарымыз болды. ( Мегаломания (өзін тым жоғары бағалау немесе ұлылық дерті) өте ерте жастан басталды десеңіз болады). Эдж керемет гитарист еді, Ларри жақсы барабаншы болатын, бірақ мен нашар әнші едім, ал Адам басты мүлдем тарта алмайтын. Бірақ біз былай ойладық: «Біз басқа топтар сияқты жақсы емеспіз. Сондықтан біз олардан артық болуымыз керек».
Біз барып көретін топтар сияқты жылтыраған немесе кәсіби емес едік, бірақ бізде «химия» — сиқыр жасайтын бір нәрсе болды. Біз өзімізді жойып жібермесек, әлемді дүр сілкіндіре аламыз деп ойладық. Біз соңына дейін бара алатынымызды сездік. Басқа топтарда бәрі болды, бірақ бізде «сол нәрсе» болды. Біз өзімізге осыны қайталайтынбыз.
Тиімділікті қалай өлшедік? Бастапқыда біз хит-парадтардан немесе клубтардан тыс әлемдегі орнымыз туралы сұрақтар қойдық. Мысалы: Біздің музыкамыз пайдалы бола ала ма? Өнер саяси өзгерістерге шабыт бере ала ма? 1979 жылы, біз небәрі он сегізде болғанда, алғашқы жұмыстарымыздың бірі апартеидке қарсы шоу болды. Тағы бірі контрацепцияны қолдайтын шоу еді — Ирландияда бұл үлкен мәселе болатын. Кейінірек, жиырма жастан асқанда, біз ирландиялық террорлық топтар мен оларға екіұшты қарайтын адамдардың мазасын ала бастадық. Біз супермаркеттерде балаларды жарып жіберу ешқашан дұрыс болмайтынын айтуға мәжбүр болдық. Біз саяси әсерімізді өзімізге қайтып келген өшпенділік ағынымен өлшедік.

U2-нің 360 турнесі, 2009 жыл.
Содан кейін бір сәтте әндеріңіздің чарттарға шыққанын қалайсыз. Шын мәнінде, біз негізгі ағымға (меййнстримге) шығу үшін көп жұмыс істедік. Біз тікелей эфирде феномен болдық, бірақ синглдарымыз онша жақсы болмады. Сондықтан біз жетістігімізді билеттердің сатылуымен, содан кейін альбомдардың сатылуымен бағаладық.
Жекпе-жегімізді таңдау
Біз өзіміздің коммерциялық емес (табыс табуды көздемейтін) DATA ұйымын құрғанда, U2-мен істегенімізді дәл қайталадық. Бұл бір топ болды: Люси Мэтью, Бобби Шрайвер, Джейми Драммонд және мен. Кім әнші, кім басист немесе барабаншы екенін білмедік. Бірақ біз хиппилер немесе бос қиялшылар емес екенімізді білдік. Біз панк-рок стилінде болдық. Біз қатал прагматиктер едік. Біз бір ғана идеямен жұмыс істедік: ең кедей елдердің қарызын жою. Біз бір уақытта бір ғана жекпе-жекті таңдап, оған қатал кестемен кірісуге шебер болдық.
Кейін біз СПИД-ке қарсы дәрі-дәрмектерге жаппай қолжетімділікке ұмтылдық, бұл тағы бір нақты мақсат еді. Адамдар бетімізге күліп: «Сендер естеріңнен ауысқансыңдар. Бұл мүмкін емес. Безгек немесе өзен соқырлығымен күресудің орнына неге ең қымбат аурумен алысасыңдар? » — дейтін.
Мен былай дегенім есімде: «Жоқ, біз бұл аурумен күресеміз, өйткені бұл екі таблетка — қазір ол бір таблетка — теңсіздіктің көрнекі көрінісі. Егер сіз Дублинде немесе Пало-Альтода тұрсаңыз, бұл таблеткаларды ала аласыз. Егер сіз Лилонгведе, Малавиде, Африкада тұрсаңыз, оларды ала алмайсыз. Демек, географиялық орналасуыңызға байланысты сіз өмір сүресіз немесе өлесіз. Бұл дұрыс емес».
Қалай болғанда да, мен бұл дауда жеңетінімізге сенімді болдым, өйткені мұндай теңсіздіктің қате екенін бәрі білетін. Бұл өте қарапайым еді. Бұл OKR-ді қолданардан көп жыл бұрын болған, бірақ сол кездің өзінде мен: «Эверестті елестетіңіз, содан кейін оған шығудың қаншалықты қиын екенін сипаттаңыз. Сосын шыңға қалай жететінімізді айтып беріңіз», — дейтінмін. Эверест сияқты, СПИД-ті жеңу мүмкін емес болып көрінді. Алдымен оны сипаттай білу керек еді. Сонда ғана сіз оған шыға аласыз.
Енді міне, 2017 жыл, 21 миллион адам антиретровирустық терапияға қол жеткізіп отыр. Бұл таңғаларлық. СПИД-ке байланысты өлім-жітім соңғы он жылда 45 пайызға азайды. Балалар арасындағы жаңа ВИЧ инфекциялары екі еседен астам азайды. Және біз 2020 жылға қарай анадан балаға инфекцияның берілуін тоқтатуға, ауруды біржола жоюға жақынбыз. Мен өз өмірімізде СПИД-тен ада әлемді көретінімізге сенеміз.
OKR-мен бірге өсу
Біздің ҮЕҰ тобымыз кәсіпкерлік рухта болды және біз мақсаттарымызды іштей қадағалап отырдық. Бірақ белгілі бір процесссіз алысқа бара алмайсыз. Бізде нақты әсер мен мүмкіндіктер пайда болған соң, DATA-ға көбірек деректер — өлшенетін процедуралар мен өлшенетін нәтижелер қажет болды. Содан кейін біз ONE науқанын қолдау үшін он бір түрлі топты біріктіріп, коалиция құрдық. Бізде көптеген талантты адамдар болды, бірақ мәселе мақсаттардың тым көптігінде еді. Африкадағы «жасыл революция». Қыздардың білім алуы. Энергия тапшылығы. Жаһандық жылыну. Біз бәріне бірдей ұмтылдық.
DATA мен ONE екі түрлі мәдениетті біріктірді — бұл қиын болды. Біз өзімізде ашықтықтың жетіспейтінін түсіндік. Егер мақсаттарыңыз бойынша нақты келісімдер болмаса, міндеттер бір-бірінің үстіне түсіп, қайшылықтар туындайды. Адамдар өз жұмыстары туралы шатасады. Біраз уақыт бойы біздің ұйымда нақты жікке бөліну болды.
Мәселе мынада: біз ешқашан кішкентай нәрсені ойлаған емеспіз. Амбиция әрқашан болды. Бірақ мақсаттарымыз соншалықты алып болғаны сонша, біз тым шашыраңқы болып, адамдарды қажытып жібердік. OKR бізді шынымен құтқарып қалды. ONE кеңесінің төрағасы Том Фрестон олардың құндылығын көріп, олар жұмыстың ажырамас бөлігіне айналды. OKR бізді анық ойлауға және қолда бар ресурстармен неге қол жеткізе алатынымызды келісуге мәжбүр етті. Олар біздің құштарлығымызды тірейтін қаңқа (фреймворк) берді. Және бұл негіз сізге қажет, өйткені онсыз миыңыз тым дерексіз ойлайды. OKR-дің «бағдаршамдары», түстік кодтау — олар біздің кеңес отырыстарымызды өзгертті. Олар біздің стратегиямизді, орындалуымызды және нәтижелерімізді шыңдады. Олар бізді аса кедейлікпен күресте тиімдірек қаруға айналдырды.
Бетбұрыс
Джон Дорр біздің ең алғашқы ONE кеңесінің отырысына келгенде, ол қарапайым және терең сұрақ қойды: «Біз кім үшін жұмыс істейміз? Мұндағы клиент кім? »
Біз: «Джон, біз әлемдегі ең кедей және ең осал адамдар үшін жұмыс істейміз», — дедік. Джон: «Олай болса, олардың осы үстел басында орны бар ма? » — деді.
Біз: «Әрине, бүкіл үстел олар үшін», — дедік.
Бірақ Джон өз сөзін нықтап: «Ол адамды көз алдарыңызға елестете аласыздар ма? Біз олардың осы үстелде физикалық түрде отырғанын ойлауымыз керек емес пе? » — деді.
Осы ойлау жүйесі біздің ONE ұйымымызды түбегейлі өзгерткен pivot (стратегиялық бетбұрыс) жасауға негіз болды. Джонның бұл итермелеуі Парижде кездестірген сенегалдық кісінің сөзімен үндес келді. Ол: «Боно, егер адамның шашын алғың келсе, оның сол бөлмеде болғаны дұрыс деген сенегал мәтелін білесің бе? » — деді. Ол мұны жылы шыраймен айтты, бірақ біз астарлы ойды түсіндік: «Бізге не керек екенін білеміз деп ойлаудан сақтаныңдар. Өйткені біз не қалайтынымызды өзіміз білеміз. Сендер африкалық емессіңдер, ал бұл мессия кешені (өзін өзгелердің құтқарушысы ретінде сезіну психологиясы) әрдайым жақсы нәтиже бере бермейді».
2002 жылы оңтүстік-шығыс Африкада мен АИТВ-мен (ВИЧ) ауыратын адамдардың өлім кезегінде тұрғанын көрдім. Көптеген басқа ЖИТС-ке (СПИД) қарсы белсенділермен бірге мен осы пандемияның ауқымы мен жойқындығы туралы дабыл қақтым. Мен ұйымымыздағы әрбір адамды «ЖИТС» сөзін «төтенше жағдай» деген сөзді қоспай айтпауға шақырдым. «ЖИТС-ке қатысты төтенше жағдай». Алайда 2009 жылға қарай теріс реакция басталды. Кейбір ауқатты африкалықтар, біздің айтқанымыз дұрыс болса да, ЖИТС-ті сипаттау тәсілімізге қарсылық білдірді. Дамбиса Мойо есімді экономист «Өлі көмек» (Dead Aid) атты кітап жазып: «Көмектеріңді жинап алыңдар. Ол бізге керек емес. Оның пайдасынан зияны көп. Біз құрлықты инвестиция салуға, өмір сүруге және жұмыс істеуге қолайлы орын ретінде қайта танытқымыз келеді. Сендер бұған кедергі жасап жатсыңдар», — деп есептейтіндердің көшін бастады.
Мен мұнда ONE ұйымының беделіне нұқсан келуі мүмкін екенін түсіндім. Біз Солтүстіктегі үкіметтерге назар аудардық, өйткені Вашингтон, Лондон және Берлиндегі шешімдер кедей елдерге үлкен әсер ететін. Джимми және Джон Гитонго, Ори Околлох пен Ракеш Раджани сияқты басқа да белсенді достарым бізге дәл осыны ескертіп жүрді: Африканың болашағын африкалықтар шешуі керек. Біз ұйымымызды ONE (БІР) деп атадық, бірақ бұл мәселелерді шешуге қажетті адамдардың тек жартысы ғана болдық. Солтүстік жарты шардағылар оңтүстік жарты шардағылармен толық серіктестіксіз шектен тыс кедейлікті жоя алады деп ойлау қиял еді.
ONE ұйымдық және мәдени өзгерістерге бет бұрды. Қазірдің өзінде біз африкалық көшбасшылармен — қарапайым халықтан бастап жоғары лауазымды тұлғаларға дейін — бірлескен жұмысты арттырып жатырмыз. Біз Йоханнесбургте және бүкіл құрлық бойынша кеңейіп жатқан африкалық кеңсемізді құрдық. OKR (мақсаттар мен негізгі нәтижелер) бізге қажетті нақты өзгерістерге — Африкада қызметкерлерді жалдауға, басқарманы кеңейтуге, ескі серіктестермен байланысты қалпына келтіруге және кеңес алу үшін жаңа желілерді анықтауға назар аударуға көмектесті. Меніңше, біз жақсырақ тыңдауды үйрендік. Және бұл мақсаттар мен негізгі нәтижелерсіз мүмкін болмас еді деп ойлаймын.
МАҚСАТ Африкалық көзқарастарды ONE жұмысына белсенді түрде енгізу, Африканың басымдықтарымен тығыз үйлесу және Африкадағы нақты саяси өзгерістерге қол жеткізу үшін ONE-ның саяси капиталын пайдалану.
НЕГІЗГІ НӘТИЖЕЛЕР Сәуір айына дейін Африкада үш қызметкерді жұмысқа қабылдауды аяқтау және шілдеге дейін басқармаға екі африкалық мүшені бекіту. Шілде айына дейін Африкалық консультативтік кеңесті құру және желтоқсанға дейін екі рет жиналыс өткізу. ONE-ның саяси ұстанымдары мен сыртқы жұмыстарына белсенді түрде бағыт-бағдар беретін кемінде 10-15 жетекші африкалық ойшылдармен тығыз байланыс орнату. 2010 жыл ішінде Африкаға төрт рет қатысу сапарын ұйымдастыру.
