Көрінгеннен жыр ұрлап.

Айда жөнел, кет! — деді.

Басқа айтуға ақыл жетпеді.

Сақтасын құдай қарғадан.

Қызығына тоймады.

Итеріп отқа түсірді,

Өз еркіне қоймады.

Жарылды патрон,

Гүрс етті,

Жығылды мысық дүрс етті.

Түсінер бұған ойлы адам:

Өледі оқпен ойнаған.

Болады да қалады.

Бәрін де көрді.

Жылы сөз, бірақ, ас бола ма?

Ешкі бір күні аштан өлді,

Жылы сөзден суық ас

Жақсы дейтін сөз рас.

Жүре алмай ақсап тұр еді.

Оған атжалман кез болды,

Жай-жағдай сөз болды.

Анығын айтқанда өлу ғана қалыпты.

Аяқ болса ақсақ,

Жатқан жер сыз болды,

Басқан жер мұз болды.

Жем мен шөп те болмады

Күзгі күдеден түк те қалмады.

(Белгілі ғой мақтанған)

Ішіп-жеу жағынан оңды,

"Құдайға шүкір " қонды.

Ініміз толған ақпар,

Анығын айтқанда бір-екі қап бар.

Не бір майлы қағаз бар,

Жатып жеуге жайлы қағаздар.

Шампанның да тығыны бар...

Сондағы жазылған ақпар бойынша,

Менің ойымша:

Күде - күде мая,

Жүгері пая,

Сүрленген шөп те болуы керек.

Таусылмас көп те болуы керек.

Түгі жоқ мақтар,

Шөбі де сояу...

Ол да көз бояу...

Дей бергенде, мыртық

Бір аяғын сылтып,

Шыға беріп жығылды.

Атжалман қуысқа тығылды.

Ол тұрар емес тіпті.

Тұмсығы топыраққа тіреліпті,

Анығын айтқанда: "тірі өліпті".

Осындай ақпармен семіргендер,

Ақпарды атжалманша кеміргендер,

Айтарлықтай көп те емес.

Сауысқанды шақырды.

Өтірікті судай сапырды:

Біздің бір туысқан,

Тышқан,

Жақында аспанға ұшқан...

Айға барып қайтты,

Сол маған айтты.

Жатады екен ашылып...

Мұны есіткен сауысқан:

Қон десе қонайын...

Сөйт, құрбандығың болайын!

Ұшыртайын, — деді де,

Тышқан тұрды тыштиып

Өзінше сөйтіп күш жиып.

Сауысқан оған сеніп қалды,

Бар тапқанын беріп салды...

Тышқан жөніне кетті,

Орала бере ініне зытты.

Тамақ тапқыш тегіннен.

Көктем жырын жырлаған.

Шүйлікті де.

Көбелекті қостады.

Түйлігіп келген тұйғынды,

Қуып тастады.

Тұйғын қатты тайлықты,

Жүрегі әбден шайлықты...

Досы көптің қасына,

Жау келмес деген осы да!

Байқап қалды қабанды.

Үйді тіреген бағанды

Жатыр екен ін ғып...

Қарлығаш қатты састы да;

Достығың ба, қастығың ба?

Айтқаны - ақ сол қабанға:

Дегеннен басқа оған,

Түк айтпады қабан.

Көлгірси күліп өзі үшін,

Құшағын жайып дос болар.

Қапысын тапса өзге үшін

Ор қазатын сондайлар.

Айналаңда әлі бар.

Дос кім, қас кім ?

Танып ал!

ҚОЛАЙЛЫ БАСТЫҚ

Көртышқан ба, аты қалай өзінің?

Көрмейтіні бар дейді ғой көзінің...

Ондай бастық маған қатты ұнайды.

Өйткені түк көрмейтұғын соқырмен

Істесудің өзі қандай қолайлы...

ҚҰРТ ПЕН ҚҰМЫРСҚА

Шақырып бір күн бастық құмырсқаны,

Сондағы мынау болды ұрысқаны:

Парықсыз жан екенсің барып тұрған.

