Маған, әпкелеріме және өзі кездестірген әрбір әйелге табысқа жетуге сенімділік ұялатқан марқұм анам, Уин Холдеманға.

Бес жыл бойы әр кеш сайын менің қиындықтарымды тыңдап, ғимаратымның мұржасын жөндеу үшін болған сот ісінде маған демеу берген марқұм әпкем, Линн Холдеманға.

Өмір бойы мені қорғап келе жатқан және менің қарапайым қалпымды сақтауыма көмектесетін егіз сыңарым, Кэйге.

Менің сүйікті қызым Тоскаға және кез келген ісімде мені құрметтеп, қолдаған екі ұлым — Илон мен Кимбалға.

Маған жаңа нәрселерді үйретіп, өздерінің сансыз сауалдарымен қуаныш сыйлайтын он бір немереме.

Менің үлкен әулетіме, достарыма және командама — қиын, жақсы және жаңа кезеңдерімде қолдау көрсеткендері үшін алғыс айтамын.

Кэй екеуміз он бес жасқа толғанда, Летти бізді модельдік курсына тегін шақырды, біз оған көп ойланбастан келістік. Диплом алатын соңғы көрсетілім үшін мен өзіме Chanel стилінде қызғылт костюм тіктім. Қоңыр шашымды сәндеп, макияжымды өзім жасадым.

Летти мені модель ретінде жұмысқа алғашқы болып жалдай бастады. Мен ол сұрағанда сенбі күні таңертең универмагтардағы сән көрсетілімдеріне қатысатынмын немесе баспа өнімдеріне түсетінмін. Мен модель болуды ерекше немесе артықшылық деп санамадым. Бұл жай ғана жұмыс еді. Оның басқа жұмыстарға қарағанда жақсы төленетінін білгенде таңғалдым. Бір жерге барасың, көйлек киесің, бөлмені айналып жүресің де, үйге қайтасың. Неліктен бұл үшін көп төленуі керек? Бірақ бұл, әсіресе менің жасымдағы қыз үшін, жақсы ақы еді.

Сол кезде жетпіс бір жасымда әлі де модель болып жүретінімді білмеген едім. Айналаға қарап-ақ барлық модельдердің өте жас екенін түсінуге болатын. Мен мұның уақытша екенін білдім және бұл мені мүлдем алаңдатпады. Мен тек ақы алғаныма қуанышты едім. Менің мақсатым модель болу емес, университетке түсу болатын.

Мен университетінде де таңғаларлық жағдайда модельдікпен айналысуды жалғастырдым. Жоспарлағанымдай, диплом алдым, сосын тұрмысқа шықтым: бұл тағы бір тосынсый болды. Менің мақсатым тез арада балалы болу да емес еді. Бал айында жүкті болып, үш жылда үш балалы болатынымды білмеппін. Илон, Кимбал және Тоска тағы бір тосынсыйлар болды. Әр баладан кейін шашыма ақшыл түс (highlights) қосып отырдым. Тоскадан кейін толықтай ақшыл шашты болдым.

Үш балам болғаннан кейін Леттидің өтінішімен қайтадан модельдікке оралдым. Оның агенттігіне «қалыңдықтың анасы» рөліндегі сән көрсетілімдеріне біреу керек болды, ал олар оны он сегіз жасар қызға істете алмайтын. Басқа қыздардың бәрі тым жас еді. Сондықтан ол мені шақырды, өйткені мен жиырма сегіз жасымда өте ересек көрінетінмін. Осылайша мен Оңтүстік Африкадағы ең егде модель болдым.

Әрине, Торонтодағы қырықтан асқан жалғыз модель мен емес едім. Әдетте модельдік жұмыста жасөспірім немесе жиырмадағылардың арасында жалғыз ересек адам болсам да, бұл әрдайым олай бола бермейтін. Есіңізде болсын, бұл жоғары сән немесе «от кутюр» емес еді. Бұл Нью-Йорк немесе Милан сән апталығы емес болатын.

Мен бірде тек егде әйелдер мен ерлер қатысқан сән көрсетілімі есімде. Содан кейін бәріміз сусын ішуге бардық. Ерлердің бірі маған: «Сен сусыныңды өзің сатып алуың керек, өйткені менімен төсекте болмаған жалғыз адам сенсің», — деді.

Мен оған жай ғана қарап қалдым.

Ол: «Иә, мен басқа модельдердің бәрімен матрас жарнамасына түскенмін», — деді.

Егде модельдер үшін осындай жұмыстар бар еді. Кереуеттерді сату туралы жарнамалар және сол сияқтылар.

Бұл мені қызықтырмады, өйткені мен ол жерге әсер қалдыру үшін барған жоқпын. Бұл жай ғана жұмыс еді, маған жұмыс керек болды. Мен модельдікпен айналысуды жалғастырдым, өйткені бұл қызықты болды, менің жақсы көрінуіме көмектесті және кеңседен шығып, түрлі қалаларды аралап, жаңа адамдармен танысуға мүмкіндік берді. Ол жылдары менің негізгі тәжірибемді бұзбау үшін олар мені үш апта бұрын брондауы керек болатын және мен айына төрт күннен артық модельдікке шықпайтынмын. Бұл менің негізгі табыс көзім болып табылатын диетологтық тәжірибеммен бірдей ақы төлейтін және мен ол тұрақтылықты жоғалтқым келмеді — ол күнделікті шығындарды, жалдау ақысын, автобус жолақысын, мектеп формасын, жанармай мен көлік қызметін өтейтін. Модельдік жұмыс маған туыстарыма бару үшін арзан билет, киім немесе пәтерге қажетті бірдеңе сатып алуға мүмкіндік беретін. Кейде маған көйлек сыйлайтын. Модельдік жұмыс негізгі табысқа қосымша жағымды бонус болатын.

Мен тіпті диетология клиенттеріме модель екенімді айтпайтынмын, ал әлеуметтік желілер болмағандықтан, ешкім білмеді.

Мен болсам: «Иә. Мен Sears-тың үй халаттарының ханшайымымын», — дейтінмін.

Менің жұмысым осы еді. Егер Sears-та үй халаты болса, оны жақсы көрсету үшін мені шақыратын.

Мен электронды пошта арқылы модельдік жұмысты тоқтату үшін келмегенімді айтып хат жазатынмын. Олар маған жұмыс жоқ деп жауап беретін.

Мен телефон соғатынмын. Олар: «Олар сені көргісі келмейді. Олар сенен гөрі танымал модельдерді қалайды», — дейтін.

Мен ішімнен: «Бірақ олар да онша танымал емес қой», — деп ойлайтынмын.

Клиенттердің неге мені енді көргісі келмейтінін түсіне алмадым. Мен ондаған жылдар бойы модель болдым, бірақ бәлкім, уақытым өткен шығар. Маған менің бейнемді ешкім ұнатпайтынын айтты.

Кездейсоқ мен осы бизнесте жұмыс істейтін кейбір адамдарды жолықтырып қалатынмын. Олар мені көшеде немесе мейрамханада тоқтатып: «Біз сені жұмысқа алғымыз келеді, бірақ сенің ешқашан қолың босамайды екен», — дейтін.

Мен агенттікке барып: «Адамдар мені жұмысқа алғысы келеді», — дейтінмін.

«Жоқ, олай емес. Олар сені біреумен шатастырып жүрген болар».

Шашым өсе бастады және ол қорқынышты көрінді. Төбесінде ақ жолақ, ал иығымда ақшыл шаш болды. Диетолог ретінде жақсы маман болсаң, шашыңның түсі маңызды емес. Ең жақын досым Джулия Перридің кеңесімен мен шашымды өте қысқа етп қидырдым. Бұл бұрын-соңды жасамаған батыл, тартымды көрініс болды.

Содан кейін бір қызық жағдай болды. Кастинг директоры мені Time журналының мұқабасына түсуге шақыру үшін агенттігіме қоңырау шалды. Бұл жолы менің агенттігім «қолы бос емес» деп айта алмады, өйткені директордың кеңсесі менің үйімнен бір квартал жерде орналасқан еді және ол менің күн сайын таңертең итімді серуендетіп жүргенімді көретін.

Олар мені жұмысқа алуға мәжбүр болды. Осылайша мен Time журналының «Денсаулық» бөлімінің мұқабасына шықтым.

Мен өзім үшін жұмыс бар екенін түсіндім. Мәселе менің түрімде емес, агенттігімде екен.

Маған жоспар керек болды.

Мен агенттікке барып, ойымды ашық айттым, өйткені бірдеңе қаласаң, оны сұрау керек.

Менің агентім қатты ашуланды.

«Бізді сен үшін жұмыс істемейді деп ойлауға қалай дәтің барады! »

Ол өтірік айтып тұрды. Мұны екеуміз де білдік. Кастингке барып, жұмысқа алынбау — бір бөлек. Ондай жағдай маған көп рет болған. Барасың, кезекте тұрасың, сен сияқты тағы жиырма әйел болады және сені таңдамайды. Бұл — модель болудың бір бөлігі. Ал сенің өкілдерің сені кастингке мүлдем жібермеуі — бұл жаман.

Олар мұны мойындаудан бас тартты. Олар жұмыс жоқ деп табандап тұрып алды. Мен тығырыққа тірелдім, өйткені менде келісімшарт болды.

Жұмыстардың көбі Нью-Йоркте болатын және мені әлі де сол мүмкіндіктерден шектеп отырды. Мен бұдан да жақсы нәтижеге жете алатынымды білдім. Кедергі болып тұрған менің жасым немесе түрім емес екенін түсіндім. Бұл мен емес, олар болатын!

Мен бұдан шығудың жолын табуым керек еді. Мен олардың күту залына барып отырдым. Мен сол жерде отырдым, отырдым және олар мені басшыға жібергенше күттім.

Мен оған: «Алты ай бойы менде ешқандай кастинг болған жоқ. Сіздер мені босатуларыңыз керек», — дедім.

Каталогтар үшін сіз еркінсіз, бақытты адамсыз және киімді бүктемейсіз. Оны оғаш бұрышпен тартпайсыз. Ал эдиториалда кенеттен секіруге, билеуге, созылуға және түрлі ессіз нәрселер жасауға рұқсат етіледі. Маған мұны үйрену керек болды, сондықтан мен журналдарды қарай бастадым.

Менің жалғыз эдиториалдық тәжірибем қырық бес жасымда болған еді, ол түсірілімде мен басты назардағы супермодель үшін жай ғана ыңғайсыз фон болғанмын.

Мен Торонтоға ұшып келдім. Түсірілімдегі жалғыз модель мен едім.

Мен: «Басқа модельдер қайда? » — деп сұрадым.

Олар: «Жоқ, сіз жалғызсыз», — деп жауап берді.

Мұны көргенде менің айта алғаным тек: «Уау», — болды.

Содан кейін тапсырыстар келе бастады. Мен Нью-Йоркке алғаш көшіп келгенде, Кимбал екеуміз Таймс-скверде үлкен жарнамаларға қарап тұрып, мен оған: «Бір күні мен де осылардың бірінде боламын», — дедім. Екеуміз де күлдік. Міне, енді мен Таймс-скверде бірінші рет биіктігі он бес футтық билбордта тұрмын.

Мен «Virgin America» жарнамасы үшін үш жүз әйел қатысқан кастингке барып, олар мені таңдап алды. Түсірілімде жас қыз бен жас жігіт те болды, олар өте жас модельдер еді және маған тіл қатпайтындай тым паң көрінді. Дегенмен, қорытынды билбордтарда менің бейнем басты орында болды. Алпыс жеті жасымда мен барлық жерде болдым: Таймс-скверде, метроларда және Американың әрбір әуежайында. Пойыздан түскенде немесе ұшаққа мінгенде менің бейнемді көрмеу мүмкін емес еді.

Шашым күміс түске енгенде ісімнің өрге басатынын кім білген?! Он бес жасымда маған «он сегізіңде мансабың аяқталады» деп айтқан еді, ал жетпіс бір жасымда мен бұрын-соңды болмаған танымалдыққа ие болдым. Менің түйгенім — әрқашан жол табуға болады. Әрқашан басқа жоспар құруға болады. Әрине, мұны түсіну үшін уақыт керек болды және мен әлі де үйреніп келемін!

Тағы бір үлкен тосынсый болды. Ол — әлеуметтік желілер! Менің жазбаларым арқылы адамдар ақ шашымды қатты ұната бастады және модельдік жұмыстар менің шашымның түсіне байланысты брондалатын болды. Қазір мен бөлмеге кіргенде, ондағы ақ шашты жалғыз адам екенімді білу маған бақыт сыйлайды. Егер ақ шашты басқа әйелді көрсем, мен әрқашан жымиып: «Екеуміз бірдейміз (Matchy-matchy)», — деймін.

Мен бір нәрсеге сенімдімін: бәрі тек жақсара түседі. Әр дүйсенбі сайын мен бұрынғыдан да қатты толқимын, өйткені қандай да бір қызықты жұмыс болады деп күтемін. Ештеңе болмаса да, мен әлеуметтік желілеріме және веб-сайтыма жазба қалдырып, соны жүзеге асыруға тырысамын. Сондықтан мен жетпіс бір жаста болу керемет деп айтамын. Сондықтан мен жас туралы алаңдамаймын.

Мен көңіл көтерумен тым бос емеспін.

Елуден асқан шағымда сұлулық жарнамасына кастингке бардым. Кастинг директоры: «Ой, сіз сондай әдемісіз», — деді.

Мен: «Бұл басты талап емес пе? » — дедім.

Олар шошып кетті. Олар менің қалжыңымды мүлдем түсінбеді... Мені ол жұмысқа тіпті қарастырған да жоқ, өйткені мені тым «бетімен кеткен» деп санады.

Содан кейін мен жай ғана «Рақмет» деп айтуды үйрендім.

Америкаға алғаш келгенімде, егіз сыңарым Кейге қоңырау шалып, американдықтардың сұлулық туралы айта беретін осы бір оғаштығы туралы айттым.

Кейдің ең жақсы қасиеті — оның ашық сөйлейтіні және ешқандай өтірікке жол бермейтіні. Ол жай ғана ойын айтады.

Бұл оның тым салмақты адам екенін білдірмейді. Кей әрқашан күліп жүреді, екеуміздің ішіміздегі ең көңілдісі — сол. Тек ол өзінен басқа ешкімнің көңілін аулауға тырыспайды. Нәтижесінде адамдар оны қатты жақсы көреді, ол сөйлей бастағанда бәрі оның қасына жиналады. Егер сіз онымен таныссаңыз, сіз де оны жақсы көріп қалар едіңіз. Біреу Кеймен танысқаннан кейін, мен бұрышта отырып тоқыма тоқып отыра берсем де болады. Өкінішке орай, сіз оны ешқашан жолықтыра алмайсыз, өйткені ол оқшау өмір сүргенді ұнатады.

Кей: «Адамдар айтпаса да, сені әрқашан әдемі деп ойлайтын. Сен бөлмеге кіргенде, адамдар әрқашан саған қарайтын», — деді.

Мен мұны байқамаппын да, өйткені мен ешкімге қарамайтынмын. Мен тек бара жатқан жағыма қарайтынмын. Бұл маған осы жылдар бойы кездескен жігіттерді есіме түсірді, олар: «Мэй, мейрамханаға кіргенде менің алдымда жүрші? » — дейтін.

Мен солай істейтінмін, сосын олар бәріне менімен бірге екенін көрсету үшін қасыма келетін. Әрине, ақыры олар бәрібір мені тастап кететін, өйткені тек сыртқы келбетті көретін адамдар солай істейді.

Мен оларды бірінші тастауым керек еді. Сұлу адамды жолықтырғанда, әрине, оның қасында болғың келеді. Бірақ егер ол қызықты болмаса, сіз тез арада одан алыстайсыз. Адамдардың сізді сыртқы сұлулығыңыз үшін емес, мінезіңіз үшін ұнатқаны жақсы.

Мен бір жұпты жолықтырғаным есімде: еркек сондай сымбатты, ал әйел қарапайым еді. Бұл оғаш жұп болып көрінді. Бірақ ол сөйлей бастаған сәтте-ақ — ол бөлмедегі ең тартымды адамға айналды.

Бұл оның көзқарасы еді. Бұл оның сенімділігі еді. Оның өмірге деген қарауы еді. Ол менің жақсы досыма айналды, өйткені ол өте ақылды және көңілді болатын. Мен онымен араласудан жалықпайтынмын.

Адамның бойында көптеген қасиеттер болуы мүмкін. Мен құлпытасыма «Ол әдемі болды» дегеннен көрі «Ол көңілді болды» деп жазылғанын қалаймын.

Сыртқы сұлулыққа тым құмар болу, егер мінсіз көрінбесеңіз, өзіңізге деген сенімсіздікті тудыруы мүмкін. Бұл сізді бақытсыз етіп, бойыңыздағы ақылдылық, көңілділік немесе қызықты болу сияқты басқа да тамаша қасиеттердің дамуына кедергі келтіруі мүмкін.

Сондай-ақ, әзіл сезіміңіз болсын және адамдардың айтқандарына тым сезімтал болмаңыз. Бір еркек менімен кездескісі келіп, мен «жоқ» десем, ол менен жас біреуді таба алатынын айтады. Мен жай ғана күлемін. Оның кімді табатыны маған бәрібір; мені ол қызықтырмайды және мен ол үшін мүлдем ренжімеймін. Біз алға жылжып, өзімізді бақытты сезінуіміз керек. Егер сіз әзілмен сөйлей алсаңыз, өзіңізге күле білсеңіз және дауысыңызға жеңілдік қоссаңыз, сізбен уақыт өткізу қызықтырақ болады. Өзіңіз туралы айтпау қиын, әсіресе қиын кезеңді бастан өткеріп жатқанда, бірақ сіз тән ті етуші болуыңыз керек.

Қазір мен жұлдыздарды марапаттау рәсімдері мен фильм премьераларына дайындайтын «сән тобының» қаншалықты жұмыс істейтінін түсінемін. Дизайнерлер, стилистер және олардың көмекшілері мінсіз киім табу үшін барын салады. Сіз байқамайтын нәрсе — дұрыс таңдалған іш киім көйлектің денеге әдемі тұруына көмектеседі. Сондай-ақ аксессуарлар да маңызды. Шаш үлгісі әр жолы әртүрлі болуы керек, сонда адамдар сіздің ерекше дайындалғаныңызды көреді. Гримшілер «макияжсыз» табиғи бейне (бұл бәрібір бір сағат уақыт алады) немесе жасанды кірпіктер мен контурлау арқылы жоғары сән бейнесін жасауды шешеді. Қазір мен мұның бәрі үлкен ұжымның жұмысы екенін білемін. Мұны жұлдыздардың бойынан да бағалай білу керек.

Мен бір іс-шараға керемет киініп барсам, бұл отыз жылға жуық уақыт бойы менің ең жақын досым әрі стилисім болған Джулия Перридің арқасы.

Мен Джулиямен қырық үш жасымда таныстым. Торонтода екінші магистратурамды аяқтап, нутрициология практикамды қалыптастыруға тырысып жүрген едім. Модельдік мансабым пайдалы болды, өйткені модельдік мектебі бар агенттік маған кешкісін сабақ беріп, олар үшін модельдік жұмыс істесем, тегін кеңсе ұсынды. Мен подиумда жүруді, фототүсірілімді және кәсібилікті үйреттім, сонда алғаш рет үйден тыс жеке кеңсеме ие болдым. Бұл өте қызықты еді және өзімді нағыз кәсіби маман сезіндім.

Бір ай өткен соң олар менен модельдік мектептің директоры болуымды сұрады, өйткені бағдарламаны басқаратын әйел ұйымдастыру істеріне олақ еді. Мен өте сенімді және ұқыпты адам ретінде танылдым. Мен киім таңдауды да үйретуді ұсындым — Оңтүстік Африкада мұны істеген едім, бірақ бұл туралы білімімнің қаншалықты таяз екенін білмеппін.

Олар маманды шақырды, ол сөйлей бастағанда-ақ, мен киім әлемі туралы ештеңе білмейтінімді түсіндім. Ол төрт мезгіл, әртүрлі түстер мен маталар туралы айта бастады... Мен таңғалып қалдым.

Міне, Джулиямен осылай таныстым. Ол өз кезегінде мені көргендегі әсерін былай баяндайды:

«Мына бір әдемі әйел, — дейді ол, — модельдік мектепте сабақ беріп жүр. Керемет модель, бірақ киінуі өте нашар. Тіпті сұмдық».

Қазіргі уақытта мен әрқашан соңғы сән үлгісінде киінсем де, өмірімнің көп бөлігінде бұлай болған жоқ. Бала кезімде анам барлық киімін өзі тігетін, біздікін де өзі тігетін. Жасөспірім шағымда өзіме киім тігуді үйрендім. Мен балақтары кең шалбарлар мен кең көйлектер тігетінмін. Тіпті костюм де тіге алатынмын. Басында дайын үлгілерді қолдандым, кейін анам мені журналдардағы, бірақ әлі сатылымда жоқ үлгілерді пішуді үйрену үшін курстарға жіберді. Егер мен сәнді киінгім келсе, оны өзім тігуім керек еді.

Кәсіби маман ретінде жұмысқа киім таңдағанда, мен негізінен костюмдер киетінмін. Денеге жабысып тұратын ештеңе кимейтінмін, өйткені мен кеңес беруші едім. Мен костюм киіп, бөлмеге сенімді түрде кіретінмін, өйткені бұл маған ұнайтын. Бұл ақылды әрі сенімді көрінеді деп ойлайтынмын.

Қызым Тоска: «Сен тағы да сұр костюм киесің бе, әлде көк костюм киесің бе? » — деп сұрайтын.

Өйткені менің киімім ешқашан өзгермейтін.

Мен әрқашан өзіме қарадым. Тек талғамым онша емес еді. Бақытыма орай, мұны байқамаппын. Неге байқауым керек? Менің айналам ғалымдар еді, біз зерттеу жұмыстарына және адамдардың денсаулығын қалай сақтауға болатынына назар аударатынбыз. Біз өз жұмысымызды жақсы көрдік. Мен ғалым достарымнан көрі сәндірек едім, сондықтан әріптестерім мені керемет киінеді деп ойлайтын. Мен де өзіме сенімді болдым.

Содан кейін Джулияны жолықтырдым. Джулия маған жақсырақ киінуім керектігін айтты. Ол көп костюмнің орнына, денеге жақсы қонатын және матасы сапалы бір костюм алуым керектігін айтып, гардеробыма көмектесуге уәде берді. Маған оның көмегі керек еді, бірақ ақысын төлеуге шамам келмеді, сондықтан біз стиль кеңесінің орнына мен оған дұрыс тамақтану кеңесін беретін болып келістік. Мен оның тамақтану әдетін жақсарттым деп ойлаймын, ол да солай дейді. Оның маған берген кеңестері менің өмірімді өзгерткенін білемін.

Джулияға дейін мен барынша әсерлі көріну үшін қалай киіну керектігін толық түсінбеген екенмін. Джулиядан кейін менің сыртқы келбетім ішкі сенімділігіме сай болды. Менің екі мансабымдағы жетістігім де оның киім туралы берген кеңестерімен байланысты екеніне сенімдімін.

Джулия келіп, менің киімдерімді қарап шықты да, бәрін дерлік лақтырып тастады. Маған киетін санаулы ғана нәрсе қалды.

«Енді, — деді Джулия, — сен бір костюм, екі блузка, бір аяқ киім және сөмке сатып алуың керек. Түсінікті ме? »

Мен: «Ештеңе сатып алуға ақшам жоқ», — дедім.

Ол: «Сен клиенттерің сияқты жақсы көрінуің керек», — деді. Мен әлі де ақшадан тарылып жүргендіктен, мұны кезең-кезеңімен жасауға келістік. Маған көп нәрсе керек емес еді. Клиенттерім мені аптасына бір рет көретіндіктен, күн сайын әртүрлі киім киюдің қажеті болмады.

Мен сол киімді — пішімі дұрыс, матасы әдемі киімді алғаш кигенде, өзімді шынымен де нық сезіндім.

Мен ақша таба бастағанда, Джулия гардеробымды одан әрі кеңейткісі келді, бірақ менің бос уақытым болмады. Дүкен аралауға уақытымды қимайтындай көп жұмыс істедім.

Ол: «Бір сағат бөліңіз», — деді.