Құштарлықты өлшеу
Судандық кәсіпкер және филантроп Мо Ибрагимнің біздің басқармада болуы — үлкен өзгеріс. Африкада ол нағыз танымал тұлға, нағыз рок-жұлдыз. Ол және оның қызы Хадиль бізге құрлықтағы жетіспей тұрған интеллектуалдық байланысты берді. Онымен кездеспес бұрын, Мо біздің кейбір мақсаттарымызға қатысты өте қатал болды. Ол бізді тек Африкада ғана емес, Еуропа мен Америкада да басты мақсат ретінде ашықтыққа (транспаренттілікке) бағыттады. Біз зерттеу жүргізіп, сыбайлас жемқорлық дамушы елдерден жылына триллион доллар жымқыратынын анықтадық. «Бұл АИТВ/ЖИТС-тен де маңыздырақ. Бұл көбірек өмірді сақтап қалады», — деді Мо бізге.
Африкалықтардан келген серпінмен ONE өзгерісі алға басты. Біз «Төлегеніңді жарияла» (Publish What You Pay) ұжымымен бірге лобби жасадық, енді Нью-Йорк қор биржасындағы немесе ЕО-дағы кез келген компанияның тау-кен жұмыстары үшін не төлегенін жасыруы заңсыз болып табылады. Ал өткен жылы Африканың Билл Гейтсі деп аталатын Алико Данготе басқармаға қосылды.
Мұның бәрі жақсы, бірақ біз фактілерге тура қарауымыз керек. Мысалы: 2017 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша ONE ұйымында онлайн тіркелген немесе кем дегенде бір акцияға қатысқан 8,9 миллион мүше бар. (Олардың үш миллионнан астамы қазір Африкада). Мен Билл Гейтстің көзін айналдырып: «Үлкен жетістік екен. Қол қоюшылар — мүшелер емес. Олар жай ғана бірдеңеге қол қойған адамдар», — деп жатқанын елестете аламын. Оныкі, әрине, дұрыс. Бірақ бұл бізді мынадай сұраққа әкелді: Мүшелердің белсенділігін қалай өлшейміз? Және қандай көрсеткіш ойлап тапсақ та, ол сан тұрақты ма әлде өсе ала ма? Біз адамдарды жай қол қоюшыдан — мүшеге, одан белсендіге, сосын катализаторға айналдыра алатынымызды дәлелдеуіміз керек болды, сондықтан мүшелерімізге бірнеше іс-әрекет жасағаны үшін алғыс айту және марапаттау жолдарын таптық. Біз АҚШ-тың кейбір сенаторлары мен конгрессмендерінің аймақтарын белсенділікке толтырдық. Мысалы, Техастан келген республикашыл конгрессмен Кей Грейнджерден сұрасаңыз, ол барлық жерде ONE футболкасын киген адамдар жүр деп ойлайтын шығар. Бірақ біз барлық жерде емеспіз; ол біздің стратегиялық нысаналарымыздың бірі болды. Және ол ONE үшін шынымен көп жұмыс істеді.

Боно 2016 жылы Нигерияның Далори қаласындағы ішкі қоныс аударушылар лагеріне ONE науқанын алып келді.
Бұрын-соңды ешкім белсенділердің құштарлығын өлшемеген. Бұл оғаш көрінуі мүмкін, бірақ бұл — нағыз OKR. Сонымен, сіз құштарсыз — қаншалықты құштарсыз? Сіздің құштарлығыңыз қандай іс-әрекеттерге әкеледі? Енді Билл Гейтс басқарма отырысында қиын сұрақтар қойғанда, біз OKR-ларымызды шығарып: «Міне, біз не істедік және оның әсері қандай болды», — деп айта аламыз.
OKR жүйесі
OKR-дың жағымсыз жағы бар ма? Егер оларды қате түсінсеңіз, шамадан тыс ұйымдасқан болып кетуіңіз мүмкін. ONE институционалды болып кетпеуі керек; біз бұзушы (disruptive) күйінде қалуымыз қажет. Мен әрқашан корпоративті болып, әр тоқсандық мақсатты орындауға тырысып кетеміз бе деп қорқамын. Джон бізге: «Егер бәрі жасыл түсте болса (орындалса), демек сендер жеңілдіңдер», — деп ескертуі керек болды. Бұл көптеген адамдар үшін, әсіресе қазір бізде ең мықты мамандар жұмыс істеп жатқанда, қисынсыз көрінді. Бірақ Джон: «Көбірек қызыл түс (сәтсіздік немесе тым өршіл мақсат) керек! » — дей берді. Оныкі дұрыс еді. Бізге үлкен амбициялар қажет болды, өйткені біз соған шеберміз. Біз ұсақ-түйек қадамдарға онша емеспіз.
ONE тек құштарлыққа ғана сүйеніп тұрған жоқ. Біз тек моральдық наразылыққа ғана сүйеніп тұрған жоқпыз. Біз белгілі бір принциптерге және OKR-дан алынған белгілі бір ойлау құрылымына негізделген іргетаста тұрмыз. Және бұл үшін біз өте ризамыз. Өзгеріс енгізу үшін интеллектуалдық қатаңдық қажет; ол шынымен де өте маңызды стратегияларды талап етеді. Егер жүрек пен ақыл бір-бірімен үйлесім таппаса, онда сіздің құштарлығыңыз ештеңеге тұрмайды. OKR жүйесі ішкі «жындылықты» және химияны реттейді. Ол бізге тәуекелге баруға, сенімге негізделген орта береді, мұнда қателесу жұмыстан шығаруға себеп емес — бұл өзіңді еркін сезінетін қауіпсіз орын. Мұндай құрылым мен орта, сондай-ақ дұрыс адамдар болғанда, ғажайыптар жақын жерде.
Сонымен: Эдж басынан-ақ талантты гитарист болды, бірақ мен ең жақсы әнші емес едім. Адам ең жақсы басист емес еді. Ал Ларри барабаншы ретінде енді ғана қалыптасып келе жатқан. Бірақ бізде мақсаттар және оған жетудің жалпы жоспары болды. Біз әлемдегі ең үздік топ болғымыз келді.
Мені алға жетелейтін — мақсаттар. — Мұхаммед Али
Идеялар оңай; орындау (execution) — бәрі.
Егер сіз осы жерге дейін оқысаңыз, OKR және CFR (Сөйлесулер, Кері байланыс және Тану) жүйелерінің кез келген түрдегі және көлемдегі ұйымдарға тау қопаруға қалай көмектесетінін көрдіңіз. Олардың жұмысшыларды қалай шабыттандыратыны, көшбасшыларды тәрбиелейтіні және командаларды ұлы істерге қалай біріктіретіні туралы шынайы оқиғаларды естідіңіз. Маңызды нәрселерді өлшеу арқылы мақсаттар мен негізгі нәтижелер Боно мен Гейтс қорына Африкадағы кедейлік пен ауруға қарсы жұмылуға көмектесуде. Олар Google-ды әлемдегі ақпаратты баршаға еркін қолжетімді ету жолындағы өршіл «10x» ізденісіне жетелеуде. Олар Zume-дегі пицца шеберлеріне роботпен жиналған пиццаны ыстық күйінде есігіңізге дейін жеткізуге мүмкіндік беруде.
Ал ең қызығы: меніңше, біз енді ғана бастап жатырмыз.
OKR-ды құрал, хаттама немесе процесс деп атауға болады. Бірақ мен оны кәсіпкерлердің келесі толқыны үшін «ұшу алаңы» (launch pad) ретінде көремін. Менің арманым — Энди Гроувтың бұл туындысы өмірдің барлық саласын өзгерткенін көру. Мен бұл ЖІӨ өсіміне, денсаулық сақтау нәтижелеріне, мектептегі табыстарға, үкімет жұмысына, бизнес нәтижелеріне және әлеуметтік прогреске үлкен әсер ете алатынына сенемін. Біз бұл болашақты Калифорниядағы Khan Lab мектебінде әрбір бастауыш сынып оқушысына OKR-ды енгізген Орли Фридман сияқты озық ойлы адамдар арқылы көріп отырмыз. (Елестетіп көріңізші, сіз бес-алты жастасыз және оқу мен ойлауды үйрене жүріп, өзіңіздің оқу мақсаттарыңызды — өз OKR-ларыңызды белгілейсіз! )
Егер құрылымдық мақсат қою және үздіксіз байланыс кеңінен, қатаңдықпен және қиялмен қолданылса, біз бүкіл қоғамда өнімділік пен инновацияның экспоненциалды өсуін көре алар едік деп нық сенемін.
OKR-дың әлеуеті зор, өйткені олар өте бейімделгіш. Мұнда догма жоқ, оларды пайдаланудың жалғыз дұрыс жолы жоқ. Әртүрлі ұйымдардың өмірлік циклінің әртүрлі кезеңдерінде әртүрлі қажеттіліктері болады. Кейбіреулер үшін мақсаттарды ашық етудің өзі — үлкен алға басу. Басқалары үшін тоқсандық жоспарлау қарқыны ойын ережесін өзгертеді. Маңызды тұстарды табу және бұл құралды өзіңізге ыңғайлау — өз қолыңызда.
Бұл кітапта OKR және CFR туралы бірнеше құпия оқиғалар айтылды. Тағы мыңдаған оқиғалар енді басталып жатыр немесе әлі айтылмады. Алдағы уақытта біз бұл әңгімені whatmatters. com сайтында жалғастырамыз. Бізге сонда келіңіз. Пікірталасқа маған john@whatmatters. com адресіне хат жазу арқылы қосыла аласыз.
Менің басты «созылмалы» (stretch) OKR-ым — адамдарға мүмкін емес болып көрінетін нәрсеге бірге қол жеткізуге мүмкіндік беру. Табыс пен маңыздылықтың тұрақты мәдениетін құру. Және барлық мақсаттар үшін, әсіресе сіз үшін ең маңызды мақсаттар үшін шабыт көзін дайындау.
АРНАУ
Бұл кітап 2016 жылы төрт апта аралығында бізден ерте кеткен екі ерекше адамға арналады. OKR-дың негізін қалаған кемеңгер Энди Гроув осы беттерде егжей-тегжейлі еске алынды. «Жаттықтырушы» Билл Кэмпбеллдің даналығы бұл жерде қысқаша ғана айтылып өтті. Сондықтан, бұл — көптеген адамдарға көп нәрсе берген Биллді ұлықтау мүмкіндігіміз. Адал, ашық қарым-қатынас жасау қабілетінен бастап, деректерге негізделген жедел шеберлікке деген құштарлығына дейін — Жаттықтырушы OKR-дың нағыз рухын бейнеледі. Сондықтан оның есімімен кітапты аяқтау орынды.
Сол бір шуақты сәуір таңында Калифорнияның Атертон қаласында Биллді соңғы сапарға шығару үшін Қасиетті Жүрек (Sacred Heart) спорт алаңында үлкен шатыр құру қажет болды. Бұл жерде ол көптеген сенбі күндерін сегізінші сынып оқушыларына футбол немесе софтболдан жаттықтыруға жұмсаған еді. Ларри Пейдж бен Джефф Безостан бастап, ол жаттықтырған жас ұрпақтарға дейін үш мыңнан астам адам жиналды. Билл әрқайсымызды өзіне тән жылулықпен құшақтап, ақыл-кеңесін аямайтын. Және әрқайсымыз Биллді өзіміздің ең жақын досымыз деп санайтынбыз. Оның өмірі — бәрі сыйған ең үлкен «шатыр» болды.
Пенсильвания штатындағы Хомстед қаласындағы болат балқыту зауытында түнгі ауысымда жұмыс істеген дене шынықтыру мұғалімінің ұлы Билл өзінің «Жаттықтырушы» деген лақап атын алғаш рет 1970 жылдары өзі оқыған Колумбия университетінің футбол командасының жаттықтырушысы болған кезде алды. Бірақ ол футбол алаңын Кремний алқабының директорлар кеңесі мен атқарушы кеңселері сияқты бәсекелестік жоғары аренаға ауыстырғанда нағыз «Жаттықтырушыға» айналды. Ол әлемдік деңгейдегі тыңдаушы, даңқты тәлімгер және мен кездестірген ең дана адам еді. Оның өршіл, қамқор, жауапты, ашық және қарапайым адами болмысы Google-дағы және басқа да ондаған компаниялардағы мәдениетті бүгінгі деңгейге жеткізді.
Кен Аулетта New Yorker журналында жазғандай: «Инженерлік саланың әлемдік астанасында, яғни жан басына шаққандағы табыс әлеуметтік дағдыларға кері пропорционал болып көрінетін жерде, Кэмпбелл негізін қалаушыларды компьютер экрандарынан бас көтеруге үйреткен адам болды... Оның қазанамасы көптеген газеттердің бірінші бетінде немесе технологиялық жаңалықтар сайттарының басында жарияланған жоқ, бірақ солай болуы керек еді».