Білмейсің шіміркеніп тайлығуды,

Білесің жұрт көзінше ішіп-жеуді.

Білдірмей жей береді ізін жауып.

Деп бір күн таңырқанып, қалдым сұрап.

Өзінің бүкпелемей айтты сырын:

Енді аққу емес, шеттің қарғасымын.

МАЙҒА БӨККЕН МАҢҒАЗ

Жүрекке бүйрек бір күн мақтаныпты,

Қалдырмай ойдағысын ақтарыпты:

Көрдің бе жамылғым май, жастығым май.

Жазы - қыс жаным тыныш, майға оранып,

Жатырмын бар байлықтың бастығыңдай.

Бүйректің бұл сөзіне таңырқанып:

Қолы емес, пышағының ұшы түйреп

Ұсынып отыратын балаларға,

Емес пе ең, мақтанасың бүгін бүй деп.

Сендер де жүрек сөзін ойлап қара!

Көп аузына ілінді бала шымшық.

Байқап тұрмын бір ғажап толқын барын.

Шағала айтты мен де бір шағаламын,

Талай шалқар көлдерді жағаладым.

Талай нәзік, сазды әндер тыңдап едім,

Сондай ырғақ барлығын шамаладым.

Соңғы сөзді бір кәрі тауық айтты:

Десіп жатты шуылдап: "Тауып айтты!"

"Біз атақты әншінің біреуі едік,

Қашаннан келе жатқан аруақты.

Бәйтеректің басына көтерісті.

Бәйтеректің басына қонды шымшық,

Табанында қалғандай болды қырсық.

Елеңдетер құлақты тықыл қалған.

Көптен шығып алды да оңашалап.

Жылы сөздің бірі жоқ ұшардағы.

Қона қалу орынсыз, керегі не?

ҚОҢЫЗ БЕН ДОҢЫЗ

Қоңызға кез болды да бір күн шошқа:

Қит етсе "шошқа " дейсің тық еткізіп,

Одағай атымды атап бостан-босқа.

Болмай ма жарасымды: "доңыз " десең.

Тыңдап боп шошқа өкпесін "мырза " қоңыз,

Жентельмен кішіпейіл Қоңыз досқа,

"Мерси " деп бас иіпті доңыз - шошқа.

Сонымен: "мырза " қоңыз, "сыпа " доңыз,

Көң іздеп кетті екеуі тұрмай босқа.

БҰҒЫ МЕН БҰҚА

Дарияға килікті де бір күн бұқа,

Ар жаққа өтпекші боп түсті суға.

Тіл қатты тұрған бугы, сөзі сына:

Деп еді, доқ көрсетті бұқа байғұс:

Сөйткенше иірім тартып, әкетті ағыс,

Тереңге бірте-бірте батыра кеп.

Дүниеде жаман қарғыс: "Өзі білмей,

Білгеннің тілін алмау", — деді бұғы.

Сіздер де ойланыңдар, оқып күлмей,

Менменсудің осындай бар қырсығы.

АЛМА АҒАШ ПЕН ШЫРМАУЫҚ

Шырмауық, Алма ағаштың түбінде өскен,

Кезінде алма ағашпен бір тілдескен.

Бар сырын айтып, мұңын шақты жылап:

Айтыңыз ақыл-кеңес, дос адамсыз.

Тілегім аз ғана күн сізге асылып.

Күн нұрын көрсем...

Деді ол бас ұрып.

Алма ағаш шырмауықтың мұңын тыңдап,

Сезсе де пайдасызын, тез мақұлдап:

Сонымен алма ағаштың бойын өрлеп,

Асылып өркендеді, кетті гүлдеп.

Күлетін болды қайта миығынан.

Көгеріп көркеюі қалды кеміп...

Оралған шырмауықтай әдет-ғұрып,

Болған жоқ әлі бізде түгел құрып.

Алады құтыла алмас масыл қылып.

САУЫСҚАН

Бір суайт сауысқан,

Өз айтуынша:

Екі бірдей институтты тауысқан.

Аз өмірінің ішінде

Алпыс екі қызметке ауысқан.