Универмагтар жақын жерде болатын, ол алдын ала барып, маңызды деп тапқан нәрселерді — екінші костюмді, аяқ киім мен блузкаларды, күнделікті киім мен пальтоны дайындап қоятын. Мен үзіліс кезінде жүгіріп барып, бәрін тез киіп көретінмін де, кеңсеге қайтпас бұрын таңдағанымның ақысын төлеп кететінмін. Біз екі айда бір рет осылай киім таңдайтынбыз. Ол менің гардеробымды осылай қалыптастырды.

Менің жоспарым мынадай: жылына екі рет досым Джулия менің пәтеріме келіп, гардеробымды қарап шығады. Біз оны үнемі ең жақсы және базалық киімдерге дейін оңтайландырып (сұрыптап) отырамыз. Ол үшін шкаф пен жәшіктердегі барлық нәрсені шығарыңыз. Денеңізге шақ келетін және кигенде рахат алатын киімдер мен аксессуарларды ғана қайта салыңыз. Жөндеуді қажет ететіндерін жөндеңіз.

Гардеробты шынымен киетін нәрселерге дейін азайту киінуді ауыр жұмыстан жағымды іске айналдырады. Сән блоктарын оқитын және дүкен аралауға немесе киім өлшеуге сағаттап уақыт жұмсайтын адамдар көп. Олар мұны жақсы көреді. Бірақ ол мен емес! Мен әдемі киінгенді ұнатамын, бірақ оған күн сайын көп уақыт жұмсағым келмейді. Сондықтан біз бар киімдерді үнемі қарап, киілмейтін киімдерді «Dress for Success» (табыс үшін киін) қайырымдылық ұйымына береміз. Ол киімдер таза әрі жап-жақсы; жай ғана маған сәйкес келмейді, бірақ басқа біреуді бақытты ете алады. Торонтода пальтоға ақшам болмаған кезде осындай ұйымдар болса ғой деп армандайтынмын.

Егер сіз гардеробыңызды үнемі реттеп отырмасаңыз, шкафта тұрған заттардың жартысы тым кішкентай, тым үлкен, жөндеуді қажет ететін немесе сіздің болмысыңызға сай келмейтін нәрселер болуы мүмкін. Ең бастысы — киім денеге шақ болуы керек. Өйткені ол тым үлкен болса — салақ көрінесіз, ал тым тар болса — нашар көрінесіз.

Базалық заттар жиналғаннан кейін, оған түс қосу өте қызықты болады. Жасыл немесе қызғылт кардиган, немесе тренчтің түрін өзгертетін ерекше белдік. Сапалы былғары бұйымдары — бұл бар киімдерді жаңартудың және имиджіңізге жылтыр қосудың тағы бір жолы. Джулия менің гардеробыммен жұмыс істей бастағанда, ол менің барлық сөмкелерімді құртып, орнына бір ғана жақсы былғары сөмке алдыртты. Тіпті ақшам аз болған кезде де, ол маған санның емес, сапаның маңызды екенін үйретті. Сондықтан мен бір жақсы зат алып, өзімді еркелетуді және ол үшін кінәлі сезінбеуді үйрендім. Осылайша біз бір киімді қайталап кию арқылы тұрақтылықты сақтап, сонымен бірге сәнді де бола аламыз.

Мен кейде өзім сияқты ақ шашты басқа әйелдерді көремін.

Олар: «Көйлегіңіз маған қатты ұнайды», — дейді.

Мен: «Сен де мұны кие аласың! » — деймін.

Олар: «Жоқ, кие алмаймын», — дейді.

Көптеген әйелдер қолынан келмейді деп ойлайды. Менің жасымдағы немесе кез келген жастағы әйелдер көріп көруге де батпайды. Мен мұны білемін, өйткені өзім де сондай болғанмын.

Джулия: «Мынаны ки! » — дейтін.

Мен: «Жоқ, кимеймін! » — дейтінмін.

Мен қарсыласуға тырысатынмын, бірақ ол алған бетінен қайтпайтын. Менің әрбір үлкен туған күн кешімде ол менің «көйлек тым тар» немесе «тым сәнді» деген сөздерімді елемейтін. Оның солай істегеніне өте қуаныштымын, өйткені фотосуреттер керемет болып шықты!

Міне, сондықтан мен қазір «иә» деймін, өйткені бір нәрсені байқап көрсем, оны ұнататынымды түсіндім. Егер ұнамаса ше? Бұл тек киім ғой. Өзіңізді шошытатын бейнелерді де киіп көруге болады, себебі оны қайталап кию міндетті емес. Мұның ешқайсысы мәңгілік емес.

Бір рет комплимент алған соң, өзіңізді керемет сезінесіз, бойыңызды тік ұстап, көбірек жымиясыз және жаңа сән стиліне үйреніп кетесіз. Байқап көріңіз.

Мәселе мынада, сәнмен бірге біз де өзгеруіміз керек. Табиғи макияж сәнге келгенде, мен әдеттегі макияж жасау тәртібімді толық өзгертуге мәжбүр болдым. Алпысыншы жылдары Твигги макияжымен бірге өте жіңішке қастар сән болды. Мен пинцетпен қасымды соншалықты көп жұлғандықтан, олар кейін қайта шықпай қалды. Өзі негізі қасым көп болмаған сияқты еді! Бірақ барын да жұлып тастадым.

Стиль өзгерген бойда, мен оларды қалай толтырып бояуды үйренуге мәжбүр болдым. Мен әлі күнге дейін қасымды бояймын! Макияждың рақаты да осында. Қасымды бояуға онша шебер емеспін, бірақ кем дегенде осылайша қасым бар сияқты көрінеді!

Өзім боянсам он минут кетеді. Макияж шеберлері бір сағат жұмсайды. Тіпті мен бір сағат отырсам да, ондай бейнені жасай алмас едім, өйткені менде ондай талант жоқ. Олар — нағыз суретшілер! Мен — ғалыммын, суретшілердің қолынан келетін нәрсеге талантым жетпейді. Бірақ суретші болмасаңыз да, бірнеше қарапайым құралдармен және оларды қолдануды үйрену арқылы жақсы макияж жасауға болады. Менің бір таныс макияж шеберінің бояулары мен құралдарына арналған тұтас чемоданы бар. Ол ұшақпен ұшқанда өзімен бірге елу екі фунт (шамамен 23-24 кг) құрал-сайман алып жүреді. Артық салмақ үшін әрқашан ақша төлейді, бірақ сол екі фунт құрал оған міндетті түрде керек. Өйткені бұл — оның жұмысы.

Әкем жыл сайын ауламызда жүріс бойынша жарыстар өткізетін. Мұндай жарыс ұйымдастырған басқа ешкімді естіген емеспін. Ол керемет маркетолог еді! Ол өзінің барлық емделушілері мен достарын клиниканың алдындағы үлкен баққа шақыратын. Анам көптеген бәліштер пісіріп, оларды қатырып қоятын. Бізде мың адамды бәлішпен тамақтандыруға жететіндей үлкен мұздатқыш бар еді. Ол сонымен қатар кофе мен шай ұсынатын. Барлық қонақтар баққа жайғасқанда, ең жақсы мүсін үшін сертификаттар берілетін жарыс басталатын. Барлығы сенімді әрі бақытты көрінетін.

Мен үстел басындағы әдептілік туралы үйренгенімді өмір бойы қолданып келемін. Оңтүстік Африканың Блумфонтейн қаласындағы модельдік мектебімде сабақ бергенде, мен де этикет сабағын өткізетінмін. Бұл тек модельдерге ғана емес еді; университет пен мектептегі барлық ата-аналар балаларын әдептілікке үйрету үшін маған жіберетін.

Мен әрқашан балаларым мен немерелерімнің өздерін мақтанышпен және сыпайы ұстауын, жақсы мүсін мен әдептілікке ие болуын қаладым. Менің ата-анам маған үлгі болғандай, мен де оларға үлгі боламын деп үміттенемін.

Мен: «Бұдан былай мен әр баламен аптасына отыз минут жеке уақыт өткіземін», — дедім. Жұма күні түстен кейін олардың үйіне баратынмын. Біз отырып мектептегі жұмыстары, не істегісі келетіні және неге қызығатындары туралы сөйлесетінбіз. Кейде мен олармен ойын ойнайтынмын немесе кітап оқып беретінмін.

Содан кейін мен оларды үстел басына апаратынмын. Оларға қалай сыпайы тамақтану керектігін көрсеттім. Қалай сыпайы сөйлеу керек екенін үйреттім. Басқа балалардың сөзін бөлмей, өз кезегін қалай күту керектігін айттым. «Аузыңды жауып шайна». «Аузың толы кезде сөйлеме». Пышақ пен шанышқыны қалай дұрыс қолдану керектігін көрсеттім. Олар үйренді!

Мен оларға: «Тамақтанып болған соң, тәрелкеңді ас үйге апар, сонымен бірге әкеңнің де, менің де тәрелкемді ала кет. Әкеңе күні бойы не істегеніңді айтудың орнына, оның күні қалай өткенін сұра», — дедім.

Біз кешкі асқа жиналғанда, балалар өздерін өте жақсы ұстады. Илон келіп отырғанда, балалардың бірі: «Күніңіз қалай өтті? » — деп сұрады.

Илон таңғалып қалды.

Бүгін, арада жылдар өткен соң, олар өте әдепті балалар және мен оларды мақтан тұтамын.

Дұрыс мінез-құлық танытсаңыз, адамдар сізді жақсырақ қабылдайды. Бұл айқайлап, секіріп жүргеннен гөрі әлдеқайда әсерлі. Бұл басқа адамдардың сізбен уақыт өткізуін бағалауына ықпал етеді.

Бала кезімде мен сабаққа жақсы болдым, бірақ спорттың барлық түрін байқап көрсем де, оған мүлдем икемім болмады. Менің егіз сыңарым Кей сабаққа онша емес еді, бірақ туа біткен спортшы болды. Біз бір-бірімізді мақтан тұттық және бір-біріміздің жетістіктерімізді бағалайтынбыз. Екеуіне де бірдей шебер болмағанымыз үшін сенімділігімізді жоғалтқан жоқпыз.

Ажырасқаннан кейін мен бақытты шаңырақ құрып, бақытты балалар өсіріп, маған мейірімді жаңа достар тауып, диетолог әрі модель ретінде табысқа жету арқылы сенімділігімді қайтардым.

Сенімділікті қайтару үшін үлкен өзгерістер жасау керек болуы мүмкін. Әрдайым көңіл-күйсіз жүру — бұл өмір емес. Сізді сол қалпыңызда бағалайтын отбасыңызбен, достарыңызбен және әріптестеріңізбен араласуыңыз керек. Бұл сізді бойыңызды тік ұстап, сенімді жүруге мәжбүрлейді.

Анамның есімі Уиннифред болатын; бәрі оны Уин деп атайтын. Ол ғажайып адам еді, мен есейген сайын оның зеректігін көбірек түсіне бастадым.

Оның ата-анасы Англиядан Канадаға қоныс аударған, анам Мус-Джо деген қалада өскен. Әкемнің отбасы 1727 жылы Швейцариядан Филадельфияға көшіп келген. Ол Миннесотада туылған, төрт жасында отбасы Саскачеван штатындағы Вальдекке фермада тұруға көшкен.

Ата-анам Ұлы депрессиядан кейін кездесті. Канададағы депрессия — адамдар тамақ пен балаларына медициналық көмек сұрап кезекке тұрған өте қиын кезең еді. Аман қалу үшін олар жиі бартерлік жүйеге (тауар алмасу) жүгінетін. Әкем Айова штатындағы Дэвенпортта хиропрактикалық медицинаны оқыған. Ол жатын орын мен тамақ үшін жылқы үйреткен, ал тамақ үшін адамдардың буындарын емдеген. Анам ол кезде небәрі он алтыда еді. Ол «Moose Jaw Times-Herald» газетінде жұмыс істеді. Ол штатта қалған екі адамның бірі болды, өйткені оның жалақысы ең төмен еді. Оның отбасы осы кішкентай апталық жалақымен аман қалды.

Жиырмадан асқан шағында ол биші болу үшін дайындалып, би мен драманы оқу үшін Чикагоға, Нью-Йоркке және Ванкуверге саяхаттады. Сол дәуірде жалғыз басты әйелдің пойызбен ұзақ жол жүруін елестете аласыз ба? Бұл нағыз батылдық!

Депрессиядан кейін ата-анамның екеуі де Реджайнаға (Саскачеван) көшіп, өз бизнестерін ашты. Әкем хиропрактикалық клиника ашты. Анам би мектебін ашты. Менде жергілікті газеттерден қиып алынған мақалалар, оның билеп жүрген суреттері және барлық оқушыларымен бірге түскен мектеп фотолары бар.

Әкем баллдық би сабағына келеді. Оған анам қатты ұнап қалып, оны кешкі асқа шақырады.

Анам: «Мен өз клиенттеріммен кездеспеймін», — дейді. Сондықтан ол сабақтарын тоқтатып, оны тағы да кешкі асқа шақырады. Ол келіседі.

Үйлену тойындағы суретте олар өте қарапайым көрінеді, өйткені оларда ақша болмады. Анам қарапайым сұр костюм киген, әкем де костюмде. Анам барлық киімдерін өзі тігетін, үйлену тойына арналған костюмін де өзі тіккен болуы керек. Соған қарамастан олар басынан бастап әрқашан бақытты, әрқашан жымиып жүретін.

Олар Bellanca ұшағын 1948 жылы, Кей екеуміз туылған жылы алды. Бұл олардың екінші ұшағы еді. Біріншісін — Luscombe ұшағын — ата-анам Реджайнадан Калгариге бара жатқанда сатып алған. Әкем фермердің егістігінде тұрған «САТЫЛАДЫ» деген жазуы бар ұшақты көреді. Оның жанында қолма-қол ақшасы болмайды, бірақ айдап жүрген көлігі болады. Ол көлікті ұшаққа айырбастап, анамды пойызбен Реджайнаға қайтарады, ал өзі ұшақты айдап келу үшін пилот жалдайды.

Өкінішке қарай, әкемді ұшақта жүрегі айнып, мазасы қашатын. Бұл Депрессия кезінде ат үйретіп жүргенде ішкі құлағына зақым келгеннен болса керек. Сондықтан пилот ол өзін жақсы сезінгенше анда-санда жолдарға қонуға мәжбүр болған. Ол өзі штурвалда болғанда ешқашан жүрегі айнымайтын, бірақ жолаушы ретінде өзін жайсыз сезінетін.

Ол кезде ол қырық төртте еді.

Әкем Саскачеван мен Альберта арасында жүру үшін ұшақты жиі қолданатын. Бірде ол Лос-Анджелеске дейін ұшып барды, бірақ түтін (смог) салдарынан әуежайды көру қиын болды. Навигациялық жүйелер ол кезде қазіргідей емес еді! Бірде олар жартасты таулар арқылы қайту үшін басқа пилоттың соңынан еріп ұшуға мәжбүр болған.

Менің алғашқы ұшуым үш айлығымда болды. Ата-анам Кей екеумізді Айовадағы конференцияға алып ұшты. Алдымен Эдмонтонға тоқтадық. Мұны тек жергілікті газеттерде Кей екеуміздің суреттеріміз жарияланғандықтан ғана білемін. Олар бізді «ұшатын егіздер» деп атаған.

Ол өз ісімен үлгі болатын ұлы тұлға еді. Ол ұзақ сағат жұмыс істейтін, ойшыл және мейірімді болатын. Ол көп сөйлемейтін, жұмсақ мінезді дәу (алып) адам еді. Балаларым әкемді көргендерін есіне түсіре алмайды, өйткені ол ұлдарым сәби кезде, мен Тоскаға аяғым ауыр кезде қайтыс болды. Үшеуі де (балаларым) жиі ысқырып жүреді, маған бұл ұнайды. Бұл маған әрқашан ыңылдап жүретін әкемді еске түсіреді. Бұл мені бақытты етеді, өйткені мен тек бақытты адам ғана ысқырады немесе ыңылдайды деп ойлайтынмын.

1950 жылы ата-анам Канададан көшіп кетуге шешім қабылдады. Олар Оңтүстік Африкада болған миссионерлерді жолықтырып, ол жердің қандай сұлу екенін естиді. Сонымен олар ұшақты, 1948 жылғы Кадиллакты, бәрімізді және дүние-мүлкімізді жинап, екі ай бойы жүк кемесімен Африкаға аттанды. Анам кемеде екі жасар егіздермен және алты және сегіз жастағы тағы екі баламен қалай қиналғанын білмеймін. Бірақ ол төзді.

Әкем ұшақтың қанаттарын шешіп (ол әрқашан ұшағын өзі жөндейтін), жәшікке салып, Кейптаунға жөнелтті. Әкем ұшақтың қанаттарын қайта құрастырып, айналаны зерттегенше, біз бәріміз әуежайда лагерь құрып тұрдық. Сол жәшіктердің ағашынан ол кейін өзі ашқан клиникаға жиһаз жасады. Кейбір кітап сөрелері ондаған жылдар бойы қызмет етті.

Әкем елдің ішкі бөлігінде тұрғысы келді, сондықтан адамдар Йоханнесбургке ұшуды ұсынды, өйткені онда ағылшынша сөйлейтін. Жақын маңдағы Преторияда бәрі африкаанс тілінде сөйлейтін, сондықтан ол жерге үйренісу қиынырақ болатын еді.

Бірақ біз Преторияның үстінен ұшып өткенде, <span data-term="true">жакаранда</span> (күлгін гүлдері бар тропикалық ағаш) гүлдейтін мезгіл еді, бүкіл қала күлгін гүлдерге бөленіп жатты.

Ол бұрын-соңды мұндай сұлулықты көрмеген еді. Ол: «Біз осы жерде қаламыз», — деді.

Канадада адамдар бізді «жынданып кеткен» деп ойлайтын, өйткені ата-анам кішкентай балаларымен бірге кенеп ұшақпен ұшып жүретін; бұл естіп-көрмеген нәрсе еді. Содан кейін Оңтүстік Африкаға келдік. Онда бізді тіпті ақылдан адасқан деп ойлады. Бір адам бізді «жынды американдықтар» деп атады. (Біз канадалық едік, әрине, бірақ олар үшін бәрібір болды).

Сол уақытқа дейін олар алпыс елде болған еді. Әр тоқтаған жері ұшақтың қанатына бояумен жазылып отыратын.

Тіпті төрт жасымызда егіз сыңарым екеуміз қол ұстасып мектепке баратынбыз. Жеті жасар үлкен әпкем Линнмен бірге жүріп, ол бізге жарты мильдей жолдағы үш көшеден өтуге көмектесетін. Біздің балабақшамыз оның мектебінен тағы үш жүз ярдтай (шамамен 274 метр) қашық болатын, сондықтан Кей екеуміз соңғы бөлікті өзіміз жүріп өтетінбіз. Содан кейін Линннің мектебіне қайта келіп, оны күтетінбіз. Ол бізді үйге қайта алып келетін.

Барлық сапарларымызда бізден қабілетті болу талап етілді. Алғаш рет атқа мінгенімде, біз бүгінгі Лесото деп аталатын жерде болдық. Бұл өте таулы аймақ. Сапар бірнеше күнге созылып, алпыс мильді құрады. Преторияда туған кіші інім Ли небәрі бес жаста болғандықтан, анаммен бірге қалды. Скотт он жетіде еді.

Біз ер-тоқымда ұзақ күндер өткіздік, сапар өте ауыр әрі жаңбырлы болды. Біз ешқашан от жақпадық, тек консервіленген тамақ пен нан жедік. Ұйқымыз аз болды, себебі түнде сиырлар бетімізді жалауға немесе көрпемізді ұрлауға тырысатын.

Мүмкін содан болар, балаларыммен кішкентай пәтерде тұру маған ешқашан қиындық тудырмаған. Жиналмалы диван өте ыңғайлы емес шығар, бірақ үй ішінде, бетіңдегі тұзды жалауға тырысатын бұқаның тілінсіз тыныш ұйықтау әлдеқайда оңай.

Егер сіз мазасыздансаңыз немесе бақытсыз болсаңыз және өзгеріс жасағыңыз келсе, не істей алатыныңызды, қайда тұра алатыныңызды және қандай жұмыс сізге көбірек қанағат сыйлайтынын зерттей бастаңыз. Жаңа жерлер туралы білу және жаңа адамдармен араласу ой-өрісіңізді кеңейтіп, сізді бақыттырақ етеді.

Әкем жоғалған қаланы іздеу идеясын он тоғызыншы ғасырдың соңында шөлді өгіз арбамен кесіп өткен канадалық Гильермо Фаринидің кітабынан алған. Ол жоғалған қаланың қирандыларын тапқанын айтқан. Фарини сонымен қатар Ниагара сарқырамасының үстінен арқанмен жүріп өткенімен де танымал, сондықтан оның әрқашан шытырман оқиғаға дайын болғанын түсінуге болады.

Әкем Фаринидің ізімен көлікпен жүріп көргісі келді, бұл біздің шілдедегі демалысымызға айналды. Қазір ойлаймын: бес кішкентай баланы шөлге үш аптаға алып кетуді елестете аласыз ба? Әрине, анамның бармауына да болатын еді. Оның таңдауы болды. Ол үйде балалармен қала алар еді. Бірақ әкем бәрібір баратын еді, ал анам оны жалғыз қалдырғысы келмеді, сондықтан бәріміз бірге бардық.

Бәрі алдын ала ескерілетін. Біз өзімізбен бірге үш апталық су қорын алып жүруіміз керек еді. Консервіленген көкөністер мен жемістерді алатынбыз. Бірінші аптаға жететін балғын тамағымыз болатын, бірақ одан әрі емес, сосын, әрине, оны еш жерден таба алмайсың.

Әкем құмға батып қалатынымызды білетін, сондықтан күректер ала келетін. Батып қалғанда, өзімізді қазып шығаратынбыз. Бұталар арасындағы шұңқырларға түспеу үшін, біз — балалар, кезекпен көліктің алдында жүгіріп, шұңқырлар немесе түбірлер жоқ екеніне көз жеткізетінбіз, өйткені жол болмаған. Жүк көлігіндегі кез келген ақауды әкем жөндей алуы үшін құралдарымыз болды. Оның дәнекерлегіші болды, сондықтан бірде көлік ағаш түбіріне соғылғанда, әкем мен ағам Скотт дәнекерлегішті қыздыру үшін от жағып, бөлшекті орнына келтіріп, сапарымызды жалғастырдық.

Биліктер бұзылды. Біз дүрбелеңге түспедік. Біз оларды жөндеп, әрі қарай жүре бердік. Өмірде біз болмайтын көптеген нәрселерден қорқамыз. Жаман жағдай орын алғанда, біз шешім табуымыз керек. Бірде ауыз суға бензин араласып кетті, біз бензин араласқан суды іштік, өйткені басқа амал болмады. Мүмкіндік болған бойда таза су алдық, сонымен бітті.

Әкемнің аптасына бір жануарды атып алуға рұқсаты болатын. Біз бөкен немесе тауіқ (цесарка) ататынбыз, өзімізге жеткілікті тамақ болғанда, қалғанын жолай кездескен тайпаларға беретінбіз. Шөлде бәріміз нысана көздеуді де үйрендік. Анам мергендіктен чемпион еді.

Керектінің бәрін өзімізбен бірге алып жүрдік. Кей екеумізде кешке және таңертең жуыну үшін бір кесе су болатын. Шөлде түнде суық болатыны сонша, су мұзға айналатын, таңертең қолымыз бен бетімізді жуу үшін мұзды жаруға тура келетін.

Біз үйдің барлық жайлылығынсыз өмір сүруді үйрендік. Солай істеу керек болса, істейсің.

Дәретке бұтаның артына баратынбыз. Душсыз жүрдік. Бұл қалыпты жағдай еді, өйткені бұл — шөл, ал құм лас емес. Ата-анамыз келесі бағытты картаға түсіріп жатқанда, біз, балалар, көп кітап оқитынбыз. Біздің бәріміздің кітапқа үңіліп отырған суреттеріміз бар.

Дәл осы жерде мен шығындарды әрқашан азайтуға болатынын үйрендім; қарызға батпаңыз, салтанатты өмір сүретін басқаларға қызғанбаңыз — тек қолыңыздан келгеннің бәрін істеңіз, аман қалуға тырысыңыз, сонда үміт еткен табысқа жетесіз.

Арыстан оттың жанында жатқан Хендрикке жақындады. Өкінішке орай, арыстан ережелерді оқымаған еді. Ол отқа жақындамау керек екенін білмеді.

Әкем: «Хендрик, арыстан! » — деп айқайлады.