Біз алғаш рет сексенінші жылдардың соңында кездестік. Мен өзімнің ең танымал сәтсіз жобаларымның бірі — GO Corporation (планшеттік компьютер компаниясы) үшін Бас директор іздеп жүрген едім. Оны Кремний алқабындағы үздік рекрутер Дебра Радабо мен оның Apple-дегі бұрынғы бастығы Флойд Квамме ұсынды. Мен Биллдің Claris-тегі (Apple-дің бағдарламалық жасақтама еншілес кәсіпорны) командасына барғанда шешім қабылданды. Мен әдетте кәсіпкермен бірге тәуекелге баруға дайынмын ба, жоқ па, тез шешемін. Claris-тегі керемет esprit de corps (командалық рух) және Биллге деген айқын құрмет мені бірден баурап алды.

Билл Кэмпбелл атқарушы коучинг сессияларына арналған өзінің сүйікті сусынымен, 2010 жыл.
Apple мен Джон Скалли Биллге берген уәделері бойынша Claris-ті жеке компания ретінде бөліп шығарудан бас тартқанда, ол GO-дағы жұмысқа ауысты. Біздің бизнес-моделіміз сәтсіз болса да, біз бірге керемет уақыт өткіздік. Билл келгенге дейін, GO-ның басшылар командасы әрбір дауыс беру алдында стратегия бойынша қызу айтысып, соңында реніштер қалатын. Билл Бас директор болғаннан кейін бәрі өзгерді. Ол әрбір басшымен жеке отырып, олардың отбасылары туралы сұрайтын, бір-екі оқиға айтып беретін және бірте-бірте олардың мәселеге қатысты пікірін білетін. Ол адамдарды жиналысқа кірмей тұрып келістірудің таңғажайып әдісін білетін, көп ұзамай GO-да дауыс беру тоқтады. Билл үшін әрқашан команда мен компания бірінші орында тұратын. Оның жеке мүддесі немесе астыртын жоспары болған емес. Миссия — бәрінен жоғары.
Билл ұлы көшбасшыларды тәрбиелеген шебер көшбасшы болды. Оның GO-дағы бес тікелей қол астындағы қызметкері өз жобаларының Бас директорлары болды. Көптеген сабақтардың ішінде Билл бізге команданың қадір-қасиетін, әсіресе компания сәтсіздікке ұшыраған кезде сақтаудың маңыздылығын үйретті. GO AT&T-ге сатылғаннан кейін, біз жұмыстан босатылғандардың жақсы ұсыныстар алып, мансаптарын жалғастыруына жағдай жасадық.
1994 жылы мен Биллді Kleiner Perkins-ке қайта алып келдім және оған басқаратын басқа компания тауып беруге уәде бердім. Шамамен сол уақытта Intuit негізін қалаушы Скотт Кук Бас директор жалдауды ұйғарды. Мен Биллді Скотпен таныстырғаннан кейін, олардың Пало-Альтода бірге серуендеуі Биллдің жұмысқа қабылдануына жеткілікті болды. Ол және Скотт керемет қарым-қатынас пен ғажайып компания құрды.
Биллдің Intuit-тегі төрт жылдық жұмысының басында ол дағдарысқа тап болды. Кіріс азайып, тоқсандық жоспар орындалмайтын болды. Бізде капиталды көбірек салуды және қиындықтан өтуді талап еткен директорлар кеңесі болды. Лас-Вегастағы қонақүй люксінде кеңес жиналғанда, Жаттықтырушы бұған келіспеді. «Бос сөзді қойыңдар», — деді ол. «Біз шығындарды қысқартып, кейбір адамдарды жұмыстан шығарамыз. Біз жинақы боламыз, өйткені сандарды орындауымыз керек. Бұл — мен қалайтын тәртіп пен мәдениеттің бөлігі». Билл акционерлер алдында ғана емес, команда мен тұтынушылар алдында да нәтиже беруді маңызды деп санады.
Алайда, көптеген директорлар ақша жұмсауды жақтады. Билл көңілсіз көрінді. Кезек маған келгенде: «Білесіздер ме, меніңше, біз Жаттықтырушының айтқанымен жүруіміз керек», — дедім. Мен оның дұрыс не бұрыс екеніне сенімді емес едім, бірақ бұл оның шешімі болуы керек деп есептедім. Менің позициям жағдайды өзгертті. Кейінірек Билл маған бұл сөздердің ол үшін қаншалықты маңызды болғанын және егер керісінше болса, жұмыстан кететінін айтты.
Сол сәттен бастап бізде бұзылмас байланыс орнады. Біз келіспей қалуымыз немесе бір-бірімізге ауыр сөздер айтуымыз мүмкін еді, бірақ келесі күні біріміз екіншімізге қоңырау шалып, кешірім сұрайтынбыз. Екеуміз де адалдық кез келген келіспеушіліктен жоғары екенін түсіндік.
Стив Джобс 1997 жылы Apple-ге оралғанда, ол Билл Кэмпбеллге жаңа басқармаға қосылуды ұсынды. Жаттықтырушы бұл жұмыс үшін ақы алудан бас тартты; ол өзіне көп нәрсе берген Алқапқа қайтарым жасағысы келді. Кейбір компаниялар оған акциялар ұсынғанда, ол одан түскен қаражатты өзінің қайырымдылық ұйымына бағыттады.
2001 жылы Google негізін қалаушыларға Эрик Шмидтті Бас директор ретінде жалдауға көмектескеннен кейін, мен Эрикке Биллді жаттықтырушы ретінде алуды ұсындым. Эрик мақтаншақ адам еді, сондықтан менің ұсынысыма ренжіп: «Мен не істеп жатқанымды білемін», — деді. Бірақ бір жылға жетпей, Эриктің өзін-өзі бағалауы былай болды: «Билл Кэмпбелл бәрімізге жаттықтырушы ретінде өте пайдалы болды. Өткенге қарасам, оның рөлі басынан-ақ қажет еді».
Билл Google-дағы міндетін шексіз деп санады. Ол Ларри Пейдж бен Сергей Бринді, Сьюзан Вожитски мен Шерил Сэндбергті, Джонатан Розенбергті және Google-дың бүкіл басшылық командасын жаттықтырды. Ол мұны өзіне тән стильде жасады. Билл аз бағыт-бағдар беретін. Ол өте аз сұрақ қоятын, бірақ олар әрдайым дұрыс сұрақтар болатын. Бірақ негізінен ол тыңдайтын. Ол бизнесте бірнеше дұрыс жауап болатынын және көшбасшының міндеті біреуін таңдау екенін білетін. «Тек шешім қабылда», — дейтін ол.
Google-дың OKR-ларына келгенде, Билл «міндетті» (committed) мақсаттарға баса назар аударатын. Оның сүйікті сөзі: «Сендер мына пойыздардың уақытында жүруін қамтамасыз етулерің керек». Google Бас директоры Сундар Пичаи еске алғандай: «Ол күнделікті жедел шеберлікке мән беретін». Бұл Биллдің қарапайым ұранына саятын: «Күн сайын жақсырақ бол». Бұдан қиынырақ немесе маңыздырақ ештеңе жоқ.
Жаттықтырушы Google-дың дүйсенбілік жиналыстарында éminence grise (ресми билігі жоқ, бірақ ықпалы зор көлеңкелі тұлға) болды. Сонымен бірге, ол Apple басқармасында жетекші сыртқы директор болды, бұл басқа біреу үшін мүдделер қақтығысы болар еді. Бұл Стив Джобстың ашуын келтіретін, әсіресе Android пайда болған кезде. Стив Биллден Google-ды тастап, Apple-ді таңдауын талап етті, бірақ Жаттықтырушы бас тартты: «Стив, мен Google-ға технология бойынша көмектесіп жатқан жоқпын. Мен тіпті HTML сөзін қалай жазуды да білмеймін. Мен жай ғана оларға күн сайын жақсырақ бизнес болуға көмектесіп жатырмын». Стив алған бетінен қайтпағанда, Жаттықтырушы: «Мені таңдау жасауға мәжбүрлеме. Саған бұл таңдау ұнамайды», — деді. Стив шегінді, өйткені Жаттықтырушы оның жалғыз нағыз сырласы еді.
Жаттықтырушы технология туралы өзі көрсеткеннен де көп білсе де, ол ешқашан инженерлерге немесе өнім жасаушыларға қысым көрсетпейтін. Оның керемет түйсігі көшбасшылық туралы, бизнес командалар мен адамдарды не қозғалысқа келтіретіні туралы және адамдарыңызды процестің астында қалып қоюдан қалай қорғау керектігі туралы болатын. Егер ол біреуге әділетсіздік жасалғанын көрсе, Бас директорға қоңырау шалып: «Бұл — процестің қателігі», — дейтін. Және оны түзететін.
Адамдарға бизнес ортасына сүйіспеншілік әкелуге тыйым салынады, бірақ сүйіспеншілік Биллдің ең басты ерекшелігі болатын. Ол Intuit-тегі жиналысқа кіріп келгенде, әркімнің жүзі бал-бұл жайнап кететіні әлі күнге дейін көз алдымда. Кейде бұл «жалған балағат» арқылы білдіретін сүйіспеншілік болатын. (Егер сіз жұмысқа ұсқынсыз свитер киіп келсеңіз, ол: «Мына затты алу үшін әжетханада біреуді тонап кеттің бе? » — деп сұрайтын). Бірақ Коучтың (жаттықтырушының) сізге бейжай қарамайтынын әрқашан білетінсіз. Оның сізді әрқашан қолдайтынын және команда үшін барын салатынын сезетінсіз. Бір мезгілде әрі сүйіспеншілік танытып, әрі қорықпай шынайы кері байланыс бере алатын көшбасшылар өте сирек кездеседі. Билл Кэмпбелл қатал жаттықтырушы болды, бірақ ол әрқашан ойыншылардың жаттықтырушысы болды.
Ол біздің ортамыздағы көптеген адамдарға қарағанда отбасының қадірін жақсы түсінетін. Өзінің қызы Мэггиді (және менің қызым Мэриді) софтболдан жаттықтырып жүргенде, ол әлемдегі ең бақытты адам болатын. Басқа жерде қандай маңызды жиналыс басталмасын, ол тура сағат 15:20-да алаңда болатын. Және Коучтың алтыншы иннингте (ойын бөлімінде) ұялы телефонына алаңдап қарап отырғанын ешқашан көрмейтінсіз. Ол сол жерде толықтай қатысып отыратын. Мұндай сәттерде ол ерекше құлшыныспен жарқырайтын.
Тіпті ауырып қалғаннан кейін де, Билл жаттықтыруды тоқтатқан жоқ. Kleiner Perkins компаниясының төрағалығын қабылдау туралы шешім қабылдағанда, оның кеңесі шешуші фактор болды. Екі қызым колледжге кеткендіктен, уақыт та қолайлы еді. Коуч менің бәсеңдемейтінімді немесе «жоғарғы қабатқа» жай ғана отыруға кетпейтінімді білді. Мен өзім сүйетін ісімді: ең үздік кәсіпкерлерді тауып, оларды қаржыландыруды және олар ауқымдарын кеңейткен кезде мықты командалар құруға көмектесуді жеделдету үшін бұл жұмысты қабылдадым. Бұл мен үшін көшбасшылар мен серіктестердің келесі буыны үшін ойыншы-жаттықтырушы болуға, Биллдің жолын қууға берілген мүмкіндік еді.
Ол қайтыс болардан бірнеше ай бұрын Kleiner серіктесім Рэнди Комисармен болған подкастта Коуч: «Мен әрқашан шешімнің бір бөлігі болғым келді... Адамдар — біз істейтін ең маңызды іс. Біз оларды жақсартуға тырысуымыз керек», — деп түсіндірді.
Билл арамызда жоқ, бірақ оның жүздеген шәкірттері, ол ұзақ жылдар бойы жаттықтырған барлық басшылар үшін оның ісі жалғасуда. Біз әлі де күн сайын жақсаруға тырысып келеміз.
Біз сізді сағынамыз, Коуч. Бәріміз де сағынамыз.
Джон Дорр Сәуір, 2018 жыл

Жаттықтырушы Билл Кэмпбелл, 2013 ж.
1-РЕСУРС
Google-дің OKR нұсқаулығы
Ешкімде де Google сияқты OKR (Objectives and Key Results — мақсаттар мен негізгі нәтижелер) жүйесін енгізу бойынша мұндай ұжымдық тәжірибе жоқ. Компания ауқымы кеңейген сайын, ол мезгіл-мезгіл OKR бойынша нұсқаулықтар мен шаблондар шығарып тұрды. Төмендегі үзінділер негізінен ішкі дереккөздерден алынған және Google-дің рұқсатымен қайта басылып отыр. (Ескерту: Бұл — Google-дің OKR-ге деген көзқарасы. Сіздің көзқарасыңыз басқаша болуы мүмкін және солай болуы да тиіс).