Талаймен ажырасып,

Талаймен танысқан.

Алты рет үйленіп,

Жеті рет ЗАГС - ке барысқан.

Жылпыңдығы да бар,

Жылпостығы да күшті,

Біреуге бөле, біреуге туысқан.

Ісі түскенге сүттей ұйысқан,

Мойнына асылдырып, қойнына қысқан,

Шықылықтап қонып, сықылықтап ұшқан.

Сауысқан болма, сақтан!

Орныңды тауып мақтан.

Кете берді шойқаңдап.

Қаңқылдаймын деп қарқылдады.

Орынсыз қиқулады.

Жауыр көрсе жалтақтай берді,

Басы құрғыры қалтақтай берді.

Сонымен сөйтіп,

Өйтіп-бүйтіп

Қаз болғысы келген қарға...

Өзінің "таз қалпына " түсті.

Әрине, қарға қаз болмайды,

Қарға болғысы келген

Қаз да оңбайды.

АЛТЫН САҒАТ ПЕН ШОЙЫН САҒАТ

Құлатай алтын сағатын,

Көрсетіп көпке тағатын.

Жұматай шойын сағатын,

Қалтасына тығатын.

Құлатай бұрып мойынын:

Жауабын тез-ақ қайырды.

Болғаның жөн пайымды.

Әңгіме, емес шойында,

Яки алтын сағатта.

Басқа тұр сенің ойыңда...

Әңгіме еңбек, талапта!

Сөйтіп көкек көтеріле бастады.

Көкек сонымен бастық та болды.

Ол ылғи сөзін "көкек " деп қақсады.

Өзінен басқаны білмеді,

Өзгені көзге ілмеді.

Бірте-бірте "туысы " көбейді,

Бұрынғыдан да тынысы кеңейді.

Кеңсені топыр басты,

Жан-жақтан ұтырласты:

Көкектің алды топыр болды,

Бірі сатушы, бірі шофер болды.

Бірі дүкенге, бірі базға...

Ондай жұмыс аз ба ?

Тамырдың тұмыры көбейді,

Тұмырдың сыбыры көбейді.

Сорпаның сорпасы қосылды,

Жегіштің қолқасы қышыды.

Түйе түгімен зырғыды.

Көкектің үйі көпірді,

Қой маңырады, өгіз де өкірді.

Қалтаның аузы сөгіліп те жатыр.

Қылмыстың ізі артынша

Көміліп те жатыр.

Көкек қосыла қылғыды...

Көрінгенді сондай "көкек " дей берме,

Ондай көкек бар, әрине, кей жерде.

Өріктің де дәні тұр.

Барып тұрған мыстан болды.

Әр түн сайын "ұрлық" жасады.

Тышқанға тіпті бұрылмайтын болды.

Кейде желкелейтін болды.

Екеуі де семірді...

Мысыққа бұғақ бітті,

Тышқанға өрбиген құлақ бітті.

Қылшығы да ұзарды.

Ол бір-ақ рет "әу " дейтін болды.

Тышқанның атын "Ген " деп қойды,

"Нағыз жалқау сен " деп қойды

Сонымен дөкей "мияу " болды.

"Ген " де өзінше дәу болды.

Талай жаз, талай қыс өтті.

Талай сұмдық іс өтті.

Екі сұмырай жүре берді.

Кейбір біздің қамба мен базда,

Осындайлар аз ба ?!

Бір күн тыным таппайды.

Түнде де жатпайды,

Құр беймаза: тоқ - тоқ,

Ұзын шұбақ: соқ - соқ!

Мүлгіген қалың орманда,

Онан бөтен дыбыс жоқ.

Бір күн оған тиін кездесті,

Екеуі шүйіркелесті:

(Ол ондайға ақылды - ақ)

Сонша неден қорқасың да жүресің ?

Орман, тоғай, жер суым...

Жан-жағыңда жау жоқ па деп ?

Өрт қатері аулақ па деп,

Ылғи соны шоламын,

Сол үшін шыр-пыр боламын.

Батырдың бірі мен деп тұрмын.