Хендрик көрпесінен атып тұрып, оттың үстінен секіріп: «Футсек! » (Voetsek) — деп айқайлады, бұл «Кет! » дегенді білдіреді. Әкем оның басынан асыра бірнеше рет оқ атқанда, арыстан ақырын лагерьден шығып кетті, бірақ ол ешқандай реакция танытпады. Арыстанның сыңары лагерьдің сыртында күтіп тұр екен. Әкем оларды қуу үшін көлікке мінді, ал арыстандар лагерьдің жанындағы құм төбеге шығып алып, таң атқанша бізді бақылап тұрды.

Інім Ли көлікте ұйықтауға жіберілгенін есіне алады. Ол ең кішкентайы және лагерьдегі ең «тәтті ас» болғандықтан, біз оны қорғауымыз керек еді.

Әкем қорыққан жоқ сияқты көрінді; егер қорықса да, біз оны сезбедік. Оның ұстанымы бізге қауіпсіздік сезімін сыйлады.

Бірде таңертең Скотт екеуміз Окаванго өзенінің бойымен келе жатқанымызда, ол жеу үшін тауіқ атып алғаны есімде. Ол өзенге түсіп кетті. Скотт мені оны алып келу үшін жүзіп баруға жіберді. Судан шыққанда, қозғалатын бір нәрсенің үстіне тұрдым. Ол қолтырауын екен. Өзен қолтырауынға толы екенін білмеппіз. Бұл өте қорқынышты болды, бірақ мен әлі осындамын, демек бәрі жақсы аяқталды.

Үшінші курста курстастарымның бірі: «Мен сені «Вааль патшайымы» (Vaal Queen) байқауына ұсынғалы жатырмын», — деді.

Мен: «Ол не? » — дедім.

Менің білгенім осы-ақ еді.

Ол мұның сұлулық байқауы екенін түсіндірді. Мен ешқашан мұндай байқауларға қатыспағанмын. Оған сұлулық патшайымы емес, «ботаник» (nerd) екенімді айттым.

Ол қалжыңдап мені тізімге қосты, мені іріктеп алды. Бұл менің стилім емес болғандықтан, қатысу-қатыспауымды білмедім. Бірақ «иә» дедім. Неге жоқ, солай емес пе? Бұл ұзақ мерзімді перспективада ештеңені білдірмейтін еді.

Мен бұл ешқашан есіме түспейтін ақымақ бір түс болар деп ойладым. Бірақ ол менің өмірімді өзгертті.

Мен сұлулық байқауына қатысқаныма өте қуаныштымын. Бұл мені Йоханнесбургтегі кәсіби модельдік агенттікпен таныстырды. Таңқаларлығы, бұл менің өмір бойғы екінші мансабыма айналды.

Байқау өтетін ғимаратқа келгенге дейін кейбір әйелдердің мұндай байқауларға қаншалықты маңызды қарайтынын білмеппін. Мен жай ғана студент едім, жеңіске жету үшін дайындыққа көп уақыт пен ақша жұмсау керектігін білетін тәжірибем болмады. Басқа қыздар керемет көрінді. Олардың шаштары мен макияждары өте кәсіби еді. Шомылу киімдері де сондай болатын.

Мен өзімнің шомылу киімімді киіп, шашым мен макияжымды өзім жасадым. Таңқаларлығы, бүкіл отбасым келді. Бұл олар әдетте келетін іс-шара емес еді, бірақ олар келді.

Сахна артында бізге нөмірлер берді. «Мен бірінші болғым келмейді», — деді бірінші болып шығуы тиіс қыз. Мен: «Мен аламын», — дедім. Мен қорыққан жоқпын. Өзіме сенімді болғандықтан емес, сол подиуммен жүріп өтуге мүлдем мән бермегендіктен. Менің ойымда емтихандарым және мені жаңа ғана алдап кеткен жігітім болды. Одан да маңыздырақ нәрселер болды. Бәріміз жүріп өттік. Соңында Кей жылап: «Сен ең үздігі болдың», — деді. Мен: «Иә, әрине», — дедім.

Бірақ мен жеңіп кеттім! Төбем көкке жеткендей болды.

Сондай-ақ маған боулингке он билет берді.

Қызығы, мен жеңіске жетіп, суретке түсіп біткеннен кейін ешқандай кеш болмады. Біз жай ғана кетуіміз керек болды. Сондықтан менің отбасым менің билеттерімді пайдаланып, боулинг ойнауға барды. Бұл тамаша болды. Мұның бәрін елестете де алмаған едім. Модельдік курсты бастау Преториядан небәрі отыз миль жердегі Йоханнесбургтегі фототүсірілімдерге жол ашатынын да білмедім. Ол модель бизнесінің негізгі орталығы болатын. Мен ол жерге әпкемнің көлігімен бара бастадым. Дәл сол жерде мен модельдік техника мен кәсібилікті үйрендім.

Модель болуға және оқуымды жалғастыруға «иә» деп айту — екі бөлек дүние болды. Менің өмірімнің негізгі мақсаты диетологияны оқу және диетолог ретінде жеке бизнесімді жүргізу болды. Мен ешқашан табыс көзі ретінде модель болуға тәуелді болмадым. Модельдік жұмыс мен үшін бонус болды, мен онымен айналыстым, себебі бұл қызықты еді, мені сән әлемінде ұстады және шығармашылық адамдармен танысуға мүмкіндік берді.

Модельдік мансабым маған көп нәрсе берді. Ол маған егер тек диетолог болып, ғалымдармен ғана аралассам, ешқашан танымайтын мүлдем басқа әріптестер мен достар ортасын сыйлады. Сондай-ақ модельдік жұмыс әлемді, әр қаланы тануға көмектесті, өйткені кастингтер мен түсірілімдер кез келген жерде, өте нашар немесе керемет орындарда өтуі мүмкін.

Қазір мен «иә» дер алдында көп ойланбаймын. Егер маған қызық болса, бұл жағдайды жақсартса немесе көңілді болса, мен «иә» деймін.

Тоска бұл оның өміріндегі ең дұрыс шешім екенін айтады. Балалары оны алға жетелейді және шынайы, шексіз махаббаттың қайнар көзі болып табылады. Ол маған балаларының әлемге мүлдем басқаша қарауға мәжбүр ететінін айтады — ол балалары үшін әлемді қалай жақсарта алады? Оларға көмектесу үшін ол не істеп жатыр? Бұл оны кішіпейілділікке баулиды және шабыттандырады.

Жұмыс жағы біршама күрделі, өйткені ол фильм түсіру үшін бүкіл әлемді шарлайды, бірақ олар бірге болып, әлемнің жаңа жерлерін көреді және аналарының қалай тынбай еңбек ететінін көреді (дәл менің балаларым менің жұмыс істегенімді көргендей). Ал мен оларға бала бағушы боламын.

Мүмкіндік қаншалықты үлкен немесе кіші болса да, әрқашан біреу сіз үшін «неге болмайды? » деген сұраққа жауап береді. Бірақ сізді не бақытты ететінін ойлаңыз. Өміріңізде өзіңіз үшін есіктерді ашуды тоқтатпаңыз; тырысып көрмейінше, не болатынын ешқашан білмейсіз.

Біздің отбасымызда өскенде айналамызда әрқашан мейірімділік пен жанашырлық болатын. Үлкен өмірге қадам басқанда, біз нақты шындықпен бетпе-бет келдік. Бауырларым екеуміз үйден кеткенше адамдардың қаншалықты сұм болатынын білмеппіз деп қалжыңдаймыз! Мен әр адамның бойында жақсылық бар деп сенетінмін. Соның салдарынан көп зардап шектім. Өкінішке орай, өзімді қорғауды үйрену үшін маған көп уақыт қажет болды.

Бірақ менің он алты жасымнан бері бірде қосылып, бірде айырылып жүрген жігітім болды. Ол математика мен жаратылыстану ғылымдарына жүйрік еді, менен жақсы білетін, мен ондай жігіттерді көп кездестірмеген едім. Ол маған үйленгісі келетінін айта беретін.

Оның мені басқа қызбен алдап жүргенін білгенде, қатты күйзелгенімнен тамақ іше алмай қалдым. Бір апта бойы жыладым. Қайғыдан он фунт (шамамен 4,5 кг) салмақ тастадым. Дәл сол кезде мен «Вааль ханшайымы» байқауына қатыстым, бұл маған модель болу үшін кәсіби дайындық, келісімшарт және мектептен тыс мүлдем басқа өмір сыйлады. Мен Йоханнесбургке модель ретінде барып, жақсы табыс таба бастадым. Мен ең танымал 20 хитті ойнайтын ең керемет радиостанция — LM Radio аруы атандым.

Мен «Оңтүстік Африка аруы» байқауының финалисті болдым. Егер жеңіп кетсем, африкаанс тілінде оқудан шаршағандықтан, университетті тастаймын деп ойладым. Университеттің соңғы жылында стресс тұрақты болды. Физика мен химияны ана тілің емес тілде оқудың қаншалықты қиын екенін түсінбеген едім. Өзімді жұбату үшін мен тамақ жедім. Оқуды бітіргенше 205 фунт (93 кг) салмақ жинап алдым. Бақытыма орай, мен «Оңтүстік Африка аруы» атағын жеңіп алмадым.

Мен жұмысқа орналасу үшін сұхбаттарға бара бастадым, бірақ мені қызықтырған жұмыстардың бәріне не біліктілігім тым жоғары, не тым төмен болды. Мені лайықсыз деп тапқан бір сұхбатта Кейптаундағы тамақ өнімдері компаниясына тамақтану жөніндегі маман іздеп жатқан адаммен таныстырды. Сөйтіп, мен жұмысқа тұрып, көшіп кеттім. Мен жиырма бір жаста едім.

Бір жыл бойы көрмеген, бірде қосылып, бірде айырылып жүрген жігітім маған неке жүзігімен келді. Ол маған ғашық екенін және бұдан былай маған жақсы қарайтынын айтты. Егер оған тұрмысқа шықсам, ол өзгеретінін айтты.

Мен жоқ дедім. Оның жүзігін ешқашан тақпайтынымды айттым.

Ол Преторияға қайтып барып, ата-анама менің оған тұрмысқа шығуға келіскенімді айтыпты. Олар біздің кездесіп жүргенімізді білмегендіктен, қатты таңғалды. Өйткені біз кездесіп жүрмеген едік.

Үйде Кэй мен оның жігіті көптен бері кездесіп жүрген және олар үйленуге дайындалып жатқан. Әкем бізге қос той жасауды ұсынды. Бәрі бұл керемет идея деп ойлады! Олар тойды ұйымдастырып, шақыру қағаздарын басып шығарып, таратып жіберді. Сыйлықтар келе бастады.

Бұл қазіргі құлаққа оғаш естілуі мүмкін, бірақ бұл 1970 жылғы Оңтүстік Африка екенін түсінуіңіз керек, ол кезде біз қалааралық қоңыраулар шалмайтынбыз. Олар тым қымбат болатын. Біз телеграмма жіберетінбіз немесе жеке барып жолығатынбыз. Ал еркектер жиі әйелдің әкесіне барып, оның қолын сұрайтын. Сондықтан менің әкеме мұның ешқайсысы оғаш көрінбеді, өйткені оған менің бұрынғы жігітіме тұрмысқа шығуға келіскенімді айтқан.

Ол уақытты дәл таңдаған еді. Мен жалғыз едім, белімді ауыртып алып, қиналып жүргенмін. Артық салмақ қосқандықтан, өзіме деген сенімім мүлдем жоқ еді. Өз түрімді жек көрдім және ешқандай еркек менімен кездескісі келмейді деп ойладым. Мен телеграммада жазылғанды істедім, жұмыстан шығып, заттарымды жинап, үйге ұшып келдім.

Біз қос той жасадық. Менің есімде қалғаны — Кэй мен оның жаңа күйеуі өте бақытты болды. Ал менің жаңа күйеуім олардың бақыты өзінен назарды аударып кеткеніне қатты ашуланды.

Одан кейін өмірімнің тозаққа айналған жылдары басталды. Бұл өмірімдегі айтуды ұнатпайтын кезең, өйткені ол өте ауыр. Ол менің ашуымды келтіріп, жүрегімді қарайтады. Мен ондай болғым келмейді. Бұл туралы айтқаннан кейін түнде дөңбекшіп, ұйықтай алмаймын. Дегенмен, өмір оңай деп айту немесе солай көріну өтірік болар еді. Өмір, сөзсіз, оңай емес. Ол қатыгез және аяусыз болуы мүмкін. Ондай кезде сіз бұдан шығуыңыз керек. Өтінемін. Мұны мүмкіндігінше тез істеңіз.

Мен еркектерден жәбір көрдім, тоқырауларды бастан өткердім және өмірімде бірнеше рет өзіме деген сенімді жоғалттым. Әр жолы шығар жолды көрмедім. Соған қарамастан, әр жолы қараңғы туннельден өтудің жолын таптым. Бұл менің ерекше айбарлы болғанымнан емес. Мені солай атағандар болды, бірақ мен өзімді айбарлы адаммын деп ойламаймын. Мен өзімді күштімін деп есептеймін, бірақ өзімді күшті сезінбеген кездерім көп болды. Өзімді жинап алу үшін уақыт қажет болды. Бірақ, ақыры, мен мұны істедім. Мен сізге басқа әйелдердің хикаяларындай жаман емес бұл хикаямды жаман жағдайлардан шығуға болатынын білуіңіз үшін айтып отырмын. Мен өз тарихымды сізге де өзгеріс жасауға және бақытты өмір табуға шабыт пен сенім таба алатыныңыздың дәлелі ретінде ұсынамын. Бәріміз бақытты өмірге лайықпыз.

Үйленген бойда мен әйел ретіндегі міндетім — бәрін істеу екенін түсіндім. Үйленген түні біз менің жинаған ақшама Еуропаға ұштық. Біз өте арзан рейске отырып, ақша үнемдеу үшін оның Женевадағы немере ағасының үйіне тоқтадық. Бұл Еуропаны күніне 5 доллармен аралауға болатын кез еді және біздің мақсатымыз сол болды.

Мен бәрін чемоданнан шығаруым керек еді, бәрін қайта жинауым керек еді. Оған тамақ пісіруім керек еді. Ол отырып Playboy журналын оқып жатқанда, мен жинастыруым керек еді. Playboy-ға Оңтүстік Африкада тыйым салынған болатын, сондықтан ол Еуропада оған рұқсат берілгеніне қуанышты болды.

Бал айымызда ол мені алғаш рет ұрды. Ол мені сабай бастағанда мен есеңгіреп қалдым. Кетіп қалғым келді, бірақ кете алмадым, өйткені менің төлқұжатым оның қолында еді.

Үйге оралғанда, отбасыма барып: «Сендердікі дұрыс екен. Ол — құбыжық» деуді ойладым. Бірақ мен тым қатты ұялдым. Көп ұзамай таңертеңгілік жүрек айнудан қатты мазасыздана бастадым және жүкті екенімді түсіндім. Мен бал айымыздың екінші күнінде жүкті болып қалған екенмін. Оған тұрмысқа шығу қателік болғаны анық еді, бірақ енді бәрін кері қайтару мүмкін емес еді.

Ол ешқандай қисынға сыймайтын қатыгездік танытатын. Мэн Илонды босанбас бұрын, ол өзінің ұшағын қайта сырлап жатты, ал мен оған көмектестім. Толғақ қысқан сайын мен баяулауым керек еді. Ал ол: «Толғақ кезінде баяулаудың қажеті жоқ» дейтін.

Толғақ бес минут сайын қайталанбайынша, ол мені ауруханаға апарудан бас тартты. Ол: «Сен жай ғана жалқауланып және әлсіздік танытып тұрсың», — деді. Содан кейін ауруханада табиғи жолмен босандым және қатты ауырсынуды сезіндім. Медбике күйеуіме: «Оның арқасын уқалаңызшы. Бұл оны жеңілдетеді», — деді. Ол болса: «Не айтып тұрсыз? Керісінше, ол менің арқаымды уқалауы керек. Маған берген мына орындығыңызға қараңызшы. Мен кеттім. Босануына бес минут қалғанда хабарласарсыз», — деді. Ол сондай адам еді.

Жиырма жастан асқан шағымда өте бос болмадым. Таңертең күйеуіме жұмыс істеп, оның инженерлік сипаттамаларын теріп, есеп-қисабын жүргізетінмін. Пәтерімде тамақтану бойынша шағын жеке тәжірибем болды. Илоннан кейін Кимбал мен Тоска дүниеге келді — үш жыл үш аптаның ішінде үш босану. Осының бәрімен қатар балаларға қарау, үй шаруасы, тамақ пісіру және жинау менің міндетім болды.

Ата-анам өздерінің қасындағы жер учаскесіне үй салуымызға рұқсат берді, біз үй салдық. Менің жинаған ақшама сатып алған кішкентай жүк көлігім болды, оны кірпішке, цементке және ағашқа толтырып, учаскеге дейін бір сағаттық жол жүретінмін. Ол кезде қауіпсіздік белдіктері болмағандықтан, балалар қасымдағы орындықта домалап жататын. Әкемнің құрылысшысы осы үйді салуға көмектесті. Жүктілігімнің соңғы айларында ваннаның қабырғаларына плитка жапсырып жүргенім есімде. Үй біткен соң, біз онда демалыс күндері тұратынбыз.

Әкем ұшақ апатынан қайтыс болғанда мен Тоскаға жүкті едім. Ол Кэйдің күйеуімен, менің жездеммен бірге ұшып бара жатқан, екеуі де аман қалмады. Күйеуім әкемнің өлімінен бізге қанша ақша тиетінін білгісі келді. Мен: «Ештеңе алмаймыз деп ойлаймын. Бәрі анама қалатын шығар», — дедім. Ол: «Бұл дұрыс емес. Мен саған тек анаң ақша алсын деп үйленген жоқпын», — деді.

Ол маған отбасыммен екі жыл бойы сөйлесуге рұқсат бермеді. Оларға менің балаларымды көруге тыйым салынды. Анам телефон соққан сайын мен тез қоштасып, телефонды қоя салатынмын. Ол: «Бұл еркек. Саған еркек қоңырау шалып жатыр», — дейтін. Сосын мені сабайтын. Ол еркек емес еді. Ол менің анам болатын. Егер мен солай айтсам, ол мені сол үшін де сабайтын еді. Ол мені отбасымнан оқшаулап тастады. Бұл өте ауыр кезең еді.

Күйеуімнің бизнесі жақсарған сайын ол көбірек көлік, ұшақ және қайық сатып алды. Оның бар ойы — өз байлығын көрсету болды. Некеде болған кезімде маған күніне бірнеше рет зеріктіргіш, ақымақ және ұсқынсыз екенімді айтатын. Мен: «Зеріктіргіш екеніме ештеңе істей алмаймын. Бірақ егер ғылым бакалавры дәрежем болса, соншалықты ақымақ бола алмаймын. Ал сұлулық байқауларын жеңіп, модель болсам, онша ұсқынсыз емес шығармын», — деп ойлайтынмын. Бірақ мен мұның ешқайсысын ешқашан айтқан емеспін. Егер айтсам, тағы да соққыға жығылар едім. Бірақ кейде ол: «Сенің не ойлап тұрғаныңды білемін», — деп, сол үшін де мені сабайтын.

Біз тағы үш жұппен бірге «Октоберфест» мерекесінде болдық, бәрі сыра ішіп, көңіл көтеріп жатты, кейбіреулері біраз мас еді. Қасымыздағы үш әйел өте сұлу болатын. Мен сенбейтіндей қарапайым киінген едім, ал қасымдағы әйелдер өте сәнді, керемет киінген болатын. Бәріміз әжетханаға бару үшін орнымыздан тұрдық, сонда қасымыздағы үстелде отырған жігіттер ысқырып: «Ей, сұлулар, бәрің өте тартымдысыңдар», — немесе соған ұқсас бірдеңе айтты. Күйеуім маған айқайлап, «жезөкше» деп атады. Ол жұрттың көзінше маған ұмтылып, соққыға жықпақ болды. Ол бақылауды жоғалтты. Уақыт өте келе ол есінен тана бастады. Басында ол мені тек үйде ұратын. Енді озбырлығы соншалық — жұрттың көзінше де ұруға дайын болды. Достарымның күйеулері оны менен айырып алды, ал әйелдер мені алып, анамның үйіне апарды. Анам түнгі сағат 2:00-де терезесін қағып тұрған мені көріп таңғалды, өйткені ол мені екі жыл бойы көрмеген еді. Келесі күні таңертең ол анамның үйіне келді. Анамнан мені қайтаруын өтінді. Жылап, кешірім сұрады. Анам: «Оған енді ешқашан тиісуші болма, әйтпесе ол осында қалады», — деді. Ол күйеуімнің мені ұрғанына қатты ашуланды. Сондай-ақ ол менің неге бұл қорлық туралы айтпағаныма таңғалды. Меніңше, мен ұялдым. Және оның отбасыма зиян тигізуінен қорықтым.

Ол анамның сөзін тыңдап, содан кейін мені ешқашан ұрмады. Бұрын ол мені балалардың көзінше ұратын. Тоска мен Кимбал (сәйкесінше екі және төрт жаста) бұрышта жылап тұратын, ал бес жасар Илон оны тоқтату үшін тізесінің артынан ұратын. Олар бұл сұмдықты ұмытып кететіндей жаста болғанда оның тоқтағанына қуандым. Содан кейін мен оның тек тілмен тигізетін қорлығына төзуге мәжбүр болдым. Физикалық зорлық-зомбылық тоқтағанда, ауызша қорлау күшейе түсті; дегенмен, мен ауырсыну мен көгерулерден арылдым.

Летти қоңырау шалып, модель болуға бос екенімді сұрады. Енді денемде көгерулер болмағандықтан, мен келісе алдым. Ол бұған қатты ашуланды. Ол мені бір көрсетілімге дейін аңдып, мен жұмыс істеп жатқанда бағанның артында тұрып маған тесіліп қарап тұрды. Ол сахна артына келіп, шаш үлгісін жасап жатқан шеберді көрді. Шашымды ұстағаны үшін ол жігітті сабағысы келді. Ол менің әрбір қадамымды бақылағысы келетін.

Ол егер мен ажырасатын болсам, бетімді ұстарамен тілетінін, балаларды тізесінен ататынын, сөйтіп менің қолымда үш мүгедек бала қалатынын және модель болып жұмыс істей алмайтынымды айтты. Бұл зәре-құтымды алды. Мен қорыққандықтан ертерек ажыраса алмадым. Сондай-ақ мен бұдан құтыла алатынымды білмедім. Менің негізім болған жоқ. Ол кезде Оңтүстік Африка заңдары менің пайдама емес еді және ажырасуға ешқандай заңды себеп жоқ болатын. Еркектің әйелін қорлауы ажырасуға себеп емес еді. Шындығында, бұл еркектердің істейтін ісі, өйткені бұл оларды еркек етеді деген түсінікке мені сендірген болатын.

Олар «некенің қайта қалпына келтіруге келмейтіндей бұзылуы» туралы заңдарды қабылдаған жылы мен: «Енді мен ажыраса аламын», — дедім. Кенеттен менде бұдан шығуға мүмкіндік туды.

Мен қайда баратынымды шешуім керек еді. Анамның үйінде қалуға болар еді, бірақ мен оған қауіп төнеді деп ойладым. Оның анамның соңына түсуін қаламадым. Біз ата-анамның демалыс үйінің қасындағы үйді сатып, Дурбан маңында, ешкім жоқ жерден демалыс үйін сатып алған едік. Балаларыммен бірге сонда кеттім. Менің осындай мүмкіндігім болғаны — үлкен сәттілік. Оның адвокаты Дурбандағы үйді менің атыма жазуды ұсынған болатын. Ол адвокатқа: «Жоқ. Оның атына ештеңе жазылмайды», — деді. Адвокат оның үйі, яхтасы, ұшағы, алты көлігі бар екенін айтты. Бәрі оның атында еді. Егер бірдеңе дұрыс болмай, адамдар оны сотқа берсе, ол бәрінен айырылуы мүмкін еді. Мен: «Маған бәрібір. Оның атына жазыңыз», — дедім. Ол: «Менің атымда болғанын шынымен қалайсың ба? » — деді. Мен: «Иә, ала бер», — дедім. Ол: «Жақсы, оның атына жазыңыз», — деді. Үй менің атыма өткен бойда ішімде бір жеңілдік пайда болғанын сездім. Біз алғашқы жарнаны төледік, содан кейін айына 300 доллар ипотека төлеу керек болды.