Google-де біз ауқымды ойлауды ұнатамыз. Біз осы асқақ мақсаттарды жеткізуге, өлшеуге және оларға қол жеткізуге көмектесу үшін мақсаттар мен негізгі нәтижелер (OKR) деп аталатын процесті қолданамыз.
Біздің іс-әрекеттеріміз Google-дің болашағын айқындайды. Біз Іздеу, Chrome, Android жүйелерінде бірнеше рет көргеніміздей — компания жұмыс күшінің аз ғана пайызын құрайтын, бірақ амбициялық ортақ мақсатқа жұмыла әрекет ететін команда бүкіл қалыптасқан индустрияны екі жылдан аз уақыт ішінде өзгерте алады. Сондықтан Google қызметкерлері мен менеджерлері ретінде біз жеке тұлға және команда мүшелері ретінде уақытымыз бен энергиямызды қалай бөлетініміз туралы саналы, мұқият және негізделген таңдау жасауымыз өте маңызды. OKR — осы мұқият таңдаулардың көрінісі және ұлы ұжымдық мақсаттарға жету үшін жеке тұлғалардың іс-әрекеттерін үйлестіру құралы.
Біз OKR-ді адамдардың не өндіретінін жоспарлау, олардың жоспарға сай ілгерілеуін қадағалау және адамдар мен командалар арасындағы басымдықтар мен кезеңдерді үйлестіру үшін қолданамыз. Сондай-ақ, біз OKR-ді адамдардың ең маңызды мақсаттарға зейін қоюына көмектесу және олардың шұғыл, бірақ маңыздылығы төмен мақсаттарға алаңдамауына ықпал ету үшін пайдаланамыз.
OKR-лер үстемелі (incremental) емес, ауқымды болады — біз олардың барлығына бірдей қол жеткіземіз деп күтпейміз. (Егер қол жеткізсек, демек біз оларды жеткілікті деңгейде агрессивті түрде белгілемегенбіз). Біз оларды қалай орындағанымызды өлшеу үшін түсті шкаламен бағалаймыз:
0.0–0.3 — қызыл 0.4–0.6 — сары 0.7–1.0 — жасыл
Тиімді OKR жазу
Нашар орындалған/басқарылған OKR — бұл уақытты босқа кетіру, құр босқа жасалған басқарушылық қимыл. Жақсы жасалған OKR — бұл командаларға ненің маңызды екенін, нені оңтайландыру керектігін және күнделікті жұмыс барысында қандай таңдау жасау керектігін түсіндіруге көмектесетін мотивациялық басқару құралы.
Жақсы OKR жазу оңай емес, бірақ бұл мүмкін емес нәрсе де емес. Мына қарапайым ережелерге назар аударыңыз:
Мақсаттар (Objectives) — бұл «Не істеу керек? ». Олар:
мақсаттар мен ниеттерді білдіреді; агрессивті, бірақ шынайы; айқын, объективті және түсініксіздіксіз болуы тиіс; парасатты бақылаушы үшін мақсатқа қол жеткізілгені немесе жетпегені анық болуы керек. Мақсатқа сәтті қол жеткізу Google үшін айқын құндылық әкелуі тиіс.
Негізгі нәтижелер (Key Results) — бұл «Қалай істеу керек? ». Олар:
мақсатқа(ларға) тиімді түрде жетуге көмектесетін өлшенетін кезеңдерді білдіреді; әрекеттерді емес, нәтижелерді сипаттауы тиіс. Егер сіздің негізгі нәтижелеріңізде «кеңес беру», «көмектесу», «талдау» немесе «қатысу» сияқты сөздер болса, олар әрекеттерді сипаттайды. Оның орнына осы әрекеттердің түпкі пайдаланушыға тигізетін әсерін сипаттаңыз: «Colossus кідірісін бағалау» дегеннің орнына «7 наурызға дейін алты Colossus ұяшығынан орташа және ең жоғарғы кідіріс өлшемдерін жариялау»; аяқталғаны туралы дәлелдемені қамтуы тиіс. Бұл дәлелдеме қолжетімді, сенімді және оңай табылатын болуы керек. Дәлелдемелерге мысалдар: өзгерістер тізімдері, құжаттарға сілтемелер, жазбалар және жарияланған метрикалық есептер.
Командааралық OKR-лер
Google-дегі көптеген маңызды жобалар әртүрлі топтардың үлесін қажет етеді. OKR-лер осы үйлестіруді міндеттеу үшін өте қолайлы. Командааралық OKR-лерге осы OKR-ге материалдық тұрғыдан қатысуы тиіс барлық топтар енуі керек және әр топтың үлесі сол топтың жеке OKR-лерінде анық көрсетілуі тиіс. Мысалы, егер жаңа жарнама қызметін қолдау үшін Ads Development, Ads SRE және Network Deployment командалары жұмыс істеуі керек болса, онда үш команданың да жобаның өз бөлігін орындау туралы міндеттемесін сипаттайтын OKR-лері болуы керек.
Міндетті (Committed) және Амбициялық (Aspirational) OKR-лер
OKR-лердің екі түрі бар және оларды бір-бірінен ажырату маңызды:
Міндеттемелер (Commitments) — бұл біз қол жеткізуге келісетін және олардың орындалуын қамтамасыз ету үшін кестелер мен ресурстарды реттеуге дайын болатын OKR-лер.
Міндетті OKR үшін күтілетін балл — 1.0; 1.0-ден төмен балл жоспарлаудағы және/немесе орындаудағы қателерді көрсеткендіктен, орындалмау себебін түсіндіруді талап етеді.
Керісінше, амбициялық OKR-лер біз әлемнің қалай болғанын қалайтынымызды білдіреді, тіпті оған қалай жету керектігін және/немесе оны орындау үшін қажетті ресурстар туралы нақты түсінігіміз болмаса да.
Амбициялық OKR-лердің орташа күтілетін балы — 0.7, бұл ретте ауытқулар үлкен болуы мүмкін.
OKR жазудағы классикалық қателер мен тұзақтар
№1 ТҰЗАҚ: Міндетті және амбициялық OKR-лерді ажырата алмау. Міндетті OKR-ді амбициялық деп белгілеу сәтсіздікке ұшырау мүмкіндігін арттырады. Командалар оны байсалды қабылдамауы мүмкін және OKR-ді орындау үшін басқа басымдықтарын өзгертпеуі мүмкін. Екінші жағынан, амбициялық OKR-ді міндетті деп белгілеу оны орындау жолын таба алмайтын командаларда қорғаныс реакциясын тудырады және «басымдықтардың ауысуына» (priority inversion) әкеледі, өйткені амбициялық OKR-ге назар аудару үшін міндетті OKR-лерден ресурстар тартып алынады.
№2 ТҰЗАҚ: «Әдеттегі жұмыс» (Business-as-usual) OKR-лері. OKR-лер көбінесе команданың немесе тұтынушылардың нақты қалауына емес, команданың қазіргі істеп жатқан істерін өзгертпей-ақ неге қол жеткізе алатынына негізделіп жазылады.
№3 ТҰЗАҚ: Батылсыз амбициялық OKR-лер. Амбициялық OKR-лер көбінесе қазіргі жағдайдан басталады және іс жүзінде: «Егер бізде қосымша қызметкерлер болса және жолымыз сәл болса, не істей алар едік? » — деп сұрайды. Баламалы және жақсырақ тәсіл — мынадан бастау: «Егер біз көптеген шектеулерден босатылсақ, менің [немесе менің тұтынушыларымның] әлемі бірнеше жылдан кейін қандай болар еді? ». Анықтамасы бойынша, OKR алғаш тұжырымдалған кезде бұл күйге қалай жетуге болатынын білмейсіз — сондықтан ол амбициялық OKR болып табылады. Бірақ қажетті соңғы нәтижені түсінбей және оны нақты айтпай, сіз оған қол жеткізе алмайтыныңызға кепілдік бересіз. Лакмус сынағы: Егер тұтынушыларыңыздан олардың шын мәнінде не қалайтынын сұрасаңыз, сіздің амбициялық мақсатыңыз олардың сұранысына сәйкес келе ме немесе одан асып түсе ме?
№4 ТҰЗАҚ: Ресурстарды жасыру (Sandbagging). Команданың міндетті OKR-лері олардың барлық қолжетімді ресурстарын емес, басым бөлігін пайдалануы тиіс. Олардың міндетті + амбициялық OKR-лері қолжетімді ресурстардан сәл көбірек ресурсты талап етуі керек. (Әйтпесе, олар іс жүзінде тек міндеттемелер болып табылады). Барлық OKR-лерін команданың барлық штатын/капиталын қажет етпестен орындай алатын командалар не ресурстарды жасырып отыр, не командаларын алға итермелеп жатқан жоқ деп есептеледі. Бұл жоғары басшылық үшін штатты және басқа ресурстарды оларды тиімдірек пайдаланатын топтарға қайта бөлуге белгі болып табылады.
№5 ТҰЗАҚ: Төмен құндылықты мақсаттар (немесе «Кімге керек? » OKR-і). OKR-лер айқын бизнес құндылығын уәде етуі керек — әйтпесе оларды орындауға ресурс жұмсаудың қажеті жоқ. Төмен құндылықты мақсаттар (LVO) — бұл мақсат 1. 0 баллмен орындалса да, ешкім байқамайтын немесе ешкімге бәрібір болатын мақсаттар. Классикалық (және алдамшы) LVO мысалы: «Тапсырманың Орталық Процессорды (CPU) пайдалануын 3 пайызға арттыру». Бұл мақсаттың өзі пайдаланушыларға немесе Google-ге тікелей көмектеспейді. Дегенмен, (шамасы байланысты) «Ең жоғары сұраныстарға қызмет көрсету үшін қажетті ядролар санын сапасына/кідірісіне зиян келтірмей 3 пайызға азайту және босаған ядроларды еркін пулға қайтару» мақсатының айқын экономикалық құндылығы бар. Бұл — жақсырақ мақсат. Лакмус сынағы: OKR тікелей түпкі пайдаланушыға немесе экономикалық пайда әкелмей-ақ, қолайлы жағдайларда 1. 0 балл ала ала ма? Егер солай болса, OKR-ді нақты пайдаға бағытталғандай етіп қайта жазыңыз. Классикалық мысал: «X-ті іске қосу», сәттілік критерийлері жоқ. Жақсырақ: «X-ті Borg ұяшықтарының 90+ пайызына іске қосу арқылы бүкіл флот бойынша Y-ті екі есеге арттыру».
№6 ТҰЗАҚ: Міндетті мақсаттар үшін жеткіліксіз негізгі нәтижелер (KR). OKR қажетті нәтижеге (мақсат) және сол нәтижеге жету үшін қажетті өлшенетін қадамдарға (негізгі нәтижелер) бөлінеді. Негізгі нәтижелердің барлығынан 1. 0 балл алу мақсат үшін де 1. 0 балл алуды қамтамасыз ететіндей етіп жазылуы өте маңызды. Жиі кездесетін қателік — мақсатты ұжымдық түрде орындау үшін қажетті, бірақ жеткіліксіз негізгі нәтижелерді жазу. Бұл қателік командаға «қиын» негізгі нәтижелерді орындау үшін қажетті күрделі міндеттемелерден (ресурс/басымдық/тәуекел) қашуға мүмкіндік беретіндіктен тартымды көрінеді. Бұл тұзақ өте қауіпті, өйткені ол мақсат үшін қажетті ресурстарды анықтауды да, мақсаттың кесте бойынша орындалмайтынын білуді де кешіктіреді. Лакмус сынағы: Барлық негізгі нәтижелерден 1. 0 балл алып, бірақ мақсатқа қол жеткізе алмау мүмкін бе? Егер солай болса, негізгі нәтижелерді олардың сәтті аяқталуы мақсаттың да сәтті орындалуына кепілдік бергенше қосыңыз немесе қайта өңдеңіз.