Тілің тықылдаудан басқа,

Тұмсығың тоқылдаудан басқа,

Қолыңнан келері не?

Осыған бір нәрсе де!

Ешнәрседен қорықпай-ақ,

Мен орманды тұрып күзетем,

Ағашты тұмсығыммен ұрып түзетем...

Екеуі солай лепірді,

Тиін бұтағына секірді.

Аз ба бізде тиін секілді жортатындар ?

Қолмен істер жұмыстан қорқатындар

Орақ орып тілімен, ебін тауып,

Аз ба бізде Тоқылдақ - тақылдауық?!

Бірі ұшып, бірі қонып жатты.

Бірі кетсе, бірі келіп жатты.

Мазаны алды әупілдек.

Әупілдектің құс екенін,

Я бір алып күш екенін,

Білген біреу болмады.

Біреулер дәуге теңеді,

Біреулер тауға теңеді

Әйтеуір осал демеді.

Ақыры жиылып баруға келісті,

Барып сәлем берісті.

Көлдің суын гүмп еткізді.

Оның артынан тағы да әупілдеді,

Тағы да су гүмпілдеді.

Онан басқа өнері болмады,

Қолынан да келері болмады.

Сонда ғана бұлар,

Кім екенін түсінген де болар...

Бар емес пе құр айқай әупілдектер!

Боп жүрді болашағын бір тілеген.

Ауырлық түссе басқа ақылдасып,

Ойдағы сырын бүкпей отырды ашып,

Алысқа кету қиын батыл басып.

Қасқырдың білесің ғой қасқырлығын,

Білетін бір антұрған бас қулығын.

Қалт етсем қағып кетер, достығы жоқ,

Боларсыз есіткенде қас сұмдығын...

Түлкі тұр: "Бар айтарым сол еді ", — десіп.

Көкқұтан көршісінің бұл ақылын

Тыңдап боп сөйлеп отыр бу да ақырын:

Істері аз ба бізге бұзақының.

Ұяда пысықтаусың, сен қала ғой,

Көрерсің, алдың ашық, кең дала ғой!

Жем іздеп, жедел ұшып мен келейін,

Жер ала, байқамасақ, бұлт шала ғой.

Түлкінің қарсы алды да бұл мейірін.

Қорек боп қалдың, — деді, — балақаным".

Төбенің шығып аулақ бір шетіне.

Жем алып, жеделдетіп құтан келді,

Айналып алыс жолды ұша келді.

Түлкінің тұнжыраған түрін көріп,

Жер таппай қона кетті ұшарға енді.

Аяма қастық қылсам, мені басқа ұр.

Қалғып бір қапелімде кетсем керек,

Біреуін жеп кетіпті қорқау қасқыр...

Асығыс болғаны - ақ сол сөзді бастап.

Дегенді айтты түлкі тоқтап - тоқтап.

Көкқұтан қайғырды өлген баласына,

Қорқау боп қасқыр қалды жаласына.

Жем іздеп тірісі құтан кетті,

Қалдырып "түлкі досын " тағы осында.

Арада азын-аулақ күн өткенде,

Жалықты түлкі босқа күзеткенге.

Қалғанын балапанның қағып салды,

Алдынан байқаусызда бір өткенде.

Құтанды келе жатқан көзі шалып,

Еңіреп тұрды түлкі қатты налып:

"Қасқыр жеп кетті тағы..." дегенді айтты,

Егіліп жеткізгендей өліп-талып.

Төмпештеп қайта-қайта маңдайын кеп.

Не қылған өле берген "Ұзын мойын?.. "

Деді де құтан тартты өз жөніне,

Түлкіден аулақ салып тұла бойын.

Күле кіріп, шығатын күңіреніп,

Арамзаның құйрығы бір-ақ тұтам...

Алдағанның арбауы тіліне еріп,

Болып жүрме осындай аңқау құтан!

Шыбын қонды ұшып.

Былай үлкейдім:

Жалайтын жұғын көп,

Жұтқаннан басқа шығын жоқ.

Ащы керек пе, тәтті керек пе,

Жұмсақ керек пе, қатты керек пе ?