Мен артықшылыққа ие адам болдым. Заңдар өзгергенде, балаларыммен баратын жерім болды. Бұл менің кете алуымның бір себебі еді. Мен ипотеканы төлей алатыныма сенімді болдым, өйткені менде біраз жиған ақшам бар еді. Ол үйленгенде көк тиыны жоқ еді, бірақ инженер ретінде жақсы жетістіктерге жетіп, қазір өте бай болды. Оның жинағында көп ақша болды, ал менде өте аз еді. Бірақ мен бұл ақша балаларымды асырауға және ипотеканы кем дегенде алғашқы бірнеше ай төлеуге жетеді деп сезіндім.

Менің қалағаным — тек одан құтылу еді. Менің екі адвокатым болды, олар сонымен қатар менің пациенттерім еді. Бірі — атышулы ажырасу адвокаты, екіншісі — жылжымайтын мүлік адвокаты. Мен жылжымайтын мүлік адвокатын таңдадым. Істің ұзаққа созылуын қаламадым. Мен бәрінің тезірек біткенін қаладым. Маған оның ақшасы керек емес еді. Маған балаларымнан басқа ештеңе керек емес еді.

Сотқа бару үшін мен қызыл мини-юбка, ақ блузка және қызыл биік өкшелі туфли кидім, шашым мен макияжымды керемет етіп жасадым. Анам маған бір қарап: «Макияжыңды жу, шашыңды түйіп ал, әпкеңнің ескі киімдерін және жай табан туфли ки», — деді. Мен өзіме үлкен келетін гүлді көйлекті киіп, сотқа өте қарапайым кейіпте бардым. Судья маған қарап жымиып, әзілдей бастады. Ол: «Күйеуің шынымен де сенімен ажырасқысы келе ме? » — деп сұрады. Мен: «Ол қағаздарға қол қойды», — дедім. Өтірік айтып, оның ажырасқысы келетінін айта алмадым. Ол қаламаған еді. Бірақ ол қол қойды.

Мен балалардан басқа ештеңе сұрамадым, бірақ судья оның табысының 5 пайызын маған беруге және балалардың оқуына, медициналық және стоматологиялық шығындарына төлеуге міндеттеді, бірақ ол мұны ешқашан орындамаған жоқ. Судья балалар үшін маған төрт есікті көлік беруін міндеттеді. Оның бес люкс көлігі мен менің жүк көлігім болса да, ол таба алатын ең арзан көлікті — терезелері қолмен ашылатын, кондиционері жоқ Toyota Corolla-ны тауып берді. Содан кейін ол маған Jaguar немесе Mercedes ұсынды, бірақ ол оны ай сайын тексеріп тұруы керек деген шарт қойды.

Бұл мені бақылауда ұстаудың тағы бір жолы еді, сондықтан мен Toyota-ны таңдадым. Ол маған жететін еді, ол мені баратын жеріме апаратын және оның маған еш қатысы болмайтын еді. Өзіме тиесілі көлігім болғанына қуанышты болдым.

Мен әрқашан ақшадан тарығатынмын, бар жиғаным ипотеканы төлеуге кететін. Балалар мектеп формасын киді, өйткені ол қарапайым киімге қарағанда арзанырақ болатын. Өзіме жақсы киім, тіпті ешқандай киім сатып алмайтынмын, ал алған жағдайда тек ескі-құсқыны таңдайтынмын.

Алғашқы бірнеше жылда айына бір рет демалыс күндері балалар әкесіне баратын, мен олардың киімдерін жинап беретінмін. Ол балаларды киімсіз және сөмкесіз қайтаратын, сондықтан маған әр жолы жаңа киім сатып алуға тура келетін. Бұл өте ауыр тиетін, өйткені менің бұған қаражатым жоқ еді.

Мұның бәрі әдейі жасалды. Ол маған жиі: «Сен бәрібір маған қайтып келесің, өйткені қайыршылық күй кешіп, балаларды асырай алмайтын боласың», — дейтін. Келесі он жыл бойы ол балаларды өз қамқорлығына алу үшін мені бірнеше рет сотқа берді. Бұл менің барлық жиған-тергенімді шығын қылды, бірақ есесіне мен онымен күніне жиырма төрт сағат бірге тұрудан құтылдым. Сот процестері, дайындықтар және балаларымнан айырылып қалу қорқынышы жан түршігерлік болса да, бұл тұрақты үрейде өмір сүргеннен әлдеқайда жақсы еді.

Мен ешқашан қайтып барған жоқпын. Қаншалықты қиын болса да, одан өту керек. Шығу керек. Бұл соған тұрарлық.

Жақсы жоспар қаржы мен логистиканы қамтуы керек. Сізге достарыңыздан немесе кәсіби мамандардан көмек сұрау қажет болуы мүмкін. Қаржылық немесе әлеуметтік түрлі күйзелістер болады, бірақ менің жағдайымда күйеуіме байланысты менен қашып жүрген көптеген достарым қайтадан пайда болды. Кейбір жұптар маған қаржылай көмек те ұсынды, бірақ мен оны ешқашан қабылдаған емеспін.

Сіздің жоспарыңыз бес жылдық жоспар болуы міндетті емес. Егер сіз әрқашан тым алысты ойлай берсеңіз, алғашқы қадамды жасау қиындап кетуі мүмкін. Ең бастысы — шығу. Алыс болашаққа назар аудармаңыз. Келесі қадамыңызға зейін қойыңыз.

Кету керек екенін түсінгенде, ең бастысы — одан кейін болатын жағдайларға бола абдырап қалмау. Бірінші қадамды жоспарлаңыз, содан кейін келесі жоспарды жасаңыз.

Өзім болған әрбір жаман жағдай туралы ойланғанда, мен ертерек кетуім керек болғанын енді түсінемін. Жағдайдың нашар екенін және оның өзгермейтінін ұғынған сәтте — міне, дәл сол кезде кетуге шешім қабылдау керек. Мүмкіндігінше тезірек.

Егер қарым-қатынасыңыз бақытсыз болса, айырылысудан не жоғалтасыз? Егер сіз серіктесіңізді өзгерте алмасаңыз және оған тырысып көрген болсаңыз, онда өміріңіздің қалған бөлігін бақытсыз өткізуге ешқандай себеп жоқ.

Сонымен, біз бірнеше рет шағын пәтерде тұрдық. Сонымен, балаларым екеуміз арахис майы жағылған нанды көп жедік. Сонымен, біз бұршақ сорпасын көп іштік. Сонымен не болыпты?

Біз бір-бірімізді жақсы көрдік. Біз бірге көңілді уақыт өткіздік. Маңыздысы — осы.

Жағдай қаншалықты қараңғы болып көрінсе де, әрқашан басқа жол табылады.

Ол жылдар өмірімдегі ең ауыр кезеңдер болды. Балаларым — менің өмірімдегі ең жақсы жетістігім, бірақ некем қателік еді. Ажырасқаннан кейін Дурбанда үш кішкентай баласы бар жалғызбасты ана болып өмір сүргенде, өзімізді асырау тек маған ғана байланысты болды. Модельдік жұмысты жалғастыру және балаларымды асырау үшін қосымша табыс табу үшін салмағымды қалыпты ұстау өте маңызды еді. Мен диетология туралы білетін барлық біліміме сүйендім: тек қарным ашқанда ғана және тек пайдалы тағамдарды жедім: жармалар, сүт, көкөністер, жемістер, кебекті наннан жасалған арахис майы бар сэндвичтер, бұршақ сорпасы, балық консервілері, кейде тауық еті. Төмен бюджетті диетаны ұстануым керек болғандықтан, бұл маған оңайырақ болды, ал пайдалы тағам міндетті түрде қымбат болуы шарт емес.

Дурбанда араласатын орта табуға тырыстым, бірақ менің отбасым менің ешбір жігітіме риза болған емес. Кей мені «бейбақтардың магниттімін» деп атайтын, олдікі дұрыс та еді. Бір күні кешке мені қатты ұнатқан бір адамды жолықтырып, арамызда қарым-қатынас басталды. Ол менің салмақ тастағанымды қалады, өйткені мені толық деп есептеді. Мен толық емес едім, бірақ оған жағу үшін арықтадым. Соншалықты арық болу мен үшін өте стресс болды. Бұл үлкен шектеу еді.

Ол маған тұрмысқа шығуды ұсынды, бірақ мен оның көзіме шөп салып жүргенін біліп, бас тарттым. Оған қарамастан, ол маған тосын сый ретінде некелесу кешін ұйымдастырды. Менің талғамым осындай-ау шамасы. Ол менімен бірге тұру үшін үй салып жатты, онда оның және менің балаларыма арналған жатын бөлмелер, сондай-ақ менің диетологиялық тәжірибем үшін жеке кеңсе мен күту бөлмесі қарастырылған. Мен оған сақинасын қайтаруға тырысқан сайын, ол өзіне қол жұмсайтынын айтып қорқытатын. Мен оны шошытып жіберу үшін ол мені көрген сайын үш десерттен жей бастадым. Салмағым тез арада өсті.

Мен қуырылған, майлы, тәтті тағамдарды жегенді жақсы көретінмін, бірақ мен оларды бақытсыздық пен күйзелістен жедім. Салмағым қайтадан 205 фунтқа (шамамен 93 кг) жетті. Бұл салмақты қайта жинауға небәрі бірнеше ай кетті, бірақ менің сегізінші өлшемге қайта оралуым үшін он жылға жуық уақыт қажет болды. Әрине, ол кезде мен мұны білмеген едім.

Сол кезде мен Блумфонтейнге диетологиялық тағылымдамадан өтуге баруды ұйғардым. Мен бәрін тастап, кішкентай балаларыммен бірге Дурбандағы жайлы үйден елдің орталығындағы, барлығы африкаанс тілінде сөйлейтін шағын қалашыққа көштім.

Менің көңіл-күйім сондай түсулі еді, тіпті: «Бұл көшуге тұрарлық», — дедім.

Мен диетология бағдарламасы үшін стипендияға қаражат жинау мақсатында модельдік өнер мен имидж қалыптастырудан тегін сабақтар бердім. Іс соншалықты сәтті болғаны соң, менің оқушыларым мені мектеп ашуға көндірді. Бұл жаңа бастама өте табысты болды. Профессорлардың балалары, әріптестерім, достарым және баспасөз маған қолдау көрсетті. Мен сән көрсетілімдерін ұйымдастырдым, тамақтану және өзіне деген сенімділік туралы дәрістер оқыдым және бұдан үлкен ләззат алдым. Мен тіпті ғылым магистрі дәрежесін алу үшін оқуымды жалғастырдым. Өз-өзімді бағалауды көтерудің тамаша жолы болды бұл!

Өмір жақсарды. Кешкісін сабақ беретінмін, бұл менің әлеуметтік өміріме айналды. Бұл университет қалашығында менің салмағыма ешкім мін тақпады, бұл мені еркін сезінуге мүмкіндік берді. Тіпті өзімнен кіші бірнеше сымбатты жігіттермен кездестім.

Мен өзім дайындап жатқан модельдердің мансабына қолдау көрсеткім келді, сондықтан олардың фотосуреттерін көрсету үшін Йоханнесбургтегі үздік модельдік агенттік — G3-ке бардым.

Мен жолыққан агент Гэнор Бекер еді. Ол менің модельдеріме қызығушылық танытпады. Ол маған қарап: «Ал өзің модель болсаң қалай болады? » — деді.

Мен: «Жоқ, жоқ, мен енді модельдікпен айналыспаймын», — дедім.

Осы айлар ішінде мен жиырма фунттай салмақ тастаған едім, бірақ өз модельдік мансабым туралы мүлдем ойламаған едім.

Гэнор <span data-term="true">плюс-сайз</span> (өлшемі үлкен модельдер санаты) моделі — жаңа бағыт екенін айтып, тәжірибем болғандықтан, оны қолға алуға кеңес берді.

Тағы да, мен «Неге болмасқа? » деп айту арқылы болашақта өзіме үлкен көмек жасадым.

Менің плюс-сайз модельдік мансабым Йоханнесбургке теледидарлық жарнамаларға түсу үшін ұшудан басталды. Мен Оңтүстік Африкадағы жалғыз плюс-сайз модель болғандықтан, көп ұзамай елді аралап, баспа басылымдары мен подиумдық көрсетілімдерге қатыса бастадым, сонымен бірге ғылым магистрі дәрежесін аяқтадым. Оларға бір плюс-сайз модель және бір егде жастағы модель қажет болды, ал мен бұл екі рөлді де атқардым.

Мен: «Бұл менің бұрынғы күйеуім шығар», — дедім.

Ол: «Ол менің досыма үйленіп, үйлену тойынан кейін бірден қуып шықты», — деді.

Мен: «Бұл дәл соның өзі», — дедім.

Бірнеше жылдан кейін ол: «Сью Маскпен танысқың келе ме? » — деп сұрады.

Мен: «Әрине», — дедім.

Сью үздік модель, өте сұлу әйел, менен әлдеқайда керемет болатын. Біз коктейль кешіне бардық. Ол мені адамдармен таныстырғанда: «Бұл Мэй Маск. Ол менің бұрынғы күйеуіммен он жыл тұрды, ал мен он минут тұрдым», — дейтін.

Біз қатты күлетінбіз. Адамдар бұл әзілді түсінбейтін, бірақ бізге бәрібір еді. Біз мұның бәріне күліп қарадық.

Қырық бір жасымда холестеринім жоғарылап, тізелерім мен арқам ауыра бастады. Бұл қорқынышты еді, өйткені үш баланы асырау үшін денсаулығың жақсы болуы керек. Өз денемді жайлы сезінуді сағындым.

Сонымен, мен өз кеңестерімді өзім орындай бастадым: тек қарным ашқанда тамақтану, пайдалы тағамдарды жеу, шектен тыс жемеу. Өз кеңестеріме құлақ асқанда, салмақ тастадым. Бұл жолы мен бұл салмақты отыз жыл бойы сақтап келемін.

Мен мұның үстінде күн сайын жұмыс істейтінімді білгеніңізді қалаймын. Бұл оңай емес.

Әдемі фотосуреттер оған жету үшін қаншалықты еңбек кеткенін көрсетпейді — мен екі рет алпыс бес фунт (шамамен 30 кг) қосып, оны қайта тастадым. Егер мен көп жесем, тоқтамайынша салмағым арта беретінін жақсы білемін. Мен салмағым бір кезеңде тұрақты болып қалады деп ойлаған едім. Олай болмады. Салмақ тастау үшін үлкен күш қажет болды. Ол әлі де қажет.

Отбасы

Ол дүниеге келгенде барлық азап ұмытылды. Мен сондай бақытты едім. Ол кішкентай періште сияқты болатын. Мұндай сұлулықтың болатынына сене алмадым. Ол қасымда жататын, ал мен оған жай ғана тамсанып қарай беретінмін.

Бұл менің өмірімдегі ең керемет оқиға болды.

Ол қарны тез ашатын бала еді, мен оны үш ай еміздім. Ол көп жылайтын, сондықтан үш ай толғанда мен оған жартылай қайнатылған сүт пен жартылай қайнатылған суды қосымша бере бастадым. Төрт айға толғанда ол толықтай сүтке көшті. Бес айында балалар ботқаларын жей бастады. Содан кейін езілген жемістер, көкөністер және менің қарапайым тамақтарымды жеді. Илон тамақ жегенді жақсы көретін.

Емізуді тоқтатқан сәтте мен Кимбалға жүкті болдым, ол мен жиырма төрт жаста болғанда туылды. Кимбал ұзын, арық бала болды, салмағы ағасынан төрттен бір фунтқа ауыр еді. Оны босану оңайырақ болды. Тағы да үш ай еміздім, ал ол қатты ашыққанда, Илондағыдай сүт пен суға ауыстырдым. Мен медбикелерге қатты тағамдар алты айдан басталуы керек деп дәріс оқығанмын, бірақ менің ұлдарым ірі болғандықтан, мен ертерек бастадым.

Емізуді тоқтатқаннан кейін бірнеше айдан соң мен тағы да жүкті болдым. Қызымды жиырма бес жасымда босандым. Тосканың салмағы Кимбалдан жарты фунтқа аз болды. Қызды болу үлкен тосын сый және шексіз қуаныш еді.

Мен екі кіші баламды қолтығыма қысып алатынмын, ал тұңғышым қасымда жаяу жүретін. Олармен оңай болмады, бірақ бұл керемет кезең еді.

Отыз бір жасымда мен жалғызбасты ана атандым, менің басты міндетім балаларыма қамқорлық жасау болды.

Мен ата-анам сияқты жұмыс істейтін ана болдым. Ата-анамнан айырмашылығым, мен мұны жалғыз істедім. Балаларым әлі күнге дейін менің өмірімдегі ең маңызды адамдар.

Анам толық уақыт жұмыс істегені үшін ешқашан өзін кінәлі сезінбеген. Мен де толық уақыт жұмыс істегенім үшін өзімді кінәләмадым, өйткені менде басқа таңдау болмады. Мен баспанамыз, тамағымыз және киіміміз болуы үшін жұмыс істедім. Балаларым өздеріне жауапты болуы керек еді және менің жұмысыма түсіністікпен қарауға тиіс болды, өйткені мен бір жатын бөлмені кеңсеме айналдырғанмын. Өзіңді кінәлі сезінудің қажеті жоқ. Егер сіз жұмыс істемей, соған іштей ренжіп жүрсеңіз, бұл балаларыңызға да ұнамайды. Жақсы көңіл-күймен жүру үшін, сізге толық немесе толық емес жұмыс күнін жоспарлап, қолдан келгенше көмек алу керек. Егер сіз жұмыс кестеңізді балаларыңыз бен көршіңіздің балаларын мектепке апаратындай етіп реттей алсаңыз, көршіңіз оларды алып кете алады. Түстен кейін үйге келгенше балаға қарайтын адам қажет болады, бірақ сіз үйге бақытты және жұмысыңызға риза болып келесіз. Мен солай жасадым.

Балаларым кішкентай болғанда, мен тамақтану бойынша клиенттеріме үйде кеңес беретінмін. Модельдік жұмысқа кеткенде, олардың қасында күтуші болатын. Кейде мен подиумда жүргенде, олар алдыңғы қатарда кітаптарын ұстап отыратын.

Трафареттерді теріп, көшірмелерін жасау біздің жұмысымыз болды. Кейін Кей екеуміз қонақ бөлменің еденінде отырып, бюллетеньді үш бүктеп, конвертке салып, марка жапсыратынбыз. Біз ай сайын осындай мыңға жуық хат дайындайтынбыз. Ол кезде маркетинг құралы деген нәрсенің бар екенін де білмейтіндей кішкентай едім, бірақ бұл іс жүзінде солай болатын. Бұл менің өз тәжірибеме көп нәрсе үйретті.

Кей екеуміз он екі жасқа толғанда, әкемнің клиникасында тіркеуші болып жұмыс істей бастадық. Таңертеңгі 6:45-тен 7:30-ға дейін және түстен кейінгі 4:00-ден 6:00-ге дейін сыңарым екеуміз кезектесіп тұратынбыз. Біз пациенттерді тіркейтінбіз, оларға шай беріп, рентген суреттерін шығаратынбыз және әкем босағанша олармен әңгімелесетінбіз.

Бізге сенім артуға болатын ересек адамдар сияқты қарайтын.

Ата-анамның ықпалы бауырларым екеуміз таңдаған өмірден және өз балаларымызды тәрбиелеуімізден анық көрінеді. Әкем ғалым болды және бизнес жүргізді, мен де ғалым және кәсіпкер болдым, ағам Скотт та солай. Ағам Ли Оңтүстік Африкада жеке бизнес мектебін ашты, кейін Канададағы ірі техникалық оқу орнында декан және академиялық вице-президент болып қызмет атқарды. Анам би мектебін басқарды, әпкелерім Кей мен Линн де би мектептерін басқарды.

Блумфонтейнде тұрған кезде, мен Тосканы өзім басқарып отырған модельдік және имидж мектебіне жұмысқа тарттым. Ол студенттерге жүруді үйретті, подиумдық көрсетілімдердің хореографиясын жасады және әдеп сабақтарын жүргізді. Ол менің барлық шоуларымда киім ауыстыруға көмектесетін. Ол кезде оның жасы шамамен сегізде еді.

Не айта аламын? Маған көмек керек болды.

Олар есейген сайын, өз шешімдері арқылы өз болашақтарына жауапкершілікпен қарауды жалғастырды. Тоска өз мектебін өзі таңдады. Олардың бәрі өздері қалаған университеттерге құжат тапсырып, стипендия мен студенттік несие алуға өтініш толтырды. Мен оларды тіпті көрген де жоқпын.

Олар университетке барғанда, жағдайлары өте нашар жерлерде тұрды: едендегі матрас, алты үйлесімді тұрғын немесе ескі-құсқы үй, бірақ олар бұған еш ренжіген жоқ.

Егер балаларыңыз салтанатты өмірге үйренбесе, олар кез келген жағдайда аман қалады. Оларды еркелетудің қажеті жоқ. Балаларыңыздың қауіпсіз екеніне көзіңіз жеткеннен кейін, оларға өздеріне қамқор болуға мүмкіндік беріңіз.

Балалардың есінде қалғаны, мен темекі шегетін адаммен кездесіп жүргенімде — біздің үй темекіге мүлдем қарсы болатын және олар оны ұнатпайтын — олар оның темекілерінің ішіне кішкентай петардалар салып қойыпты. Ол біреуін тұтатқанда, ол «ГҮРС! » ете қалды. Олар мәз болып күлді. Маған да бұл өте қызық көрінді. Ал ол күлген жоқ. Олар бұл үшін ешқашан жазаланбады.

Бұл — жұмыс істейтін ананың болуының тағы бір артықшылығы, дейді олар.

Адамдар менен осындай табысты балаларды қалай тәрбиелегенімді сұрайды. Мен мұны олардың қызығушылықтарына ерік беру арқылы жасадым.

Бұл маған бауырларымды және өзімді еске түсіреді; біз бәріміз өз жолымызбен кеттік. Ата-анам біздің әртүрлі қызығушылықтарымызды қолдауға қуанышты болатын. Сол сияқты, менің балаларым да ерте жастан өз қызығушылықтарын көрсетті және бүгінгі күнге дейін сол қызығушылықтарын жалғастырып, оларды жақсы көреді.

Оларға қажет болғанда, мен оларды ынталандырып, көмектестім. Олар менің кеңесімді қалағанда, мен оны бердім. Мен өз жауаптарымды қысқа қайырамын, бірақ бұл кітап үшін оларды ұзартуға тырыстым. Ха-ха!

Кимбал Instagram желісіндегі жазбасында мұны өте жақсы айтты: «Анам @MayeMusk әрқашан менің өмірімдегі жолбасшы жұлдыз болды. 70 жасында CoverGirl модельі болумен қатар, оның диетология саласында екі ғылым магистрі дәрежесі бар және ол әрқашан #нағызтағамға құштар болды. Ол мен үшін әрқашан шабыт көзі болып табылады және солай болып қала береді. Келесі ұрпаққа нағыз тағамды егу, өсіру және жеудің күшін үйрету үшін @BigGreen жобасына көрсеткен қолдауы үшін оған өте ризамын. Рахмет, анашым! »

Менің балаларым үшін олардың мансабына айналатын қызығушылықтары он екі жасында қалыптасты.

Илон кішкентай кезінде оның бәрін оқитынын байқадым. Мен де кітапқұмар болдым, бірақ мен оқиғаны оқып болған сәтте-ақ ұмытып қалатынмын. Ал Илон, керісінше, оқығанның бәрін есінде сақтайтын. Ол әрқашан ақпаратты бойына сіңіріп жүретін. Біз Илонды энциклопедия деп атайтынбыз, өйткені ол «Encyclopaedia Britannica» мен «Colliers Encyclopedia»-ны оқып шығып, бәрін есінде сақтаған. Сондықтан біз оны «Данышпан бала» деп те атайтынбыз. Біз одан кез келген нәрсені сұрай алатынбыз. Есіңізде болсын, бұл интернетке дейінгі заман еді. Меніңше, қазір біз оны «Интернет» деп атар едік.

Ол алғашқы компьютерін он екі жасында алды. Бұл 1983 жыл еді, компьютерлер өте жаңа болатын. Ол оны қолдануды үйреніп, BLASTAR атты компьютерлік бағдарлама, яғни ойын жазды. Мен оны модельдік мектебімдегі кейбір университет студенттеріне көрсеттім. Олар оның код жазудың барлық қысқа жолдарын білетініне таң қалды. Бұл жігіттер компьютерлік ғылымдардың екінші немесе үшінші курсында оқитын және олар қатты таңырқады.

Мен оған оны компьютерлік журналға жіберуді айттым.