OKR-лерді оқу, түсіндіру және әрекет ету
Міндетті OKR-лер үшін
Командалар 1.0 нәтижесіне кестеге сай қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін өздерінің басқа басымдықтарын қайта қарастырады деп күтіледі. Міндетті OKR бойынша 1.0 нәтижесін беретініне сенімді бола алмайтын командалар бұл туралы дереу жоғарыға хабарлауы (escalate) тиіс. Бұл маңызды жайт: мұндай (жиі кездесетін) жағдайда мәселені жоғары деңгейге көтеру тек дұрыс қана емес, сонымен қатар қажет. Мәселе OKR бойынша келіспеушіліктен, оның басымдығы туралы келіспеушіліктен немесе уақытты/адамдарды/ресурстарды жеткілікті түрде бөле алмаудан туындаса да, эскалация жақсы нәрсе. Бұл команда басшылығына нұсқаларды әзірлеуге және қақтығыстарды шешуге мүмкіндік береді. Бұдан шығатын қорытынды — кез келген жаңа OKR белгілі бір деңгейде эскалацияны талап етуі мүмкін, өйткені ол қазіргі басымдықтар мен міндеттемелерді өзгертуді қажет етеді. Ешқандай топтың қызметіне өзгеріс енгізуді талап етпейтін OKR — бұл «әдеттегі жұмыс» OKR-і және олар жаңа болуы екіталай (бірақ олар бұрын жазылмаған болуы мүмкін). Белгіленген мерзімге дейін 1.0 нәтижесіне қол жеткізе алмаған міндетті OKR постмортемді (болған оқиғаны талдауды) қажет етеді. Бұл командаларды жазалау үшін емес. Бұл командалар міндетті OKR-лер бойынша 1.0 нәтижесіне сенімді түрде қол жеткізу қабілетін арттыруы үшін OKR-ді жоспарлауда және/немесе орындауда не болғанын түсіну үшін жасалады. Міндетті OKR түрлеріне мысалдар: қызметтің тоқсандық SLA (қызмет көрсету деңгейі туралы келісім) талаптарына сәйкес келуін қамтамасыз ету; немесе инфрақұрылымдық жүйеге белгілі бір мерзімге дейін анықталған функцияны немесе жақсартуды енгізу; немесе белгілі бір өзіндік құнмен серверлердің белгілі бір санын өндіру және жеткізу.
Амбициялық OKR-лер
Амбициялық OKR-лер жиынтығы жоспар бойынша команданың белгілі бір тоқсанда орындау мүмкіндігінен асып түседі. OKR-лердің басымдығы команда мүшелеріне топтың міндеттемелері орындалғаннан кейін қалған уақытты қайда жұмсау керектігі туралы шешім қабылдауға көмектесуі керек. Жалпы алғанда, басымдығы жоғары OKR-лер басымдығы төмен OKR-лерден бұрын орындалуы тиіс. Амбициялық OKR-лер және олардың тиісті басымдықтары орындалғанға дейін команданың OKR тізімінде қалуы керек және қажет болған жағдайда тоқсаннан тоқсанға ауыстырылып отыруы тиіс. Прогрестің жоқтығынан оларды OKR тізімінен алып тастау қателік болып табылады, өйткені бұл басымдықтарды белгілеудегі, ресурстардың жетіспеушілігіндегі немесе мәселені/шешімді түсінбеудегі тұрақты мәселелерді жасырады. Қорытынды: Егер басқа командада амбициялық OKR-ді қазіргі иесіне қарағанда тиімдірек орындау үшін тәжірибе мен мүмкіндік (bandwidth) болса, оны сол команданың тізіміне ауыстыру жақсы. Команда менеджерлері өздерінің амбициялық OKR-лерін орындау үшін қажетті ресурстарды бағалап, бизнеске белгілі сұранысты білдіру міндетін орындай отырып, оларды әр тоқсан сайын сұрап отырады деп күтіледі. Дегенмен, менеджерлер өздерінің амбициялық OKR-лері міндетті OKR-лерден кейінгі компаниядағы ең жоғары басымдықты мақсаттар болмаса, барлық қажетті ресурстарды аламыз деп күтпеуі керек.
Қосымша лакмус сынақтары
OKR-лердің жақсы екенін тексеруге арналған кейбір қарапайым тестер:
Егер сіз оларды бес минут ішінде жазып шықсаңыз, олар жақсы емес шығар. Ойланыңыз. Егер сіздің мақсатыңыз бір жолға сыймаса, ол жеткілікті деңгейде нақты емес шығар. Егер сіздің негізгі нәтижелеріңіз командаішілік терминдермен сипатталса («Foo 4.1 нұсқасын іске қосу»), олар жақсы емес шығар. Маңыздысы — іске қосу емес, оның әсері. Неліктен Foo 4.1 маңызды? Жақсырақ: «Тіркелу санын 25 пайызға арттыру үшін Foo 4.1 нұсқасын іске қосу». Немесе жай ғана: «Тіркелу санын 25 пайызға арттыру». Нақты күндерді пайдаланыңыз. Егер әрбір негізгі нәтиже тоқсанның соңғы күніне жоспарланса, сізде нақты жоспар жоқ деген сөз. Негізгі нәтижелердің өлшенетініне көз жеткізіңіз: тоқсанның соңында объективті түрде баға қою мүмкін болуы керек. «Тіркелуді жақсарту» — жақсы негізгі нәтиже емес. Жақсырақ: «1 мамырға дейін күнделікті тіркелу санын 25 пайызға арттыру». Метрикалардың түсінікті екеніне көз жеткізіңіз. Егер сіз «1 миллион пайдаланушы» десеңіз, бұл барлық уақыттағы пайдаланушылар ма, әлде жеті күндік белсенді пайдаланушылар ма? Егер сіздің командаңызда OKR-ге енбеген маңызды әрекеттер (немесе күш-жігердің едәуір бөлігі) болса, тағы да қосыңыз. Үлкен топтар үшін OKR-лерді иерархиялық етіңіз — бүкіл команда үшін жоғары деңгейлі OKR-лер және кіші топтар үшін егжей-тегжейлі OKR-лер болсын. «Көлденең» OKR-лердің (бірнеше команданың қатысуын қажет ететін жобалар) әрбір кіші топта қолдаушы негізгі нәтижелері бар екеніне көз жеткізіңіз.
2-РЕСУРС
Әдеттегі OKR циклі
Сіз OKR-ді компания, команда және жеке қызметкер деңгейінде белгілеп жатырсыз деп есептейік. (Үлкенірек компанияларда қосымша деңгейлер болуы мүмкін).
Тоқсанға дейін 4–6 апта қалғанда Компания үшін жылдық және 1-тоқсан OKR-лерін талқылау (Brainstorming) Жоғары басшылар компанияның ең маңызды OKR-лерін талқылай бастайды. Егер сіз 1-тоқсанға OKR белгілеп жатсаңыз, бұл сонымен қатар компанияның бағытын айқындауға көмектесетін жылдық жоспарды белгілейтін уақыт.
Тоқсанға дейін 2 апта қалғанда Келесі жылға және 1-тоқсанға арналған бүкіл компаниялық OKR-лерді жариялау Компанияның OKR-лерін нақтылап, оларды барлығына жеткізіңіз.
Тоқсанның басы Команданың 1-тоқсан OKR-лерін жариялау Компанияның OKR-леріне сүйене отырып, командалар өздерінің OKR-лерін әзірлейді және оларды жиналыстарда бөліседі.
Тоқсан басталғаннан кейін 1 аптадан соң Қызметкерлердің 1-тоқсан OKR-лерін бөлісуі Командалық OKR-лер жарияланғаннан кейін бір аптадан соң қызметкерлер өздерінің жеке OKR-лерін бөліседі. Бұл қызметкерлер мен олардың менеджерлері арасында, әдетте, жеке кездесулерде (one-on-one) келіссөздерді талап етуі мүмкін.
Тоқсан бойы Қызметкерлер прогресті бақылайды және есеп береді (Check-in) Тоқсан бойы қызметкерлер өздерінің ілгерілеуін өлшейді және бөліседі, менеджерлерімен жүйелі түрде есеп беріп отырады. Тоқсан ішінде қызметкерлер мезгіл-мезгіл өздерінің OKR-леріне толық қол жеткізу мүмкіндігін бағалайды. Егер қол жеткізу екіталай болып көрінсе, оларға қайта калибрлеу (түзету) қажет болуы мүмкін.
Тоқсанның соңына таман Қызметкерлер ой елегінен өткізеді және 1-тоқсан OKR-лерін бағалайды Тоқсанның соңына қарай қызметкерлер өздерінің OKR-лерін бағалайды, өзін-өзі бағалауды жүргізеді және қол жеткізген нәтижелері туралы ой бөліседі.

3-РЕСУРС
Тек әңгіме емес: Өнімділік туралы әңгімелесулер
Нәтижелілікті үздіксіз басқару — бұл екі бөліктен тұратын, өзара байланысты процесс. Бірінші бөлігі OKR-ді белгілеуден тұрады; екіншісі сіздің қажеттіліктеріңізге бейімделген жүйелі және тұрақты әңгімелесулерді қамтиды.
Мақсатты жоспарлау және ой елегінен өткізу Осы әңгімелесуді жеңілдету үшін менеджер қызметкерден келесіні сұрауы мүмкін:
Сіздің рөліңіз, командаңыз және/немесе компанияңыз үшін ең үлкен құндылықты тудыру үшін қандай OKR-лерге назар аударуды жоспарлап отырсыз? Осы OKR-лердің қайсысы ұйымдағы негізгі бастамалармен сәйкес келеді?
Прогресс туралы ақпарат Қызметкерді сөйлету үшін менеджер мына сұрақтарды қоюы мүмкін:
Сіздің OKR-леріңіз қалай жүріп жатыр? Сәтті болу үшін сізге қандай маңызды қабілеттер немесе мүмкіндіктер қажет? Мақсаттарыңызға жетуге кедергі келтіретін бірдеңе бар ма? Басымдықтардың өзгеруіне байланысты қандай OKR-лерді түзету, қосу немесе жою қажет?
Менеджер жүргізетін коучинг Бұл әңгімеге дайындалу үшін менеджер келесі сұрақтарды қарастыруы керек:
Қызметкерімнің қандай мінез-құлықтарын немесе құндылықтарын әрі қарай жалғастырғанын қалаймын? Қызметкерім қандай мінез-құлықтарды немесе құндылықтарды көрсете бастағанын немесе тоқтатқанын қалаймын? Қызметкерге өзінің әлеуетін толық іске асыруға көмектесу үшін мен қандай коучинг (тәлімгерлік) бере аламын?
Әңгімелесу кезінде көшбасшы мынаны сұрауы мүмкін:
Жұмысыңыздың қай бөлігі сізді көбірек шабыттандырады? Рөліңіздің қай аспектісін (егер болса) өзгерткіңіз келеді?
Жоғарыға бағытталған кері байланыс Қызметкерден шынайы пікір алу үшін менеджер мынаны сұрауы мүмкін:
Менен алып жатқан нәрселердің қайсысы сізге пайдалы болып көрінеді? Менен алып жатқан нәрселердің қайсысы сіздің тиімді жұмыс істеуіңізге кедергі келтіреді? Сәттірек болуыңыз үшін мен сіз үшін не істей алар едім?
Мансаптық өсу Қызметкердің мансаптық ұмтылыстарын анықтау үшін менеджер мынаны сұрауы мүмкін:
Қазіргі рөліңізде жақсару үшін қандай дағдыларды немесе қабілеттерді дамытқыңыз келеді? Мансаптық мақсаттарыңызға жету үшін қандай салаларда өскіңіз келеді? Болашақ рөліңіз үшін қандай дағдыларды немесе қабілеттерді дамытқыңыз келеді? Оқу, өсу және даму тұрғысынан мен және компания сізге оған жетуге қалай көмектесе аламыз?
Өнімділік туралы әңгімелесулерге дайындық Қызметкермен өнімділік туралы әңгіме бастамас бұрын, дайындық жұмыстарын жүргізу керек. Атап айтқанда, көшбасшылар келесіні қарастыруы керек:
Қарастырылып отырған кезеңде қызметкердің негізгі мақсаттары мен міндеттері қандай болды? Қызметкер өзін қалай көрсетті? Егер қызметкердің өнімділігі төмен болса, ол өз жұмысын қалай түзетуі керек? Егер қызметкер жақсы жұмыс істесе немесе күткеннен асып түссе, мен «жанып кетусіз» жоғары өнімділік деңгейін сақтау үшін не істей аламын? Қызметкер қай кезде жұмысқа барынша беріледі? Қызметкер қай кезде жұмысқа ең аз тартылады? Қызметкер жұмысқа қандай күшті жақтарын әкеледі? Бұл қызметкерге оқу тәжірибесінің қандай түрлері пайдалы болуы мүмкін? Келесі алты ай ішінде қызметкер нені басты назарда ұстауы керек? Қазіргі рөлінде үміттерді ақтау ма? Қазіргі рөліндегі үлесті барынша арттыру ма? Әлде келесі мүмкіндікке — мейлі ол жаңа жоба, кеңейтілген жауапкершілік немесе жаңа рөл болсын — дайындалу ма?
Қызметкерлер де өнімділік туралы әңгімелесулерге дайындалуы керек. Атап айтқанда, олар өздерінен мынаны сұрай алады:
Мен мақсаттарыма жету жолындамын ба? Мүмкіндіктер бар салаларды анықтадым ба? Менің жұмысымның ауқымдырақ кезеңдермен қалай байланысатынын түсінемін бе? Менеджеріме қандай кері байланыс бере аламын?
4-РЕСУРС
Жалпылау
OKR-лердің төрт суперкүші
Басымдықтарға зейін қою және міндеттеме алу Командалық жұмыс үшін үйлестіру және байланыстыру Жауапкершілік үшін бақылау Ғажайып нәтижелер үшін алға ұмтылу
Өнімділікті үздіксіз басқару. Мәдениеттің маңыздылығы.