Тойғанша іштік.

Мыңдап қонып,

Мыңдап ұштық..

Көбейіп кетсе тобырымыз,

Сонда ғана аспазымыз:

"Шәйт, қырылғыр, шәйт" — деді,

Басқалар өйтпейді.

Мысықжан, өзің қалайсың?

Кәріп тұрсың ғой сыртымды,

Ұртымды, мұртымды...

Ішкенім сорпа, жейтінім ет,

Шала піскен котлет.

Біреу шандыр деп тастайды,

Біреу адыра қалғыр деп тастайды.

Біреу шикі дейді,

Оңдайды аспаздың иті жейді.

Соны айтып мысық күрсінді.

Ренжу бар бір түрлі.

Шыбын оған:

Сен оған асықпа! — деді.

Бола алмас еді баспана!..

Жайбарақат ұшып.

ЖАНТЫҚ ПЕН ЖАНТАҚ

Жайқалған егін түбінде

Жантық шөп өсті жасырын.

Сотқарлық түк жоқ түрінде

Момақан, жымсық пақырың.

Ұмтылмай биік кеудеге

Көлеңке жақты жақтады.

Көрінбей жатып жеуге де,

Жайлы орын болды тапқаны.

Жан сақтап жантақ қалады.

Арамтамақ қырсықтан!

ТЫРНА МЕН КӨГЕРШІН

Тырна көгершінмен көрші қонды,

Ісінің көбісі ерсі болды.

Тырнаның "тырауы " таусылмады,

Мезгілсіз жүріп-тұруы басылмады.

Көгершінде жоқ болды.

Кейде ел жата,

Кейде таң ата,

Өз үйіне кеп қонды.

Басынан қиқу кетпеді.

Осындай "тыру"тырналар

Аз да болса әлде бар.

ШЛЯПА МЕН ИЕСІ

Болмаса да жел күшті,

Шляпа бастан желге ұшты.

Шляпаға иесі, —

Сөз айтып тұр тиесі:

Аяқ асты болма, шляпа.

Басқа тиер келтек болғаның...

Шляпа да иесіне

Жауап айтты тиесілі:

Мен де мақтауды сүйем.

Сен көтерілсең көтеріліп,

Көкке алдымен мен тием.

Бірақ сен ие боп,

Көтердің бе, жоқ.

Көтерсең қолмен көтересің,

Онда да зормен көтересің.

Лауазым көрсең иілесің,

Лауазым күлсе сүйінесің.

Желге ұштың деп қақсайсың.

Шыныңды айтшы, ием,

Мен де шындықты сүйем,

Сонда: шляпа мен бе?

Болмаса сен бе?

Өңеші жыртылды.

Айналаға көз салды,

Бұлбұл құсқа сөз салды:

Аңдығаның гүл.

Былдырлауды қоймайсың.

Түсінді де арманын:

Бұлбұл құсқа, бұл — бір.

Екіншіден:

Қайда тұрып сайраса да,

Бұлбұлдың аты — бұлбұл.

Бұлбұл одан аулақ қашты.

ҚАҒАЗ БЕН ҚАЛАМ

Қағазы бір ақынның

Айтып тұр арыз қаламға:

Жауап берді ол табанда:

Жорыма, достым, жаманға,

Қаларсың мүмкін үлгі боп,

Кейінгі ұрпақ адамға.

Алғыс айтар сол кезде,

Саған да, жазған маған да.

Мұңын шаға бастады.

Көпіре, тасын,

Тегешінен асып,

Арыз айта бастады:

Кейде теңеу де таппайсың.

Қамырсыз нанның жоқтығын,

Қамырмен ғана қарынның тоқтығын,

Неге жұртқа айтпайсың ?

Онымен тегім бір,

Өскен көгім бір,

Неге мені қоспайсың ?

Былжырақ көрсең қамырға теңейсің,

Дегенде Жаңыл күлді де,

Бұл да нан ғой демейсің...

Қамырдың мұңын білді де:

Сен мынаған көн, — деді.