Ол BLASTAR-ды PC Magazine журналына жіберді, олар оған 500 рэнд (сол кездегі бағаммен 500 доллар) жіберді. Меніңше, олар оның он екі жаста екенін білген жоқ. Ойын ол он үш жасқа толғанда жарық көрді. Мен оның болашақта не істейтінін ол кезде білген жоқпын.

Кимбал кішкентай кезінен тамақты жақсы көретін. Ол он екі жасында тамақ пісіру жауапкершілігін өз мойнына алып, отбасы үшін тамақ дайындай бастады. Ол тамақтың дәмді болғанын қалады, егер ол үшін өзі пісіру керек болса, ол дайын болды. Ол менімен бірге азық-түлік дүкеніне барғанды ұнататын. Мен онымен базарға барғанымды есіме аламын, ол жасыл бұрышты қолына алып, оны иіскейтін. Мен: «Сен қайдан шыққансың? » — дейтінмін. Мен тамақ пісіруден ешқандай ләззат алмайтынмын. Мен оларды пайдалы тағамдармен тамақтандыратынмын, бірақ ол өте қарапайым болатын: жаңғақ майы қосылған сэндвичтер, бұршақ және сәбіз.

Кимбал біз бұрын-соңды көрмеген жаңа көкөністерді алып, олардан тамақ пісіретін. Ол сол күні ұсталған жас балықты тауып, оны қызанақ, лимон және пиязбен бірге грильде пісіретін. Ол тума талант аспаз еді. Ол көкөністерді жақсы пісіретін, әрі олар арзан болатын, сондықтан бұл өте қолайлы болды. Оның жасағандарының бәрі дәмді және менің дәмсіз тамақтарымнан әлдеқайда жақсы болатын.

Біз Торонтоға көшкенде, ол Илонға кез келген қызға тамақ дайындап бере алуы үшін краб қосылған <span data-term="true"> gnocchi Alfredo </span> (Альфредо соусы қосылған ньокки – итальяндық тағам) дайындауды үйретті.

Жақында Кимбал маған оның не таңдаса да, менің әрқашан қолдау көрсеткенімді сезінгенін айтқанда, мен өзімді өте жақсы сезіндім. Ол өз мансабын бірнеше рет өзгертті! Ол бизнесті оқыды, интернет-кәсіпкер болды, содан кейін Нью-Йорктегі Француз аспаздық институтында аспаздық өнерін оқыды. Мен онымен бірге кешкі ас ішу үшін оның ауысымының соңында, түнгі сағат 11:00-де оқу орнының асханасына баратынмын. Ол Боулдерге көшіп, бұрынғы мейрамхана орнында «Kitchen» атты мейрамхана ашқанда, мен олар жарқырап тұруы үшін пештер мен тоңазытқыштарды ысып жудым. Өкінішке орай, олар ауыстырылып кетті! Ештеңе етпес...

Оның он екі жасында не жақсы көргеніне қарасақ, бәрі де қисынды.

Тоска он екі жаста және жетінші сыныпта болғанда, оның драма мұғалімі драма үйірмесін бұдан былай жүргізбеуге шешім қабылдады. Сондықтан Тоска оны өз қолына алды.

Қызым әрқашан нағыз актриса болды. Ол өте ерте жастан театрға, биге, қойылымдарға және музыкаға әуес болды, әрі әрқашан фильмдерді жақсы көрді.

Йоханнесбургте біз жұма кештерін диванда бірге өткізіп, романтикалық фильмдер көріп, балмұздақ жейтінбіз (ол кезде мен қазіргідей жеген тамағыма қатты мән бермейтінмін). Ол барлық өнер үйірмелерінің мүшесі болды. Сондықтан оның қазір режиссер болып, өз фильмдерін түсіріп, «Passionflix» компаниясы үшін романтикалық романдарды фильмге айналдырып жүргені мен үшін таңқаларлық емес.

Мен оның тұсаукесерлерінде қызыл кілеммен жүру үшін сәнденіп, оған қосылуға әрқашан қуаныштымын.

Ата-аналар балалары үшін қатты уайымдайды. Мен мұны диетологиялық тәжірибемде көрдім. Әкесі немесе анасы балаларын жақсы мектепке немесе университетке түсіру үшін толтыратын көптеген бланкілердің кесірінен стресске түсіп, тамақты шамадан тыс жейтін. Мен оларға балаларына университеттерге немесе жұмысқа орналасу үшін өз құжаттарын өздері толтыруға мүмкіндік беру керектігін айтатынмын. Олар өз болашағына өздері жауапты болуы керек. Егер олар бизнес бастағысы келсе және сіз оны жақсы идея деп ойласаңыз, оларды қолдаңыз. Балаларыңызға жақсы әдепті үйретіңіз. Бірақ не қалайтынын өздері шешсін.

Мен «Tesla», «SpaceX», «Kitchen», «Big Green» немесе «Passionflix»-ті алдын ала болжай алмас едім. Бірақ қазір Илонның технология арқылы қол жеткізіп жатқандарын, Кимбалдың тағам әлемінде не салып жатқанын және Тосканың фильмдермен не істеп жатқанын көріп отырмын: мұның бәрі олардың бала кезіндегі сүйікті істерінен бастау алған.

Қайта бастау қиын, әсіресе ол жаңа жерге көшуді білдірсе.

Ересек кезімде көшіп барған сегіз қалада бірінші жылым жалғыздықпен өтті, екінші жылы бірнеше дос таптым, бірақ үшінші жылы жаныма жақын көптеген достарым болды. Мен жай ғана қайта бастаудың қиын екенін қабылдауым керек болды. Негізгі себебі — мен өз бетімше жұмыс істеймін. Мен әріптестермен араласа алатын кеңседе болған жоқпын. Сондықтан мен барлық диетологтармен байланысып, жиналудан бастадым. Кейбіреулері досқа айналды. Кейбіреулері әлі де дос.

Іс-шараларда жалғыз болу оңай емес. Бұл стресс. Ешкім сізді танымайды, бәрі бір-бірімен амандасып, құшақтасып жатады. Сіз тек тұра аласыз. Олардың достар шеңберіне және кішігірім топтарына араласа алмайсыз; бұл оғаш көрінер еді. Егер жолыңыз болса, біреу келіп сізбен амандасуға мейірімділік танытады. Мен кейде біреу менімен сөйлесуі үшін өзіме бір сағат уақыт беремін, содан кейін кетемін. Бірақ мен кештерден сирек кеткенмін.

Мен мұны отыз бір жасымда, жаңадан ажырасқан кезде үйрендім. Бір досым маған: «Әрқашан сыртқа шық. Бұл жаңа қалада адамдармен таныса бастаудың жалғыз жолы», — деді. Мен солай жасадым, бірақ жиі өзімді басқалардан ерекшеленіп, ыңғайсыз сезінетінмін.

Содан бері мен мұндай сезімнің бәрінде болатынын түсіндім. Кейде тіпті атақты адамдар да жалғыз қалуы мүмкін. Мен Блумфонтейнде модельдік мектепті басқарып жүргенімде, менен студенттерімді «Әлем аруын» қарсы алу үшін әуежайға апаруымды сұрады. Ол жерде жалғыз тұрды. Мен өте сыпайы болдым және оған жақындап, мазасын алғым келмеді.

Бұл менің ешкімді танымайтын кештерде бастан кешкенімнің дәл өзі еді, біреу маған жаны ашып жақындағанша солай болатын. Мен: «Мен бұл сезімді білемін», — деп ойладым.

Мен жанына барып: «Сәлеметсіз бе. Мен модельдік мектептің директорымын. Сізді қарсы алғым келді», — дедім.

Ол: «Менімен сөйлескеніңізге рахмет! Жалғыз тұру өте қорқынышты екен! » — деді.

Сондықтан есіңізде болсын: тіпті «Әлем аруы» да кештерде өзін ыңғайсыз сезінеді.

Қолымда магистрлік дипломмен мен Блумфонтейннен отбасыма жақын болу үшін Йоханнесбургке қайтып оралдым. Маған тәжірибемді тез арада қалыптастыру керек болды.

Егер сіз күн сайын бір адамдармен қоршалған жұмысқа барсаңыз, олар сіздің досыңыз бола алады. Мен өз мансабымды құру үшін емес, не болып жатқанын көбірек білу және жеке тәжірибесі бар диетолог ретінде табысыммен бөлісу үшін әріптестеріммен байланыс орнаттым. Мен көбірек диетологтардың өз тәжірибесін ашқанын және кең таралған сәнді диеталардың қате екенін дәлелдегенін қаладым. Дегенмен, әріптестерім маған жақсы қарап, мені баяндамаларға, спикерлік және медиа жұмыстарға ұсынып, кеңес алуға клиенттер жібере бастады. Адамдармен байланыс орнату телефонның шырылдауын, ал қазіргі заманда электрондық хаттардың келуін күтіп жалғыз отырғаннан көрі бизнесіңізді көбірек дамытады.

Менің стратегиям шақыруларды қабылдаумен қатар, қолымнан келгенше барлық қауымдастықтарға мүше болу еді. Мен Диетологтар қауымдастығына қосылып, өз аймағымдағы диетологтардың тізімін алдым. Егер сіз кейбір комитеттерге кіре алсаңыз, сол жерде бір адамдарды жиі көріп, олармен жақын таныса аласыз. Мен жеке тәжірибесі бар немесе соны бастағысы келетін диетологтар үшін кездесулер өткізе бастадым, қалай табысты болу керектігі туралы кеңестер бердім, содан кейін бәріміз шүйіркелесіп сөйлесетінбіз. Мен жаңа адамдармен таныстым, олар да бір-бірімен танысты. Әріптестерім мұны жоғары бағалағаны сонша, мен мұны жалғастыруды ұйғардым.

Сол уақыт ішінде мен клиенттердің қомақты тізімін жасадым. Екі жылдан кейін мен күніне жиырма клиентті қабылдайтын болдым!

Содан кейін күтпеген жағдай болды: телефоным жұмыс істемей қалды. Үйдегі кеңсеме келетін телефон кабелі зақымдалды, ал бұл сексенінші жылдар болғандықтан, Оңтүстік Африка мұндай заттарды шығармайтын. Кабельдің Еуропадан келуіне алты ай уақыт керек болды.

Мен барлық кездесулерді телефон арқылы белгілейтінмін және клиенттерімнің маған хабарласуының жалғыз жолы осы еді, тек олар өздері келмесе немесе хат жазбаса. Оның үстіне, нөмірімнің жұмыс істемейтіні туралы ешқандай хабарлама болған жоқ. Егер олар маған қоңырау шалса, тек «бос емес» деген белгіні еститін! Аман қалу үшін маған жоспар керек болды. Мен оның жолын таптым деп ойлап, пейджер сатып алдым және барлық клиенттерім мен дәрігерлерге хат жібердім, оларға тек маған пейджер арқылы хабар беру керектігін, сонда мен телефон тауып, оларға қайта хабарласатынымды айттым.

Бұл жоспар іске аспады. Үш аптаның ішінде менде күніне тек бір ғана клиент қалды.

Мен қатты қиналдым. Табысымнан айырылып жаттым. Не істерімді білмедім.

Мен ұйымдастырған әріптестеріммен кезекті кездесуде олар маған қоңырау шалмақ болғандарын, бірақ телефонымның әрқашан бос емес болғанын айтты. Мен шыдай алмай, жылап жібердім. Содан кейін ғажайып нәрсе болды. Олар маған екі жыл бойы көмектескенімді, енді олардың маған көмектесетін кезі келгенін айтты. Олар маған өздерінің алты қосымша кеңесшілік жұмыстарын берді — қарттар үйі, жеке клиника, сәбилерді тамақтандыру бойынша зерттеу, жазу, оқыту және супермаркетте тамақтану бойынша кеңес беру. Әрбір жұмыс аптасына төрт-сегіз сағатты талап ететін және телефон қоңырауларын қажет етпейтін. Мен қайтадан жұмыс істеп, бұрын айналыспаған диетологияның жаңа бағытын зерттейтініме қуанышты болдым.

Телефон кабелі жөнделгенде, менің тәжірибем қайта жанданды және мен бұрынғыдан да бос болмадым! Ал кеңесшілік менің бүкіл диетологиялық мансабымда көмектесетін жаңа табыс көзіне айналды. Кейде ең жақсы жоспар — көмекті қабылдау.

Бұл менің диетолог әріптестерімнің бірі балаларымның біріне жұмыс туралы ақпарат бергенде де жақсы нәтиже берді.

Біз Торонтоға жаңадан көшіп келгенде, Илонға жұмыс табу керек болды. Мен диетологтардың жиналысына қатысып, ұлыма жұмыс керек екенін айттым. Диетологтардың бірінің күйеуі Microsoft компаниясында жұмыс істейді екен.

«Менің ұлым компьютерлерді жақсы біледі», — дедім мен оған. Кез келген ана солай дейді ғой. Бірақ бұл жағдайда олар менің қаншалықты дұрыс айтқаныма қатты таң қалды.

Мансабым бойы мен әрқашан басқалардың табысты болуына көмектесу үшін аянбай еңбек еттім. Таңқаларлығы, кейде маған да олардың қолдауы қажет болды. Басқаларға тек қайтарымы болады деп жақсылық жасамаңыз; оны өзіңізге ұнағандықтан және бұл оларға көмектесетіндіктен жасаңыз.

Жетпіс бір жасымда мен осы жылдар ішінде жұмыс арқылы ең жақсы достарымды таптым. Мен диетология және модельдік мансабымда көптеген керемет достар табуды жалғастырудамын!

Қазір кез келген іс-шараға барғанда, жалғыз тұрған адамды көрсем, мен оған жақындап, оны біздің әңгімемізге қосамын. Егер сіз де мүлдем жалғыз тұрған адамды көрсеңіз, онымен сөйлесіңіз. Сіз ыңғайсыз жағдайға қалуыңыз мүмкін, бірақ іс жүзінде олай болмайды. Көбіне осылайша жақсы адамдармен танысасыз.

Өмір — болжап болмайтын нәрсе және тосын сыйларға толы. Кейде жай ғана тәуекелге бел буып, үлкен өзгеріс жасау керек.

Мен қырық бір жаста едім, Йоханнесбургте бизнесім жақсы жүріп жатты және біздің жақсы үйіміз болды. Ақырында өзімді қауіпсіз сезіндім.

Илон Канадаға көшкісі келді. Ол Солтүстік Америка компьютерлік қызығушылықтарын жүзеге асыру үшін ең қолайлы жер деп есептеді. Ол менен үш баламның да азаматтық алуы үшін өз азаматтығымды қалпына келтіруге өтініш беруімді сұрады.

Тоска оған қосылғысы келді, өйткені ол бұл қызығырақ болады деп ойлады. Тоска он үш жасында, Канадаға көшіп қалуы мүмкін екенін ескеріп, «Alliance Française»-де француз тілін оқығысы келді. Ол француз тілі сабақтарына қатты қызығушылық танытты, өйткені ол француз тілі Канаданың екінші тілі екенін оқыған болатын.

Мен де сабақ алдым. Мектепте француз тілін оқығандықтан, мен жоғары деңгейлі топта болдым. «Alliance Française»-дегі әр сынып қойылым дайындап жатты және менің сыныбым: «Бізге опера әншісі керек», — деді. Біздің ешқайсымыздың талантымыз болған жоқ.

Мен: «Менің қызым айта алады! » — дедім.

Олар: «Бірақ ол бастаушы топта ғой. Ол французша сөйлей алмайды», — деді.

Мен: «Бір амалын табамыз», — дедім.

Біз алтын түсті опера көйлегі мен парик жалдадық, ол француз тілінде ән айтты. Ол өте жас болса да, французша сөйлей алмаса да, бұл сынақты қабылдап, керемет өнер көрсетті.

Оны ешкім танымай қалды! Кейбіреулер сырттан әнші шақырғанымыз әділетсіз болды деп ескерту жасады. Олар оның небәрі он үш жастағы Тоска екенін білгенде қатты таң қалды.

Ол бәрібір француз тілін жетік білмейтініне алаңдады, өйткені Оңтүстік Африкада егер сіз африкаанс тілінен емтихан тапсырмасаңыз, сыныпта қалып қоятынсыз. Ол біз көшкенде Канадаға барып, французша сөйлей алмаса, пәндерден құлаймын деп сенімді болды.

Мұның бәрін ретке келтіру үшін көп уақыт кетті. Паспорттар келгенде, Илон үш аптадан кейін Канадаға жол тартты. Ол он жеті жаста еді.

Мен оны мекенжайлармен және 2000 долларлық жол чектерімен жібердім. Бұл ақша осыдан жиырма жыл бұрын менің алғашқы сұлулық байқауында ұтып алған 100 рэндімнен жиналған еді. Бір досым маған ұтып алған ақшамды акцияларға салуға кеңес берген болатын. 1969 жылы нарық құлдырап, 100 рэнд 10 рэндке түсіп кеткенде, мен Илон туғаннан кейін оның атына шот ашып, оны ұмытып кеткенмін. 1989 жылы мен сол шотты тауып алдым, ол 2000 доллар болыпты. Енді оның бірнеше апта өмір сүруіне жететін ақшасы болды.

Мен Канададағы туыстарыма оның келе жатқанын хабарлап хат жаздым, бірақ ол оларға хаттардан бұрын жетіп барды. Ол кезде хаттар алты аптада жететін.

Мен оған YMCA (жастар қонақүйі) табуды айттым. Содан кейін ол басқа ағасын табу үшін Торонтоға барды, ол да орнында болмады. Сондықтан ол менің бөлелерімді табу үшін Саскачеванға автобуспен кетті.

Ол жай ғана олардың есігінің алдына келіп: «Сәлеметсіз бе, мен Мэйдің ұлымын», — деді. Ол сол жерде он сегіз жасқа толды.

Тоска, ол кезде он беске толып жатқан еді, маған: «Мүмкін біз де Илонға қосылармыз. Барып, оның не істеп жатқанын көрейік», — деді.

Бірақ мен Кейптаун университетіне PhD (докторантура) бағдарламасына қабылданған болатынмын.

Мен: «Мен дәрежемді осында аламын, содан кейін барамыз», — дедім.

Ол: «Егер көшпесек, мен Канадаға кетемін, Илон маған қарайласады», — деді.

Мен бұл бос сөз деп ойладым, бірақ барып, не болып жатқанын көруге келістім. Менің көшуге еш ниетім болған жоқ, бірақ Илон сонда еді. Кимбал мектепті бітірген соң барғысы келетінін айтты, ал Тосканың жігері мықты болды, мен оларды жалғыз жібере алмас едім. Кем дегенде, барып көруіме болатын еді.

Мен саяхаттап жүргенде менің тәжірибемді қабылдап алатын екі диетолог таптым. Олар Тоскаға қарау үшін менің үйімде тұрды.

Мен Канадаға мүмкіндіктерді қарауға барғанда, Илон екеуміз бес провинциядағы университеттерді араладық. Әрбір университет мені қабылдауға дайын болды, тек Монреальдан басқасы, өйткені олар менің француз тілім зерттеу жұмыстарын жүргізуге жеткіліксіз екенін айтты.

Мен бес ірі қаладағы барлық модельдік агенттіктерді аралап шықтым. Жасым қырықтың басында болғандықтан, мені қалай қабылдайтынына сенімді емес едім. Бірақ олардың әрқайсысы «иә» деп жауап беріп, жасы үлкен модельдердің қажет екенін айтты.

Үш аптадан кейін Йоханнесбургке оралғанымда, Тосканың үйімді, жиһаздарымды және көлігімді сатып жібергенін білдім. Бойы 178 сантиметрлік осы он бес жасар қыз бала, өзінің тым жас екеніне немесе рұқсаты жоқтығына қарамастан, бәрін сатып жіберген. Үйдегінің бәрі жоқ болып шықты. Көлігім де.

Маған тек құжаттарға қол қою ғана қалды, бәрі бітті. Бірнеше аптадан кейін біз елден кетіп қалдық. Жоспар бойынша, Кимбал оқуын бітіріп, кейінірек бізге қосылуы тиіс еді.

Торонтоға көшу біздің отбасымыз үшін жақсы болды, өйткені мұнда жаңа мүмкіндіктер ашылды. Йоханнесбургте мен өз мансабымның шыңында болдым және онда өзімді бақытты сезінетінмін, бірақ балаларым болашақтарын Америкамен байланыстырды. Біз Канададан бастай алар едік. Басында қиын болатынын білдік, бірақ өзімізді көрсете алғанда, бұл ұзақ мерзімді кезеңде көмектесті.

Қысқа мерзімді перспективада, мені жиырма жылдық тозақтан кейін бұрынғы күйеуімнен енді ешқашан қорықпайтыным таңғалдырды. Қорқынышсыз өмір сүру — ғажап. Көшу сіз бен отбасыңыз үшін жақсы болатынына сенімді болмасаңыз да, әрқашан кері қайтуға болатынын ұмытпаңыз. Мен ешқашан қайтпадым.

Дегенмен, басқа да көптеген қиындықтар туындады. Біз қолымыздан келгеннің бәрін жасадық. Көптеген адамдар бізге мейірімділік танытты. Кейбіреулері дос болса, кейбіреулері жай ғана бейтаныс жақсы адамдар еді.

Оңтүстік Африкадан кетер алдында, бір досым маған Торонтодағы алғашқы айларға жиһазбен жабдықталған пәтер жалдап бере алатын адам туралы айтты, мен оның ақысын Оңтүстік Африкада жүріп төлей алдым — бұл бізге көрсетілген көптеген көмектердің алғашқысы болды. Бұл өте пайдалы болды, өйткені мен кеткеннен кейін Оңтүстік Африка үкіметі менің қаражатымды бұғаттап, 2000 доллардан артық ақша шығаруға рұқсат бермейтін еді, ал маған жалдау ақысын бірден төлеу керек болды.

Тоска екеуміз Торонтоға келіп, пәтерге орналастық. Пәтерде бір жатын бөлме болды, Тоска екеуміз жатын бөлмедегі кереуетке жаттық, ал Илон қонақ бөлмедегі диванда ұйықтады. Біз желтоқсан айында келдік, бұл кезде Торонтода аязды суық болады. Біздің киімдеріміз Майамидің киімдері сияқты еді, мұндай аязды ауа райына мүлдем сәйкес келмеді. Біз сіңлім мен анамнан жиырма немесе елу жыл бұрынғы пальтоларын қарызға алған шығармыз.

Алғашқы бірнеше аптада мен автобусқа, сосын метроға, кейін тағы автобусқа төлеу үшін бір долларлық тиындар толы үлкен сөмкені арқалап жүрдім, өйткені кастингтерге бару үшін және жалдамалы пәтер іздеу барысында көптеген жерлерге баруым керек болды.

Бұл мен үшін керемет жаңалық болды. Менің бірнеше модельдік жұмыстарым жоспарланған еді, бірақ оларға жету үшін ұзақ жол жүруім керек болатын. Енді мен бір бағытта кез келген жерге бару үшін трансферді пайдалана алатын болдым. Ауыр тиын толы сөмкелерді тасымау және қаржылық жағынан үнемдеу мен үшін үлкен жеңілдік болды.

Емтихан күні менің қаржылық жағдайыма байланысты өте қажет болған теледидарлық жарнама түсірілімі бар еді. Нәрлендіру ғылымдары факультетінің қызметкерлерінің бірі керемет мейірімділік танытып, менің емтиханымды басқа күні өткізуге келісті.

Диетологтардың жиналысында бір әріптесім колледжде аптасына екі рет кешкісін балалардың тамақтануы туралы сабақ бере алмайтынын айтып, ол орынды маған ұсынды. Колледж менің Оңтүстік Африкадан алған ғылым магистрі дәрежесімді тануға дайын болды және тіркелген диетолог болуымды талап етпеді. Кенеттен менің тағы бір жұмысым пайда болды.

Осы уақытта мен модель болып жұмыс істеп жүрдім. Мен кімнің модель екенін әрқашан біле алатынмын, өйткені олар ұзын бойлы, арық және бәрі үлкен сөмке асынып жүретін. Біз шашымыз бен макияжымызды өзіміз жасадық және әрқашан аяқ киімімізді, аксессуарларымызды, париктеріміз бен шаш бөліктерін өзімізбен бірге тасыдық. Бұл жоғары сән көрсетілімдері емес еді.

Менің модельдік тәжірибем көп болса да, тек Оңтүстік Африкадағы жұмыс істеу тәртібін ғана білетінмін.

Ол менің агенттігіме хабарласып, шағымданды. Мен жылап жібере жаздадым, өйткені маған жұмыс керек еді, ал мені кәсіби еместігім үшін нашар қарады. Модельдердің бірі бұл шағымды естіп қалып, маған: «Торонтода аяқ киімдері 19 доллар тұратын дүкен бар», — деді.