Басымдықтарға зейін қою және міндеттеме алу
OKR циклі үшін тиісті қарқынды (cadence) белгілеңіз. Мен тоқсандық OKR-лерді (қысқа мерзімді мақсаттар үшін) және жылдық OKR-лерді (ұзақ мерзімді стратегиялармен байланысты) қатар қолданатын «қос жолды» (dual tracking) ұсынамын.
Енгізу және іске асыру
OKR-ді іске асыру барысындағы олқылықтарды реттеп, басшылардың бұл жүйеге деген бейілділігін нығайту үшін, оны алдымен жоғары басшылық деңгейінде кезең-кезеңімен енгізіңіз. Қарапайым қызметкерлерді тартпас бұрын, процестің өз қарқынын алуына мүмкіндік беріңіз.
Әрбір адамның әр циклде ең маңызды міндеттерді таңдауға уақыт бөлуін қадағалайтын OKR бақташысын (процесс үйлестірушісін) тағайындаңыз.
Бір цикл ішінде үштен беске дейін ғана басты мақсатқа (қол жеткізуіңіз керек нәтиже) назар аударыңыз. OKR-дің тым көп болуы адамдардың күш-жігерін шашыратып, тиімділікті төмендетеді. Не істемеу керектігін шешу арқылы жұмыс қабілетіңізді арттырыңыз; маңызды емес істерден бас тартыңыз, кейінге қалдырыңыз немесе оларға басымдық бермеңіз.
OKR-ді таңдағанда, үздік нәтижеге жету үшін ең көп иінтірек (әсер ету күші) болатын мақсаттарды іздеңіз.
Жоғары деңгейдегі OKR-лер үшін негізгі материалды ұйымның миссиясынан, стратегиялық жоспарынан немесе басшылық таңдаған ауқымды тақырыптан алыңыз.
Бөлімнің мақсатына баса назар аудару және өзгелердің қолдауына ие болу үшін, оны компания деңгейіндегі OKR мәртебесіне көтеріңіз.
Әрбір мақсат үшін бес-ақ өлшенетін, түсінікті және уақыты шектелген негізгі нәтижелерді (мақсатқа қалай жететініңізді) белгілеңіз. Ереже бойынша, барлық негізгі нәтижелердің орындалуы мақсатқа қол жеткізумен тең болуы тиіс.
Тепе-теңдік пен сапаны бақылау үшін сапалық және сандық негізгі нәтижелерді жұппен қолданыңыз.
Негізгі нәтиже ерекше назарды қажет етсе, оны бір немесе бірнеше циклге жеке мақсат ретінде бекітіңіз.
OKR-дің табысты болуы үшін ең маңызды фактор — ұйым басшыларының бұл жүйеге сенуі және оны толық қолдауы.
Командалық жұмыс үшін үйлестіру және байланыстыру
Қызметкерлердің мақсаттары басшының көзқарасымен және компанияның басты басымдықтарымен қалай байланысатынын көрсету арқылы оларды ынталандырыңыз. Жедел басқару шеберлігіне баратын төте жол — СЕО-дан бастап барлық деңгейдегі ашық әрі жария мақсаттар арқылы өтеді.
Жалпы жиналыстарды OKR-дің ұйым үшін неліктен маңызды екенін түсіндіруге пайдаланыңыз. Содан кейін бұл хабарламаны өзіңіз естуден жалыққанша қайталай беріңіз.
Мақсаттар жоғарыдан төмен қарай бағытталатын каскадтық OKR (сатылы түрде таралатын мақсаттар) жүйесін енгізгенде, қатардағы қызметкерлердің негізгі нәтижелер бойынша пікірлері мен ұсыныстарын қабыл алыңыз. Инновациялар көбіне компания орталығында емес, оның шеткі бөлімдерінде туындайды.
«Төменнен жоғарыға» бағытталған OKR-лердің салауатты үлесін (шамамен жартысын) ынталандырыңыз.
Командаларды көлденеңінен ортақ OKR-лермен байланыстыру арқылы ведомстволық оқшаулануды («силостарды») жойыңыз. Бөлімаралық жұмыс тез әрі келісілген шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді, бұл — бәсекелестік артықшылыққа ие болудың негізі.
Барлық жанама, бөлімаралық тәуелділіктерді нақты көрсетіңіз.
OKR қайта қаралғанда немесе тоқтатылғанда, бұл туралы барлық мүдделі тараптардың хабардар болуын қадағалаңыз.
Жауапкершілік үшін қадағалау
Жауапкершілік мәдениетін қалыптастыру үшін тұрақты қайта бағалауды, сондай-ақ адал әрі объективті бағалау жүйесін орнатыңыз — және мұны жоғарыдан бастаңыз. Басшылар өз қателіктерін ашық мойындаса, қызметкерлер де қауіпсіз тәуекелдерге баруға еркін болады.
Қызметкерлерді сыртқы марапаттармен емес, олардың жетістіктерінің ашық әрі нақты көрсеткіштерімен ынталандырыңыз.
OKR-ді өзекті етіп ұстау үшін, тағайындалған үйлестірушіге жүйелі тексерулер мен прогресс есептерін бақылатыңыз. Жиі жүргізілетін тексерулер командалар мен жеке тұлғаларға бағытты икемді түрде түзетуге немесе қателікті ерте анықтауға мүмкіндік береді.
Жоғары өнімділікті сақтау үшін қызметкерлер мен менеджерлер арасында апта сайынғы жеке (one-on-one) OKR кездесулерін, сондай-ақ ай сайынғы бөлім жиналыстарын өткізіңіз.
Жағдай өзгерген сайын, OKR-лерді цикл ортасында болса да қайта қарауға, қосуға немесе жоюға еркін болыңыз. Мақсаттар тасқа қашалған дүние емес. Өзектілігін жоғалтқан немесе қол жетпейтін мақсаттарды соқыр сеніммен ұстану зиянды.
Цикл соңында өткен жұмысты бағалау, жетістіктерді атап өту және болашақты жоспарлау үшін OKR бағалары мен субъективті өзін-өзі бағалауды қолданыңыз. Келесі циклге өтпес бұрын, алдыңғы кезеңде қол жеткізген нәтижелерді саралап, оның рақатын сезінуге уақыт бөліңіз.
OKR-ді заманауи деңгейде ұстау үшін арнайы, автоматтандырылған бұлтты платформаға инвестиция салыңыз. Жария, бірлескен және нақты уақыт режиміндегі мақсат қою жүйелері ең тиімді болып табылады.
Керемет нәтижелерге ұмтылу
Әр циклдің басында 100 пайыз орындалуы тиіс мақсаттар (міндетті OKR) мен өте өршіл, қиын мақсаттарға (BHAG — Big Hairy Audacious Goal немесе ұмтылыс мақсаты) бағытталған OKR-лерді ажыратып алыңыз.
Адамдар сәтсіздікке ұшырағанда оларды ешкім сөкпейтін орта қалыптастырыңыз.
Мәселелерді шешуге ынталандыру және адамдарды үлкен жетістіктерге жетелеу үшін өршіл мақсаттар қойыңыз — тіпті бұл тоқсандық жоспарлардың кейбірі орындалмай қалуын білдірсе де. Бірақ межені OKR анық шындыққа жанаспайтындай тым жоғары қоймаңыз. Адамдар жеңіске жете алмайтынын білсе, рухы түседі.
Өнімділік пен инновацияда үлкен секіріс жасау үшін Google-дың «10x ережесін» қолданыңыз және шағын өсімді көздейтін OKR-лерді экспоненциалды (он еселік) мақсаттармен алмастырыңыз. Индустриялар осылай өзгереді, ал санаттар осылай жаңадан жасалады.
Өршіл OKR-лерді ұйымның мәдениетіне сай етіп жасаңыз. Компанияның оңтайлы «өсу деңгейі» алдағы циклдің қажеттіліктеріне байланысты уақыт өте келе өзгеруі мүмкін.
Егер команда өршіл OKR-ге қол жеткізе алмаса, мақсат әлі де өзекті болса, оны келесі циклге көшіруді қарастырыңыз.
Өнімділікті үздіксіз басқару
Мәселелер ушықпай тұрып оларды шешу және қиындыққа тап болған қызметкерлерге қолдау көрсету үшін, жылдық бағалаудан үздіксіз өнімділікті басқару жүйесіне көшіңіз.
Болашаққа бағытталған OKR-лерді өткенге көз салатын жылдық тексерулерден бөлектеу арқылы өршіл мақсаттарға жол ашыңыз. Мақсатқа жетуді бонуспен тікелей байланыстыру қызметкерлердің тәуекелден қашуына және жеңіл мақсаттар қоюына әкеледі.
Бәсекелестікке негізделген рейтингтерді ашық, күшті жақтарға негізделген және көпөлшемді бағалау критерийлерімен алмастырыңыз. Сандардан бөлек, қызметкердің командада жұмыс істеуін, коммуникациясын және мақсат қоюдағы құлшынысын ескеріңіз.
Қаржылық ынталандырудан гөрі ішкі мотивацияға — мағыналы жұмыс пен өсу мүмкіндіктеріне сеніңіз. Олар әлдеқайда қуатты.
Бизнесте оң нәтижелерге қол жеткізу үшін құрылымдық мақсат қоюмен қатар тұрақты CFR-ді (әңгімелесу, кері байланыс және тану) енгізіңіз. Ашық OKR-лер коучингті нақты әрі пайдалы етеді. Үздіксіз CFR күнделікті жұмыстың дұрыс бағытта болуын және шынайы ынтымақтастықты қамтамасыз етеді.
Менеджерлер мен қызметкерлер арасындағы жұмыс тиімділігі туралы әңгімелерде күн тәртібін қызметкердің өзіне белгілеуге мүмкіндік беріңіз. Менеджердің рөлі — тыңдау және бағыт-бағдар беру (коучинг).
Кері байланысты екіжақты, нақты жағдайға байланысты және ұйымдық құрылыммен шектелмейтін көпбағытты етіңіз.
Нақты операциялар немесе жалпы көңіл-күй бойынша нақты уақыт режимінде кері байланыс алу үшін анонимді «импульстік» сауалнамаларды қолданыңыз.
Командалар мен бөлімдер арасындағы байланысты нығайту үшін бөлімаралық OKR-лермен қатар әріптестер арасындағы кері байланысты қолданыңыз.
Қызметкерлердің белсенділігі мен өнімділігін арттыру үшін әріптестердің бір-бірін тануы мен марапаттауын енгізіңіз. Максималды әсер ету үшін марапаттау жиі, нақты, көпшілікке көрінетін және жоғары деңгейдегі OKR-лермен байланысты болуы керек.
Мәдениеттің маңыздылығы
Жоғары деңгейдегі OKR-лерді ұйымның миссиясымен, көзқарасымен және негізгі құндылықтарымен үйлестіріңіз.
Мәдени құндылықтарды сөзбен емес, ең алдымен іспен көрсетіңіз.
Ынтымақтастық пен жауапкершілік арқылы жоғары нәтижелерге жетуді ынталандырыңыз. OKR ұжымдық болған кезде, негізгі нәтижелерді жеке тұлғаларға бекітіп, олардан жауапкершілікті талап етіңіз.
Жоғары мотивациялық мәдениетті дамыту үшін жұмысты қолдайтын OKR «катализаторларын» (қозғаушы күштер) тұлғааралық қолдау немесе тіпті кездейсоқ қайырымдылық әрекеттері болып табылатын CFR «қоректендіргіштерімен» теңестіріңіз.
OKR-ді ашықтықты, анықтықты, мақсаттылықты және ауқымды көзқарасты дамыту үшін пайдаланыңыз. Ал CFR-ді позитивтілікті, құлшынысты, өршіл ойлауды және күнделікті дамуды қалыптастыру үшін енгізіңіз.
OKR-ді енгізбес бұрын мәдени кедергілерді, әсіресе жауапкершілік пен сенім мәселелерін шешу қажеттілігіне назар аударыңыз.
Қосымша оқу үшін
Энди Гроув және Intel
Мәдениет
Джим Коллинз
Билл Кэмпбелл және коучинг
OKR (www.whatmatters.com)
АЛҒЫС ХАТ
«Маңыздыны өлше» кітабының осы басылымын аяқтай отырып, мен шексіз ризашылық сезімін сезінемін. Біріншіден, мен Энди Гроувтың адам әлеуетін арттыруға арналған жүйесінің мұрагері болғаным үшін бақыттымын. Содан кейін шабыттанған кәсіпкерлердің, көшбасшылар мен командалардың өз армандарына жету үшін бұл жүйені қалай бейімдегенін көру бақыт болды.
Ең алдымен, мен сіздерге, оқырмандарым, назарларыңыз бен кері байланыстарыңыз үшін алғыс айтамын.
Бұл кітаптың жарық көруі менің «жеңіске жету үшін команда керек» деген қағидамды растайды. Оны жүзеге асыруға көмектескен Portfolio/Penguin командасына, редакторларыма, агенттеріме және заңгерлеріме ризамын.