Пайдаң аз, әлі жұрт үшін

Айыбың сол, тек, шикісің.

Тау оны тыңдапты:

Алыс пен жақынды біледі.

Қойнауым қоныс емес пе ?

Ойлауым өріс емес пе ?

Бұлағым көптікі емес пе ?

Қазынам жұрттікі емес пе?

Рас, мен таумын,

Табиғат тұрғызған дәумін.

Сен болсаң кешегі,

Қолдан тұрғызған төбесің,

Неге ісіп кебесің?

Ешбір жан жоқ қасында:

Ортаға түсті... Таласты.

Дос не керек, ашында!

ҚҰЛАҚ ПЕН ТЫМАҚ

Тымақ құлаққа қарады,

Құлақ тымаққа қарады.

Ақырында тымақ,

Құлақтан сұрады:

Бүгін мені сұрап кепсің, —

Деп еді тымақ,

Сөйлеп кетті құлақ:

Етегіңді салпақ дедім.

Тыңдап тұрған тымақ:

Сонда тоңбайтын боласың.

Тымақтың өмір сүруі,

Кетпей тұруы,

Әкемнің айтуынша:

Сандығына салды.

Қарайды жемісіне ел таң қалып.

Білімді адам келеді кішіпейіл.

СЫНЫҚҚА СЫЛТАУ

Жүгіре жұлқынып тауық келді,

Қуанғаннан шауып келді.

Не болды — деді қаз жайлап,

Сұрауға ұялды қазбалап.

Жаңа ғана бастыққа жолықтым.

несіне қарайсың ?

Бүкіл облысқа біліндің?

Айтып бара жатыр өлеңді.

Қаз жайлап күліп қойды,

Бар "құпияны " біліп қойды.

Өзінің мықтап сынағаны бар.

Сыныққа сылтау тапқан екен,

Бәйгеден мені қаққан екен.

Масаның тұмсығымен бауыздалып.

Құр қалған бәрінен де түйе жазған,

Жаз болса маса талап, көрін қазған.

Болғанмен өзі таудай, маса жаудай

Не күтіп, не сұрайсың бұл сабаздан.

Жау болса ірісі не, майда не

Құр қаупек түйеліктің пайдасы не?

СЕКСЕУІЛ МЕН ТОРАҢҒЫЛ

Сексеуіл тораңғылмен қатар өсті,

Өткізді нелер жазбен, нелер кешті.

Тораңғыл жапырағын жайып тұрып,

Мақтанып сексеуілге былай бөсті:

Шілдені жапырағыммен боран қылдым.

Көркім бар көз тартатын сұлулықпен,

Жас келсе махаббатқа орандырдым.

Айтып көр, айтуыңа сөз таппайсың.

Байқап көр алды-артыңды әлде ойланып.

Сен кімді от пен шоққа жылытып ең,

Саяңда отырды тек. сәнқой халық.

Мен болсам көмір болып темірді отпен,

Пісіріп бермеп пе едім қызыл шоқпен.

Сен тұрсың кекірейіп, аспан қарап,

Жұмысың болмай сірә бар мен жоқпен.

Халықтың пайдасына жарамаған,

Не жаман, дүниеде сол-ақ жаман.

АЮ МЕН ҚАСҚЫР

Дос болыпты бір аю қасқырменен,

Арасында сөз жүріп: "тақсыр!" деген.

Қонаққа досын қасқыр шақырыпты,

Жылы жүз, меймандостық жақсы үнменен.

Білдірмей баруды ақыры ұйғарыпты.

Есігі досқа достың бос емес пе?

Дегенде, "досқа барсаң, босқа барма,

Сақтансаң сақтармын!" деу осы емес пе?

Бас тұрды балағаттап екі аяғын:

Екі аяғын сындырды.

Жиырма жылдай "атақты " болып лектор,

Қарбыз жайын айтады бір аңырмай.

Жай гүл көріп даладан таң қалып тұр,

"Көрмедім, — деп, — жүгері сірә мұндай".

Бастық — аю, түк ой жоқ, босқа ақырған,

Хатшы — шымшық, ол үшін бас қатырған...