Мен бір жұп күміс түсті және бір жұп алтын түсті аяқ киім сатып алдым және қаржылық жағдайым жақсарғанша оларды әрбір подиум көрсетілімінде киіп жүрдім. Бұл модельдің көрсеткен мейірімділігі еді.

Жүгімді алғанша, мен Илон мен Тосканың киімдерін киіп жүруге мәжбүр болдым, өйткені жаңа киім сатып алуға ақшам болмады. Адамдарға неге мұндай оғаш киініп жүргенімді түсіндіруіме тура келді. Мен үнемі: «Кешіріңіз, сөмкелерім жоғалып кетті», — дейтінмін.

Ай сайын мен көлік жалдап, әуежайдағы авиакомпанияға барып, жүгім туралы сұрайтынмын. Ай сайын олар: «Кешіріңіз, оның қайда екенін білмейміз», — деп жауап беретін. Бірнеше айдан кейін мен Торонтода танысқан бір ер адамға оғаш киімімнің себебін түсіндірдім.

Ол: «Олар жүгіңізді таба алмаймыз дегені несі? Мен сізді әуежайға апарамын», — деді. Оның мені апарғаны өте жақсы болды, өйткені мен көлік жалдауға ақша шығындамадым. Ол менің қаншалықты кедей екенімді білген де жоқ.

Біз авиакомпанияның кеңсесіне бардық, ол ішке кіріп: «Мен оның адвокатымын. Сіздер оның жүгін табасыздар», — деді. Олар: «Иә, мырза», — деді. Негізі ол есепші болатын. Мен қатты күлдім. Бұған сене алмадым.

Келесі күні олар оған телефон соғып: «Біз сөмкелерді Мехико қаласынан таптық», — деді. Үш күннен кейін мен екі үлкен сөмкемді алдым. Біреуі аздап зақымдалған екен. Бір жемпірім жоқ болып шықты. Бірақ дипломдарым осында екен! Бұл адвокат емес адамның көрсеткен керемет мейірімділігі еді.

Мен тротуарларды көре алмадым. Бір жағында шам бағанасы, екінші жағында көліктерге арналған жол бар еді, мен тротуар солардың арасында деп ойлап, алға жылжыдым. Мен бұл студияға жету үшін тізеден келетін қарды кешіп келе жатқан жалғыз жаяу жүргінші едім. Ол жерге жету үшін маған екі сағат қажет болды.

Тіркелгенімде олар: «Осындай қиын ауа райында көлікпен келгеніңізге рақмет», — деді. Мен: «Жоқ, мен автобуспен келдім», — дедім. Олар аң-таң болып қалды. Түсірілімді бітіріп, содан кейін мен тағы да қалың қарды кешіп, жолға қарай бет алдым.

Әріде, жолдың соңында тоқтап тұрған автобусты көрдім. Мен жақындағанда, жүргізуші есікті ашты. Мен: «Сіз тұрып қалдыңыз ба? » — деп сұрадым. Ол: «Жоқ, сіздің келе жатқаныңызды көріп, күтіп тұрдым. Сіз тек автобусқа жету үшін келе жатырсыз деп ойладым, өйткені бұл жерде басқа баратын жер жоқ», — деді. Автобуста мен ғана болдым. Бұл автобус жүргізушісінің көрсеткен керемет мейірімділігі еді.

Менің есепшім ай сайын әр студентке аз мөлшерде ақша жіберіп тұрды, төртеуіміз оқып жүргендіктен, бұл бізге азық-түлікке жететін кішігірім сома берді. Мен аптасына он сағат зерттеуші болып жұмыс істедім, бұл біздің жалдау ақысы бақыланатын пәтерімізді жапты. Мен бірден модель болып жұмыс істей бастадым, бұл қалған шығындардың бәрін өтеді.

Мен университетте бірден жұмыс істей бастадым және Тоскаға мектеп іздеуге уақытым болмайтындай өте бос болмадым. Ол көршілес жерден мектеп таңдау үшін өз бетінше көптеген брошюралар жинады. Осылайша мектеп мәселесі шешілді. Бірақ үйге келгенде, өзіміз тұрып жатқан кондоминиум кешенінде айналысатын ештеңе жоқ екенін түсінді. Сондықтан ол жақын маңдағы гамбургер сататын жерге барып, жұмыс сұрады.

Олар: «Аптасына неше күн жұмыс істегің келеді? » — деп сұрады. Ол: «О, мен күнде жұмыс істеймін», — деді. Олар: «Заң бойынша аптасына тек алты күн ғана жұмыс істеуге болады», — деді. Содан кейін олар күніне неше сағат жұмыс істегісі келетінін сұрады. Ол күніне он екі сағат деді. Олар заң бойынша күніне тек сегіз сағат қана жұмыс істеуге болатынын айтты. Ол заң туралы біліп, алғаш рет біреуге жалданып жұмыс істей бастады.

Ол бірден сол жерде күні бойы, ал мектеп басталғанда, мектептен кейін жұмыс істей бастады. Гамбургерханада ол еден жуып, қоқыс шығарып, дәретхана тазалады, бұрын ол мұны ешқашан істеп көрмеген еді. Бұл Оңтүстік Африкадағы үйренген өмірінен мүлдем басқа әлем болатын, онда оның жеке талғамымен жасалған, бүкіл қабырғаны алып жатқан шкафы бар жатын бөлмесі бар еді. Оның үйдегі ең жақсы бөлмесі болатын. Енді ол менімен бір бөлмеде жатып, фастфуд орталығында жуынатын бөлмелерді тазалап жүрді.

Бірақ ол мұны шытырман оқиға ретінде қабылдады. Ол өзіне: «Бұл — жұмыс», — деді де, оны орындады. Ол ешқашан шағымданған емес. Ол ай бойы бургерлер мен фри картоптарын жеді. Бұл өз алдына бір тәжірибе болды, өйткені Оңтүстік Африкада ол фастфуд жемейтін. Ол тазалықшы болып бір ай ғана жұмыс істеді, содан кейін драйв-тру (автокөлікпен тапсырыс беру бөлімі) менеджерінің көмекшісі болып жоғарылады.

Кейінірек Тоска үйімізге жақынырақ жаңа жұмыс тапты. Бұл жолы ол жоғары деңгейлі супермаркетке орналасты және жалақысы екі есеге жуық өсті. Бұл ол үшін экономика сабағы болды және ол мұны ешқашан ұмытқан емес. Қазір ол — керемет келіссөз жүргізуші. Және ол өзіне жұмыс істейтіндердің бәріне әділ қарайды. Ол жұмыс этикасы бар және ұзақ жұмыс істейтін адамдарды бағалайды.

Қанша банкке барсам да, несием болмағандықтан карта ала алмадым; ал несие картасынсыз елде несие тарихымды бастай алмайтын едім. Егер мен несие тарихын жасамасам, көлікке, кеңсеге немесе кез келген нәрсеге жалға алу келісімін алу мүмкін емес еді. Банктердің ешқайсысы маған жеңілдік бермеді. Кімдір біреу маған әмбебап дүкендер жұмсағырақ болатынын айтып, несие тарихымды бастау үшін дүкен картасын алуға жіберді.

Мен Итон (Eaton’s) атты үлкен әрі талғампаз әмбебап дүкенге бардым. Олар «жоқ» деді. Олар менің төлемдерді өтей алатыныма сенімді емес екенін түсіндірді. Бірақ үстелдің үстіндегі қабырғада Аналар күніне арналған постер тұрды, ондағы модель мен едім. Мен оларға соны көрсеттім. Олар қатты қуанып кетті. Олар: «Біз сізге карта береміз», — деді. Бұл сәттілік болды. Содан кейін мен Итон үшін түсірілімді есіме түсірдім: мен университеттен бір күнге сұранып, студияға жету үшін метро мен автобуспен жүрген едім. Бұл шынымен де соған тұрарлық іс болды.

Келесі күні біз мейрамханада үстел басында отырған едік, таңғаларлығы, қасымызда Лора Брэниганның өзі түскі ас ішіп отыр екен. Тоска оның қолтаңбасын алғысы келді, бірақ ол қатты қорықты. Ол үнемі: «Мен барып, одан қолтаңба сұрай алмаймын», — деп айта берді.

Мен: «Егер сұрамасаң, жауап онсыз да «жоқ». Ал егер сұрасаң, оның «иә» деуіне мүмкіндік бар. Сонымен, сенің жауабың не «жоқ», не мүмкін «иә» болады», — дедім. Тоска ойланып: «Жақсы», — деді. Ол барып сұрады. Басында Лора: «Күте тұр! Бұл суретті қайдан алдың? » — деді. Ол оны бұрын-соңды көрмеген екен. Тоска оған демалыс орнының фотографынан алғанын айтты. Осылайша Лора оған қол қойып берді. Тосканың жүзі бал-бұл жанды. Бұл үлкен жетістік болды. Ол мұны ешқашан ұмытқан емес.

Тоска Passionflix үшін инвесторлар іздегенде, Кимбал: «Егер олар сенімен кездесуді жалғастырса, демек олар әлі де қызығушылық танытып отыр», — деді. Және ол мұның рас екенін түсінді. Егер олар нақты «жоқ» десе, келесіге көшесіз. Бірақ егер олар «жоқ» демесе, сол бір «иә» деген жауапты алғанша талпына беру керек.

Егер мен пациенттерді қаласам, қалағанымды сұрауым керек еді. Мен Торонтодағы дәрігерлерге олардың пациенттеріне көмектесе алатынымды айтып, хат жазудан бастадым. Мен бұл хаттардың көбісі еленбейтінін білдім, өйткені олар кеңсе менеджеріне барады. Дегенмен, егер сіз жүз хабарлама жіберсеңіз, әдетте бірнеше жауап күтуге болады.

Торонтодағы алғашқы хаттар тобын жібергеннен кейін, мен телефоным бұзылып қалды ма деп ойладым, өйткені маған ешкім хабарласпады. Мен дәрігерлердің кеңселеріне өзім хабарласа бастадым. Кеңсе менеджерлерінің көбісі дәрігерлердің мені көргісі келмейтінін айтатын. Егер мен басқаларына хабарласа берсем, кездесуге келісетін жиырма адамды таба алатыныма сенімді болдым. Және таптым. Мен өз кеңесіме құлақ түрдім: кепілдендірілген «иә» деген нәрсе жоқ, бірақ сұрамасаң, «жоқ» деген жауап кепілдендірілген.

Мен күту залында кейде бір сағат бойы өз кезегімді күтетінмін. Мен дәрігерлерден қант диабеті алдындағы жағдайы, жоғары холестерині немесе жоғары қан қысымы бар пациенттерін маған жіберуін сұрадым. Егер мен олардың тамақтану әдеттерін жақсарта алсам, үш айдың ішінде олардың қан көрсеткіштері жақсаратынын білетінмін. Сонымен қатар, дәрі-дәрмектердің жанама әсерлерінен аулақ болу қосымша пайда еді.

Дәрігерлер пациенттерді маған жіберуге құлықсыз болды. Олар: «Сақтандыру диетологтың кеңесін өтемейді; олар арықтауға арналған дәрі-дәрмектерді өтейді», — дейтін. Немесе олар: «Пациенттер сізді тыңдамайды», — дейтін.

Мен пациенттердің тыңдайтынын білдім, маған тек мүмкіндік керек еді. Егер олар бірнеше пациент жіберсе, мен оларға нәтиже көрсететін едім. Жақсы тамақтану әдеттері болғанда, сізде қуат көп болады және өзіңізді керемет сезінесіз, бірақ бұл уақыт пен табандылықты қажет етеді. Бұл менің диетологиялық кеңесімнің негізі болды. Ақыры төрт дәрігер маған сынақ ретінде бірнеше пациент жіберді.

Пациенттердің нәтижелері айтарлықтай жақсарып, дәрігерлер мұны байқаған соң, менің жұмысым өте көп болды. Шамамен алты айдан кейін мен клиенттерді таңғы 7:30-дан кешкі 7:30-ға дейін қабылдай бастадым. Демалыс және мереке күндері мен қағаз жұмыстарымен айналыстым, пациенттердің есептерін және өз жұмысым сипатталған брошюралары бар жаңа хаттарды жібердім. Мен газеттерге, журналдарға және телеарналарға медиа жұмыс ұсынып хабарласа бастадым. Бұл оңай болған жоқ. Олар қызығушылық танытпады. Мен әлі де белгісіз адам едім.

1994 жылы, Торонтоға келгенімізге төрт жыл болғанда, мен Канада диетология қауымдастығында дәріс оқыдым. Тыңдармандар арасында баспаның атқарушы директоры отыр екен.

Дәрісімнен кейін ол маған: «Мен сіздің кітап жазғаныңызды қалаймын! » — деді.

Бұл тек менің табандылығымның арқасында ғана мүмкін болды.

Кейбір әйелдер ұяң болуы мүмкін, немесе өз-өзіне сенімі жетіспейді, немесе қабылдамай тастайды деп қорқады, сондықтан өздері қалаған нәрсені сұрауға батпайды. Ер адамдарда мұндай мәселе жоқ сияқты. Олар тіпті жағымсыз және біліксіз болса да, өздерін керемет санап, жақсырақ жұмысқа, жалақыны өсіруге, көбірек жеңілдіктерге немесе терезесі бар кең кеңсеге лайықтымыз деп есептейді. Біз мұны өте жиі көріп жүрміз.

Жақында ғана жұмыстан шығарылған бір танысым есіме түсті. Мен одан басқа жұмысты қайдан іздейтінін сұрадым. Ол бәрін «ғаламның еншісіне» қалдырғанын айтты. Мен түйіндеме (резюме) жіберу тиімдірек болатынын айттым. Егер сіз жиырма түйіндеме жіберіп, жұмысқа орналаса алмасаңыз, бұл — қалыпты жағдай, менің әлеміме қош келдіңіз.

Есіңізде болсын, табандылық кейде нәтиже береді. Әрқашан емес — егер сіз сұрасаңыз және олар «жоқ» десе, әрі қарай жылжисыз. Бірақ егер бір нәрсені қаласаңыз, сұрауды тоқтатпауыңыз керек.

Менің барлық балаларым университеттерге кетті, бұл толығымен олардың таңдауы болды. Мен Торонто университетінде жұмыс істедім, егер олар медицина немесе құқық мамандығын таңдаса, онда тегін оқи алар еді. Олар менімен бірге тұрып, жалдау ақысы мен тамаққа шығынданбас еді. Бірақ олар өз бетінше өмір сүруді жөн көрді. Илон физика мен бизнесті таңдады, Кимбал бизнесті оқыды, ал Тоска кино өнерін зерттеді. Олар өздері гранттар мен несиелер алып, өздерін асырауы керек болды және солай істеді де. Олардың тәуелсіз болып, өз жолдарын таңдағанына қуанышты болдым. Мүмкін, олар менің бұршақ сорпамнан шаршаған шығар.

Тоска кеткен кезде мен: «Еркіндігіме сене алар емеспін», — дедім.

Мен жиырма жыл ішінде алғаш рет жалғыз тұрып жаттым. Енді мен түнде жаттығу жасап, үйдегі тамаққа бас қатырмай, жалаңаш жүре алатын болдым! Бір рет байқап көргеннен кейін, футболка киіп жүргенді жөн көрдім. Кітап жазу туралы келісімшартқа отырғанға дейін... содан кейін мен түнде бес сағат, ал демалыс күндері он екі сағат бойы жаздым. Алғашқы нұсқасын жазуға үш ай уақытым кетті.

Мен оны балаларыммен бөлісуге асық болдым.

Айына бір рет мен балаларымның біріне баратынмын. Мен айына 2000 доллар үнемдейтінмін және сол 2000 доллар менің ұшуыма және оларға қажет кез келген нәрсеге жетуі керек еді. Мен ең арзан рейстерді іздейтінмін және әуежайға автобуспен баратынмын, өйткені шаттлға (арнайы маршрут) ақшам жетпейтін. Кейде мен 150 долларға билет таба алатынмын. Қалған ақша оларға — тамақ, киім немесе жиһаз болсын, не қаласа соған жұмсалатын.

Мен Илонды көру үшін Уортонға бара жатқанмын. Мен: «Не істегің келеді? » — деп сұрадым.

Илон: «Нью-Йоркке барайық», — деді.

Біз Нью-Йоркке пойызбен барып, қаланы араладық, туристер сияқты қыдырдық. Рокфеллер орталығында отырғанымызда, мен оған оқу үшін қолжазбамды бердім. Онда калориялар, метаболизм, маңызды қоректік заттар туралы өте қызықты ақпараттар жазылған еді.

Илон оны оқи бастады да: «Бұл іш пыстырарлық екен», — деді.

Мен: «Не айтқың келіп тұр? » — деп сұрадым.

Ол: «Неге сіз күніне жиырма бес клиент қабылдайсыз? Олар не білгісі келеді? » — деді.

Мен: «Олар маған тамақтану туралы кеңес алу үшін келеді», — дедім.

«Онда кітапқа соны жазыңыз», — деді ол.

Тіпті сол жасында ол өз даналығын көрсетті. Сондықтан мен оны тыңдадым. Содан бастап, клиент келген сайын мен оған кітап жазып жатқанымды айтып, есімдерін атамай, сессияларымыздан жазбалар алуға рұқсат сұрайтын болдым.

Олар кітапқа қатысты кеңестерін аямады! Тамақтану жоспарынан бөлек, олар менің сыртқы келбет пен өзін-өзі бағалау туралы айтқанымды қалады, өйткені мен олар келгенде шаш үлгісін, киімдерін өзгертуді, тік тұруды және күлімсіреуді айтатынмын.

Мен мұның бәрін кітабыма жаздым. Келесі жолы балаларыма көрсеткенімде, олардың реакциясы біршама ынталы болды. Маған бәрі көмектесті. Кимбал менің алғашқы кітабымды бес рет редакциялады. Тоска алты рет жасағанын айтты. Анамның кітаптың қалай оқылатынын тексеру үшін оны дауыстап оқып отырғаны есімде. Бір-біріне табысты болуға көмектесетін отбасым болғаны үшін бақыттымын.

Ақырында, мансабым реттеліп келе жатқандай сезілді. Дәрістерге тапсырыстар көбейіп, бұл кітаптың сатылуына да көмектесті. Менің дәрістерімнің бірі Kellogg компаниясының штаб-пәтерінде өтті. Мен дұрыс тамақтану мен өзін-өзі бағалауды тақырыпқа қостым, өйткені энергияңыз көп болып, құнарлы тағамдар жегенде, өзіңізді жақсырақ және сенімдірек сезінесіз. Бұл үлкен серпіліске әкелді: Kellogg компаниясы баспагеріме хабарласып, әйелдердің өзін-өзі бағалауын қолдау науқанының бір бөлігі ретінде менің кітабымның мұқабасын Special K жарма қораптарына орналастыруды ұсынды.

Мен кітабы жарма қорабында шыққан, өзі мұқабада тұрған алғашқы диетолог болдым! Бұл мені шынымен керемет сезіндірді! Кей супермаркетке барып, менің жарма қораптарымның тұтас сөрені алып тұрғанын көргенде қатты толқыды.

Ол қасынан өтіп бара жатқан бейтаныс адамға: «Бұл менің егізім! » — деді.

Ол адам таңғалудың орнына, қаша жөнелді.

Кей маған бұны айтқанда, біз ұзақ күлдік.

Бұл уақытта мен өз практикам, балаларымның оқуы және кітабым бойынша өзіме өте сенімді болдым. Мен ұзақ уақыт бойы үй жалдап келдім, ал қырық алты жасымда жаңа сынаққа дайын болдым: жеке баспана алу. Уақыты келген еді.

Мен біраз ақша жинаған едім және Торонтодағы кеңсеімнің жанында сатылатын әдемі кішкентай екі қабатты үй болды. Сол кезде Канадада несие алу үшін небәрі 5 пайыздық жарна болуы керек еді. Үй 200 000 доллар тұратын, ал менің банктік шотымда 10 000 доллар болды. Бұл менің өмірімдегі алғашқы жинаған ақшам еді.

Мен жоғары деңгейлі сауда орталығындағы банкке барып, өтінішімді толтырдым. Менеджердің мені сол жерде модель ретінде көргені көмектесуі мүмкін деп ойладым. Олар менің жұмыс істейтінімді білетін. Өтінішімді қабылдайтынына сенімді болдым. Екі апта өтсе де хабар болмаған соң, мен барып: «Айтпақшы, сіздер менімен бір апта бұрын хабарласуларыңыз керек еді», — дедім.

Менеджер қысылып: «Сізге бас тартылды», — деді.

Олар соңғы бес жылда табысым жеткілікті жоғары болмағанын, мен өз практикамның жалғыз иесі болғандықтан, ипотека үшін жоғары тәуекел тобына жататынымды айтты.

Мен таң қалдым және жігерім құм болды. Мен тамаша клиент болдым, олар мені өздерінің сауда орталығында модель ретінде көрді. Енді болса, маған бас тартып тұр. Дегенмен, мен жұмысыма қайта оралуым керек еді, менің сәтсіздікке бола мұңайып отыруға уақытым болмады. Бұл жай ғана менің жоспарымның кешігетінін және өзімді дәлелдеу үшін көбірек ақша жинауым керек екенін білдірді.

Бұл оқиғалар болып жатқанда, Кимбал Торонтода жұмыс істеп жүрді және күн сайын Илонмен сөйлесу үшін менің кеңсе телефонымды пайдаланатын. Телефон шоты 800 доллар болып келгеннен кейін, мен оған Пало-Альтоға (Калифорния) Илонға бару керектігін айттым. Сонымен ол интернет бумының басында өздерінің алғашқы технологиялық компаниясын ашу үшін Кремний алқабына көшті. Олардың алғашқы компаниясы Zip2 деп аталды, ол карталар мен есіктен есікке дейінгі бағыттарды ұсынды және олар әлемнің ірі газеттерімен оларды онлайн форматқа көшіру үшін жұмыс істеді. Бұл мүлдем жаңа идеялар еді және мен оларды өмірді жақсартатын жақсы бастамалар деп ойладым. Мен оларды қолдау үшін қолдан келгеннің бәрін жасағым келді. Олар бизнес-жоспарларын дайындап жатқанда, мен әр алты апта сайын барып тұрдым. Мен оларға тамақ, киім және жиһаз сатып алып бердім, баспа шығындарын өтедім. Олар АҚШ-та несие картасын ала алмағандықтан, менің канадалық несие картамды пайдаланды.

Ақшалары таусылуға жақын болғанда, жұмысты жалғастыру үшін оларға қолма-қол ақша қажет болды. Бағыма орай, банкте әлі 10 000 долларым бар еді. Мен оны оларға бердім, өйткені олардың ісіне сендім.

Келесі күні таңертең бәріміз шаршап тұрдық, өйткені ешқайсымыз ұйықтамаған едік. Әрине, Илон жақсы болды, өйткені ол ешқашан ұйықтамайды. Ол әрқашан түнде бағдарламаларының кодын жазып отыратын. Олар бірнеше ай бойы көптеген инвесторлармен кездесіп, өз идеяларын ұсынып жүрді. Сол күні таңертең олар екі инвестормен кездесіп, алғашқы ұсыныстарын алды. Біз қуаныштан басымыз айналды.

Сол түні мен: «Біз қаладағы ең жақсы мейрамханаға барамыз», — дедім.

Біз керемет мейрамханаға бардық, бәріміз шаршаған және жүдеу көріндік. Бірақ олар бізге өте жақсы қызмет көрсетті. Неге олай болғанын білмейміз. Не жегенімізді де білмеймін. Біз бұған дейін Jack in the Box сияқты жерлерден — тез, арзан және түнгі сағат екіде ашық болатын кез келген нәрсені жеп жүрген едік. Кимбал әлі күнге дейін олардың тауық етінен жасалған фахита питасының дәмі есімде дейді.

Шот келді. Мен оны төледім де: «Бұл менің несие картамды соңғы рет көрулерің», — дедім.

Солай болды да.

Қорытындылай келе, мен ешқашан сәтсіздікке бола мұңаймау керектігін үйрендім. Егер көңіліңіз қалса, басқа бағытқа бет бұрыңыз. Егер сізді тастап кетсе немесе сол жұмысқа қабылданбасаңыз, оны ұмытып, алға жылжыңыз. Егер ипотекадан бас тартса, несие тарихыңызды жақсарту үшін жұмысты жалғастырыңыз. Мұның бәрі менің басымнан қайта-қайта өтті. Мен некеде және қарым-қатынаста сәтті болмадым. Мені көптеген жұмыстардан қайта-қайта қабылдамады. Менің өмірім соншалықты өзгергені сонша, мен тіпті қалалар мен елдерді ауыстырдым.