Сондай-ақ, өздерінің тығыз жұмыс кестесіне қарамастан, қолжазбаны оқып, құнды кеңестерін берген тұлғаларға ерекше алғыс айтамын: Бинг Гордонға, Джонатан Розенбергке, Ласло Бокқа, Дов Сайдманға, Том Фридманға, Лорен Пауэлл Джобсқа, Эл Горға, Рэнди Комисарға және Шерил Сэндбергке.
Джим Коллинзге ерекше рақмет, оның кристалдай таза ойлауы менің мақсатымды айқындауға көмектесті. Және «Маңыздыны өлше» кітабының формасын қалыптастыруға көмектескен Уолтер Айзексонға алғыс білдіремін.
Kleiner Perkins-тегі әріптестеріме және осы кітапта өз оқиғаларын бөліскен барлық жандарға — Гейтс қорына, Боноға, Google ұжымына (Ларри Пейдж, Сергей Брин, Эрик Шмидт және басқаларға), Intel басшыларына, сондай-ақ Remind, Nuna, MyFitnessPal, Intuit, Adobe, Zume, Coursera, Lumeris және басқа да көптеген компанияларға ризамын.
Соңында, маған зейін қоюдың, бейілділіктің және жоғары талпыныстың құндылығын үйреткен әкем Лу Доррға және әрқашан қолдаған анам Розмари Доррға алғыс айтамын. Және бұл ұзақ әрі қиын жобада маған төзімділік пен махаббат сыйлаған жарым Энн мен қыздарым Мэри мен Эстерге шексіз ризамын. Күн сайын олар маған ең маңызды нәрсенің не екенін еске салып отырады.
ЕСКЕРТПЕЛЕР
ТАРАУ: Google OKR-мен танысады. (Дереккөздер мен сілтемелер тізімі).
ТАРАУ: OKR атасы. (Энди Гроувтың Intel-дегі жұмысына қатысты деректер).
ТАРАУ: «Crush» операциясы: Intel тарихы. (Нарықтағы бәсекелестік пен OKR қолданылуы туралы деректер).
Crush ардагерлері еске алды: «Intel Crush Oral History Panel», Компьютерлік тарих мұражайы, 14 қазан, 2013 жыл.
4-тарау: №1 суперкүш: Басымдықтарға назар аудару және міндеттеме алу
Құндылықтарды жай ғана тарату мүмкін емес: Эндрю С. Гроув, «Жоғары нәтижелі менеджмент» (Нью-Йорк: Random House, 1983).
«Сіз бас директор (CEO) болғанда... »: Рэнди Комисармен өткен подкаст, «Билл Кэмпбеллден сабақтар, Силикон алқабының құпия коучы», soundcloud. com, 2 ақпан, 2016 жыл, https://soundcloud. com/venturedpodcast/bill_campbell. (CEO — компанияның ең жоғары лауазымды тұлғасы).
Үш компанияның екеуі: Стейсия Шерман Гарр, «Жоғары тиімді нәтижені басқару: мақсаттар арқылы 21-ғасырдың жұмыс күшін шоғырландыру», Bersin by Deloitte, желтоқсан 2014 жыл.
Сауалнамада: Дональд Сулл және Ребекка Хомкес, «Неліктен жоғары буын менеджерлері өз компанияларының басты басымдықтарын атай алмайды», Лондон бизнес мектебі, 7 желтоқсан, 2015 жыл.
«өлшей білуі керек»: Питер Ф. Друкер, «Менеджмент практикасы» (Нью-Йорк: Harper & Row, 1954).
«Кері байланыс үшін»: Гроув, «Жоғары нәтижелі менеджмент».
«темір жұдырықпен»: Марк Дауи, «Pinto Madness», Mother Jones, қыркүйек/қазан 1977 жыл.
Қауіпсіздік еш жерде ескерілмеді: Сол жерде. Ли Якокка айтуды ұнататындай: «Қауіпсіздік сатылмайды».
«Нақты, күрделі мақсаттар»: Лиза Д. Ордоньес, Морис Э. Швейцер, Адам Д. Галински және Макс Х. Базерман, «Мақсаттар шектен шықты: мақсат қоюды шамадан тыс тағайындаудың жүйелі жанама әсерлері», Гарвард бизнес мектебінің жұмыс құжаты, 11 ақпан, 2009 жыл, www. hbs. edu/faculty/Publication%20Files/09-083. pdf.
менеджердің жасөспірім қызы: Стейси Коули және Дженнифер А. Кингсон, «Wells Fargo-ның бұрынғы 2 басшысы тағы 75 миллион доллар қарыз екенін айтты», New York Times, 11 сәуір, 2017 жыл.
«олардың жұпталған аналогтары»: Гроув, «Жоғары нәтижелі менеджмент».
«Бір нәрсе»: Сол жерде.
«Басқару өнері»: Сол жерде.
5-тарау: Назар аудару: Remind тарихы
Сынып жұмысына қатысу деңгейі артты: Мэттью Крафт, «Мұғалім мен отбасы арасындағы қарым-қатынастың оқушылардың белсенділігіне әсері: рандомизацияланған далалық эксперименттің дәлелдері», Journal of Research on Educational Effectiveness, маусым 2013 жыл.
6-тарау: Міндеттену: Nuna тарихы
Эндрю М. Славитт: Стив Лор, «Medicaid деректері интернет дәуіріне сай жаңартылуда», New York Times, 9 қаңтар, 2017 жыл.
7-тарау: №2 суперкүш: Командалық жұмыс үшін үйлесу және байланысу
Зерттеулер көрсеткендей, жария... : BetterWorks компаниясының 100 000 мақсатқа жасаған талдауына негізделген.
Жақында жүргізілген сауалнамада: Wakefield Research, қараша 2016 жыл.
Бұл байланыстың термині: Harvard Business Review мәліметтері бойынша, қызметкерлері өзара жоғары деңгейде <span data-term="true">үйлескен</span> (alignment — мақсаттардың ортақ бағытқа сай келуі) компаниялардың бәсекелестерінен озу ықтималдығы екі есе жоғары («How Employee Alignment Boosts the Bottom Line», Harvard Business Review, 16 маусым, 2016 жыл).
Зерттеулер көрсеткендей: Роберт С. Каплан және Дэвид П. Нортон, «Стратегияға бағытталған ұйым: теңгерімді көрсеткіштер жүйесін қолданатын компаниялар жаңа бизнес ортасында қалай дамиды» (Бостон: Harvard Business School Press, 2001).
жаһандық бас директорлар арасындағы сауалнама: Дональд Сулл, «Стратегия мен орындау арасындағы алшақтықты жою», MIT Sloan Management Review, 1 шілде, 2007 жыл.
«Бізде көп нәрсе бар»: RMS компаниясының персонал стратегиясы жөніндегі жетекшісі Амелия Мерриллмен сұхбат.
«Мақсаттардың болуы нәтижелілікті арттырады»: Ласло Бок, «Жұмыс ережелері! : Google-дың ішкі құпиялары, олар сіздің өміріңіз бен басқаруыңызды өзгертеді» (Нью-Йорк: Grand Central Publishing, 2015).
«Алдыңғы шептегі адамдар»: Эндрю С. Гроув, «Тек параноиктер ғана аман қалады: кез келген бизнеске қауіп төндіретін дағдарыс нүктелерін қалай анықтауға және пайдалануға болады» (Нью-Йорк: Doubleday Business, 1996).
«Кәсіби қызметкер»: Питер Друкер, «Менеджмент практикасы» (Нью-Йорк: Harper & Row, 1954).
«менеджерлік араласуға» теріс көзқарас: Эндрю С. Гроув, «Жоғары нәтижелі менеджмент» (Нью-Йорк: Random House, 1983).
«Мақсаттар неғұрлым жоғары болса»: Эдвин Лок және Гэри Лэтэм, «Мақсат қою мен тапсырмаға деген мотивацияның практикалық пайдалы теориясын құру: 35 жылдық одиссея», American Psychologist, қыркүйек 2002 жыл.
«Барлық жердегі адамдар»: Google-дың HR бөлімінің бұрынғы жетекшісі Ласло Бокпен сұхбат.
9-тарау: Байланысу: Intuit тарихы
қатарынан он төрт жыл бойы: http://beta. fortune. com/worlds-most-admired-companies/intuit-100000.
«Intuit кез келген уақытта жасағанда»: Винду Гоел, «Intel өзінің компьютерлік тамырынан арылып, бұлттық бағдарламалық жасақтама компаниясы ретінде көтерілуде», New York Times, 10 сәуір, 2016 жыл.
10-тарау: №3 суперкүш: Жауапкершілік үшін қадағалау
Зерттеулер көрсеткендей: Тереза Амабайл және Стивен Крамер, «Прогресс принципі: жұмыста қуаныш, белсенділік пен шығармашылықты ояту үшін кішігірім жеңістерді пайдалану» (Бостон: Harvard Business Review Press, 2011).
«Ең үлкен мотиватор»: Дэниел Х. Пинк, «Драйв: Бізді не ынталандыратыны туралы таңқаларлық шындық» (Нью-Йорк: Riverhead Books, 2009).
«Іс-қимыл жоспарынсыз»: Питер Друкер, «Тиімді басқарушы: нәтижеге қол жеткізудің түпкілікті нұсқаулығы» (Нью-Йорк: Harper & Row, 1967).
Калифорниядағы бір зерттеуде: Гейл Мэттьюстің зерттеуі, Доминикан Калифорния университеті, www. dominican. edu/dominicannews/study-highlights-strategies-for-achieving-goals.
«Егер саты дұрыс болмаса»: Стивен Р. Кови, «Өте тиімді адамдардың 7 дағдысы» (Нью-Йорк: Simon & Schuster, 1989).
«адамдар сәтсіздіктен сабақ ала алады»: «Қарапайым болмаңыз: Google-ды шифрдан шығару», The Economist, 27 қыркүйек, 2014 жыл.
«тікелей тәжірибеден» үйрену: Джада Ди Стефано, Франческа Джино, Гэри Пизано және Брэдли Стаатс, «Ойлау арқылы үйрену: рефлексия нәтижелілікті қалай арттырады», Гарвард бизнес мектебінің жұмыс құжаты, 11 сәуір, 2014 жыл.
«Біз үйренбейміз»: Сол жерде.
12-тарау: №4 суперкүш: Ғажайып нәтижелер үшін межені биіктету
Іздеген компаниялар үшін: Стив Керр, «Биік межелі мақсаттар: кереметтерді сұраудың қараңғы жағы», Fortune, 13 қараша, 1995 жыл.
Билл Кэмпбелл ұнататындай: Рэнди Комисармен подкаст, soundcloud. com, 2 ақпан, 2016 жыл.
«BHAG — бұл өте үлкен... »: Джим Коллинз, «Жақсыдан ұлыға: Неліктен кейбір компаниялар алға секіріс жасайды... ал басқалары жасамайды» (Нью-Йорк: HarperCollins, 2001). (BHAG — Big Hairy Audacious Goals, яғни үлкен, өршіл және батыл мақсаттар).
нәтижелер «бірмәнді» болды: Эдвин А. Лок, «Тапсырмаға деген мотивация мен ынталандыру теориясына қарай», Organizational Behavior and Human Performance 3, 1968 жыл.
«Нақты күрделі мақсаттарды қою»: Эдвин А. Лок және Гэри П. Лэтэм, «Мақсат қою мен тапсырмаға деген мотивацияның практикалық пайдалы теориясын құру: 35 жылдық одиссея», American Psychologist, қыркүйек 2002 жыл.
«биік межелі» мақсаттар тудыруы мүмкін: Эндрю С. Гроув, «Жоғары нәтижелі менеджмент» (Нью-Йорк: Random House, 1983).
«Бұл Intel»: «Intel Crush Oral History Panel», Компьютерлік тарих мұражайы, 14 қазан, 2013 жыл.
Үшінші тоқсанға қарай: Уильям Х. Давидоу, «Жоғары технологиялар маркетингі: инсайдерлік көзқарас» (Нью-Йорк: Free Press, 1986).
«10x інжілі»: Стивен Леви, «Үлкен идеялар: Google-дан Ларри Пейдж және 10x інжілі», Wired, 30 наурыз, 2013 жыл. (10x — он еселік өсу принципі).
«былай деп болжауға бейім»: Эрик Шмидт және Джонатан Розенберг, «Google қалай жұмыс істейді» (Нью-Йорк: Grand Central Publishing, 2014).
«Пейдждің көзқарасы бойынша»: Леви, «Үлкен идеялар».
кезеңнің басы: Бокпен сұхбат.
Жоғары күш-жігерді талап ететін жолда: Лок және Лэтэм, «Мақсат қою мен тапсырмаға деген мотивацияның практикалық пайдалы теориясын құру».
«Білесіз бе, біздің бизнесте»: iOPEC семинары, 1992 жыл.