Дегенде қораз айтты:

"Кукара куу " болмай-ақ мен шақырған,

Таң атырып, онсыз жұрт күн батырған.

Шағымшыл шаян жорғалар:

Іздегені жанжал - дау

Түн сайын өсек сорғалар,

Оған жұрттың бәрі жау...

Жалғыз ғана өзі сау.

Қайта-қайта қол алысып,

Тіл ұшымен шұрқырасып,

Шыға бере ұмытып кетеді.

Ол басқаға жағу үшін,

Жалпаң қағар жан салып.

Оның ойын табу үшін,

Тұрған жан жоқ тамсанып.

Таңертең туып, кешке өліп.

МАЙЛЫҚ ПЕН СУЛЫҚ

Майлық пен сулық бірге өсті,

Бірде жаңа, бірде ескі.

Болып жүрген байғұстар,

Бір күндері тілдесті.

Сөзінде жоқ қулық, —

Қалай тозамын ?

Тілдеп алды сулықты:

Білмей қапсың қулықты:

Тегі...

Ішіп-жемі,

Білінбесін дейді-ау,

Жұрт көзіне ілінбесін дейді-ау...

Қалай соны сезбейсің,

Айыптыны сырттан іздейсің.

МЫСЫҚ ПЕН ТӨБЕТ

Мысыққа қара төбет бұрынғыдай

Арс етпей жылы жүзбен бұрылды жай:

Сырласып іс істейік досқа лайық,

Дегенде:

Тұрсың? — деп тарғыл мысық қойды сұрақ.

Күнде айқайдан есіміз кетер болды,

Өкпеліктен бос шөлмек тиді кеше,

Ал, бүгін ше ?

Соны айтып болған жоқ, үйден сыртқа

Терезеден атылды бір жұмыртқа.

Шонданайдан дәл келіп тиді жақсы-ақ.

Қара төбет қаңсылап ол да зытты,

Жылы сөзі достардың солай бітті...

Үйдегі мас тас-талқан болып жатыр,

Басқа-көзге жұдырық қонып жатыр...

Қара төбет, мысық пен ыңсыз-жыңсыз,

Іншігінен сығалап күліп жатыр.

Біле тұра сұрады:

Деп еді ол.

Балға тағы білгірсіп,

Сөйлеп тұр күлгірсіп:

Тас табандап тұрмас ең.

Керегің бар ? — деп еді шеге.

Екеуара мынаны ұсынды:

Әрине, көп емес...

Сонда:

Бұл мысалдан мына қорытынды шықты:

Әр нәрсе өз орнын тапса мықты.

ЕСЕК ПЕН ИТ

Есек итке жолықты,

Әңгіме мынау болыпты:

(Басқаларға өйтпейді)

Ал, мені есек дейді,

Сырттан өсектейді.

Бізді тек мазақ үшін

Жаралған деп есептейді.

Онсыз да есекпін ғой,

Оңбағанға есеппін ғой,

Сол да маған жетпей ме?

Сені де "ит, ит " дей бермей,

Иттігіңді тауып сөкпей ме.

Сен туралы да қақсайды.

Ашынғаннан кейде,

Тебейін десем күшім жетпейді,

Тістеуге тісім өтпейді.

Бір айтқанды істесең...

Деп еді ит көнбеді,

Ойын да бөлмеді:

Ит болсам да иттік істемеймін!

Тірелді бір күн егістікке.

Бидайға қаңбақ тым қатты,

Дауыспен былай тіл қатты:

Осы қай тұрысың?!

Жүрмейсің, көрмейсің, кезбейсің,

Не бар, не жоқты да сезбейсің.

Тұрғандарың маужырап...

Қызық өмір сүргенім...

Қанасына симай:

Осы қай жүрісің?

Кімге тұлға болмақсың ?

Айналамыз толған ән...

Барлығы осы егісте...

Бидайдың сөзі осымен бітті,

Қаңбақ жөніне зытты...

Дұрысын айтқан:

Бидай ма, қаңбақ па, —

Оны өздерің салмақта.