Қарым-қатынаста ер адам мені тастап кетсе, мен алты ай бойы қайғыратынмын, кейін бұл мерзім үш айға, сосын үш аптаға, сосын үш күнге қысқарды. Басында соншалықты мұңаймаған болсам екен деймін. Мұңайып жүру сізді тартымсыз және мазасыз етеді, адамдарды сізден алыстатады. Тамақтану бойынша клиенттерім мұңды жүзбен келгенде, мен оларға тік жүруді және күлімсіреуді айтатынмын. Мен олардың менің күнімді бұзуына жол бермейтінмін. Олар күліп, сол кеңесім үшін алғыс айтатын. Маған модельдік жұмыстан қосымша табыс өте қажет болып, өзімді қабылданатын шығармын деп ойлаған жұмыстан бас тартқанда, бұл мені қорқытатын. Қазір мен бұған үйрендім. Тіпті қазір итіммен өткізетін қосымша уақытым бар деп айта аламын. Мен қасында болғанда ол әрқашан бақытты. Қартаюдың жақсы жағы — сәтсіздікке ұшырағанда, сіз мұны бұрын да бастан өткергенсіз. Сіз тезірек қалпыңызға келесіз.

Менің сізге берер кеңесім — барынша позитивті болыңыз. Уақыт емдейді. Сәтсіздіктен менімен салыстырғанда тезірек айығуға тырысыңыз. Және, мүмкін, ит асырап алыңыз.

Әркімнің бір жерден екінші жерге көшуіне өз себептері бар. Көшу үшін шынымен де жақсы себеп болуы керек, өйткені көшу — қиын жұмыс.

Анам өз бизнесін бастау үшін Мус-Джодан Реджайнаға көшті, ал оның арасында Нью-Йорк және Чикаго сияқты үлкен қалаларда би білімін алды. Әкем өскен фермасын тастап, хиропрактор болу үшін Реджайнаға көшіп, сол жерде анаммен танысты. Оңтүстік Африкаға көшкенде, ол әдемі күлгін жакаранда ағаштары үшін Преторияны таңдады.

Ересек адам ретінде мен үш елде және тоғыз қалада тұрдым. Көшу әрқашан қиын. Әсіресе жаңа елге көшу — өте үлкен іс. Канада заңы өзгеріп, олар Солтүстік Америкаға көшкісі келгенде мен азаматтықты балаларыма бере алатын болғанымда, құжаттарды толтыруға, оларды талқылау үшін кезекке тұруға, кеңес сұрап күту залында отыруға, беттеген құжаттарды, сосын тағы да басқа құжаттарды тапсыруға бірнеше ай кетті. Соңында Канада азаматтығын алғанымда, маған бұл құжаттардың бәрі қажет емес екенін, өйткені өзім Канадада туылғанымды айтты.

Торонтода мен екі рет көштім, Нью-Йоркте үш рет көштім. Мен бәрін алдын ала жоспарлаймын, тек көшіру шығынына тұрарлық заттарды ғана жинаймын. Бұрын мен көптеген зерттеу журналдарын жинайтынмын, олар көп орын алатын және өте ауыр әрі тасымалдауға қымбат болатын. Бақытымызға орай, қазір интернеттің арқасында маған тек ноутбукты жинау жеткілікті. Барлық зерттеу жұмыстары онлайн режимінде. Өте ұйымдасқан болу керек. Бірақ сіз көптеген қоқыстардан — физикалық және моральдық тұрғыдан арыласыз!

Торонтода бақытты әрі табысты болсам да, балаларым менің оларға жақынырақ тұрғанымды қалады. Мен көшу туралы мүлдем ойламаған едім. Мен Торонтода мәңгі тұрамын деп ойладым. Бұл менің жоспарым еді. Мүмкін, жаңа жоспардың уақыты келген шығар.

АҚШ-қа көшу алдыңғы көшулерден де қиын болды. Әкем Миннеаполисте туылған, сондықтан мен бұның мүмкін екенін білу үшін Торонтодағы АҚШ Бас консулдығына бардым. Мен басқа екі жүз үміткермен бірге бірнеше сағат күттім. Содан кейін олар маған толтыру үшін көптеген құжаттар берді және мен құжаттарымды дәлелдеуім керек болды. Бас консулдыққа барып, жарты күн күтумен алты ай өтті, соңында әкем мен туылғанға дейін алты жыл бұрын Канадаға көшіп кеткендіктен, АҚШ азаматтығын ала алмайтынымды білдім. Сонымен, бұл есік жабылды. Содан кейін маған H1B визасына өтініш беру керек болды. Бұған бірнеше ай кетті.

Қырық сегіз жасымда АҚШ-та тамақтану саласында жұмыс істеу үшін американдық емтихандарды тапсыру үшін өз бетімше оқуға тура келді. Бұл менің биохимияны көбірек оқуым керек екенін білдірді, бірақ мен оны бүкіл әлемде қолданылатын метрикалық жүйенің орнына импорттық өлшем бірліктерімен: унция мен фунт, фут пен дюйммен үйренуім керек болды. Екі жүйені де меңгерудің қаншалықты қиын екеніне сенбейсіз, бірақ бұл маған халықаралық деңгейде сөйлегенде көмектеседі.

Бірақ ол жерге келгенімде, не тау, не көрініс (Mountain View) болған жоқ. Балалар да жоқ еді, өйткені олар күндіз-түні жұмыс істеді. Кимбал тіпті менің Илон екеуімен үш апта тұрғанымды есіне де алмайды, бұл орынды да, өйткені олар әрқашан жұмыста болды.

Мен: «Маған өз өмірім керек. Маған үлкенірек қалаға көшу керек. Маған Сан-Францискоға көшу керек», — дедім.

Менің бюджетім өте шектеулі болды, өйткені мен әлі практика бастаған жоқ едім, ал алдыңғы практикамды сатқаннан түскен ақша ұзаққа бармайтын еді.

Мен Кимбалдың көлігін алып, пәтер іздеу үшін Сан-Францискоға бардым. АҚШ-та несие тарихым болмағандықтан, мен лайықты көріну үшін костюм кидім, банктік кепілдендірілген чек алдым және жалдамалы үй алу үшін ұзын кезекте тұрдым. Бұл сәтсіз болды. Ақырында мен Ноб-Хиллден жиһаздалған бір бөлмелі пәтерді жалға беретін агент таптым және мен канадалық несие картамды пайдалана алдым. Бұл жақсы болды, өйткені мен өзіммен бірге аз ғана зат — негізінен тамақтану туралы журналдар мен кітаптар алып келген едім. Қонаққа келген достарым пәтердің қаншалықты ескі екенін және менің стиліме мүлдем сай келмейтінін айтатын, бірақ маған бәрібір еді, өйткені бұл өте арзан болды. Ең жақсы жері — бірінші қабатта кітапхана болды және мен оны кеңсе ретінде пайдалана алдым.

Тағы да мен дәрігерлерге хат жазып, оларды өз емделушілерін маған жіберуге көндіру процесін бастадым. Мен бүкіл Сан-Франциско бойынша дәрістер оқыдым, көбі тегін еді, өйткені мен жаңадан келгендіктен, өзімді танытуым керек болды. Тегін дәрістер әдетте нашар ұйымдастырылатын және аз адам келетін, бірақ мен оған мән бермедім, өйткені кейде бір клиент табылатын. Мен неғұрлым көп ақы төленсе, сізге соғұрлым жақсы қарайтынын түсіндім.

Дәріс оқыған сайын мен бағдарламаны басып шығарып, оны маркетинг үшін пайдаланатынмын. Мен оны барлық диетология қауымдастықтары мен корпорацияларға менің қолжетімді екенімді білдіру үшін поштамен жіберетінмін, бірақ өте аз адам бұған қызығушылық танытты.

Менің практикамның жандануы тым ұзаққа созылды. Ақша таусылып бара жатты. Үш айдан кейін мен жалдау ақысын төлей алмайтын болғандықтан, жылап жібердім.

Мен ұлдарыма қоңырау шалдым. Кимбал менің алғаш рет еңіреп жылағанымды естідім дейді.

Олар: «Біз сіздің жалдау ақыңызды төлей аламыз», — деді.

Маған бұл ұнаған жоқ. Олар өздерінің жалақыларын жұмсауға уақыттары жоқ екенін, өйткені әрқашан жұмыста болатынын айтып, көндірді.

Мен өзімнің шамам келетін арзанырақ жер іздей бастадым. Мен таба алған жалғыз нәрсе — Тендерлойнның шетіндегі қауіпті аудан еді. Лас, қараңғы, иісі мүңкіген дәліздер, бірақ бағасы қолайлы. Менің балаларым жиендеріммен бірге көшуге көмектесуге келді. Жүк көлігі бар досым бір әріптесім маған сатқан кереуетті алып келді. Біз менің аз ғана заттарымды студиялық пәтерге көшірдік. Бақытымызға орай, затым көп емес еді.

Тағы бір диетолог маған үш фитнес-орталықтағы өз практикасын берді, өйткені ол жерден тоқсан минуттық жерде тұратын және бірнеше клиентті көру үшін мұндай қашықтыққа баруды тиімсіз деп тапты. Бұл маған Сан-Францискода тағы біраз уақыт қалуға жететіндей табыс әкелді.

Бір жыл бұрын, елу жасқа толған туған күнімде балаларым маған кішкентай ағаш үй мен ағаш көлік сыйлап, бір күні екеуін де сатып алып беретіндерін айтқан еді. Мен мұны сүйкімді деп ойладым. Ұлдарым Zip2 компаниясын сатқаннан кейін, олар маған сатып алғым келетін үй мен көлікті таңдайтын уақыт келгенін айтты.

Тоска екеуміз Сан-Францискодан іздедік, бірақ ол менің Лос-Анджелеске (ЛА) көшкенімді қалады, өйткені өзі сонда тұратын. Біз ЛА-дан да үйлер қарадық. Сол уақытта мені Нью-Йоркке тамақтану саласындағы кәсіпкерлік туралы дәріс оқуға шақырды. Мен келгенде қатты таң қалдым. Нью-Йоркте адамдар жылдам жүреді, жылдам сөйлейді, жылдам ойлайды және айтқандарын істейді. Мен: «Бұл — менің адамдарым», — деп ойладым.

Мен балаларыма: «Мен Нью-Йоркке көшіп жатырмын», — дедім.

Балалар: «Мұны қалайша бірден істей аласыз? » — деп сұрады.

Мен: «Маған біраз әсер (драйв) керек», — дедім.

Нью-Йоркте мен бір клиенттің бизнес-серіктесінің диванында жатып тұрдым және жалдамалы үй іздедім, өйткені Нью-Йоркті мүлдем білмейтінмін.

Олар: «Сіз Верхний Ист-Сайдта тұруыңыз керек», — деді.

Мен: «Төменгі қалаға (downtown) бара алмаймын ба? » — деп сұрадым.

Олар: «Жоқ, Қырық екінші көшеден төмен ешкім тұрмайды», — деді.

Тағы да, менде несие тарихы болмағандықтан, ешкім маған үй жалдағысы келмеді. Мен бір жылдың ақысын алдын ала қолма-қол төлеуді ұсындым.

Олар: «Мұны тек есірткі барондары мен жезөкшелер ғана істейді», — деді.

Біреу маған ай сайын канадалық несие картамды қабылдайтын жиһаздалған пәтерде тұруды ұсынды. Ақырында мен Жиырма екінші көшеде, Парк пен Бродвей арасында орналасқан, сатып алуға болатын соғысқа дейінгі оныншы қабаттағы пәтерді таптым. Оның үлкен терезелерінен отызға жуық су мұнарасы көрінетін. Маған бұл өте керемет екенін айтты.

Олар мені түсірілімге көндіруді жалғастырды. Мен Кимбал мен Тоскаға хабарласып, бұл мүмкіндік туралы айттым.

Олдікі дұрыс болды. Соңында бәрі жақсы аяқталды.

Мен Тоскамен бірге болғанда: «Сене алмайсың — олар менің Деми Мурдың позасында түскенімді қалайды», — дедім. Бұл жолы ол: «Жаса! » — деді. Мен: «Неге мен мұны істеуім керек? » — дедім. Ол: «Бұл — иконикалық дүние! » — деді. Менің істегім келмеді, бірақ ол ойымды өзгертті.

Мен Сан-Францискоға көшкенге дейін интернет әлі болған жоқ.

Әлем романтикалық қарым-қатынастар туралы көп айтады, бірақ достық ше? Менің он бір жасымнан бері келе жатқан достарым бар. Джулиямен танысқанда қырықтан асқан едім. Осы жылы ғана танысқан жаңа достарым да бар.

Джулиямен танысқанда, екеуіміз де қиындық көріп, бәрін қалай реттеуге болатынын түсінуге тырысып жүрген едік. Сонда да ешқашан бәсекелескен емеспіз; тек бір-біріміздің табысқа жеткенімізді қаладық. Бұл біздің өмірлік дос болып қалуымыздың бір себебі болды.

Сәтті достықтың бір белгісі — оның қаншалықты ұзаққа созылатыны. Тағы бірі — оның қаншалықты байытатыны. Егер сіздің қадіріңізді түсіретін, «сенің қолыңнан ештеңе келмейді» дейтін достарыңыз болса, ондай адамды қасыңызда ұстаудың немесе оның ақылын тыңдаудың қажеті жоқ.

Жиырма бір жасыма дейін ата-анаммен және бауырларыммен, содан кейін балаларыммен бірге тұрдым. Қазір мен жалғыз тұрғанды жақсы көремін. Достарым мен жұмысымның арқасында кешкі асқа немесе кештерге көптеген шақырулар аламын. Біздің отбасымыз жиі тұсаукесерлерге жиналады: бұл мейрамхана, жаңа көлік, коммерциялық емес ұйым, фильм немесе зымыран болуы мүмкін. Немесе немерелерім қонуға келіп, төсек жаймалары мен жастықтардан «бекіністер» тұрғызады.

Менің өмірім романтикалық қарым-қатынассыз-ақ достар мен отбасына толы, сонымен қатар итім Дел Реймен бірге өткізетін тыныш кештерді де ұнатамын. Тіпті бұл сенбінің кеші болса да.

Анам: «Егер ол қасыңда болғанда, жалғыз болғаннан қарағанда бақытсыз болсаң, қарым-қатынасты үз. Егер ол қасыңда болғанда бақыттырақ болсаң, онда қарым-қатынасты сақта», — дейтін.

Дел Рей екеуіміздің қарым-қатынасымыз өте жақсы екенін қуана хабарлаймын.

Кездесулерге бару, подиумда жүру, сөз сөйлеуге, шоуларға және модельдік жұмыстарға әлемнің түкпір-түкпіріне ұшу үшін маған көп энергия қажет. Итімді серуендету үшін де қуат керек. Немерелерімді мектептен алып кетіп, оларға бірнеше сағат немесе бірнеше күн қарау үшін де ол қажет. Энергия менің ойымды ұшқыр, көңіл-күйімді көтеріңкі етеді.

Күннің екінші жартысында қарным ашатынын білемін, сондықтан алдын ала жоспарлап, жеміс пен йогурт немесе тұтас дәнді нан мен арахис майын жеуге дайын отырамын. Одан кейін түскі ас және тағы бір жеңіл тамақ, өйткені түстен кейінгі уақыт — қарны ашатын үйреншікті кез. Мұны іш пысқаннан, шаршағаннан немесе күйзелістен емес, нағыз аштық деп таныңыз. Тамақсыз алты сағат жүрмеңіз, әйтпесе қатты ашығып кетесіз! Егер сіз түстен кейін дұрыс таңдау жасай алмайтын адам болсаңыз, жағдайды оған дейін жеткізбеңіз. Тым ашыққанша, шамамен 3:30-да тойымды бірдеңе жеп алуды жоспарлаңыз, сонда кешкі ас уақытында тамақтан ләззат алуға дайын боласыз.

Мен ерте кешкі ас ішкенді және түнде жеңіл тамақтанғанды ұнатамын. Мүмкіндігінше кешкі 7:00 мен таңғы 7:00 арасында ештеңе жемеймін. Егер қатты ашықсам, ұйықтай алмаймын, сондықтан бір стақан сүт немесе жарты кесе сүзбе (cottage cheese) жеймін. Байқасаңыз, мен тым ашықпау үшін күні бойы бірнеше сағат сайын тамақтанамын, сондай-ақ тым тойып кетпеу үшін кішкентай порцияларды таңдаймын. Егер қатты ашығып кетсем, көңіл-күйім бұзылуы немесе әлсіреуім мүмкін. Келесі ас ішетін уақыт келгенін осылай білемін: мен сәл ғана аштық сезінемін.

Жиі тамақтану, кішігірім порцияларда пайдалы тағамдарды таңдау және ашыққанша күту — бұның бәрі жақсы тамақтану жоспарының негізі.

Жетпіс жасқа толған туған күнімде балаларым сөз сөйлеп, олар өсіп келе жатқанда менің оларды қалай тамақтандырғаным туралы әзілдеді. Сүт қосылған жоғары талшықты жармалар, көптеген жемістер, көкөністер, арахис майы қосылған сэндвичтер және бұршақ сорпасы. Мен әлі де солай тамақтанамын, өйткені пайдалы тағам күрделі болуы міндетті емес.

Мен жиі айтамын: алдын ала жоспарлау керек, әйтпесе бұл «тайғақ жол»; кейін бәрін қалпына келтіру қиындап кетеді. Мен бірден дұрыс тамақтануға көшуім керек, әйтпесе салмақ тез қосылады. Егер кешкі аста артық жеп қойсам, үш фунт (1,5 келідей) қосамын және шалбарым тар болып қалады. Оны тастау үшін маған үш күн керек. Жыл өткен сайын мұндай жағдайлар азайып келеді.

Үйде дұрыс тамақтану үшін жоспар қажет болса, саяхатта бұл тіпті маңыздырақ екенін түсіндім. Өткен жылы әлемнің түкпір-түкпірінде өтетін бірнеше іс-шараға қатысуым керек болды. Алты апта ішінде мен Лос-Анджелестен Нью-Йоркке, Лондонға, қайтадан Нью-Йоркке, Миланға, Лондонға, содан кейін қайтадан Лос-Анджелеске ұштым. Әр қалада модельдік жұмыстар, кездесулер, көретін жерлер және тығыз кесте болды. Бұл көп энергияны талап етеді.

**Таңғы ас** Мен екі аптаға жететіндей етіп үлкен контейнерге жақсы көретін жоғары талшықты жармаларымды (мысалы, Cheerios, Bran Flakes немесе All-Bran Buds), сондай-ақ кептірілген мүкжидек немесе мейіз, грек жаңғағы немесе күнбағыс дәндерін салып толтырамын. Оны араластырып, шамамен бір кесесін жарты тілім бананмен және 1 кесе 1 пайыздық сүтпен жеймін.

1 пайыздық сүт және бір пакет жасанды тәттілегіш қосылған кофе.

**Жеңіл тамақ** Жарты кесе йогурт. 1 алма. 1 пайыздық сүт және 1 пакет жасанды тәттілегіш қосылған 1 кесе қара шай.

**Түскі ас** 1 кесе үйде жасалған бұршақ және көкөніс сорпасы.

**Бір сағаттан соң** 2 тілім тұтас дәнді нан, 2 шай қасық май, 1 ас қасық арахис майы және салат жапырағы. 1 диеталық газдалған сусын.

**Бір сағаттан соң** 1 апельсин.

**Жеңіл тамақ** 1 пайыздық сүт және 1 пакет жасанды тәттілегіш қосылған кафе латте. 1 ас қасық жаңғақ.

**Кешкі ас — сағат 18:00**

Туған күнді тойлауға арналған үлкен әрі дәмді кешкі астан кейін, даяшылар үстелге десерттерді әкелгенде, мен олардан дәм татудан тартынбадым.

Менің қасымда бойы алты фут төрт дюйм (шамамен 193 см) болатын жігіт отырған еді. Біраз уақыттан кейін ол: «Сіз менен де көп жейсіз», — деді. Мен оған әрқашан олай тамақтанбайтынымды, бірақ бұл жолы оған тұрарлық екенін айттым. Ол десерттер өте дәмді болды! Аузымның әрбір талшығы бақытты еді. Мен үш фунт (шамамен 1,4 кг) салмақ қостым. Келесі күні мен өзімнің кәдімгі, пайдалы тамақтану мәнеріне оралдым және сол үш фунтты тастау үшін бір апта қажет болды. Жиырма жасымда мен бұл салмақты екі күнде тастай алатынмын. Жетпіс жасымда бұған бір апта кетеді. Кейде бұл соған тұрарлық.

Талғампаз болу пайдалы. Мен печеньенің көптеген түрі бар жиналыста болдым. Олардан бас тартқым келмеді, сондықтан шоколад пен жаңғағы бар ең тәбетті көрінетінін таңдадым. Бір тістегеннен кейін оның ешқандай дәмі жоқ екенін байқадым. Бұл өте көңілсіз болды және оны жеуге тұрмайтын еді, сондықтан мен оны тәрелкеге қайта қойып, оған екінші рет тиіспедім.

Егер жауап «жоқ» болса, келесі жолы зиянды тіскебасарлардың көмектеспегенін еске түсіру үшін белгі жасап қойыңыз, сондықтан әуре болудың қажеті не?

Парасатты және пайдалы тамақ таңдауымен бірге келетін жақсы сезімдерді есте сақтауға тырысыңыз. Егер сіз пайдалы тағамдарды тиісті мөлшерде жесеңіз, өзіңізді жігерлі және нәрленген сезінесіз.

Үйде болғанда, дұрыс тамақтануды жоспарлау әлдеқайда оңай. Өзіңіздің пайдалы әдеттеріңізге зиян келтіретін тағамдарға ешқашан ақша жұмсамаңыз. Егер балаларыңыз болса, өзіңізге емес, балаларға ұнайтын тәттілерді сатып алыңыз. Егер мен немерелеріме тәтті бергім келсе, оларға кішкентай балмұздақ немесе бір ғана печенье таңдауға рұқсат беремін. Осылайша, біз тауысуымыз керек бүтін бір қорап қалмайды.

Мен ешқашан спортқа икемді болған емеспін. Жас кезімде мен «ботаник» (оқымысты) болдым, ал Кэй спортқа жақын еді. Ол спортта тамаша болды және оның балалары да сондай. Мен олай емеспін, балаларым да сондай!

Сізге тек күнделікті белсенділікті жоспарлау қажет. Егер менің клиенттерім мүлдем белсенді болмаса, мен олардың не істеуге дайын екенін анықтайтынмын. Олар серуендеуді, жүгіруді, теннис ойнауды немесе жаттығу залына барғанды ұната ма? Бұл оларға ләззат беретін нәрсе болуы керек еді. Егер олардың артық салмағы өте көп болса, мен олардан күніне отыз минут бойы жайлап жүруді сұрайтынмын; олар жиырма-елу фунт (шамамен 9-22 кг) тастағанға дейін жүрегіне, тізесіне немесе арқасына күш түсіргім келмейтін.

Мен <span data-term="true">невролог</span> (невролог — жүйке жүйесінің ауруларын емдейтін дәрігер) болып істейтін ағама қоңырау шалдым, ол мені нейрохирургке жіберді.

Канадада, бақытымызға орай, хирургтар операция жасаса, көбірек ақша алмайды, сондықтан олар өте қажет болмаса, операция жасамайды.

Хирург аяғым ұйып қалғанша операция жасағысы келмейтінін айтты. Бұл жүйкелерімнің жансызданып бара жатқанын білдіретін еді. Мен оған бәрібір екенін, тек ауырсынуды тоқтатқым келетінін айттым. Қазір оның консервативті (асықпау) шешім қабылдағанына қуаныштымын, өйткені ол сегіз айда жазылып кетті. Арқасына операция жасатқан көптеген достарым бар, мүмкін олар да ауырсынуға шыдап, күте тұрғанда жақсы болар ма еді.

Мен бір фирмаға кеңес беріп жүрген едім және Филадельфиядағы зерттеу кездесуіне барғым келді, өйткені ғалымдардың айтқанын тыңдағанды ұнатамын. Ұшақпен ұшу өте ауыр болды, бірақ мен ол үшін бұл мүмкіндікті жіберіп алғым келмеді. Өзіммен бірге арқаға арналған роликті ала жүрдім және отырған сайын оны қолдандым.