13-тарау: Межені биіктету: Google Chrome тарихы
«Егер сіз көлігіңізді қаласаңыз»: Ласло Бок, «Жұмыс ережелері! : Google-дың ішкі құпиялары, олар сіздің өміріңіз бен басқаруыңызды өзгертеді» (Нью-Йорк: Grand Central Publishing, 2015).
«Егер сіз ессіз мақсат қойсаңыз»: Сол жерде.
«Қымбатты Софи», ролик: https://whatmatters. com/sophie.
14-тарау: Межені биіктету: YouTube тарихы
«ең ықпалды әйел»: Белинда Лускомб, «YouTube-тың қаралым шеберімен танысыңыз», Time, 27 тамыз, 2015 жыл.
«нағыз тапшы тауар»: Сатья Наделла, Microsoft қызметкерлеріне арналған бүкіл компаниялық электрондық хат, 25 маусым, 2015 жыл.
15-тарау: Нәтижені үздіксіз басқару: OKR және CFR
Әлі де тек 12 пайызы: «Нәтижені басқару: Құпия ингредиент», Deloitte University Press, 27 ақпан, 2015 жыл.
Тек 6 пайызы ғана ойлайды: «Global Human Capital Trends 2014: Engaging the 21st Century Workforce», Bersin by Deloitte.
Менеджердің «бірінші рөлі»: www. druckerinstitute. com/2013/07/measurement-myopia.
15.1-кесте: Нәтижені жылдық басқару: Джош Берсин және BetterWorks, «Мақсаттар нәтижені басқарудың жаңа тәсілін қалай ынталандырады», Human Capital Institute, 4 сәуір, 2016 жыл.
Энди Гроувтың есебі бойынша: Эндрю С. Гроув, «Жоғары нәтижелі менеджмент» (Нью-Йорк: Random House, 1983).
Энди «бағынышты» деп сенді: «Intel-дің бұрынғы бас директоры Энди Гроув 79 жасында қайтыс болды», Wall Street Journal, 22 наурыз, 2016 жыл. Intel-дегі бастығыммен кездескенімде, ол менің жұмысымды тексеру үшін емес, керісінше, негізгі нәтижелеріме қол жеткізуге маған қалай көмектесетінін анықтау үшін келді.
Gallup мәліметтері бойынша: Аннамари Манн және Райан Дарби, «Менеджерлер нәтижеге ме, әлде белсенділікке ме назар аударуы керек? », Gallup Business Journal, 5 тамыз, 2014 жыл.
«Кері байланыс — бұл пікір»: Шерил Сэндберг, «Алға ұмтыл: әйелдер, жұмыс және көшбасшылыққа деген ерік-жігер» (Нью-Йорк: Knopf, 2013).
«“өкілетті” болғысы келеді»: Джош Берсин, «Кері байланыс — бұл ең тиімді қосымша: жаңа нарық пен басқару моделі пайда болуда», Forbes, 26 тамыз, 2015 жыл.
Бүгінде прогрессивті компаниялар: Джош Берсин, «Жаңа нарық дүниеге келді: қызметкерлердің белсенділігі, кері байланыс және мәдениет қосымшалары», joshbersin. com, 19 қыркүйек, 2015 жыл.
«Қаншалықты жұмсақ көрінгенімен»: «Қарсы тұру мүмкін емес болу: қызметкерлерді тартудың жаңа моделі», Deloitte Review, 16-шығарылым.
18-тарау: Мәдениет
осы бес сұрақ: https://rework. withgoogle. com/blog/five-keys-to-a-successful-google-team.
Жоғары мотивациялы мәдениеттер, олардың қорытындысы: Тереза Амабайл және Стивен Крамер, «Кішігірім жеңістердің күші», Harvard Business Review, мамыр 2011 жыл.
Оның LRN-дегі командасы: Зерттеуді Boston Research Group, Оңтүстік Калифорния университеті жанындағы Тиімді ұйымдар орталығы және Research Data Technology, Inc. жүргізді.
АРНАУ
Кен Аулетта жазғандай: Кен Аулетта, «Postscript: Bill Campbell, 1940–2016», The New Yorker, 19 сәуір, 2016 жыл.
«Билл Кэмпбелл болды»: Эрик Шмидт және Джонатан Розенберг, «Google қалай жұмыс істеді» (Нью-Йорк: Grand Central Publishing, 2014).
Ол «Стив Джобсты жігерлендіріп отырды»: Мигель Хельфт, «Билл Кэмпбелл, Джобс, Пейдж сияқты Силикон алқабының жұлдыздарына “коуч” болған адам қайтыс болды», Forbes, 18 сәуір, 2016 жыл.
«әрдайым болғысы келді»: Рэнди Комисармен подкаст, soundcloud. com, 2 ақпан, 2016 жыл.
Сирек кездесетін ерекшеліктер — бұл нағыз нарықты өзгертушілер (дизрупторлар). Мысал ретінде iPod-ты келтіруге болады, ол коммерциялық өндіріске шыққанда кем дегенде басқа тоғыз цифрлық аудио ойнатқыштан артта қалған болатын. Үш жыл ішінде ол нарықтың 70 пайыздан астамын иеленді.
2001 жылы менің ұсынысыммен компания негізін қалаушылар Sun Microsystems-тегі ескі әріптесім Эрик Шмидтті бас директор (CEO) етіп жұмысқа алды. Эрик жұмыс процесін реттеп, тепе-теңдікті сақтады. Содан кейін мен үшеуіне де коуч болуы үшін Билл Кэмпбеллді таныстырдым.
Мен бұл тәжірибені 1970-жылдары Intel-де жеке үйрендім. Энди Гроувқа дейін Intel бас директоры болған аңыз адам Гордон Мур: «Мен биылғы сәтсіздікті келесі жылы қайта байқап көру мүмкіндігі ретінде қарастырамын», — дейтін.
Стивен Леви «In the Plex» кітабында жазғандай: «Дорр Google-ды метрикалармен баурап алды».
Ең басында Google <span data-term="true">«снимпеттерге»</span> (әр қызметкердің жұмысы туралы үш-төрт жолдан тұратын қысқа мәртебе есептері) сүйенді.
Google бастапқыда тоқсандық OKR-лерді қолданды, кейін екі деңгейлі процесс үшін жылдық OKR-лерді қосты. Ларри Пейджден кейін бас директор болған Сундар Пичаи бір деңгейлі, жылдық құрылымға көшті. Процесті серпінді ұстап тұру және уақытпен шектелген мақсаттарды бақылау үшін әр бөлім тоқсан сайын немесе кейде әр алты апта сайын өз прогресі туралы есеп береді — бұл іс жүзіндегі негізгі нәтижелер болып табылады. Қазір Alphabet бас директоры Ларри OKR-лердің бас компанияның басқа еншілес бөлімшелерінде де қолданылуын қадағалайды. Ол әлі күнге дейін әр тоқсан сайын өзінің жеке OKR-лерін жазып тұрады.
Мен энтузиастардың сүйікті миникомпьютері болған PDP-11-де бағдарламалауды үйрендім.
Стенфорд университетінде де солай болды, ол жерде Энди Гроув жыл сайын бизнес мектебінің алпыс түлегіне өз өмірінің жүз сағатын арнайтын.
Гроувтың семинарының видеосын [LINK url="www. whatmatters. com/grove"]www. whatmatters. com/grove[LINK] сайтынан табуға болады.
Гроувтың өмірінің соңына дейін сақталған жеңіл венгр акцентін елестетіп көріңіз.
Сол кезде көбінесе еленбеген неғұрлым прогрессивті модельді Массачусетс штатының әлеуметтік қызметкері Мэри Паркер Фоллетт ұсынды. Ол өзінің «Бұйрық беру» (1926) атты эссесінде билікті бөлісу және менеджерлер мен қызметкерлер арасындағы бірлескен шешім қабылдау бизнестегі тиімдірек шешімдерге әкелетінін айтты. Тейлор мен Форд иерархияны көрген жерде, Фоллетт желілерді көрді.
Экцентуация (ерекшелеу) автор тарапынан қосылды.
Біз Гроувтың Стив Джобсқа ықпалын көре аламыз, олардың өте жақын әрі өте күрделі қарым-қатынасы болған.
Бұл атау 1970-жылдардың аяғындағы «Денвер Бронкос» командасының қарсыласты тұншықтыратын «Orange Crush» қорғанысынан шабыт алған.
Сол кездегі Intel-дің екі мың қызметкерінің жартысынан астамы «Crush» жобасына жұмылдырылды. Қалғандарының бәрі кезек күту режимінде болды.
Энди Гроув «High Output Management» кітабында атап өткендей.
Немесе Шерил Сэндберг айтқандай: «Біткен іс мінсіз істен артық».
Толығырақ нұсқаулықты осы кітаптың соңындағы ресурстар бөліміндегі <span data-term="true">«Google-дың OKR Playbook»</span> (стратегиялық нұсқаулық) бөлімінен қараңыз.
Әдетте бұл негізгі нәтижеге немесе әрекет ету тәсіліне қатысты болады. Мұқият белгіленген мақсаттың тоқсан күн ішінде сәтсіздікке ұшырау (implode) ықтималдығы аз.
Google-дың мақсатқа сәтті қол жеткізу үшін белгілеген 0,7 төменгі шегі олардың «өршіл» (stretch) мақсаттарының жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл шек компанияның міндетті операциялық мақсаттарына қолданылмайды. Сату жоспарлары немесе өнімнің шығарылуы үшін 1,0-ден төмен кез келген ұпай сәтсіздік деп есептеледі.
Бұл негізгі нәтиже (KR) Мур заңының таңғажайып, жинақталған күшін көрсетеді. Сегіз мегагерц ол кезде өте жоғары жылдамдық еді, бірақ бүгінде сіз 300 долларға екі гигагерцтен — яғни 250 есе жылдамырақ жұмыс істейтін Chromebook сатып ала аласыз.
Гейтс қоры Картер орталығына сегіз таңбалы сомадағы бірқатар гранттар бергендіктен, Гвинея құрты ауруының тіркелген жағдайлары 2000 жылғы 75 223-тен 2008 жылы 4 619-ға дейін, ал 2015 жылы небәрі 22-ге дейін төмендеді. Дракункулез (оның ғылыми атауы) енді адамзат тарихында шешек ауруынан кейін жойылатын екінші ауру болады деп күтілуде.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, масалар жылына 725 000 адамның өліміне себепші болады. Безгекті тарататын аналық Anopheles масаларының өзі 2015 жылы шамамен 429 000 адамды өлтірді. Салыстырмалы түрде айтсақ, адамдар жылына орта есеппен 475 000 адамды өлтіреді. Басқа ешбір түр бұған жақындай алмайды.
Мүмкін болатыннан көп ресурспен мүмкін болатыннан аз нәрсе істейтін <span data-term="true">бюрократтардан</span> ерекшелігі сол.
Бұл — пайдаланушыларға бетті қайта жүктемей немесе браузерді жаңартпай-ақ сервермен байланысуға мүмкіндік беретін веб-әзірлеу технологияларының жиынтығы.
[LINK url="www. whatmatters. com/dearsophie"]www. whatmatters. com/dearsophie[LINK]
Менің жолым болып, Chrome жобасында жұмыс істедім және команданың инженерлік тобын басқарған Линус Апсонмен бір кабинетте отырдым. Жұмыс күнінің соңында Линустың кеткен-кетпегенін білу қиын болатын, өйткені оның үстелі әрдайым мінсіз таза болатын. Линус қарапайымдылыққа ерекше мән беретін. Ол бізге Chrome-ды бүгінгідей кедергісіз тәжірибеге айналдыру үшін қажетті бағыт-бағдар берді.
Бұл әлі де жетілдіріліп жатқан жұмыс болса да, YouTube қазір құндылықтың жаңа анықтамасына сәйкес келу үшін видеоның ортасына кейбір жарнамаларды қосады.
Энди «бағынышты» адам сөйлесудің 90 пайызын жасауы керек деп есептеді. Мен Intel-дегі бастығыммен кездескенде, ол маған негізгі нәтижелеріме қол жеткізуге қалай көмектесе алатынына назар аударатын.
Gallup мәліметінше, жеке кездесулердің жиілігі қызметкерлердің жұмысқа деген ынтасын үш есеге арттырады.
Прогресс туралы есептер екі негізгі сұрақты қамтиды: Не жақсы жүріп жатыр? Не дұрыс емес?
Компанияның жаңа тәсілі туралы көбірек ақпарат алу үшін [LINK url="www. whatmatters. com/adobe"]www. whatmatters. com/adobe[LINK] сайтындағы ашық дереккөздерді қараңыз.
Билл 1961 жылы команданы «Айви Лигасының» (Ivy League — АҚШ-тағы сегіз беделді жекеменшік университеттің спорттық лигасы) чемпионы атағына бастап барды. Жарты ғасыр өткен соң, ол университеттің қамқоршылық кеңесін басқарды.
Пікірлер (0)
Пікір жазу үшін аккаунтқа кіріңіз. Кіру