Кездесуге келгенде, мен еденде жатуға мәжбүр болдым. Кейін бәріміз кешкі асқа баратын болдық. «Бақытымызға орай, — деді ғалымдардың бірі, — Мэйге орындық іздеудің қажеті жоқ. Ол еденде болады».

Мен ешқашан жазылмайтын шығармын деп ойладым. Жүгіріп жүрген немесе жаттығып жатқан адамдарға қарап: «Мен бұдан былай ешқашан олай істей алмайтын боламын», — деп ойлайтынмын. Қозғалып, ауырсынусыз отыра алатын адамдарға қызғанышпен қарайтынмын. Менің қалағаным — тек ауырсынусыз қозғалу еді.

Шамамен алты айдан кейін менің жазылып келе жатқанымды сездім, өйткені мен қайтадан еңкейіп, тіземе тие алдым. Сегіз айға қарай мен аяғымның басына дейін жете алдым, бұл менің қайтадан дұрыс душ қабылдай алатынымды білдірді.

Немерелер де солай.

Ендеше, «элиталық спортшы» болғаным үшін маған сол керек.

Мен «Доктор Интернет» кеңес бергендей, тіземе мұз басып, оны жоғары көтеріп ұстадым.

Киім өлшеу кезінде олар: «Баспалдақтар өте көп болады», — деді.

Мен қатты қобалжыдым, себебі жүре алғаныммен, баспалдақпен көтерілу қатты ауырсынатын еді.

Шоу Метрополитен-опера театрында өтті, төрт қабат жоғары көтеріліп, төрт қабат төмен түсу керек болды. Мен бұл жолды төрт рет жүріп өттім. Олар маған табаны тегіс аяқ киім берді, бұл керемет болды. Мен еш шағымданбадым, өйткені мен кәсіби маманмын. Мен жай ғана ауырсынуға төзіп бақтым. Бірақ бұл шынымен ауыр тиді.

Мен сол шоудан аман-есен өттім, үйге келген соң дәрігеріме хабарластым. Ол маған тіземе Бенгей (Bengay) жағуды және ортопед-хирургқа қаралуды айтты. Жақсы жаңалық: бұл тек буынның созылуы болып шықты және уақыт өте келе жазылатын болды. Маған операцияның қажеті болмады.

Мен көптеген қиындықтарды жеңе алдым, себебі менің де, балаларымның да денсаулығы жақсы болды. Мен бұған өте ризамын. Кішкентай ғана вирус немесе болмашы сәтсіздік сізді бірнеше күнге қатардан шығарып тастауы мүмкін. Денсаулықтың бәрінен маңызды екенін сонда ғана түсінесіз.

Қазіргі уақытта мен өзімді қатты қинамаймын. Мен стационарлық велосипедте жаттығамын, егер тізем ауырса, жүгіру жолына ауысамын. Егер ол да ауырса, созылу жаттығуларын жасап, гантель көтеремін. Бір-екі күннен кейін стационарлық велосипедке ауырсынусыз қайта отыра аламын. Немерелерімнің соңынан жүгіргенде де абай боламын. Тізем ауырғанда, тізеге арналған қорғаныш киіп аламын.

Тура сол элиталық спортшылар сияқты.

Сізді бақытты ететін достарыңызбен және отбасыңызбен араласу денсаулық үшін өте пайдалы. Ғалым ретінде бұл мен зерттеген дүние емес, бірақ бұл — қарапайым ақиқат. Егер сіз жақсы қарым-қатынаста болсаңыз, өзіңізді физикалық тұрғыдан сау сезінесіз. Ал егер олай болмаса, өзіңізді қажыған әрі мұңды сезінесіз.

Менің жолым болды, менің отбасым және туыстарым өте тату. Біз бірге уақыт өткізгенді жақсы көреміз және көзімізден жас шыққанша күлеміз. Отбасына қамқорлық жасау — анамның маған өз үлгісімен дарытқан құндылығы. Ол әрқашан бізге қамқор болып, тоқ жүруімізді қадағалайтын және әртүрлі қызығушылықтарымызды зерттеуге ынталандыратын. Сондай-ақ ол біздің өз балаларымызға жақсы қарауымызды қадағалады. Мен ажырасып жатқанда, анам маған: «Отбасы — бірінші орында», — деді. Оның айтқысы келгені, мен балаларымның мүддесін бәрінен жоғары қоюым керек еді. Мен балаларым үшін некеде қалдым. Содан кейін балаларым үшін ажырастым.

«Отбасы — бірінші орында» — бұл біздің әулеттің ұстанымы. Біз үшін үнемі бас қосу өте маңызды. Әр түрлі қалаларда тұратын, өте бос емес қырық адамнан тұратын топ үшін бұл оңай емес, бірақ біз мұны басымдыққа айналдырамыз.

Бір жылы біз бүкіл әулетімізбен Коста-Рикаға бардық. Тағы бір жылы Испаниядағы Коста-Браваны таңдадық. Біз кішкентай қонақ үйді толығымен брондап, оны туыстарымызбен толтыра алатын жерді іздейміз.

Бірге жақсы уақыт өткізуіміздің бір себебі — мұнда әркімнің өз қалауын жасауына мүмкіндік бар. Кейбіреулер спортпен шұғылданса, кейбіреулер кітап оқиды. Басқалары жүзеді немесе серуендеуге шығады. Біреулері ұйықтап жатады, біреулері тамақ ішеді. Мұндай сапарларда сізді жақсы көретін адамдардың жаныңызда екенін білесіз, бірақ сонымен бірге өз ісіңізбен айналысуға да рұқсат етіледі. Біз бір-бірімізге жабысып алмаймыз. Егер ортақ іс-шаралар ұйымдастырылса, оған қосылуға немесе қалыс қалуға болады. Егер уақытыңызды телефонмен өткізгіңіз келсе, бұл қалыпты жағдай. Егер ноутбукпен жұмыс істегіңіз келсе, ол да болады.

Күн батқанда Кей (Kaye) өз бетімен жүзуге барады. Ол күніне үш сағат жүзе алады; ол — керемет жүзуші. Ол қасында біреудің бар-жоғына мән бермейді. Мен кейде оның соңынан еремін, бірақ ол менен әлдеқайда жылдам жүзеді. Отыз минуттан кейін мен шаршаймын, ал ол тоқтамай жүзе береді. Ол суда жай ғана сырғиды.

Кейде біз жақын маңдағы қалашықтарды аралауға шығамыз. Кімнің барғысы келсе, сол барады. Немесе мейрамханада кешкі ас ұйымдастырып, қырық адамды сыйғызуға тырысамыз.

Бір кеште бәріміз — қырық адам кешкі асқа жиналдық. Барлық немерелер айқайлап, ары-бері жүгіріп жүрді, шу өте көп болды.

Мен Кейге: «Мен бұл шуға бұдан былай шыдай алмаймын», — дедім.

Ол: «Мен де! » — деп жауап берді.

Біз сэндвичтерімізді алдық та, жағажайға қарай бет алдық. Біз оңаша отырып, теңізге қарап, тыныш кеш өткіздік.

Кейде бұл тек мен, менің балаларым және олардың балалары болады. Тосканың егіздері дүниеге келгеннен кейінгі Ризашылық күнін (Thanksgiving) біз Илонның үйінде өткізуді жоспарладық.

SpaceX зымыран ұшырғалы жатты, Илон бәріміздің сонда болғанымызды қалады. Сонымен, бір түн бұрын маған: «Ертең таңертең Орландоға ұшатын рейстер брондалды», — деген хат келді.

Мен бұл туралы айту үшін Тоскаға хабарластым, бірақ ол ұйықтап қалған екен. Мен бала күтушісіне хабарласа алдым және оған: «Сен Тосканың үйіне барып, оны таңғы алтыда оятуың керек, себебі жетіде ол рейс үшін әуежайда болуы керек», — дедім.

Осындай соңғы сәттегі жоспарлармен біздің қаншалықты қарбалас болғанымызды елестете беріңіз. Қасымызда шыңғырып жылап жатқан екі кішкентай сәби болды. Бірнеше сағат бойы біз оларды жұбатуға тырыстық және айналамыздағы жолаушыларға кешірім өтінгендей қарап отырдық.

Орландоға жеткенде, бәріміз Канаверал мүйісіндегі ұшыру алаңына автобуспен бардық. Біз NASA ғимаратында бәріміз бірге сырттан алдырылған күркетауық етін жеп, мерекені атап өттік.

Мен жақын отбасымның болғанына қуанамын, өйткені біз кез келген уақытта бір-бірімізге сеніп, қолдау іздей аламыз. Біз көптеген қиын кезеңдерді бастан өткердік, бірақ бірге болдық. Бұл шынымен де ерекше. Кейде адамдар маған өз отбасыларының жағымсыз екенін айтады. Мен олармен кездесіп, олардың бір-біріне қалай үздіксіз тіл тигізетінін көргенше сенбеймін. Мен бұрынғы қайын жұртым туралы ойлаймын. Әр тамақтану кезінде айқай-шу болатын. Отбасыңмен уақыт өткізбеуден басқа, мұны қалай өзгертуге болатынын білмеймін. Егер сізді бақытсыз ететін отбасыңыз болса, сізді бақытты ететін және күлкі сыйлайтын достар табыңыз. Егер отбасыңыз жаныңыздан табылмаса, достарыңыз қуанышта да, қайғыда да сізді қолдай алатыны сөзсіз.

Біз бір-бірімізге қамқорлық жасағанда, бұдан бәрі ұтады.

Менің кейбір достарым менімен жасты. Көбісі менен жас. Олардың бәрі өмірге құштар. Менің әлеуметтік желілердегі хэштегім — #ItsGreatToBe71 (#71ЖастаБолуКеремет), өйткені мен бұл жастан үлкен ләззат алып жүрмін.

Әлеуметтік желілерде оқитын пікірлеріме қарағанда, адамдар қартаюдан қорқатын сияқты. Олар менің жазбаларымды көргенде, бұл олардың болашағы мен әжімдері туралы ойларын жеңілдетеді. Сондай-ақ меннен неге бұл жасты ұнататыным және неге үлкен адамдарды құрметтеу, бағалау, өзекті болу және стильді болу керек екені туралы көптеген сұхбаттар алынады.

Қартаюдан қорықпауымның бір себебі — өмірімнің әр онжылдығы алдыңғысынан жақсырақ болды. Жиырма жасым үш керемет баламнан басқасының бәрі сұмдық болды; отыз жасым да айтарлықтай нашар өтті; қырық жасымда жай ғана аман қалу үшін тым бос болмадым; елу жасымда Нью-Йоркке жаңадан келіп, бизнесімді бастауға және достар табуға тырыстым; ал алпыс жасымда балаларыммен, немерелеріммен және жұмысыммен тұрақтылыққа қол жеткіздім. Қазір мен бұрынғыдан да бос емеспін. Мен мұны күтпеген едім, бірақ маған бұл өте ұнайды.

Қартаюдан қорықпауымның тағы бір себебі — анамның үлгісі. Әкем қайтыс болғанда, анам алпыс бір жаста еді. Ол жетпіс үш жасында егіз әпкемнің күйеуімен бірге ұшақ апатынан қайтыс болды. Бұл өте қайғылы жағдай еді — бұған сену мүмкін емес сияқты көрінді. Біздің ойымызда ол «Супермен» болатын.

Олардың некесі соншалықты бақытты еді, біз ол ешқашан ес жия алмайды деп ойладық. Оның тағдыры не боларын білмедік; ол әрқашан әкемнің қасында болып, оған көмектесіп, қолдап жүретін. Біз қатты қателесіппіз. Ол қайта түледі. Алпыс жастан асқанда ол өнер сабақтарын ала бастады. Ағаш ою, қыш өнері және кескіндемемен айналысты. Ол бүкіл елді аралап, майлы бояумен және акварельмен пейзаждар мен үйлердің суретін салды. Преторияда үнемі өз жұмыстарының көрмесін өткізіп тұратын.

Сексен алты жасқа толғанда ол Канадаға көшіп келіп, бәрін қайта бастады. Бұл Zip2 сатылған кез еді, бізде анам мен әпкемді Канадаға көшіріп, отбасына жақынырақ орналастыруға мүмкіндік болды. Басқалар анам достарын сағынады деп алаңдады. Мен хабарласып сұрағанымда, ол еш алаңдамайтынын, өйткені барлық достарының қайтыс болғанын айтты. Ол сурет салып, әлі де оймабасумен айналысып (жабдықтарын өзімен бірге ала келген) және үнемі көрмелер өткізіп жүрді. Ол кезде әпкем Линн онымен бірге тұрып, биден сабақ беретін, сондай-ақ ол да елу тоғыз жасында цифрлық өнермен айналыса бастады. Бірақ анам бұл іске енді ғана кірісіп жатқан еді.

Тоқсан төрт жасында бейнелеу өнерімен айналысуға қолы қатты қалтырай бастады, бірақ ол қарқынын бәсеңдетудің орнына, технологияның мүмкіндіктерін пайдаланып, цифрлық өнер жасауды үйренді. Тоқсан алты жасында тіпті бұған да қолы қалтырай берген соң, ол демалысқа шығып, кітапты көптеп оқи бастады және біздің барлық саяхаттарымызды картадан қадағалап отырды. Ол тоқсан жастан асқанда өзін бұрын-соңды болмағандай бақытты сезінетінін айтты. Меніңше, біздің де алда үміт күтетін дүниелеріміз бар.

Есімде, Альбертадағы кішкентай бір қалашықта онымен бірге қарттардың шай ішу жиынына бардық. Бұл өте көңілсіз оқиға болды, себебі олардың бәрі шағымданумен болды.

Біз ол жерден кеткен соң, мен: «Олар жасы ұлғайған сайын ашуланшақ болып бара жатыр ма? » — деп сұрадым.

Ол: «Жоқ, олар жас кезінде де ашуланшақ болған», — деді.

Сондықтан, егер сіз ашуланшақ адам болсаңыз, қазірден бастап өзгеруге жаттыға беріңіз; әйтпесе қартайғанда да ашуланшақ боласыз.

Анаммен бірге болу керемет еді. Оның ой-өрісі тоқсан сегіз жасына дейін сергек болды, содан кейін денесі сыр беріп, ол қайтыс болды. Кей оның қасында болды және оның сол күні таңертең күліп отырғанын айтты. Анам қартаюдан ешқашан қорыққан емес. Ол бұл туралы ешқашан сөйлемейтін де. Ол әрқашан керемет көрінетін — кез келген жерге ашық қызыл далап жағып баратын және сыртқа шыққанда әрқашан сырға тағуды ұнататын. Қартайған шағында оның әдемі, ұзын ақ шаштары болды. Ол әрқашан ұқыпты киінетін (тек киіміндегі бояу дақтарын есептемегенде).

Ол әрқашан позитивті болды, әкем де сондай еді. Мен оны әрқашан қуаныш іздейтін адам ретінде есіме аламын. Тіпті оның визиткаларының сыртында «Keep Smiling» (Күлімсіреп жүріңіз) деп жазылып тұратын. Ол бұл сезімді өзі істеген әрбір іске енгізетін. Олар ешқашан дауыс көтермейтін және мен олардың ұрысқанын ешқашан естіген емеспін.

Егер сіз ұзақ өмір сүрсеңіз, мәселелер қайталанады. Бір сұмдық жағдайды естігенде немесе біреу сізге жамандық жасаса, жай ғана «кезекке тұр» дей аласыз. Мұндай жағдай басыңыздан бұрын да өткен, ол кезде қатты ренжігенсіз, келесі жолы азырақ, ал енді бұған мән бермейтін болдыңыз.

Біздің үлкен отбасымызда өлім жағдайлары болды және бұл әрі қарай да бола береді. Бірінші рет болғанда, бұл қатты соққы болады. Сіз ес жия алмайтындай көрінесіз, бірақ кейін бәрі қалпына келеді. Сіз тіпті қайтыс болған туыстарыңыз туралы егілмей сөйлесе алатын боласыз. Бұл — қартаюдың жақсы жағы.

Мен тоқ ішек қатерлі ісігіне шалдыққан үлкен әпкеме барғанда, өзіммен бірге итімді ала баратынмын. Кейін итім қартайып, ауырып қалды. Мен қатты ренжідім. Ол: «Сен итіңнен ұзақ өмір сүруің керек», — деді, мен мұны түсінуім керек еді. Мен бұл шындық туралы әпкем қайтыс болғаннан кейін де ойлаймын. Ол өмірінің соңына дейін әзіл сезімін жоғалтпады. Бірде мен оны супермаркетке апардым. Ол өте әлсіз болғандықтан, арбаға сүйеніп жүруге мәжбүр болды. Біз оның бір танысын кездестіріп қалдық, ол әпкеме керемет көрінетінін, арықтағанын айтып, қандай диета ұстап жүргенін сұрады. Ол: «Рак! » — деді де, күліп жіберді.

Жетпіс жасқа толған туған күнімде мен екі кеш өткіздім. Нью-Йорктегі кешті CoverGirl және Harper’s Bazaar ұйымдастырды. Ол жер сән индустриясының адамдарына, модельдерге және мен сол жерде тұрған кездегі достарыма толы болды. Лос-Анджелесте Илон, Кимбал және Тоска үлкен кеш ұйымдастырды. Керемет күн болды. Менің әр жылдардағы фотосуреттерімнен слайд-шоу көрсетілді, үйдің сыртында шарлар, арнайы коктейльдер мен балмұздақ бар, кәсіби бишілер және саксофоншысы бар диджей болды. Мені көптеген достарым мен отбасым қоршап алды. Мен он бір жасымда туған қаламда танысқан мектептегі досым да сонда болды. Илон Tesla зауытынан тікелей футболкамен келді. Менің ең жақын досым Джулия күйеуімен бірге болды. Мен осы жылдар ішінде бірге жұмыс істеген диетологтар әріптестерімнің естеліктерінен жинақталған папка жасапты, бұл алғыс пен ризашылыққа толы жинақ мені көзіме жас алдыртты.

Егер сіз менен бірдеңе үйренгіңіз келсе, ол мынау болсын: қартаюдан қорықпаңыз және қартаюдан қорықпайтын достармен араласыңыз. Сізді қызықты, зерделі, сенімді және мүмкін стильді (өз ойыңызда) болғаныңыз үшін ұнататын кез келген жастағы достарыңызбен көңіл көтеріңіз. Басқаларды тыңдаңыз, жасына қарамай бәріне жақсылық жасаңыз. Егер біреу сізге «тым кәрісің» десе, әсіресе ол адаммен кездесіп жүрсеңіз, онымен қоштасыңыз.

Қартаю — бұл керемет. Жас ұлғайған сайын біз ақылдырақ боламыз. Біз өзімізге сенімдірек боламыз — бұл мен бастан өткерген жағымды жаңалық болды. Сондай-ақ біз өміріміздегі ақымақтардан тезірек құтылу керек екенін білеміз. Мен болашаққа үлкен құлшыныспен қараймын деп айта аламын.

Өмірімнің осы кезеңінде мен бұрын-соңды болмаған ең жақсы уақытты өткізіп жатырмын. Ең алдымен, мен бұл кітапты басқа әйелдер де жақсы өмір сүрсін деп жаздым. Бұл мені жақсы сезіндіреді, үміттенемін, сізді де.

Мен жетпіс жасымды енді бастадым және алда не күтіп тұрғанын асыға күтемін.

Мен өте әдемі қонақ үйде тұрдым. Жаңа ғана фильм түсіріп жатқан Тоскамен телефон арқылы сөйлескен едім. Осы аптада мейрамхана ашқалы жатқан Кимбалға хат жазып жатқанмын. Лоббиде отырып, мақтанышпен Ипадымнан Илонның SpaceX зымыранының ұшырылуын тамашалап отырдым — сол кезде осы қонақ үйде бұрын болғаным есіме түсті. Ол кезде мен елуден жаңа асқан, Нью-Йоркте тұратын кезім еді. Менің диетологиялық практикам енді ғана басталып жатқан.

Дәл осы қонақ үйде сән фотосессиясын жасау үшін Нью-Йоркке келгенім есіме түсті. Қонақ үйде ештеңе өзгермепті, бірақ менің түрім өзгерген шығар деп ойлаймын. Менің жағдайым мүлдем басқаша еді.

Түсірілімнен кейін бәрі мейрамхананың барына ішімдік ішуге кетті. Мен де оларға қосылғым келді, бірақ қалмадым, себебі өзім ішкен сусынның ақшасын төлеуге жағдайым келмеді. Мүмкін біреу мен үшін төлер ме еді. Бірақ төлемесе ше? Сондықтан мен кетіп қалдым. Егер жағдайың келмесе, оны істемейсің. Мен өзімді ешнәрседен мақұрым қалғандай немесе бейшара сезінбедім. Мен ешқашан «Бір күні мен осында қайтып келемін! » деп айтқан емеспін. Егер қайтып келетін болсам, бәрі осындай болады деп тіпті елестетпеген де едім.

Мен жай ғана көп еңбек еттім, жаңа жоспарлар құрдым және алға жылжыдым.

Мүмкін сондықтан болар, мен күн сайын таңертең болашаққа оптимизммен оянамын. Мен баршылықты да, жоқшылықты да көрдім және алда не боларын ешқашан білмейтініңді түсіндім. Менің денсаулығым жақсы, жұмысымды ұнатамын, отбасымды жақсы көремін және керемет достарым бар.

Денсаулықта да, бизнесте де, өмірде де мәселенің тез шешілуі (quick fix) жоқ. Тек еңбек, оптимизм және адалдық; қарапайым ақиқаттар мен жоспар ғана бар.

Сіз жоспар құра аласыз, бірақ ол әрқашан іске аса бермейді. Содан кейін сіз басқа жоспар құруыңыз керек. Сіздің өміріңіз «американдық горкалар» сияқты көтерілулер мен құлдыраулардан тұрады. Көтерілулер керемет болады; құлдыраулар қиын болады. Құлдырау кезінде сіз одан қалай шығудың жоспарын құруыңыз керек. Жасыңыз ұлғайған сайын құлдыраулар азырақ қайғылы, азырақ ауыр және азырақ жаныңызға бататын болады, өйткені сіз оларды бұрын да бастан өткергенсіз.

Сіз қашан бақытты болғыңыз келетінін өзіңіз шешуіңіз керек. Ол қашан болмақ? Мансабыңызды өзгертуді, денсаулығыңызды жақсартуды, бақытты отбасы мен достарға ие болуды, өз өміріңізді сүюді неге кейінге қалдырасыз? Кейде мен ешқашан бақытты болмайтын шығармын деп ойлайтынмын. Ешқашан! Содан кейін мен бұл жағдайдан шығудың жоспарын құрдым, өйткені үздіксіз бақытсыздық — бұл өмір сүру салты емес. Сондықтан жоспарыңызды қазір құрыңыз.

Алғыс хат

Интеллектуалды, еңбекқор, жұмсақ, ақылды және сенімді әйелдің керемет үлгісін көрсеткен марқұм анама рақмет айтамын. Ол жиырма төрт жыл бұрын менің алғашқы кітабымды жолма-жол дауыстап оқып берген еді, сондықтан бұл кітапқа да қуанар еді деп ойлаймын.

Екі жыл бойы мені кітап жазуға үгіттеген Канесса Тиксеге рақмет. Бүкіл әлемді аралап, оқиғамды БАҚ-пен, жаңа таныстармен және аудиториямен бөлісе бастағанға дейін менің айтар сөзім маңызды деп ойламаған едім.

Менімен жұмыс істеуге үлкен құлшыныс танытқан әдеби агенттерім Пейдж Сисли мен Салли Хардингке алғыс айтқым келеді. Олар менің алдыңғы кітабымдағы кеңестерден шабыт алып, менің әлі де айтатын үлкен оқиғам бар екенін сезді.

Менің стилисім және ең жақын досым Джулия Перриге мені керемет етіп көрсеткені және әрқашан маған жақсылық тілейтіні үшін рақмет айтамын. Менің барлық келісімшарттарымды, соның ішінде осы кітапты да тексеріп, мені заңды түрде қорғап жүрген Али Грейс Маркуартқа рақмет.

Менің оқиғаларымды жинақтап, тарауларға бөлген Сандра Баркқа алғыс айтқым келеді.

Көптеген апталар бойы тарауларды қызықты етіп жасаған және менің негізгі ойларымнан алшақтамауымды қадағалаған редакторым Эмили Вундерлихке рақмет айтамын.

Бұл жобаға мен сияқты үлкен қызығушылық танытқан Viking Penguin Random House баспасына алғыс айтамын.

Автор туралы